Türkiye'nin ilk uzay yolcusu Alper Gezeravcı uzaya gidiyor! AXIOM 3 GÖREVİ ORTAK CANLI YAYIN

Türkiye'nin ilk uzay yolcusu Alper Gezeravcı uzaya gidiyor! AXIOM 3 GÖREVİ ORTAK CANLI YAYIN

18 Ocak 2024 ·Canlı yayın·4 sa 38 dk YouTube'da izle

GÜNCELLEME: Fırlatma 18 Ocak'a ertelendi.

Özet

GÜNCELLEME: Fırlatma 18 Ocak'a ertelendi.

Tam metin YouTube otomatik altyazısı

Herkese merhaba. Sesimizin ulaştığı tüm izleyicilerimizi buradan selamlıyorum. Sadece ben değil, birazdan hep beraber selamlayacağız sizleri. Ama önce sesim titreyecek gerçekten çok heyecanlıyız. Türk uzay tarihi açısından önemli bir dönüm noktası, önemli bir kilometre taşını yaşayacağız bu gece. Umuyorum bir erteleme daha olmaz. Çünkü iki kez ertelendi daha önce bu uçuş. Bu tür uzay görevlerinde ertelemeler son derece normal. Ama bugün içimden bir ses diyor ki sağ salim Türk astronotumuzu uzaya, uluslararası uzay istasyonuna göndereceğiz. Şimdi bu yayını ortak olarak eş zamanlı bir şekilde pek çok farklı platformdan takip ediyorsunuz. YouTube'daki ya da Twitter'daki ya da buna benzeyen başka platformlardaki tüm izleyicilerimize önce diğer arkadaşlarım o platform sahipleri adına da ben bir merhaba demek istiyorum. Teşekkür etmek istiyorum. Uzaya ve bilime duyduğunuz ilgiden, meraktan ötürü. Ve bugün gerçekten heyecan verici bir gün. İçi dolu dolu bir yayın hazırlamaya çalıştık. Burada

Şu anda konuşan bir kafa olarak beni görüyorsunuz ama arkada 100'ün üzerinde gönüllü, canla başla birkaç günden beri bu yayını hazırlamak için çabaladılar, çalıştılar. Ben biraz onlardan bahsedeceğim. Sonra da içeriğimize, akışımıza geçeceğiz. 3 +1 yayıncılık yapıyoruz bugün. Ne demek 3 +1? Eş zamanlı olarak dört yayını böyle bir jonklör gibi idare etmeye çalışacağız. Bir kere bir dijital yayın olacak. Dediğim gibi az önce YouTube'da eee bilim iletişimi yapan başta YouTube olmak üzere aslında diğer platformlarda da eee Bebar Bilimden, Evrim ağacından, Gelecek Bilimdeden, Uzay Çağında Yolculuktan Tolga Özbek, Ayhan Tarakçı, Haypetia Bilim, Astra Pera, Tekare Uzay, Yusuf Karlı gibi pek çok isim var. Daha ismini sayamadığım kişiler de olacak. Şu anda yavaş yavaş ekranlara da gelmeye başladılar zaten. Bir kere böyle bir dijital yayıncılık tarafımız olacak. Ben herkese hoş geldiniz diyorum. Hiç kesmeden devam ediyorum arkadaşlar. Eee, bu çevirmeye

Çalıştığımız toplardan sadece bir tanesi. Bir de bir fiziksel etkinliğimiz var. Eee, Türkiye'de gerçekleşiyor. Bursa'da Guhem'de eee, Gökmen Uzay Havacılık Eğitim Merkezinde fiziksel olarak şu anda oraya da bağlandık. Bakın bir mission kontrol merkezi gibi dizayn ettiler. Orada da fiziksel konuklarımız da var. Eee, bir çeşit bir Watch party gibi adeta. Belki arkadaşlarım birazdan Evet. gösteriyor. Onlara da el sallıyoruz. Fiziksel olarak oradalar. Bu yayını takip ediyorlar hep beraber. Çok heyecanlıyız. Bu Watch Party gibi bir geleneği de vardır uzay yayıncılığının bir yandan böyle bir fırlatma gerçekleşirken o onun öncesinde dünyanın dört bir tarafında bu işin heveslileri, gönüllüleri, meraklıları toplanırlar ve hep birlikte bu heyecanı yaşırlar, yaşarlar. Bir yandan bunu da aktaracağız. Oraya fiziksel bağlantılarımız olacak. Orada konuklarımız var. Bunları aktaracağız. İkinciydi bu da. Üçüncü olarak Kennedy Space Center'da yani fırlatmanın yapıldığı yerde Amerika Birleşik Devletleri'nin Florida eyaletindeki Kennedy Space

Center'da da arkadaşlarımız var. Yine Gohem'in kurucularından Halit Mirahmetoğlu orada. Eski bir NASA çalışanı olan Umut Yıldız orada. Onlara bağlanacağız. Sahadaki atmosferi alacağız ve belki oradan sürpriz konuklarımızı da bu yayına katmaya çalışacağız. Dolu dolu bir yayın dediğim gibi. Sonra Türkiye saatiyle hep konuşuyorum. 2240 civarında Axiom Space'in resmi yayını başlayacak. Canlı yayını. Bir yandan onların görüntülerini size aktarırken biz bir yandan da yorumları yapmaya devam edeceğiz. 3 +1 yayıncılık derken bunu kastediyordum ama bitmedi. Bir de sizler varsınız. Yani bu işin heveslileri, gönüllüleri, meraklıları. Sizlerin sorularını da ben hem kişisel olarak görüyorum. Eee, hazırladığım YouTube videosunun altına bıraktığınız yorumlardan da eee, okuyorum. Ama bu yayın sırasında dediğim gibi birçok platform eş zamanlı olarak bir yayın yapıyor. Lütfen aklınızda ne tür bir soru varsa bu soruları sorun, gönderin. Eee Twitter'dan, TikTok'tan, Instagram'dan, YouTube'dan nereden olursa biz eee arkadaşlarımdan da ben

Rica ediyorum platform sahibi arkadaşlarımdan. Oradaki gerçekten böyle enteresan cevaplamaya muhtaç sorular varsa bunları da bize sorsunlar. Biz bütün arkadaşlarımız bildiğimiz ölçüde size cevap vermeye çalışalım. Bilmediklerimizi de bilenlere soralım. Sadece bilim iletişimcisi arkadaşlarım değil, akademisyenler de konuğumuz olacak bu yayında. Eee, hem Türkiye'den hem dünyadan. Aynı zamanda bu bir uzay misyonu ama içinde bilimsel bir amacı da var. Gönderilen bilim eee, düzeneklerini hazırlayan hocalarımızı eee, sorgulayacağız. Nedir bu deneyler? Neden uzayda yapılıyor? uzayda yapılmasına gerek var mı? Bizim aklımızda buna benzeyen pek çok soru var. Bunların hepsini cevaplamaya çalışacağız. Bundan önce ben çok kısa hiç bu konuyla ilgisi olmayanlar, bugüne kadar hiç bu konuyu duymayanlar için bir özet geçmek istiyorum. Biz bu yayını yaparken aslında neyi anlatmaya çalışıyoruz? Bundan bahsetmek istiyorum size.

Bu bir uzay görevi. Aksiom Mission 3 resmi adı. kısaca AX3 diye geçiyor. Uluslararası uzay istasyonuna yapılması planlanan bir uzay uçuşu. Hala planlanan diyorum. Eee umuyorum ki gerçekleşen diyeceğiz birkaç saat sonra. Normalde 17 Ocak'a ertelenmişti düne fakat eee tekrar bir erteleme gerçekleşti. Biz de yayınımızı ona göre ayarladık. Neyse ki dün 17 Ocak'a 18'e bağlayan gece 1.11'de yapılacaktı. 22 dakika öne alındı. Genelde bu tür ertelemelerde 222 gider, geriye doğru gelir. Daha doğrusu yörüngeye ait bir görev olduğu için. Aksiom Space özel bir şirket. Özel bir şirket tarafından dör tane astronot gönderiliyor. Eee ama onlar da şimdi birçok kavram duyacaksınız. SpaceX'in araçlarını kullanacak. Falcon 9 roketini ve o roketin üstüne bağlanmış ve şu anda umuyoruz ki içinde bizim astronotumuzun da bulunduğu dört mürettebat yer aldığı dragon eee kapsülü taşıyacak yörüngeye. Bu yörünge derken de alçak yörünge. Yörüngenin farklı şeyleri

Var. Mesela benim arkamdan dünyanın geostationary görüntüsünü görüyorsunuz. Sabit 35.000 kre kadar uzaktan dünya böyle gözüküyor. Alçak yörüngede ise 1998 yılında uzaya taşınmaya başlayan ve 99 Aralıkğından itibaren de çeyrek Asırıdan daha uzunca bir süreden beri aralıksız, kesintisiz görev yapan Uluslararası uzay istasyonu var. İşte orası da gidecekleri destinasyon. Oraya 4 kişi gidecek. 14 gün boyunca kalacak ve daha sonra o 14 gün boyunca çeşitli deneyleri gerçekleştirecek. belki canlı bağlantılar yapacaklar ve dünyamıza geri dönecekler. Bu canlı bağlantılar beni çok heyecanlandırıyor. Çünkü eee kendi hazırladığım videonun başında da söylemiştim. Bir perspektif sunmak, konu neden önemli sorusunun cevabını alabilmek için böyle bir çerçeve çizmemiz gerekiyor bence. Bakın

63 yıl öncesine kadar 300.000 yıllık insan tarihini düşünüyoruz. Şimdi hani en büyük resmi size ben eee çizmeye çalışayım. 63 yıl öncesine kadar kimse dünyayı uzaydan görmedi. İlk kez Yuri Gagarin adında bir kişi Rus Uzay Ajansı tarafından, Roszmos tarafından uzaya çıkartıldı ve oradan Rusça olarak kendi halkına seslendi. Bütün dünyaya da a dünya ne kadar güzel mas mavi filan gibi şeyler söyledi. 55 yıl öncesine kadar hiç kimse aya çıkmadı gitmedi. Ve Neil Armstrong ilk kez aya ayak bastı. İşte meşhur insan için küçük, benim için küçük ama insanlık için büyük bir adım bu." dedi. Ve o günden bugüne aya 24 kişi gitti. Uzay'a 44 ülkeden 656 kişi gönderildi. Burada uzayın tanımı, astronotun tanımı, bunların hepsine gireceğiz. Hiç merak etmeyin. Bunlar fact, bilimsel factler, net bilgiler. Ve bugün 2024'te de artık sıra bizde. Bir Türk vatandaşı ilk kez uzaya

Çıkacak. Uzayda çıkmakla kalmayacak. Kalacak. İki hafta orada vakit geçirecek. Vakit geçirecek derken bir yandan bilimsel görevleri gerçekleştirecek. İşte bu yayında bunları tek tek anlatmak istiyoruz Şimdi eee bu perspektifi de sunduktan ben eee kavramları da böyle yerli yerine oturttuktan sonra artık eee şöyle diğer yayıncı arkadaşlarıma da biraz eee şey yapmak istiyorum ama önce bir Guhem'e bağlanabilir miyiz? Cengiz var yanımda o sağ olsun o da. Cengiz sen de bir merhaba de istersen. Merhabalar. Merhabalar herkese. Barış eee tekrar böyle bir yayında birlikte olmak, tüm arkadaşlarla birlikte olmak çok heyecanlı. E yine ilklerin gecesi bugün e farkında mısın bilmiyorum ama Türkiye YouTube Türkiye'de yine bir ilki

Eee çok acayip bir yayın olacak. Tüm bizi izleyenlere de merhaba diyeyim hemen. Eee hiçbir yere ayrılmayın. Acayip sürprizler var. Çok keyifli bir yayın olacak. Hep birlikte bir ilke tanıklık edeceğiz burada. Bir tarihe tanıklık edeceğiz. Eee şimdiden merhaba deyip tekrar dönmek üzere eee sözü önce Guhem'e bırakalım isterseniz. Orada da çok büyük bir heyecan var. Evet. Eee, aslında bizim etkinlik saatimiz 99 9.30 gibi duyurduk bu arada. Eee, ziyaretçilerimiz erken bir saatte gelmeye başladılar. Eee, burada şöyle söyleyeyim. Hem yayını takip edebilecek herkes, eee, bir yandan GEM'in sergi alanlarında vakit geçirebilecekler. Tecrübe edebilecekleri birçok interaktif deney düzeneği var. Örneğin bu roket nasıl yükselecek, eee, nasıl fırlatılacak, e, nasıl misyonlar gerçekleşecek? Bunlarla alakalı role play alanları var. arka planında nasıl fizik çalışıyor bunları deneyimleyebilecekleri birçok aslında sergil ben sana bir soru sorabilir miyim beni duyabiliyorsan bir kere Guhem ne? Ben

Açılımını yaptım doğru yapmışımdır umarım. Hani Gökmen uzay havacılık eğitim merkezi. Şimdi Gökmenle önce bize bu bunu bir anlatır mısın? Ne demek Gökmen? Evet doğru. 2006 yılında Türk Dil Kurumu Gökmen'i astronot ya da kozmonota karşılık önermişti. Eee, tabii 2015-216 yılında, Guhem'in projesi yavaş yavaş böyle şekillenmeye başlıyordu. O tarihlerde ne koyabiliriz? Böyle biraz yerli olsun, biraz bizim de özel bir ismimiz olsun gibi bir, eee, düşünceyle beraber Gökmen çok mantıklı gelmiş o dönem karar vericilere. Biz de tabii arkasında durduk. Her gelen ziyaretçimize önce tabii bunu anlatarak başlıyoruz. Misafir etmeye başlıyoruz. O yüzden Gökmen Uzay Havacılık Eğitim Merkezi bir nevi astronot, kozmonot eğitim merkezi gibi düşünebilirsiniz. Yani hikayenin başlangıcı burası. Hatta eee GUM resmi olarak açıldığı sıralarda Fransa'nın eee Tulus şehrinde çok güzel bir bilim merkezi var. orayı e eski yıllarda ziyaret etmiş bir astronot eee geliyor Guhem'e. Çünkü

Nedeni şu. 16-17 yaşında bir bilim merkezine gidiyor. Kafasında yavaş yavaş şekillenmeye başlıyor. Acaba astronot olabilir miyim diye. Eee zaman geçtikçe buna göre eğitim ve kariyer planlaması yapıyor. Sonucunda astronot oluyor ve bu hikayesini paylaşmak için Bursa'ya geldi. Bizim de böyle bir hedefimiz var. Neden Bursa'dan bir astronot çıkmasın? Neden pilotlar çıkmasın? O yüzden ismimizi koyarken de buna çok dikkat etmek istemişiz. Eee, bu hala da bu şekilde anlatmaya devam ediyoruz. Şu an tabii farklı şekilde anılıyor, eee, astronotumuz ama hiç önemli değil. Belki ileride bu arada Gökmen de diyebiliriz. Nuhemin burada bu arada Bursa'da Bursa'da olduğunu da hemen belirtelim. Baştan Bursa'ya bağlanıyoruz demedik. Yine bir dediğim gibi e her şeyin ilki olduğu bir yayın yapıyoruz. Eee, Guhem Bursa'da ve çok çok önemli bir misyonu üstlenmiş durumda. Furkan eee, bize biraz daha anlatacak aslında Guhem'in misyonunu. Evet. Şöyle ben şimdi

E yaklaşık yarım saattir misafirlerimizle herkesle neredeyse konuşmaya çalışıyoruz. Biraz önce girişteydim şimdi buraya geldim. Eee o kadar heyecanlıyız ki yani hep beraber olmak. Buradaki misafirlerimiz şu an bizi duyuyorlar. Belki ses de verebilirler arkadan. Eee bu kadar kısa sürede eee epey bir ziyaretçiye ulaştık. Birkaç saat içerisinde burası herhalde 1000 kişiyi geçecek. Öyle görünüyor. Şahane. O yüzden sürçü lisan edersem affola. Vallahi çok heyecanlı bütün ekip. Şimdi arkamda teknik bir ekibimiz var. Hemen onun arkasında ziyaretçilerimiz eee oturuyorlar. Birazdan o sandalyelerde kalkacak. Herkes ayakta. Daha heyecanlı bir şekilde devam edeceğiz. Eee durumlar böyle. Peki Guuhem döners ben az önceki çağrımı oradaki konuklar için de tekrarlayayım. Yani aklınızda bir soru varsa, merak ettiğiniz şeyler varsa lütfen sorun, sorgulayın. Bu gece önemli bir gece bizim için ama bir yandan da bilgiyle doyurucu bir gece olmasına da çabalayacağız biz. Eee bunlardan bir

Tanesi de mesela bir Milli Uzay Programı var. Anons edildi birkaç yıl kadar önce. Bir Türk uzay ajansı var. Bu kavramları da yerli yerine oturtmamız lazım. Ve orada bazı hedefler var. Bu hedeflerden açıklananlardan bazıları da mesela bir uzay farkındalığı yaratmak. Bir eee insanlarda bir uzay aşkı uyandırmak. Şimdi bizler gönüllü olarak bu işi zaten ben 10 yıldan beri yapmaya çalışıyorum. diğer arkadaşlarım da öyle kendi kanallarından eee uzaya ilişkin bir farkındalık yaratmayı biz gönüllü olarak zaten eee üstlenmiş durumdayız. Ama artık bu işe konulmuş bir hedef de var. Bir ulusal bir hedef bu. Dolayısıyla bu hedefi gerçekleştirmek üzere bizler bireysel çaba sarf ederken bazı kurumlar da kurumsal çabalar sarf ediyorlar. Ben biraz da böyle anlıyorum. Öyle mi Furkan? Eee bu konuda da bize bir bilgi verebilir misin? Evet. Evet. Ya şöyle, eee, gelen yaş grupları düşünün 4 yaşından 94

Yaşına kadar. Şimdi bazen daha eğitimin çok başında olan, eee, temel eğitim düzeyinde olan misafirlerimiz oluyor. Bazen profesyonelleri ağırlıyoruz. Eee, hikayemiz için kimse aslında yani başarabileceklerimiz için kimse geç kalmış durumda değil. Eee, bu mesajı vermeye çalışıyoruz. eee ya da hani Bursa'dan bir astronot neden çıkmasın diyoruz ama bunun yanında mesela bugün bir astronotumuz uzaya gidiyor. 13 farklı bilimsel misyon gerçekleştirecek. Eee devletimiz ya da kurumlar bunlarla alakalı çağrıya çıktığında aslında bizlerin hazır olması gerekiyor bir yandan hangi deneyleri gerçekleştirebilmeliyiz bunları eee öncesinde bir altyapı, bir taban oluşturmalıyız ki bu çağrılara hızlıca cevap verebilelim. Bizim temel amacımız burada evet hani 4 yaşından 94 yaşına kadar herkese uzay teknolojilerinin havacılığın ne kadar önemli olduğunu, günlük hayatımızı ne kadar çok etkilediğini en başta anlatmak, buna maruz bırakmak. Ama bunun yanında eee yarı profesyonel profesyonel eğitimlerle beraber bir okul dışı öğrenme alan olarak

Düşünürsek burayı okullarındaki eğitimi destekleyecek atölye çalışmalarıyla, laboratuvarlarla aslında bir nevi bu imkanları da sağlayarak onların gelecekteki bilimsel misyonlara eee projelerle katkı sunabilecekleri bir ortamı da sağlamak baktığımız zaman eee bunların tamamını düşündüğümüzde her şey evet bir farkındalıkla başlıyor ama günümüzde şu anda lise çağından eee akademisyenlerimiz hazırlamış olduğu eee bilimsel misyonlara ya da ülkemizdeki eee bilim bilimsel eee içerikler, çalışmalar yapan aslında kurumlarımızın birçok farklı projesi var. Bunların hepsine baktığımızda aslında herkes bir projeiyile başvuru yapabilir. Uluslararası uzay istasyonunda düşük bir çekimi altında mesela bu deneylerini gerçekleştirmesi için imkan sunabilir. Eee bunlar evet küçük yaşta hayal etmeyle başlıyor. Ben Alper Gezeravcı Guhem'e geldiğinde bir röportaj yapma şansı elde etmiştim. Biraz da sohbet etmiştik. hayal etti mi gerçekten diye sorduğumda gerçekten hayal ettiğini ilk başta uçmayı hayal ettiğini söylemişti örneğin ama sonrasında öğrendikleriyle beraber üzerine katarak devam ediyor ve şu

Anda eee bizim ülkemizin ilk eee insanlı uzay yolculuğundaki eee en önemli kişi eee gerçekleştirecek olan kişi baktığımız zaman evet her şey bir hayalle başlıyor. Burada da bununla başlıyoruz. İlk başta insanlar nasıl uçmayı hayal etmişler? Doğadan ilham alan bölümlerimiz var. Mesela kuşlardan örnek alarak işte bir köpek balının kuyruğunu inceleyerek, bir çalının büyümesini inceleyerek örneğin insanlar nasıl basit makineler gerçekleştirmişler. Bu tasarımları gerçekleştirmişler. Nasıl eee kollarına, başlarının üstüne kanatlar takarak uçmayı başarmışlar. Sonra tabii zaman içerisinde teknoloji gelişmiş gelişmiş motorlu uçaklara kadar büyük bir zaman diliminden bahsediyoruz baktığımızda zaman. Ama en başta hayal, sonra etrafını anlama çabası, ondan sonra da onları çalışmalarına entegre ederek eee günümüze kadar ulaşmış. Bunların her biri üzerine katarak katarak devam etmiş. Hatta bazen şunu söylüyoruz. Farklı yerlerde farklı insanlar birçok çalışma gerçekleştirmişler. Ne bileyim işte Lagari, Hasan Çelebi ile Galile o Galile'yi birbirini tanısaydı

Nasıl başarılı olurlardı? Neler yapabilirlerdi? Ortaya çıkartabilirlerdi. Bunları anlatmaya çalışıyoruz. Eee baktığımız zaman bilimin doğduğu topraklardayız esasında. Eee, bu motivasyonu da vermeye çalışıyoruz misafirlerimize. Büyüdüğü topraklar da olmalı. Bir yerlerden başlamamız gerekiyor ve burada herkese rol düşüyor. Meraklı olan bireysel olarak bu konuda söz eee, bir şeyleri anlatmaya çalışan anlatıcılara, aktarıcılara ve eee her kademeden, her yaştan insanlara ihtiyacımız var. O yüzden sizlerden rica ediyorum. Gerek bu yayını gerekse de buna benzeyen yayınları eee takip etmeye çalışın. Bu tür kurumların sayısını arttırmaya çalışalım. Hep birlikte bunlara destek olmaya çalışalım ve eee farkındalığımızı hep birlikte arttıralım. Şimdi eee ben eee biraz ilerletmek istiyorum. Eee Silifke'den çıktı. Bursa'dan çıkmadı Eee maalesef değil tabii. Hepsi bizim vatan toprağımız. Yani nereden çıktığının çok bir önemi yok ama eee Alper Gezera Avcı'dan biraz söz etmek istiyorum. Cengiz bu konuda eee senin bir hazırlığın var. Bizim

Bugünak eee aslında iki ismi Türk. Eee hatta bir tanesiyle ilgili birazdan bir bağlantımız da olacak ama şu anda o kapsülün içinde fırlatılmayı bekleyen kişi Alper Gezera Kimdir? Bize tanıtabilir misin? Anlatabilir misin? Kendisini kısaca anlatmak isterim. Hemen girmeden arkadaşlar da arada bize bilgi veriyor tabii bir taraftan. Eee, görünüşe göre astronotlar Tesla araçlarına binip, eee, rampaya doğru yol yola çıkmışlar. Bu bilgiyi de verelim. Bu da güzel bir Evet, bu konuda bir şeyi de söyleyeyim. Şimdi eee, bunlar hep uzay gelenekleri. Birazdan onlara da değinmeye fırsatınız olursa değineceğiz. Eee, uzay gelenekleri işte bu az önce saydım ya 63 yıl eee, 70 yıla kadar şey yapabiliriz. 70 yıllık uzay çalışmalarında belli gelenekler oluşuyor. Eskiden NASA'nın ve Ros Cozmos'un eee aktif olduğu yıllarda hani o aya insan gönderme yarışı filan zamanlarında NASA tarafında Florida'daki bu Kennedy Space Center'da air stream'lerle götürülürdü.

Eee astronotlar eski belgesellere bakarsanız görürsünüz. Eee astronotların şeye fırlatma rampasına taşınma merasimidir bu. Ve eee şu anda bizim astronotlarımızın da bulunduğu fırlatma rampası 39A'ya götürülürlerdi. Şimdi artık SpaceX bu konuda 2000 yılından sonra özellikle kurulan SpaceX ve benzeri özel ticari şirketler çok aktif rol oynadığı için doğal olarak SpaceX'e bağlı kardeş şirket Teslaların araçlarıyla taşınmaya başladılar. Ben acaba bizim bu uzay görevinde toglarla filan taşınır mı filan diye [kahkaha] de böyle bir espri yaptım beyle birlikte karşılıklı güzel ol ama eee o artık biz de tabii fırlatma rampası yapacağız önce değil mi? Bunu konuda yetkinliğimiz yok henüz. Bunu da itiraf etmemiz gerekiyor. Şu anda zaten dünyada çok az sayıda ülke ve eee organizasyon böyle bir yetkinliğe sahip. İnşallah bir gün o da olur. Eee diyeceğiz ama şu anda muhtemelen model X'tir o da böyle kanatlı açılan içine bindirip gönderiyorlar.

Hatta şunu da söyleyeyim. O sırada içinde çalacakları müziği bile gelenekselleştirmişler. Yani onun bile playlisti hazır [kahkaha] diyorum ve şu anda onu hayal edin siz. Arabalarıyla fırlatma rampasıyla orijinal astronotları. Hatta o bilgiyi de rica edelim. Exlerle mi gidiyorlar? Cyber truck'la mı gidiyorlar? Onu da bir bir yakalarsanız onu da arkadaşlar. Doğru. Belki de Cyber Truck'tır. Peki kısaca hemen Evet. Alper Gezer Avcı'dan bahsedelim. Eee, ya şöyle bu bu haberi duyduktan sonra böyle çok mutluyuz, çok gururluyuz. Böyle ufaktan da çok tatlı bir kıskançlık da var işin bir tarafında. Çünkü eee, sen olur bana. E şimdi senin gibi benim gibiş kırklarına dayanmış kırklarından sonraki insan bizim nesil ve bizden önceki nesiller için bir milletin hayalini gerçekleştiriyor şu anda Alper Gezer Avcı aslında ve bu eee her anlamda bir ilk bir tarih aslında. Eee ve bir taraftan da Mersin Silifkeli olması

Da çok benim benim açımdan şahsen çok keyifli. Çünkü ben 5 sene Mersin'de üniversite hayatım boyunca oradaydım. Eee ve şu anda eee inşallah tabii birkaç saat içinde uluslararası uzay istasyona doğru yola çıkacak olan eee bir Türk vatandaşının işte Tantuni'yi seven eee bizim dinlediğimiz türküleri dinleyen bir insan olması eee çok keyifli. Bunu bunu bilmek çok keyifli. İşte o yüzden hani neden bu kadar önemli? Tabii ki bilimin eee milliyeti olmaz. Eee, bu tip uzay araştırmaları da bunun en güzel e göstergesidir. Birçok millet bir araya gelip eee uluslararası uzay istasyonunda olduğu gibi bir şey inşa ederler. Ama yine de böyle içten içe insan kendi milletinden birisinin bu yola çıkmasını eee böyle iyi hissettiriyor diyelim. Kendisi 79 Mersin Silifke doğumlu. eee 93'te Işıklar Askeri Lisesie ve sonrasında 97'de Hava Harp Okulunda okuyor. Eee 2001'de elektrik elektronik mühendisliği uzmanlığı ile teymen

Olarak eee mezun oluyor. Eee sonra Hava Kuvvetlerinde F16 pilotu olarak eğitim alıyor ki 21 yıl kadar eee savaş pilotluğu da yapıyor kendisi. Eee uçuş eee uzmanlığı eee üst düzeyde. Eee, sonrasında tabii hemen ona da gelirsek Mayıs 2022'de Türkiye Uzay Ajansı Türk uzay yolcusu ve bilim misyonu için iki Türk vatandaşının seçeceğini duyurmuştu. Eee, şimdi Alper Gezer Avcı da kendi röportajlarında bunu anlatıyor. Hani çocukluğundan beri pilot olmayı istediğini söylüyor hep. Ama şu çok eee hem üzücü hem de bugünü neden tarihi olduğunu gösteren şeylerden birisi eee uzaya giden araçları gördüğünde, fırlatmaları gördüğünde bunu hiç hayal edemezdim diyor. Yani bu başka milletlerin hayaliydi diyor. Eee o yüzden bugün oraya gidiyor olması da baş bazı duvarları yıkan çok çok değerli bir an bugün. Eee sonrasında 36.000 kişi başvuruyor. Yani şu an bizi izleyen herkesi de böyle bir tekrar burada tebrik

Edelim. Onları da bir analım. Biz meraklıyız aslında. Biz uzaya, bilime çok meraklı bir milletiz. 36.000 kişi başvuruyor uzaya gidebilmek için. Eee sonrasında tabii 30'u çağrılıyor. Eee bunların arasından iki kişi seçiliyor. Biri Alper Gezera Avcı, eee diğeri de Tuva Cihangir Atasever. Alper Gezera Avcı'nın annesinin söylediği çok garip. eee karakteriyle ilgili de biraz fikir veriyor bize. Ailesi uzaya gideceğini tüm Türkiye ile birlikte öğreniyor bu arada. Yani o zamana kadar hiçbir şey söylememiş. Eee çocukken pilot olma hayali olduğunu biliyordum ama uzaya çıkacağını hiç hayal etmemiştim." diyor. Eee babası da aynı şekilde astronot olduğunu olacağını duyduğunda eee Silifke'de böyle tüm millet hep beraber bir kutlama yapmışlar. Öyle ya. Yapılmaz mı? Tabii ki. Değil [kahkaha] mi? değil mi? Sonrasında tabii 8 aylık bir eğitim alıyor kendisi. Eee, Houston, Texas'ta uzun süren bir eğitimden bahsediyoruz burada. En sonunda tabii 14 günlük

Bir karantina sürecine giriyor ve bugün buradayız. Eee, ve şimdi burada güzel bir şey eee, eğer hazırsa e, Alper abilerine ben ondan önce bir şey söylemek istiyorum bu konularla ilgili. Hazır yeri gelmişken. Şimdi eee, ben de sosyal medyadan filan duyuyorum ya. Neden mesela bir pilot ya da askeri pilot? Hatta ya uzay tarihine ben yine hep uzay tarihini çok iyi çalıştığım, çok iyi araştırdığım için bunları rahatlıkla söyleyebilirim. Eee, uzay tarihine

Ilklerin insan olarak ilkleri gerçekleştiren çoğu test pilotu, askeri pilot bu tür geçmişlere sahip. Niye? Çünkü aşırı disiplin gerektiren bir uğraş bu. çok zorlu bir eğitimden geçmeleri gerekiyor. Eee ve buna da en yetkin olan en azından hani böyle bir havuz olarak değerlendirdiğimizde insan kaynaklarını baktığımızda asker dedin mi disiplinli oluyor. E pilot dedin mi yetkin oluyor. Çünkü orada aşırı G kuvvetlerine falan dayanm fiziksel olarak böyle bir şeye dayanmak gerekiyor her şeyden önce. Eee bunlar çok önemli. E peki bilim misyonu var bir yandan. Şimdi onu da konuşacağız birazdan. Orada bilimsel deneyleri yapabilir mi bir askeri pilot? Neden yapamaz? Eğer eğitilirse, eğer bu konuda da bir şey olursa, eee, şey yaparsa oradaki o bilimsel düzenekleri hazırlayan birisiyle, birileriyle çalışırsa bunu da yapabilir. Bu ilk kez böyle olmuyor. Bir bunu yerli yerine koyalım. Hep uzay geleneklerinden söz ediyorum. Şu ana

Kadar benim yaptığım, dışarıdan bir gözlemci olarak yaptığım şey bu uzay geleneklerinin takibi yönünde. Dolayısıyla eee ben de çok isterdim uzaya giden ilk Türk olmayı. Hı hı. Eee ama mesela ben gözlük takıyorum. Yani mesela bu biraz haddimizi biliyoruz değil mi? Başvurmadık bile. Eee şey ya da ne bileyim bir C kuvvetine dayanabilir miyim emin değilim ya. Çok isterim ben de. Ben dayanamam. Eee gıpta da ederim ama eee mümkün. Bakın benim şuraya koydum ben bunu özellikle. Ben 5 yıldan beri dünyanın belki de bütün önemli uzay fırlatmalarını yayınlıyorum. Yayınlarken de hep şunu koyuyorum ve hep hayalimde bir Türk astronot elinde Türk bayrağıyla oraya gidecek ve dünyaya Türkçe konuşacak birisinin olmasını arzulayan eee biriyim. Dolayısıyla bu arzuyumuz işte bu eminim ben derken herkes bunu arzuluyordur. Eee bu hayalimiz gerçekleşiyor ve bu hayali gerçekleştirmek üzere de özellikle çocuklara, özellikle yeni nesle

Yeni bir çıta koymak, yeni bir bak oluyormuş demek gerekiyor. Sanıyorum sen de o oraya bir geçiş yapacaktın. Kesinlikle. Kesinlikle. Tam da bundan bahsediyordum. Ve burada eğer hazırsa Alper abilerine e çocukların hayallerini süsleyen Alper abilerine bir mesajları var. Onu hemen verebilirsek. Alper abi. İyi yolculuklar. Abi yolculuklar [çığlık] alper Alper abi yolla Alper abi yolun açık olsun Alper abi yolun açık olsun Alper abi iyi yolculuklar

Alper abi yolun açık olsun. İyi yolculuklar. İyi yolculuklar. Alper abi. Açık olsun. iyi oldunal beraber istikbal göklerdedir. Helal gençlerimize. Orada stellar'ın müziğini kullanmasak iyiydi. Telif yemeyiz inşallah diyerek ben bir yayıncı refleksi göstereyim hemen. Neyse şeyde de yazışlara da yi teklifi diye 7 telif diye geliyor şeyler. Evet. Ya gerçekten gurur verici. İşte eee bence odaklanmamız gereken şey bu. Bu çocuklarımız, bu gençlerimiz, bu genç arkadaşlarımız, bu çocuklar büyüyecekler, kendilerini yetiştirecekler. Bak bizden de birileri uzaya çıktı diyecekler. İnşallah eee sağ salimi gönderebilirsek. Cengizciğim yine söz sende. Ya burada şeyi de tabii Evet. Bir eşiyi aşıyoruz. Açılacak bir sürü eşik var tabii ki. Yani bugün evet bir fırlatma rampamız yok ama bu eşik aşıldıktan sonra artık o fırlatma rampasını da bir gün elde edebiliriz. Ve bu çocuklar büyüdüğünde bir fırlatma rampaları olabilir diyelim. Eee tabii Alper Gezera Avcı yalnız

Değil orada. Eee bir yine bir gelenek tabii bu bir yedek astronotumuz da var. Yine Türk vatandaşı eee Tuva Cihangir eee Atasever. Eee yanlış okumayayım tabii ki eee daha genç bir arkadaş bir astronot aslında. 1992 Ankara doğumlu. eee Ankara'da ilk orta eğitimini eee lise eğitimini de orada alıyor. Sonrasında Bilkent Üniversitesi Elektrik Elektronik Mühendisliği'ni bitirdikten sonra eee yine bu alanlarda farklı farklı çerçevelerden bu alanlarda çalışan eee ve bugün yine uzay, milli uzay programımızda astronot olarak seçilen eee ilk iki kişiden birisi. Şimdi onun da bir eee mesajı var. Onu da eğer hazırsa paylaşabilirsek. Kendisi de şu anda tabii ki orada ben şöyle söyleyeyim. onun öncesinde şimdi oradaki mesajında bize ara eee yaşanacakları anlatacak. Eee oradaki Halit Mirahmetoğlu kendisine mikrofonu uzattı. Eee şu anda hani bizi bekleyen canlı yayın ana canlı yayında neler olacağını bizzat Tuva Cihangir Atasever'in ağzından

Dinleyelim. Uzmandan ilk ağzından aslında Evet. Fırlatmaya saatler kaldı. Yanımda e Türkiye'nin astrotlarından Tuva Changir Atasever var. Tuva bu süreci sen de Alper'le bizzat yaşadın ve bütün eğitimlerini aldın. Eee şu andan itibaren Alper'i neler bekliyor? Yüzlük yüzlük kuyruğuna geldik diyebilir miyiz? Kesinlikle öyle. Karantinada sona erdi. Artık o uzay kıyafetleri, bizim pressure suit olarak isimlendirdiğimiz basınç kostümlerini giyip eee launch and landing facility denilen Canign merkezinin içerisindeki bir noktaya helikopterle iniş gerçekleştirecekler. Daha sonra Teslalarına binecekler. Teslaların içerisinde eee dragonlarındaki umbical connection'a benzer bir bağlantı arayüzüne eee kendi kostümlerini o kıyafetlerini bağlayıp aslında kıyafetlerinin o basınç kıyafetlerin nefes almasını sağlayacaklar. Eee fena sayılmayan eee bir yolculukla 39A rampasına tarihi kene dizayn merkezindeki 39A rampasından fırlatılmak üzere testalarıyla oraya yanaşacaklar. akabinde kulenin en üst katına çıkacaklar. Eee en son bir merdivenle tırmanılan aşamadan da sonra eee CRW access arm denilen

O ikonik görüntünün çekildiği e astrologların kapsüllerine doğru yürüdüğü o cevakkanlı access arm erişim kolundan kapsüllerine eriştikten sonra sırayla içeriye alınacaklar. Oradaki destek elemanları vesilesiyle yerlerine oturacaklar. Five point harnessları bağlanacak. eee [müzik] her şeyin fonksiyonel olduğu, oın çalıştığı oradaki yardımcılar tarafından kontrol edilecek herkesten, her bir müretteba üyesinden go alındıktan sonra artık hatch cure oradaki e hatch olarak isimlendirdiğimiz yan kapısını aslında dragon uzay kapsülünün kapatmaya başlayacaklar. Oranın çok temiz olması gerekiyor. İncecik bir kıl tüyü bile o patch seal dediğimiz bölgedeki eee basıncın kaybına sebebiyet verebilir. Görevin eee riske atılmasına anlamına gelebilir. Görevin riskli bir noktaya gitmesi anlamına gelebilir. Dolayısıyla oldukça hassas hatch kapatma kapatma operasyonundan sonra artık oradaki destek elemanları pro access üzerinden rampayı terk edecekler. uzaklaştıktan sonra artık o haftada dör tanebat aksiyon üç başının eee birisi sevgili Alper abimiz tabii ki onlardan birisi ve roket

Başa kalacaklar yakıt dolumu başlayacak. Yakıt dolumu tamamlandıktan sonra hem oksitleyici hem de yanıcının dolumu tamamlandıktan hemen sonraysa artık yerde dragon kapsülünün ve dahi falcon 9inin ilgili alt sistemlerinin beklenen nominallikda olup olmadığı kontrolü gerçekleştirecek. Herkes goyu verecek. Her şeyin tabii ki nominal olduğu sen bahsediyorum. Bu verildikten sonra 9 roketi artık internal power kendi iç gücünü, kendi bataryalarını kullanmaya

O noktadan sonra geri dönemez bir noktaya gelecek. eee sonra da bütün komşörler artık farklı anlatacak ve umuyoruz ki benim çok sevdiğim bir like this mesela o mum parçası ayarı alacak ateşcek bunların her birisi ateş yarattığı o muazzam ivmeyle arkı ve yanındaki murat dünya yesinde yaklaşık 89 süresinde geliştiriyor olacak. Çok teşekkürler. Evet, eee, biraz böyle dışarıdan da gürültü geldiği için belki anlaşılmamış olabilir. Biz bu adımları tekrar anlatacağız birazdan. Zaten ana yayın başlayınca muhtemelen eee, direkt astronotlarımızı şeyde göreceğiz. O kapsül içinde göreceğiz kapak kapanmadan önce. Eee, o kısmını anlamış olduğunuzu tahmin ediyorum. Orada en ufak bir kıl tüğün bile orada kalmaması lazım. Eee, içeride çok hassas bir eee, şeyden geçiriyorlar. Inspection denilen bir denetimden geçiriliyor. Zaten aslına bakarsanız fırlatmanın bir gün ertelenmesinin sebebi de buna benziyor. Bir inspection neticesinde iki, eee, Falcon 9 roketi ile kapsülün arasındaki

Bağlantı mekanizmasındaki cıvatalarda eee, bir sorun olabileceği bir önceki günkü basın toplantısında aktarılmıştı. Şimdi yayınımıza devam edeceğiz. Eee, ben artık bilimsel kısmına doğru bir geçiş yapma taraftarıyım. Eee, diğer kısımları da ana yayın aksiyomun kendi yayını başladıktan sonra zaten adım adım anlatacağız. Ama bu görevin bir de bilimsel bir tarafı var. Eee, bu bilimsel tarafıyile ilgili şimdi farklı içerik üreticisi arkadaşlarımızın farklı yönlerini anlatacağı bir akış

Ben eee öncelikle eee mesela Yusuf Karlı var. Onu bir alalım. Eee sevgili Yusuf bence herkes kısmen insanlar birbirlerini tanıyorlar ama herkes bir de kendisini tanıtarak eee şey yaparsa ben sonra sorumu soracağım ona çünkü. Tamamdır. Gor sesim geliyor mu? Bir sıkıntı var mı sesimde? Gayet güzel geliyor. Gayet süper. Ben Yusuf Karlı. Inbrook Üniversitesi'nde kuantum dolanıklık ve kuantum noktalar üzerine, kuantum hesaplama üzerine çalışıyorum. Bir fizikçiyim. Aynı zamanda PISI bilim sonrasında PC bilime döndü maalesef. Eee, PC Bilim isimli popüler bilim platformunun kurucusuyum. İşte burada Barış'la ve Cengiz'le beraber konuştuğumuz neden bazı deneylerin uzayda yapılması gerekiyor? Neden aslında dünyada yeterli değiliz tarzında birkaç soru üzerine konuşacağım. Barış istersen eee direkt şey yapalım mı? Gelelim mi yoksa sen? Tabii biz bilimsel dü Şimdi şöyle diyelim bir kere. Bu görevde 30 tane eee deney düzeneği gönderiliyor. Fakat sadece Türkiye değil ESA,

Işte İsveç, İtalya'da gönderiyor bu deney düzeneklerini. Şimdi şöyle bir karışıklık da var bu arada. Ben hani yeri gelmişken onu da bir söyleyeyim. Şimdi TUA tarafından yapılan anonslarda 13 tane deney gönderiyoruz gibi şeyler okudum ben. Fakat kendi yaptığım araştırmada ve aksiyomun sayfasında 8 tane gözüküyor. Eee bazı şeylerde de bir iletişimsizlik var. Ben buradan hani çuvaldızı kendimize batıracaksak eğer, eee, bu konuda yetkili kurumların iletişim çabalarını arttırması isteğimi ikinci kez yineliyorum. Çünkü ilk Milli Uzay Programı açıklandığında da bazı bilgileri alma konusunda sıkıntı yaşamıştım. Eee, burada da bazı şeyler bizim kafamızı karıştırıyor. Yani kamuoyu olarak, eee, işte bir yerde 8 deniyor, bir yerde 13 deniyor. Hangisi doğru bilmiyoruz ama 8 tanesini gördük şeyde ve inceledik. Eee, ilk akla gelen, daha o deneylere geçmeden ilk aklımıza gelen soru şu ya bu deneylerin illa gidip de Yusuf gelsin bence illa eee,

Uzayda yapmaya gerek var mı? Yani bunlar dünyada yapılamaz mı? Buradan başlamak lazım sormaya. Fakat ondan da önce eee ben eee diğer ülkeler hangi deney düzeneklerini gönderiyor diye bir araştırdım. Durmadım yani. Duramadın değil mi? Tahmin ediyordum. İtalya'nın deneylerine baktım arkadaşlar. Bakın böyle bir deneyi Türkiye'den gönderseydik sosyal medyada ne konuşulacağını size bırakıyorum. Alın şakalar, mimler [kahkaha] konusu. İtalya'nın göndereceği deneylerden bir tanesinin adı sevgili arkadaşlar Ready Pasta Heat and Taste in Microgravity. Türkçeye çeviriyorum. Hazır makarnanın ısıtılması ve tadımlanması. Mikrograviti ortamında makarna deneyi yapacak İtalya mesela. Çok güzel [kahkaha] yani. Ve bizzat okudum ya altta şey diyor, "Barilla eee makarnası götüreceğiz. Orada pişireceğiz, yiyeceğiz tadına." Bu yani deney mesela. neyse ki hani biz 13 mü 8 mi o tartışma ayrı bir konu. Yani bunu netleştirmeyi elbette isteriz ama neyse ki hani bizim gönderdiğimiz deneyler bizim görebildiğimiz kadarıyla eee [kahkaha]

Hani böyle bir deney yok. Mesela daha kaliteli deneylerimiz var arasında. Eee, Yusuf hoca bir bir düşüp bağlanmada Evet. Evet. Bağlanmada bir sıkıntı var tabii. Evet. Şeyi söyleyelim. Tekrar hatırlatalım belki. Hani bu bazı insanların kafası karışabiliyor. Yani neden gidiyor ki astronotlar? Eee, işte oraya sadece oradan dünyaya bakmak için mi? Hayır. Tabii ki bu biraz şeye de benziyor. Hani anneler çocuklarına uzun yolculuğa yollarken yanına bir katık yaparlar. Eee, bir şeyler koyarlar. bilim insanları da e tabii ki bazı deneyleri dünyada yapamıyorsunuz. E daha önce seninle konuşurken şeyden de bahsetmiştik. kütle çekim dalgalarını dünyada yakalamaya çalışırken dünyadaki o nano seviyedeki titreşimler bile bu deneyleri bozabiliyor mesela gibi bu tip deneylerin eee çok daha steril ortamlarda, kütle çekiminin olmadığı ortamlarda yapılması gerekiyor. O yüzden bu tip deneyleri eee bilim insanları biraz şeydir böyle eee ya keşke birisi gitse de onun

Yanına şu deneyimi koyabilsem tarzı yaklaşırlar. Bu Türk eee bilim dünyası içi gelişimi açısından da çok önemli bir adım. O yüzden yani bizden birilerinin gitmesi şimdi başka bir ülkenin astronotuna gidip ya şunu götürüp yapar mısın demek var. Kendi astronotumuzun yanına koyup onu abi şunu da yapar mısın demek var. Eee o yüzden Türkiye'deki üniversitelerden, bilim merkezlerinden bilim insanları şu anda belki de sıraya girmeye başladılar. Sıradaki fırlatmaya ne göndersek, uzayda hangi deneyi yapsak? Eee bu çok değerli. Yani bilim insanları açısından da önünü açan eee bir gelişme bu. Eee sonrasında bakalım şey e Yusuf hoca hazır mı? Eee bir düşüp e geliyor galiba. O yüzden ben diğer deneylere şimdi bir geçeceğim. O hazır olduğunda Yusuf Hoca'yı alırız. eee şimdi mesela oradaki deneylerden bir tanesinde eğer Burak Çankaya hazırsa eee gelecek bilimde eee onu alalım. Selam Burak hoş geldin mikrofon

Hoş geldin. Herkese merhabalar. İyi akşamlar öncelikle bütün izleyicilerimiz. Barış hocam, Cengiz hocam. Deneylerde benim de ilgimi çeken bir şey oldu. Pasta kadar ilginç olmasa da burada hocam eee ben de elektrik elektron mühendisi olduğum için direkt gözüme oradaki kurşunsuz lehimleme araştırması geldi. Bu bilim misyonunu hani çok teknik detaylarına girmeden şöyle aldığımız notlardan anlatmak istiyorum. Bildiğiniz gibi dünya üzerinde biz devre kartları üretiyoruz ve bunda işte eee her zaman eee istediğimiz teknoloji olmuyor. Mesela elektronik cihazlarda arızalar meydana geliyor. İyi kalitede olmasını istiyoruz. Muhtemelen bunun araştırılması için kurşunsuz lehimleme yöntemini geliştirmek istiyorlar. Ve burada Türk mühendisleri ve teknisyenlerince geliştirilen ve ilk defa uzayda uygulanacak. Bu çok önemli elektronik kart üretim teknolojisi bu deney kapsamda test edilecek. Uluslararası uzay istasyonunda elektronik kart üzerine kurşunsuz bileşen montajı gerçekleştirilecek. Rasp'ta, Göktürk 2'de, İMC'de. Şimdi bunun bize dönüşü de bu olacak. Yani kendi

Uydularımızda ileride tasarladığımız kartlarda bunları kullanabileceğiz. Çünkü ben daha önce Umut Yıldız'ın kanalında da anlattım. Güneş enerji panelleri var. Perosky'ile yapılan. Çok güzel, çok iyi ama uzayda, ISS'te kullanılıyor. Çünkü oradaki çevre şartları ortam dünyada o kararlılığı sağlayamıyorsun. Bunda da böyle bir şey durum var hocam. eee bu deneyi yapacaklar. Daha sonra dünyada gönderdiğimiz cihazlarımızda yani milli uzay programı kapsamında da kendi kartlarımızda bu devreleri kullanmak istiyorlar. Çünkü devreler radyasyondan dalıyor ve uzay şartlarından dolayı çok çabuk aşınabiliyor, sorun yaratabiliyor. Bu yüzden mikro yer çekim var orada ve burada bir lehimleme sürecini deneyecekler. Ben bunu beğendim. Güzel bir proje. Kendilerine ulaşamadık ama eee Hakan Bey'i de tebrik ediyorum. Deney sorumlusu. Hakan Aşan. Buna bir değinelim dedik. Tamam. Çok teşekkür ediyorum. Şimdi başka deneyler de var. Eğer videosu mesela hazırsa yine eee Kennedy Uzay Merkezinde yapılmış bir röportajı eee hazırlayacak arkadaşlarımız.

Eee orada Aliklerle ilgili bir deney. Yosunların bir türü olarak ve Antarktika'dan eee bulunmuş ve ilk kez uzaya gönderilecek özel bir ALK türü de eee bu deneylerin arasında. Yani eee eğer mesela burada yapılacak bilimsel çalışmanın sonuçları eee zaten akademik bir çalışma olduğu için yayınlanacak olursa bu anlamda belki de bazı ilkleri de eee keşfetme, bulabilme imkanına kavuşulabilir. Şimdi o videoda hazır. Ona bir kulak verelim.

Evet. Eee yanımda Boğaziçi Üniversitesi'nden Berat Hoca var. Berat hoca da 13 deneyden eee bir tanesinin eee organizasyonunu yapan, planlamasını yapan hocamız. Eee günlerdir de buradasınız. Kaç gün oldu buradasınız? Eee salı günü geldik. neredeyse bir hafta oldu. Eee, Alper Bey'in gerçekleştireceği 13 deneyin içinde eee, biyolojik deneylere ağırlıklı olan, eee, ekipler erken geldi. Çünkü örneklerimizi son 48 saat kala teslim etmemiz gerekiyor. O yüzden bir bir haftadır, eee, genelde Space Center'deki laboratuvarları kullanarak hazırlık Evet. Ya ben özellikle e Boğaziçi'ndeki eee tesislerinize de geldiğim için Aylerle e iştigal pek çok şey yaptığınızı biliyorum. Bana da anlattınız ama özellikle şu anda yayınımızı izleyen eee konuya çok aşina olmayan, eee, tüm izleyicilerimiz için deneyimizi çok kısaca anlatabilir Tabii ki. eee, mikrog yaşam destek üniteleri uzman projemiz e Boğaziçi Üniversitesi TÜBİTAK MAM Medeniyet Üniversitesi'nin konsorsiyumu şeklinde belti TÜBİTAK Uzay Enstitüsü de bize

Paydaş olarak destek oluyor. E şimdi uzay istasyonundaki e havadaki MAM tarafından dizayn edilen bölümle beraber karbondioksiti zenginleştireceğiz. E zenginleştirildikten sonra eee tane e daha önce yörüngeye hiç gönderilmemiş e çok özel eee mikrof türlerinin olduğu e 6 tane çok mikro boyutta reaktörlere vereceğiz. Eee, bu üç turun iki tanesi, eee, yine 4. Antarktik seferinde, eee, Antarktika'dan toparladığımız İstanbul Medeniyet Üniversitesi'in ortaklığında yürütülen bir projeyle beraber. E, yani ilk defa gidecek, eee, bu türlerimiz. Hedefimiz, eee, uzay istasyonunun atmosferindeki karbondioksiti yosunları kullanarak yani sürdürülebilir ve bio rejeneratif bir şekilde, yenilenebilir bir şekilde eee, oksijene çevirebilmek. Eee, tabii e bunu yaparken de eee yer çekimsiz ortamı kullanacağımız için eee Alper Bey'in 14 günlük deney süresi boyunca eee yer çekimini mikroarglardaki bu fotosentetik performansı nasıl etkilediğini hem hücresel düzeyde hem de moleküler düzeyde incelemiş olacağız. Bizler de meraklı bekliyoruz. eee ilk deneyimiz

Inşallah daha sonra yeni astronotlarımızla başka uzay programlarıyla yeni deneylerimizi gönderme fırsatına sahip oluruz. Ben teşekkür ederim. Çok teşekkürler. Evet eee görüyorsunuz Alklerin önemini. Alkler aslında sadece uzayda değil dünyada da eee çok önemli bir enerji kaynağı da olabilir. Ben bu konudaki bilimsel araştırmaların artırılarak sürdürülmesini gerçekten çok istiyorum. Şimdi eee bu bilimsel deneylerle ilgili e konulara devam edeceğiz ama bir yandan alttan e birçok iletişimci arkadaşım var. Ben birazdan onları sahneye davet edeceğim. Bir yandan da etkileşimi arttırmak için yani sizlerin, izleyicilerimizin de aklındaki soruların cevaplanması için. Çünkü ben madem biz bir bilim iletişimcisi rolüyle eee buraya buradayız. iletişim karşılıklı olur, etkileşimli olur. Ben bütün arkadaşlarımdan, platform sahibi arkadaşlarımdan enteresan soruları, eee, yorumları, eee, sosyal medyadan insanların aklındaki şeyleri aktarmasını rica ediyorum. Mesela bunlardan bir tanesini kendim hemen, eee, bir hem aktarayım hem şey yapayım. Yani mesela şöyle şeyler

Duyuyorum ben. Eee, Hindistan 70 milyon dolara eee, aya eee, bir şey yaptı. bir misyon düzenledi. Ay bir araç gönderdi. Eee, doğru. Ve eee, Hindistan zaten çok şey bir ülke. Özel bir ülke bu anlamda. 1,5 milyarlık bir nüfusu var. Bir süper güç olma mücadelesi veriyor dünyada. Eee, yılda 1 milyondan fazla mühendis yetiştiriyor. Silikon Vadisi şirketlerinin hem çalışanı hem de yöneticisi unvanlarına kadar yükselmiş durumdalar. Yani orada zaten matematikçi yetiştirme geleneği, mühendis yetiştirme geleneği olan bir ulus. Umuyorum ki bizde de böyle bir eğitim yatırımı yapılır ve umuyorum bizim ülkemizden de böylesine eee yetkin bir kadro, bir eee bir yetişmiş iş gücü, bir insan kaynağı oluşturulur ve biz de işte aya 70 milyon dolar gibi ki bu bir rekordur bu arada. Yani hani diğer uzay görevleri ondan çok çok daha pahalı hakikaten. Onlar bir rekor kırmıştır. Bunu yapabilirler. Bu

Birincisi. İkincisi ise insanlı uzay görevleriyle insansız uzay görevlerini birbirinden hakikaten ayırmak lazım. Bir işin içinde insan olduğu zaman onun maliyeti de hazırlığı da eee her şey de yükseliyor. Bu kaçınılmaz bir şey. Çünkü insan bir can gönderiyorsunuz uzaya. Öbür türlü bir tenekeyi fırlatıyorsunuz. Hani patlarsa patlıyor işte hard eee iniş yaparsa hard inişini gerçekleştiriyor falan filan. Eee bu anlamda bunu bir eee şeye koymak lazım. Bir de ben şunu eee bir tekrar etmek 63 yıldan beri insanlar uzayda. Bugüne kadar eee işte 44 tane ülke ulustan insan çıktı uzaya. Biz 45 ülkeyiz. Yani artık çıkalım bir müsaadenizle. Eee, bakın Türkiye Cumhuriyeti'nin

Uzaya çıkmayan sadece iki ülke kaldı. Biliyor musunuz bunu? Tahminin var mı Ben söyleyeyim. Bir tanesi tahmin edemedim şu an. Lütfen söyle. bir tanesi de Yunanistan. Hani Yunanistan'ı bu anlamda Şimdi şunu şöyle mi? Bakın Bulgaristanlı astronot var. Gürcistanlı astronot var. Azerbaycanlı astronot var. İranlı astronot var. İran asıllı eee eee ilk İran asıllı ama Amerikalı bir kadın astronot. 2006 yılında uzaya çıkan ilk Müslüman kadın unvanına kavuştu. Daha bekleyelim isterseniz. Yani bir de Yunanistan'la Suriye'de göndersin. Sonra da biz mi gönderelim? Sevinmeyelim mi bu duruma? Ben o yüzden hani böyle biraz şey konuşuyorum belki ama eee yani sosyal medyada eleştirelim, soru soralım, sorgulayalım, her şeyi yapalım. Buna hiçbir itirazım yok. Ama gurur duyma konusunda lütfen, yani bu gerçekten gurur duyulacak bir konudur. Eee, sorulması gereken soru, niye bu kadar geç kaldık? Niye daha önce göndermedik? 25 bakın çeyrek asırdır

Orada. ISS çeyrek asırdan beri 117 kere insanlı eee uzay uçuşu gerçekleştirildi oraya. Bu 118incisi. Niye 118 olduk? Bunları sormamız gerekiyor bence. Eee neden 21 ülkeden 269 kişi gitti orada yaşadı da biz 270ciyiz? Neden sadece Silifke'den ve değil de işte Bursa'dan da göndermiyoruz? Bizim şimdi hanım içeriden Bursalı. da Bursa'dan da göndermeliyiz [kahkaha] şeklinde şey yok. Bunların hepsi olmalı. Burada sorulması gereken soru, niye bu kadar geç kaldık? Daha önce göndermeliydik. Daha önce bu işlerin içine girmeliydik. Sorulması gereken başka sorular da var. Örneğin ISS artık uzatmaları oynayan bir yer. Yani ISS'in görev süresi doldu arkadaşlar. Şu anda uzatmaları o yüzden böyle işte e ticari uzay görevleriyle eee son şeylerini yaşıyor artık. Eee, bu uzay yarışında öne geçmeye çalışan

Ayın, Mars'ın yolunu gözlemeye başladı. Ayda uzay istasyonu kurulacak. ASS'in bakın kurucu ülkelerine 17 tane ülke vardır. Bugünkü mürettebatın bütün bayrakları var. Bizim bayrağımız yok orada. Ben bunlara çok içerleniyorum. Yani 25 yıl önce, 26 yıl önce ISS kurulurken biz niye bir tarafından tutmadık? Biz niye imza atmadık? Bunları da düşünmemiz lazım. Tamam. Onda onda geç kaldık. Şu anda hedef ayda kalıcı bir üs kurmak. Bunun için Artemis görevleri başladı. Artemis bu bu yılda yapılacak. Önümüzdeki yılda yapılacak bazı ertelemeler olsa da Artemis görevlerine Artemis Accords diye ben bunu başka videolarımda da dile getirdim. Artemis görevlerine imza atan ülkeler arasında Angola var ya. Angola.

Biz yokuz. Yani ayacaksak, göndereceksek bunun tabii ki maliyetlerini de konuşalım da önce bunun nasıl yapılacağını da bir yazıp çizmek gerekiyor. İşte eee bu anlaşmalara, bu sözleşmelere hani bir zahmet böyle bakıp girip imzamızı atıp bir ucundan tutmalıyız. Benim ta uzay mekiği görevleri sırasından beri en büyük başka bir hayalim hani astronot hayalini bugün gerçekleştiriyoruz. Buradan yetkililere Kanada uzay uluslararası uzay istasyonunun kurucu ortaklarından Kanada ya bir tane vinç kolu yaptı. Üzerine de Kanada bayrağını ve logosunu koydu. Her yerde çıkıyor kameralarda falan. Her yer Kanada'nın kolu. Yani biz şimdi o kolu geliştirebilecek mühendislik becerisine de, insan kaynağına da, teknolojiye de, paraya da sahibiz. Tamam mı? Bu kadar basit yani. Net. Şimdi bir yerlerinden tutalım. Uzay aydaki uzay üstüne böyle bir şeyin parçası olarak önce girelim. O anlaşmalar neyse uluslararası sözleşmeler bir ucundan biz de tutacağız diyelim ve oranın teknolojisini

Kendimize de o teknoloji transferini, kow'ını yapalım. Bizim sorgulamamız gereken şeyler bu olmalı gibi geliyor. Ya buna da gurur duyulur mu dememeliyiz eğer bir vatanseversek. Evet, çok uzak kusura bakmayın. Şimdi eee devam edelim. Çok güzel. Hı hı. Eee, Yusuf hoca hazır mı dediniz arkadaşlar? Hazırsa hemen Reci ile de konuşuyoruz bir taraftan. He hoş geldiniz. Neden Nerf piyasalarına göre sorun çıkabilecek her şey sorun çıkartır. 1 gigabit simetrik internet olsun diye üniversiteden bağlanıyorum yayına. Ona rağmen bir şekilde sıkıntı çıktı. Kusura Sağlık olsun. Burada hemen hem ilgili bir konuya da gideceğiz. Ya mesela en basitinden 1990'da Hubble uzay teleskobu

Uzayda bazı deneylerin yapmanın öncesinde neden uzayda insan bulundurma tecrübesini edinmemiz gerekiyor insanlık olarak bunu anlamak da önemli. 1990'da Hubble gönderildikten sonra fark ettik ki Hubble'ın ana aynası çok küçük bir hizalama hatasından ötürü bulanık bir görüntü gönderiyor ve 1993'te Hubble'ın aynısını düzeltmek ve birkaç ekleme yapmak amacıyla bu bulanık görüntüyü çözmek için bir astronot grubu 1993'te bir servis ziyaretinde bulundular ve toplamda 5 seferlik 35 saatlik bir uzay uçuşuyla Hubble teleskobu tamir edildi. Yani aslında bazı deney düzeneklerinin bu atmosferimiz bazı bilgileri engellediği için mesela bu uzaydan gelen yüksek enerjili parçacıklar bizim atmosferimiz ve dünyanın manyetik alanından ötürü başka yönlere doğru saptırıldıkları için özellikle astrop parçacık fiziği çalışıyorsak birazcık uzayda olmamız lazım aslında. Hubble veya James Web gibi teleskopları göndermemizin sebebi biraz da dünyanın atmosferinin kirliliğinden ve bu engelleyici yapısından kurtulmak. Bu bir önemli bir nokta. Yani uzayda insan

Tecrübesinin, uzayda bir şeyleri tamir edebilecek, bir şeyleri düzeltebilecek insan tecrübesine erişmemiz lazım. Mesela merak eden arkadaşlar bu Hubble teleskobunun tamir edildiğinden önceki ve sonraki görüntüleri internette rahatlıkla bulabilirler. İnanılmaz bulanık bir görüntüden çok net böyle çok çok güzel bir görüntüye sahip olduk. Birkaç tane servis çalışmasından sonra diğer bir örnek neden bazı deneyleri uzayda yapmamız gerekiyor? Arkadaşlar dünya sismik bir yapıda. depremlerimiz oluyor ve bazen depremler olmasa bile dünyanın kendi ört yani dünya yüzeyinde bulunduğumuzdan ötürü bazı deney düzeneklerindeki hassasiyetlerimiz azalabilir. Atmosferimiz veya vakum ortamları mesela dünyada bu vakum dediğimiz içinde maddenin olmadığı ortamı sağlayabilmek için harcamamız gereken çok büyük bir enerji var. Mesela bizim laboratuvarda kullandığımız şu kadarca küçük hacime sahip olan 1 ik litrelik hacimdeki bir yeri vakumlamak için bile inanılmaz güçlü kompresörler, inanılmaz güçlü vakum pompaları kullanıyoruz. Hem soğutmak hem de vakum yapmak için. Uzaya çıktığımız

Zaman biraz böyle avantajlarımız var. Ama en önemlisi bu Türk astronotlar tarafından gerçekleştirecek deneyin bir parçası da olan tabii uzmanlık alanım olmadığı için fazla giremeyeceğim ama mikrograviti yani çok düşük yer çekimi ortamında gerçekleştirilmesi gereken bazı deneyler var. Mesela 2015 senesinde uzayda ilk sebzemizi yetiştirdik. uzayda sebze büyütmek için, meyve büyütmek için bazı tecrübeleri edinmemiz lazım ve bunları da aslında çok düşük yer çekim ortamında test etmemiz gerekiyor. Ve biraz daha fundamental yani temel bilim kısmına girersek Barış'ın da söylediği ISS'in artık şey yapılmaması için parçalanıp e atmosfere sokulup yok edilmemesi için ISS'te 2018 maddenin 5. hali olarak adlandırılan, ben bu tanımı çok sevmesem de BZ Einstein Condensate adı verilen bir özelliği var. Bazı bir grup atomu o kadar küçük sıcaklıklara soğuttuğumuz zaman yani burada mutlak 0ın nanokelvin düzeyinde üstünde sıcaklıklardan bahsediyorum. Artık anlaşılması için uzayda böyle bir sıcaklık yok.

Bunu bizim oluşturmamız gerekiyor. Burada farklı lazer cooling teknolojileri kullanıyoruz. lazerle soğutma teknolojileri dünya üzerinde bu bir grup atomu belli bir sıcaklığa soğuttuğumuz zaman maddenin 5 hali olarak insanların adlandırdığı Bos Einstein Condensation'a yani artık kelimenin özelliği bu maddenin 5 hali olarak anlatabileceğimiz eee özel bir duruma giriyorlar ve aslında bir grup atom sanki bir grup fotonmuş gibi tek bir kuantum durumuna sahip oluyor. Çok teknik bir konu olduğu için detaylarımla girmeyeceğim ama kuantum teknolojilerinde kuantum hafıza gibi hani kuantum hafıza bu kuantum networklar kuracağımızda kuantum hafıza gibi çok önemli bir noktada ihtiyacımız olan bir teknoloji. Bu teknoloji 2018 senesinde ISS'te Bos Einstein condensate yapısına ulaşılabildi ve dünyadakinden çok çok daha fazla başarılı sonuçlar elde edildi. Eğer konuyla ilgili meraklı arkadaşlar varsa bu kuantum hafıza konularında Boz Einstein kondensate durumu durumunda dünyada aslında önde gelen çalışmaları yürüten Türk fizikçilerimiz var.

İşte Berkley Üniversitesi'nde Alpsipaygil veya Erhan Sağlam Yürek veya Hbololdta Mustafa Gündoğan hocalarımızın yaptığı kuantum hafıza laile ilgili çalışmalar var. Yani bazen biraz yukarı çıkmamız gerekiyor. Dy sonuçlarımızın ve fundamental yani temel bilimle ilgili öğreneceğimiz şeyleri daha iyi anlayabilmek için. Herhalde bu kadarı eee şey için yeter. Teşekkür ediyoruz Yusuf. Evet. Şimdi bir yandan da ana yayınımıza 6 dakika kadar bir süre kaldı. Hemen başlarlar mı bilmiyorum ama ana yayın başladıktan sonra elbette o bizim için de bir ana izlek olacak. O yüzden eee ben bir yandan yazışmaları takip ediyorum. eee, şu anda sırada bekleyen diğer arkadaşlarımızı da özellikle acelesi olanları önceliklendirecek şekilde hemen yayına alabilirsek toplu olarak da, eee, durabiliriz. Ben de bir yandan, eee, şimdi az sonra, eee, gerçekleşecek olan fırlatma merasimine bağlanacağız. Onun da bir özetini geçelim. Türkiye saatiyle 0049 hedefleniyor hala. Eee, ve onun öncesinde 2

Saatlik bir resmi yayın başlayacak. O resmi yayının bazı yerlerinde de biz yorum yapacağız üzerine. Çünkü bazı yerlerde düşecek o yayın yani şeyi düşecek. Eee, tansiyonu düşecek filan. Oralarda şey yapabiliriz. Ama şimdi sevgili Cevdet geldi. Eee, ve ben kendi videomu hazırlarken sonunda dedim ki bu görevin bizde bir şeyleri değiştirmesi lazım. Bir bakışı değiştirmesi lazım. dünyaya uzaydan bakan bakınca oluşan bir overview efekten söz edilir. O yüzden astronotların psikolojisi, uzaya çıkmanın psikolojisi ile ilgili de işte sevgili Cevdet eee bizimle konuşacak. Hoş geldin. Hoş bulduk hocalarım. Herkese merhaba. Bütün izleyenlere hoş geldin. Hoş bulduk. Yusuf hocam size selamlar. Ben arkaya geçeyim isterseniz sizi bu psikoloji konusunda yalnız bırakayım. Soru gelirse tekrar şey yaparız. Gireriz. Tamam. Kendinize iyi bakın. Görüşmek üzere. Sağlık, hoşça kal. Eee, bizim için çok güzel bir gün, heyecanlı bir gün, eee, gururlu bir gün. Eee, ben

De aslında çok önceden, eee, planladığım, biletini aldığım bir etkinlik olduğu için erken gitmek zorundayım. Öncelik verdiğiniz için sağ olun. Gideceğim yer de umut Yıldız'ın doktorasını yaptığı aslında LD'ın gözlem evi. Eee, oradan yıldızlara bakacağım. Tam da yani Alper Gezer Avcı'nın gideceği akşam ben de oradan yine aynı semaya bakmak çok ilginç bir eee, görüş olacak. Barış abi dedi ki insanları değiştirir mi? Bir şeyi değiştirmesi gerekiyor. Ben biraz ondan bahsetmek istedim. Yani bir psikolog olarak çok teknik bir iş. Ben havacılığa çok uzak biri değilim aslında. Havacılıkla ilgili hatta bir kitabım da var. Eee üniversitelerde ders kitabı olarak kullanılan. O ayrı bir konu. Çok bilinmez hani benimle ilgili ama hani çok uzak bir psikolog değilim ama ben genel bakış etkisinden bahsetmek istiyorum. Eee şimdi bir eee resim hazırladım. Arkadaşlar onu ekrana verirse süper. Bakın burası ISS'in Alper Gezer Avcı'nın

Da gideceği Uluslararası uzay istasyonunda bir modül var. Kupola diyorlar bu modüle. Çünkü galiba Amerikan tarafında bir modül bu. Çünkü bu buradan camlı bir şekilde dışarıyı görebiliyorsunuz. Yani aslında tırnak içinde aşağıyı görebiliyorsunuz. Hani aşağı yukarı yok ama dünyayı görebiliyorsunuz. Bakın bu çok önemli bir bilgi. Eee, çok önemli bir yer. Çünkü buraya baktıktan sonra tabii ki şimdi NASA düşünmeyeceğiniz kadar psikolog ve psikiyatır çalışıyor. Aslında ne alaka diyeceksiniz. Çünkü seçimler yani oraya gidecek kişilerin fiziksel olarak sağlık kontrolleri yapıldığı gibi eee psikolojik kontroller de yapılıyor. Yarın orada kapalı kalacaklar. Süreç çok zor bir süreç. Dayanıklılıktan bahsettiniz. Ayrı dayanıklılığın psikolojik olarak da gösterilmesi lazım. Hatta bu psikolojik testlerin tarihsel gelişimine baktığımızda uzay programının bunda etkisi var. Yani ben bu dayanıklılığı nasıl düzgün ölçebilirim? Aynı şekilde geri dönenlere sorduklarında yani sen gittin ISS'te kaldın da ne değişti? Hani bir şey değişti

Mi diye sorduğu zaman özellikle Amerikalı psikologlarda bazı kozmonotlara da sormuşlar. Eee şu değişti diyorlar. dünyayı, o yuvarlaklığını hani çok uzaklaşmıyor ama hocalarım o yuvarlaklığını görebilme anı benim hayatımda diyor bir dönüm noktası oldu birçok astronot ve kozmonot ve bu genel bakış etkisi dediğimiz overview effect diye geçiyor literatürde. Genel bakış etkisi dediğimiz bir yere geçiyor. Bu bir aslında evrenle bütünleşme, dünyayla bütünleşme. Yani aslında bizim tartıştığımız gündelik konuları falan düşündüğünüzde hepsi orada. Hani Karsag'ın çok meşhur eee soluk mavi noktası aklımıza geliyor. Ama gerçekten de öyle. Oraya bakıldığında insanların evrenle bütünleşme, dünyayı bir bütün olarak algılama, sınırları görmeme gibi çok olumlu aslında psikolojik olarak psikolojik sağlıklarına çok olumlu etki ettiğini söylüyor. Birçok kişi buradan gidip fotoğraf çekiyor. Çünkü uluslararası uzay istasyonu düşünsenize

Ölümle aranızda incecik tırnak içinde incecik duvarlar var. Her an bir sıkıntı olabilir. Gravity filmini tavsiye edelim. Orada öyle bir ihtimal üzerinde konuşuluyor. Onu anlatıyor yani gösteriyor ve düşünsenize aslında çok gergin bir ortam. Saniyeleriniz, dakikalarınız planlı. Eee psikolojinizi sağlıklı tutmak için buraya gidip baktıklarını söylüyorlar. Şimdi bir başka etkiden bahsedelim. Yine çok benzer bir etki. Orada da yine ben fotoğrafımı hemen değiştireyim. Bu da eee Apollo 8 görevinde çekilmiş bir Tanıdık gelecektir insanlara. Apollo 8 görevinde 24 Aralık 1968'de

Eee William Anders çekiyor giden astronotlardan. Tesadüf eseri çekilen bir fotoğraf aslında. Ayın etrafında dolaşıyor Apollo 8. İnmiyor hocalarım. dönerken e bir yerde karanlıkta kalıyor. Hani arka tarafında kalıyor ve bir anda çıktığı zaman aslında dünya doğuyor. Yani dünyanın doğuşunu siz aydan görebiliyorsunuz. Bu fotoğraf tabii daha sonradan çevrilmiş. Yani bu 90 derece bir fotoğraf. orijinali çevriliyor ve renklendiriliyor. Ama bu fotoğrafı bakın dünyada paylaştıklarında bizim hiç bilmediğimiz aslında çevre hareketi ile ilgili o yıllarda çok büyük bir etki gözlemleniyor. Çünkü insanlık ilk defa başka bir eee gezegen demeyeyim uydu yani gök güneş sistemimizdeki başka bir yerden dünyaya bakmış oluyor ve uzaktan görüyor. İşte daha sonrasında da soluk mavi nokta gibi eee şeyler ortaya çıkıyor aslında bize. eee bugünün ya da uzaya gitmenin bizim için burada kalanlar için verdiği, vereceği en güzel mesajlardan birinin ben o birliktelik bir olma hissi

Olduğunu düşünüyorum. Çünkü psikolojide bakın bazı deneyler vardır çok bizim eee aslında çok eee yine gurur duymamız gereken bir başka kişi Muzaffer Şeriff'ten bahsedelim. Sosyal psikoloji deneyleri. Sosyal psikolojinin kurucusudur. Kurucularından biridir. Onun yaptığı bir deney de şu ortaya çıkıyor. Birbiriyle kavgalı, böyle gırtlak gırtlaak kavgalı iki grubu, çocuğu, iki grup böyle öğrenciyi barıştırmayı düşündükleri zaman deney ters gidiyor ve böyle oluyor ve bayağı kavgalar çıkıyor. İşte birbirinin yemekhanesinin taşını kırma falan gibi. Eee, Robert Cave deneyi denir. Araştırabilir arkadaşlarımız. Bu deneyde diyorlar ki biz bunları nasıl barıştıracağız? O zaman ikisinden de daha büyük bir amaç ortaya koyalım. Super ordinate goal diye geçiyor. Daha büyük bir amaç diyor. Şöyle bir oyun yapıyorlar. Traktör bozul. Cevdetciğim seni balla keseceğim sözünü arkadaşlarımdan da rica ediyorum. Çünkü AX3 misyonuna ait yayın başlamak üzere. Bir toparlayabilirsek. Hemen bitiriyorum. Son cümlem. Traktör bozulduğunda birlikte çalışmak

Zorunda kaldıkları için tekrardan barışıyorlar aslında. Bu da bize o mesajı verebilir diye düşünüyorum. teşekkür ediyorum. Çok ben de teşekkür ediyorum. Traktörü yani dünyayı bozmadan umarız. Evet. Arkadaşlarından rica edeceğim bir yandan resmi yayının da eee ekranını bir köşede verirlerse biz de kaçırmayalım diye. Birazdan resmi yayın başlayacak çünkü fırlatmaya yaklaşık 2 saat kala. Evet başladılar şu anda. Verelim hemen. Ben de şöyle büyük ekran haline

Evet. Bizim için gurur verici Evet. bir an bu. 5 ulustan eee 4 kişi gidiyor. Çünkü misyon komutanı iki vatandaşlığa sahip. Hem Amerika Birleşik Devletleri hem de İspanya vatandaşı. Bu dört kişi eee tümüyle Avrupalı ilk ticari göreve çıkmış olacaklar. Bunu da şu anda bir yazı olarak geldiler. Görev komutanını görüyoruz. Kendisi eski bir NASA çalışanı. Çünkü International Space Station'a giden tüm ekiplerin başına NASA bunu şart koşuyor. Ve işte göğsümüzü kabartan Alper Gezera Avcı da geldi. İsveç'ten Marcus Want ve işte Esa

Eee alçak dünya yörüngesine gitmenin yeni tanımı diye de bir slogan Ve böylece resmi yayını AX3 görevinin resmi yayını şu anda başlıyor. 2 saat 6 dakika kaldı patlatmayın. Florida'daki Kennedy uzay. Evet şu anda gördüğünüz gibi doğrudan kapsülün içine bağlandık. Amortiskan görüntüyü alıyoruz. Dokunmatik ekranların Aksion State ve SpaceX'ten yetkili sunuculuklarını yapıyorlar. Uluslararası uzay istasyonuna yapılacak üçüncü mürettebatlı görevi Aksiyon Spaceından Space artık haftada birkaç tane gönderiyor zaten

Evet kendileri Hthorn Californiya'dalar. eee çalışanlar şu anda onların sesini duyuyoruz. Ancak yanlış anlaşılmasın şu anda gördüğümüz görüntüler Florida Kennedy uzay merkezinde tarihi platma rampası 39A'ya yaslanmış olan ve içinde bizim de aslında notumuzun olduğu Dragon Küünün dışarıdan görüntüsü. Orada bağlantı koridorunu da görüyoruz ve bir yandan da Aksül'ün içindeki son durumu izliyoruz. Benim bir tahminim var. Oturma sıralamasına göre bizim astronotumuz Alper Gezeravcı'nın hemen yanından böyle bir geniş açılı bir açıyı görebiliriz. Bu tahmin sadece

Sağlıkla yerine yerleşmiş olduğunu görmek çok e keyifli. Tabii şu anda bir yandan da ben dinliyorum. Eee, önemli bir şeyi kaçırmayalım diye. Birbirlerine teşekkür ediyor şu anda ekipler. Birazdan az önce bizim yedek astronotumuz Tuan'ın da anlattığı gibi çok hassas bir şey burada. Bu şeyin içerisinde katın içerisindeki son yönergeleri takip ediyorlar. Hem karşılarındaki dokunmatik ekranlardan hem de görev komutanının da olması gerek. Eee böyle bir tablet cihaz. O tablet cihazı üzerinde yönergeler var. Şunu yaptın mı, bunu yaptın mı diye. Şu bilgiyi verelim. Şimdi her ne kadar böyle pilot şeklinde oturmuş olsalar da bu araç ile oon müyle rak yönlendiriliyor. Yani aslında o içerideki e kişiler sadece birer yolcu. Her şey otomatize edilmiş durumda. İlk kez 2020 yılında bu yetkinliği kazandı

Crew Dragon aracıyla. Evet isimleri görüyoruz tekrar. Mürettebat tümüyle Avrupalı ilk mürettebatla karşı karşıyayız. Michael Lopez Allea'yı görüyoruz solda. Kendisi bu görevin komutanı. Bakın komutan diyoruz. Burada da askeri bir terminoloji var. Uzay görevlerinde bir komutan oluyor her zaman. Ve zaten gördüğümüz mürettebatın tamamı askeri pilot geçmişine sahip. Burada onlar hakkında kısa bilgiler de veriliyor. Çifte vatandaş kendisi eski bir NASA çalışanı. Aksiom Space'in de cari bir şirket olan Aksiom Space'in de eee bir çalışanı kendisi. Yani NASA'dan ayrıldıktan sonra Aksiomle görev almaya başlamış. Kendisinin yanlış bilmiyorsam evet eee daha önce uzayda beş görevi var. Bu 6. uzay görevi 6 kez uzayacak kendisi. Tecrübeli. Eee, kariyerinde uzay yürüyüşü de eee, yapmış birisi ve toplamda 67 saat 40 dakikayı eee, hem NASA'da hem de özel bir şirket olan Axiom Space'te uzayda geçirm.

Evet, bir yandan fondaki konuşmalara da kulak veriyoruz. Yaklaşık aşağıda TEM. Şimdi bu yayını ilk kez uzay yayınını izleyenler de olabilir. Aşağıda dediğim şey kind İngilizce zaman demek. Minusta eki geriye doğru sayıyoruz. Şu anda 2 saat 2 dakika 48 saniye kalmış durumda bırakmaya. Onun altında da küçük bir AX3 yazıyor. Şimdi bunu söylemek lazım. Bu AX3 adeta hani TK1 sefer uçak gibi düşünün. [kahkaha] Şimdi artık böyle bir terminolojiye doğru gidiyoruz. Uze gidiş gelişlerin sayısı ve sıklığı o kadar artık. Artık işte bir NASA gibi, KOA gibi, ESA gibi uzay ajansları var. Bunlar devletlere bağlı ajanslar. Bütün uzay programlarını ortaya koyan, buradaki ilkeleri belirleyen, bu ilkeler doğrultusunda çalışmaları yapan kurum ve kurmuşlar. Fakat NASA bile, NASA bile dememin sebebi bu konudaki en eski ve bütçesi en yüksek kurum olmasına rağmen artık bu işleri özel şirketlere havale etmeye başladı. Ve

Işte Alper Gezera Avcı. Şöyle bir alkışları duymak istiyorum Guhem'den de lütfen. Bir F16 pilotu, D737 kaptanı yani Boeing 737 kaptanı ve ilk Türk astronomot unvanına kavuşacak olan Türkiye'den bu göreve katılan eee judo hiking gibi de hobileri varmış. Yeni öğreniyorum bunları. eee güzel hobiler. Yani orada bir problem çıkarsa bizim hobilerimiz işe yarayabilir. Eee A dediğin gibi artık PK1 sefer sayılı uçak gibi düşünün. Eee SpaceX bu anlamda hani Boing gibi bir uçak şirketi gibi adeta ama uzay gemisi üretiyor uçaktan farklı olarak. Eee böyle bir yapılanmaya doğru gidiliyor. Artık dünya 2020'den itibaren buna dönüştü. Hatta şöyle söyleyeyim. Yine bu sosyal medyada konuşulan konular hakkında bir fikir ve perspektif sunabilmesi açısından Amerika Birleşik Devletleri kendi astronotlarını yaklaşık 10 yıl boyunca uzaya gönderemedi arkadaşlar. Uzaya Amerika kendi astronotlarını gönderemedi. Böyle bir yetkinliği kalmadı bir arada. Bu sırada Rusya'nın soyut kaptürüyle

Bunu yapmak zorunda eee ve o zamanki astronotlara da Rusça bilme koşulunu getirdiler doğal olarak. Çünkü Rusya'nın soy kapsülüyle gidiliyor. Şimdi az sonra kapsü görüntüye geri döneriz. E çünkü bir araya gireyim. E arkadaşlardan da yorum gelmiş. Videonun sesini birazcık kısabilirsen diye. Tabii hemen Sesini biraz bastırıyor çünkü e bize gelen sesten bahsediyoruz. Herhalde şimdi daha iyi olmuştur. Bir tık daha belki. Daha da fazla kısarsam hiç gelmeyebilir diye korkuyorum.

Tamam. Tamam. Şimdi daha iyi. İ de mi şu an? Tamam. Çünkü % gayet i Tamam. Tamam. Yeterli. Tamam. Şu anda iyi mi arkadaşlar? Gayet iyi. Tamam. Şu anda tam 2 saat kaldı. Bunlar önceden kaydedilmiş görüntüler. Tabii ki şu anda kapsülün içindeler ama görüyorsunuz biraz önce herhalde bir yarım bir saat önce filan çekilen görüntülerna binmişler. testiş. Onun aldık. Model X'lerle gitmişler. SpaceX, Model X falan herhalde o Cyber Truck şeyini Evet. Bunların hepsi birer uzay geleneğine dönüştü. Dediğim gibi 2020'den itibaren dönüşen gelenekte de eee görüyorsunuz ikişer ikişer burada Alper Gezera Avcı'yı görüyoruz. Sağ

Model X'in arkasına yerle 6 koltuklu kombinasyon. Bu arada ben de şey yapayım. böyle havalı bir şekilde yukarıya doğru Falcon kanatları açılıyor. O kanatların adı bile Falcon. Eee, yani her şeyiyle havalı bir eee, giriş yapıyorlar. Bu uzay kostümleri SpaceX'in aksiyomun da çünkü ayrı üniforma dizaynları var. SpaceX'in yaptığı kostümler ve kasklar her astronota göre özel basılıyor. 3D printerlar. Burası o az önce dışarıdan gördüğümüz yürüyüş e koridoru. Bunların hepsi modernize edildi. Çünkü eskiden Satürn 5 görevlerinde onlar çok daha böyle ilkel bir şekilde oluyordu. İşte burası da modern eee Dragon kapsülünün içi. Modern derken görüyorsunuz son derece minimalist çizgiler, dokunmatik ekranlar falan böyle oldukça da rahat eee görünümlü bir ortam.

Şimdi dışarıdan görüyoruz aynı kapsülü. O biraz önce izlediğimiz koridorun sonundan bir açıyla görüyoruz. Dışarıda yer ekipleri var. Onlar birazdan ayrılacaklar. Bu görüntüler canlı. Bu arada çok parladığı için ben göremiyorum ama sanki kapak kapanmış gibi. Cengiz sen ne diyorsun? Görebiliyor musun? Ben de seçemiyorum ama eee Evet kapanmış gibi görünüyor. Evet evet kapanmış. Şu an çizgiler göründü. Tamam. Evet kapanmış. Doğru. Eee normalde çünkü bunun öncesinde de bazen yayınları veriyorlar. Kapak kapanma merasimi adı altında. Artık kapak da kapanmış. Hı hı.

Ben bir yandan kulak kesiliyorum. Bu tür yayınları dediğim gibi eee ben 56 yıldan beri canlı olarak yaptığım için 3 aşağı 5 yukarı aşamaları takip edebiliyorum. O yüzden hani simültane bir tercüme değil ama bir yandan önemli şeyler söylediklerinde de sol ekranda şu anda eee Florida Kennedy uzay Merkezi tarihi fırlatma rampası Falcon 9 roketinin üstündeki içinde mürettebatımızın da olduğu o küçük kapsülü görüyoruz. O kapsül birazdan fırlatılacak, ayrılacak alttaki boosterdan, Falcon 9 boosterından

Bizim mürettebatımızı ISS'e doğru yolculuğa çıkartacak. Aşamayı da tiklediler zannedersem. Orada Dragon Hatch Close kapanma aşaması. Orada kontrolleri de yaptılar. Şimdi bir yandan ben uzayda yolculuktaki arkadaşlarımızı da bir alalım. Onlar da bu genç arkadaşlarımız ve eee bu tür yayınların neredeyse hepsini yayınlıyorlar. Sevgili Doğukan Anıl var bir de. Evet. Ruhem de o da. Merhabalar. Hoş geldiniz gençler ama birçoğumuzdan çok daha bilgililer bu konularda.

Falconla yatıp Dragon'la kalkan arkadaşlar. Evet arkadaşlar diyeceksiniz ya öncelikle cidden çok heyecanlı güne yani yayının en başından ve ta günden öncesinden bu yana cidden heyecanlı bu günü bekliyorduk. En nihayetine geldi. Bundan yaklaşık 2 saat sonra astrotumuzun gidişini de göreceğiz. Herhangi bir sorun çıkmazsa çıkılmasını umuyoruz. Yani heyecanlı bir yayın olacağını Evet Anıl sen ne diyorsun 9 hakkında filan? Vallah ben de çok heyecanlıyım şu an aynı zamanda. Tabii GUEM'e geldim. Bunu bizzat gözlerimle görmem lazımdı. Çok güzel bir ortam var. Zaten girer girmez şurada tam arkamda bir konuk topluluğu var. Onlar enerjik. Alper Gezera Avcı görür görmez bir alkış koptu burada. Çok heyecanlı bir andı yani herkesin e dediğim gibi heyecanı tap seviyede. Şu an e pür dikkat fırlatmayı bekliyoruz. Tabii şu an aslında hazır görmüşken roketi görüyorsunuz. O roket 70 met uzunluğunda bayağı uzun zamandır kullanılan güvenli

Bir roket. Herkesin aklında şey sorusu geliyor. Tehlikeli mi acaba bu roketle uçmak? Kapsülle uçmak? Şunu direkt söyleyebiliriz aslında. Eee tabii ki tehlikeleri var ama eee dünyanın en güvenli roketlerinden biri aslında. Bunu da ufak hemen görmüşken Yok artık aslında şunu ekleyebilir direkt şu anda analiz yaptığımızda dünyanın en güvenli roketi karşımızda. Evet. Çünkü %100 başarısı var. 234uşunun 234'ü de başarılı. Yani emin olabilirsiniz. Astronotumuz güvenle S'e Ne zamandan beri ne zamandan beri uçuyordu Falconlar? Hemen onun tarihini de verelim. 2010'dan beri eee faaliyette ama Falcon 9 block 5 2018'den beri faaliyette. Yani şu an gördüğümüz roket. O 2010'lardaki ilk uçuşları hatırlıyoruz. E onların onların da yayınlarını eee izliyorduk. eee, çok şey zamanlar hani böyle çok fazla hatanın olduğu, patlamanın olduğu zamanlar ama o zamanlardan bugünlere gelebildik ve gerçekten de bir yolcu uçağı gibi işlemeye başladı. Ana yayındaki şeye de

Bir bakalım. bir infografik gösteriliyor. Eee, Falcons 9 Booster'ın alttaki, eee, kısmın ilk ateşleyicinin yaklaşık 9 mil öteye dikey olarak iniş yapması planlanıyor. Eee, şu altta hani meşhur o dikey iniş yapma hareketi artistik bir şekilde. Bir de görüyorsunuz zaten şu andaki görüntüde de birinci aşama olarak geçiyor. Bakın 1 ST stage dediği yani first stage ilk aşama. Sonra second stage ikci aşama ve yukarıda da dragon kapsülü var. Dragon kapsülü en üstteki minicik şey görüyorsunuz. Biraz daha zoomladılar. Şimdi onun içinde astronotlarımız ve yukarıya doğrular şu anda. Yani pozisyon olarak da böyle arkaya doğru yaslanmış bir şekilde düşünebilirsiniz. Yukarıya doğru bakıyorlar. Hemen altında ikinci aşama var. Onun da altında birinci aşama var. Birinci aşama fırlatmadan sonra 9 mil ötedeki bir yere dikey olarak çok havalı bir şekilde kondurulacak. Çünkü birkaç kere kullanılıyor. Bu konuda da çok yeni bir haber.

Eee Falcon 9'un 40'a kadar kullanılabileceği y aynı boostların 40'a kadar kullanılabilmesi konusunda sertifikasyon sürecini başlattık. SpaceX yukarıdaki kapsülse yani bizim astronotları taşıyan kapsülse 15 kereye kez e 15 kez kullanılabilecek şekilde sertifikalandırılacak yakında. Zaten şu anda Aksi 3 görevindeyiz. Aksiyom 2inde aynı kapsül kullanıldı. Aynı kapsül bu kez iki tane Suudi Arabistanlı e uzay yolcusu ASS'e Eee bu arada şunu da söylemek lazım. Hani bu görevde d tane astronot gidiyor kapsülle beraber ama kapsül 7 tane astronota kadar eee artabiliyor. Hatta daha demin zaten siz yayındayken takip ediyorduk. Kaps kapsülün maliyeti de fazla. 500 milyon dolar civarında ama o da aynı şekilde çok güvenli bir kapsül. Adı da freedom özgürlük demek. D tane kapsülden biri SpaceX'in yaptığı. Hazır kapsüllerden söz etmişken o zaman şunu da söyleyelim anılcığım. Eee bu kapsüller birkaç çeşit. Yük kapsülü de var, yolcu kapsülü de

Var. Böyle şey gibi, minibüs, kamyonet gibi belki ayrıştırmak doğru olabilir, değil mi? Evet. Eee, hatta şöyle şu, e, bugüne kadar bu kapsüllerle en azından insan çıkaran 42 tane astronotu uzaya çıkardılar. Bunlardan sadece dör tanesi uluslararası uzay istasyonuna gitmedi. Onlar Inspiration 4 göreviydi. Sadece uzayda durdular. Yani eee, hem astronot hem kargo taşımada olarak farklı farklı çeşitleri kullanılabiliyor. Kargo olarak da yaklaşık hani 100'e yakın eee, görevleri var ISS. Evet. E bir de şeyle karıştırılmasın. Şimdi ben öyle yorumlar da gördüm

Ya SpaceX'e de güven olmaz falan böyle onların roketleri de patlıyor falan diyenler var. Şimdi şöyle arkadaşlar ikiye ayıralım. SpaceX'in bir şöyle bir Starship'i var. Bu bu görevle ilgisi olmayan bir şey. Bunları onları açtılar artık. Onlar onlar bunu ay için Mars için hazırlıyorlar ve patlayacak. Mesela 3üncü denemeyi yapacaklar yakında. O da patlayacak. Merak etmeyin bakın ben şimdiden söylüyorum. Patlayacak o da. Bununla onu ayrıştırmak lazım. İkisi aynı şey değil. Evet. Onlar oluyor bayağı yani şey e nasıl diyeyim? Patlaması için yapılıyor gibi o roketler şu anda. Çünkü deneye deneye öğreniyorlar. Çünkü onların yani SpaceX'in stratejisi hardware base yani donanım bazlı bir strateji. Mümkün olduğu kadar çok denemeyi hızlıca yapalım. Parayı yakalım ama bu sırada en hızlı şekilde öğrenelim. Çünkü para bizim en değerli sermayem. Şey, para diyorum. Zaman bizim en değerli sermayemiz. Para. Öyle bir yaklaşımda oldukları için

Onları patlatıyorlar. Bunların hepsi insansız. Bu insanlı bir uçuş. 2020'den beri yapılıyor. 2020'deki ilk denemeyi de ben yayınlamıştım zaten. O günden beri de az önce Anıl da söyledi. 42 kişiyi taşıdılar. Bu anlamda çok güvenli olduğunu söyleyebiliriz ama tabii ki inşallah burada da sağ salim giderler. Hiçbir problem yaşanmaz. Hani çok da büyük konuşmak da istemiyorum böyle ama şu anda dünya üzerindeki en yetkin araçlardan biri olduğunu söyleyebiliriz. Neymiş bu şimdi? Neyi yayına verdiler bakalım? Hemen söyleyebiliriz ve şeyden de Axon Space'in tanıtım videosu girdi büyük ihtimalle.

Evet. E Doğkan sendeyiz. Tamam devam edeyim. Belki Doğukan burada şeyden bahsedebilirsin. Eee lafını kestim. Bu şimdi roketin uçuşu ve varış süresi ile ilgili bazen kafa karışıklığı olabiliyor. O da yorumlardan birisi. Hani doğrudan böyle İstanbul Ankara yapar gibi eee lop diye varacak mı roket ya da dragon kapsülü yoksa nasıl bir uçuştan, nasıl bir seyahatten Alper Gezer Avcıya nasıl bir yolculuk bekliyor aslında yaşık bir buçuk günlük bir yolculuk olacak. Aslında bu daha hızlı olabilir ama bunu yapmayı tercih etmiyor. Nasab SpaceX güvenlik açısından gerek de yok. Çünkü bunu mesela Ruslar daha hızlı yapıyor. Çünkü araçları gereği küçük bir araç kullandıkları için FO aracı küçük olduğu için hızlı bir şekilde astrotları ulaştırıyorlar. Ama SpaceX'in ya da NASA'nın Dragona'da böyle bir ihtiyacı yok. Bir buçuk günde gidiyorlar kentleniyorlar ve normal görevlerde, NASA görevlerinde 6 ay kadar bir süre ISS'e geçiriyorlar.

Zim görevlerinde 14 günlük görevlerde de aynı şey geçerli. Herhangi bir yandan eee Doğukan konuşurken bir yandan Axiom Space'in kaydettiği görüntüleri görüyoruz. Eee bu görüntülerde hem bizim astronotlarımızın hazırlık sürecinden söz edildi hem de Axom Space tabii birazcık kendi reklamını yapıyor. Axum Space tekrar edelim özel bir şirket. Eee ve aslında bu şirketin kuruluş amacı da görev süresini doldurduktan sonra ISS'in yerini alacak bir uzay istasyonu kurmak. Eee bunu da atlamayalım. Yani aslında bir uzay oteli falan da diyebiliriz. Biraz daha böyle fanteziye doğru gidelim. Yakında uzay otelleri olacak yörüngede. Aslında Işıl hocamız var. Onu da biz yayına bir ara almayı başarabilirsek alsak çok güzel olur. Eee o da uzay çöplerinden filan bahsedecek. Almanya Uzay Ajansında çalışıyor kendisi de. Eee yörüngemizde bir yandan da baktığımızda böyle bir hareketlilik var. İşte bakın gösteriyorlar. Şu anda tam da söylediğim gibi Axom Space

Bir uzay istasyonu kurmak üzere kurulmuş bir eee şirket. Yatırımcıları filan var. Mesela Güney Korea, Suudi Arabistan çok önemli bir yatırımcısı. 150 milyon dolara yakın bir yatırımları var. Dolayısıyla bu artık çünkü ve bu arada Axum Space tek değil. Buna benzeyen işte bir yandan Virgin Galactic var. Bir yandan Blue Origin var. Bir yandan Boeing var. Bildiğimiz uçak şirketi. Buna benzeyen işte bir SpaceX var. Buna benzeyen pek çok özel şirket şu anda uzay yarışına girmiş durumda. Artık uzayda 2000 yılından itibaren ticari bir uzay yarışı başlamış durumda. Dolayısıyla bu misyon da ticari bir uzay görevi olarak nitelendiriliyor FE tarafından. Eee ve a Işıl hocamız geldi. Hoş geldiniz hocam. Merhaba. Hoş bulduk. Eee buyurun lütfen. Siz de kendinizi tanıtarak hemen yorumlarınızı almak isterim sizin de. Tabii ben eee içi uzay mühendisliğinden mezunum. Yani uzay mühendisiyim genelde bazen böyle astrofizikle falan

Karıştırılabiliyor ama eee yani mühendisim. Oranın altını çizeyim. Eee şu anda da eee işte Belçika'da filan doktorumu bitirdikten sonra 7 küsur senedir de Alman Havacılık uzay merkezi bir yerde çalışıyorum. Eee ana çalışma konularım aslında hani kısaca uzay Türkleri ile mücadele diyebiliriz. Eee ama gelecekteki uyduların nasıl çöpe dönüşmeyeceği ile ilgili teknolojiler geliştiriyorum benim araştırma grubundan. Eee dediğiniz gibi işte bu ticari uzay işleri aslında bizim çok sevdiğimiz işler değil. Çünkü şirketler genelde çok eee dikkat etmeyebiliyor. Yani işte SpaceX 12.000 uydu fırlatacağım. Hani One Web yine daha düşük ama e bunlar böyle bizi çok korkutan şeyler çünkü eee pardon kediyi geçti üstüm.

Çünkü yani sadece uydulara veya uzay araçları ya da roketlere zararlı değil bunlar. Ayrıca mesela ISS gibi insanlı görevlere de eee büyük sıkıntı yaratabiliyor açıkçası. Belki bunlardan çok kısaca bahsedebilirim. Eee 2021 yılında eee aslında iki tane önemli olay yaşandı. birisi SpaceX'in çıkışında Crew 2 eee giderken eee kenetlenme öncesinde onlara bir uyarı geldi ve dendi ki işte eee hani astronot kıyafetlerinizi giyin bütün her şekilde aktive edin basınç kaybına doğru. Çünkü size doğru bir cisim yaklaşıyor. Bu cismin ne olduğuyla ilgili çok bir şey söylenmedi ama işte 20 dakika içinde çarpışma olabilir. Eee diye bir haber geliyor. Konuşmaları da izleyebilirsiniz bu arada. kayıtları da var. Eee, bu arada az önce hani psikolojik dayanıklılıktan falan bahsettik ya astronotlar için. Yani o konuşmaları dinlediğinizde eee hani konuşan eee uzay mekin içinde oturup konuşan insanların sesinde en ufak bir panik yok. Yani

Ben olsam çıldırmıştım herhalde. Eee sonuç olarak 50 km uzağından geçti bu obje ve aslında çok da büyük bir risk olmadığı anlaşıldı. Ama bu işlerde eee maalesef belirsizliklerimiz çok fazla. Yani şeyi hatırlarsınız bu Çin'in roket parçası düşecek. Kafamıza eyvah diye panikleyen insanlar. Meksika'da da vardı, Türkiye'de de vardı, Avustralya'da da vardı. O yüzden çok aslında eee büyük belirsizliklerden bahsediyoruz. Eee sonuç olarak hani o belki yanlış olarak nitelendirilse de uzayda böyle bir çöp trafiği oluşacaksa eğer eee bunun için bir de trafik polisine ihtiyaç var. İşte o trafik polisliğini aslında siz bir anlamda yapıyorsunuz değil mi? Aslında yok onu yapmıyorum. Onu yapan başka kurumlar var. Buna uzay trafik eee yönetimi diye bir konu bu. Aslında çoğunlukla eee hani büyük kurumların eee işlettiği sistemler var. Biz sürekli takipteyiz bu objeleri. Aslında uzayda çöp trafiği çoktan başladı ve çok büyük tehditler

Oluşturmaya da başladı. Özellikle IS yani her sene 3-4 civarında çöplerden kaçma manevrası yapıyor. Eee ve bu eee takip ettiğimiz objeler genelde şu anki teknolojimizle hani birkaç cantimden daha büyük parçaları takip edebiliyoruz. Belki aslında bu sayıları da söyleyebiliriz. İnsanların kafasında biraz canlanması açısından. Ben buraya not ettim son eee son sayıları. Eee yani yaklaşık 130 milyar çöp parçasından bahsediyoruz. 130 milyar Eee, ve bunun bir kısmı istatistiki. Çünkü bazılarını hani takip etme teknolojimiz yok. Bunları nasıl yapıyoruz? Radarlarla, liderlarla veya işte uzaydan gözlemleyerek objeleri katalogluyoruz. İşte bu şu malzemeden yapılmış, bu kadar büyük, şu roketin parçası şöyle dönüyor, bu irtifada gidiyor gibi katalogluyoruz bunları. Ama bunları takip edebildiğimiz eee, kadarı size söyleyeyim, sadece 35.000 parçayı takip edebiliyoruz bugün. eee ve ISS bu eğer büyük bir parça onun üzerine doğru geldiği haberini alırsa eee ya manevra yaparak biraz eee olduğu

Pozisyonu değiştirebiliyor veya yine 2021'de olduğu gibi astronotların bu Rusların kendi uydusunu uzayda patlatmasından sonra eee hani evet kapsüllere gidiyorsunuz artık ve sığınıyorsunuz eee dendiği durumlar da olabiliyor maalesef. eee daha küçük eee objeler için yani 1 cmreden küçük eee uzay çöpleri için eee IS ona göre tasarlanmış zaten. Böyle duvarları iki tane birbirine paralel ortası boş e şekilde yapılmış. Buna vipple kalkanı deniyor. Vipple shield ingilizcesi. Yani vipple diye bir adamın adından geliyor. Dolayısıyla o küçük parçalar ilk duvarda parçalandıktan sonra öbür duvara böyle bir toz bulutu gibi şekilde çarpıp içinde dönerek asıl eee şeye zarar vermiyor. E 10 cmreden büyük olduğu zaman da zaten ISS'i e taşıyorsunuz ama bu 1 cm 10 cm arasındaki çöpler için yapacak çok fazla bir şey yok. Mesela Kanada'nın robotik koluna böyle bir eee şey çarptı yakınlarda. Eee fark edildi. Bazen fark

Evet. Hani oraya bir kamera bak çok güzel şeyler anıyorsunuz. Beni duyabiliyor musunuz acaba? Ben bir şey merak ediyorum. Şimdi bizi çeşitli yaşlardan küçük çocuklarımız, kardeşlerimiz, gençlerimiz izliyor. Ben özellikle işte Avrupa'da bir uzay ajansında hem bunun eğitimini almış bir mühendis olarak hem de çalışan birisi olarak onların ablaları olarak özellikle de küçük kızlarımızın bir temsiliyet olarak karşısındasınız. Şimdi biz burada hani maalesef şu anda hep erkek astronotları daha çok görüyoruz ama Artemis göreviyle birazcık daha NASA kadınların da uzaydaki varlığını güçlendirmeye çalışıyor. Ya neler söyleyeceksiniz? Bu bizi izleyen Esada pardon özür dilerim. Şimdi siz tabii Avrupa uzay ajanslarına daha yakınsınız. Bütün uzay ajansları aslında kadın temsiliyetini de arttırmaya çalışıyor ve eee genç kızlarımıza da buradan özellikle onlara ama bütün gençlere genel olarak neler söyleyebilirsiniz? Çünkü şunun için söylüyorum. Bakın bir yandan yanda İtalyan hava kuvvetlerinden birisi var. Çünkü İtalyan

Hava kuvvetlerinin de bekte göreceğiz. Birazdan bir rozet var böyle görmüşsünüzdür belki arkadaşlar. Eee bizim astronotumuz da dahil olmak üzere astronotların isimleri yazıyor ve alt tarafta da bir yüz var. O yüzün sebebi İtalyan hava kuvvetlerinin 100. yıldönümü olması gereki herkes kendi kendi paylaşıyor paylaşıyor. Bir yandan Kennedy merkezine de bağlandık. Eee, ben Işıl hocam önce ben beklerim. Halit biroğlu'na bir bağlanalım. Beni duyabiliyor mu kendisi acaba?

Biz sizi duyamıyoruz. Biz sizi duyamıyoruz bey. Halit Bey'in sesini alabilirsek eğerini alabilirsek eğer, bir de büyütebilirsek onun görüntüsünü büyütebilirsek onun görüntüsünü. Eee, Halit Bey'in sesini alamıyoruz ama Kedin uzay merkezindeki atmosferi bize yansıtmak için bir bağlantı kurmaya çalıştık kendisiyle. Telefondan dolayı sekiyor diyor. Neyse. Evet. Aşıl hocam yine eee, size vereyim o zaman ben sözü. Az önce sorduğum konuyla ilgili yorumunuz ne olacak? Eee, ya dediğiniz gibi hani Amerika'yı çok bilmiyorum ben. E, o konuda yorum yapmak istemem ama Avrupa'da gerçekten kadınların özellikle STEM hani bilim, teknoloji, işte mühendislik alanlarında varlığını eee artırmaya yönelik çok fazla çalışma var. Mesela bugün biz ESTA'a bir proje eee hani teklifi götürdüğümüzde veya Avrupa Birliği'ne eee şöyle bir garanti veriyoruz. Evet. Bu çalışma grubunun en az yarısının kadın olacağını taahhüt ediyorum veya işte sadece kadın değil aslında bütün eee hani işte LGBTI artılar

Da dahil buna. Eee böyle bir şey var. Ayrıca şunu da biraz düşünmek lazım. Son zamanlarda hani biz hep tabii erkeklere göre azimlik olduk benim bulunduğum ortamlarda ama çok da kötü durumda değiliz aslında. Yani işte ayar ajans hani tam oranı söyleyeyim ama yeterli seviyede olmasa bile yani bu pozitif ayrımcılık çoğumuzun hoşuna gitmiyor aslında şu anda. Ya işte siz kadınız diye mi alınacağız diye hissediyor insan. Eee ama şu aşamada hani bir geçiş aşaması olarak düşünürsek böyle eee teşvikler önemli diye düşünüyorum ben. Hani bir öyle bir gün öyle bir yere varacağız ki eee hani bunu konuşmuyor olacağız umuyorum ki. Mesela diarın en son verilere göre yaklaşık eee %30'u kadın eee işte yönetici görevlerindekilerin çok daha azı kadın mesela hala eee DLR enstitülerindeki belki ikiü tanesini kadınlar yönetiyor. Burada böyle bir azınlık var ama bu şey demek değil yani

A işte kız kız işi değil bunlar falan demek. Asla değil tabii ki. Hani ben de kendimce bir sürü eee bana yazan eee gençle hani konuşuyorum bazen. Hatta onlara aracı oluyorum işte staj oluyoruz filan. Eee, özellikle tabii kızları ben de kadın olduğum için her şey biraz daha özel ilgileniyorum diyeb ya. Yapıyorum. Evet. Ya erkeklere de yardım ediyorum. Evet. Işıl hocam tekrar deneyelim mi şimdi? Kenedirğlu

Bağlanmayı bir deneyebilir miyiz Ali Bey beni duyabiliy beni Ben özellikle susuyorum susuyorum belki diyordur diye. Evet herhalde alamayacağız. çok da yankı Bir yandan da yan tarafta Esa'nın eee astronotunu görüyoruz. Onun tanıtımı yapılıyor. Esa'nın astronot eee kriterleri ekrana getirtildi. Getirildi çok kısa. Nasıl bir seçim kriteriyle seçildiğine dair. Bakın 2022'deki astronot sınıfını da görüyoruz. Belki burada birkaç bir şey söyleyebilirim. Bizden nasıl görünüyor bu misyon diye. Evet. Lütfen lütfen. Avrupa'dan nasıl görünüyor? Avrupa'daki yankıları. Aynen. Aynen. Yankı bu arada eee sesim duyam. Halit'in sesi geliyor. Sonra yap. Evet. Hah. Sonunda arkadaşlar merhaba. Eee şu anda arkamda bilmiyorum görebiliyor musunuz? Eee bayağı uzakta şu anda platformumuz var. Eee 39A nolu platform. Halihazırda bulunduğumuz alandan eee çok geniş eee insanlar şu an eee bayağı bir geliyorlar. Arka tarafa doğru da önce biraz eee döneceğim.

Şu an şu an görmüş olduğunuz tribünler şu anda yavaş yavaş dolmaya başladı. Yan tarafa doğru da şu anda içinde bulunduğumuz eee alan Aksiom'un kendi alanı. Arka tarafta şu anda halihazırda bekleyen arkadaşlarımız da aslında eee akademisyenlerimiz. eee onlarla da mümkün olduğunca konuşmaya çalışacağım ama tabii bilgi verildiği için şu anda bu alanda yüksek sesi ve müzikleri de duyabilirsiniz. Umarım benim sesim sizlere iyi geliyordur. Eee hava oldukça güzel. Eee biraz nem var ve bu nem biraz hepimizi terletmiş durumda. Bir montları çıkartıyoruz. Bir tekrar takıyoruz. Eee ama yani şu an için her şey nominal. eee görünüyor. İsterseniz eee hani sorularınız varsa hocam beni duyabiliyorsanız ben oradan sorular alayım. Çünkü özellikle son 20 dakikada yayını fazla takip edemedim. Eee içinde bulunduğumuz alan biraz eee yerleşim alanlarından uzakta ve çok fazla eee mobil eee GSM şebekesi de çok fazla çekmiyor. Eee

O yüzden eee yayında neler konuştuğunuzu çok fazla dinleme fırsatım olmadı. Eee hocalarım beni yönlendirirseniz aktırayım. Şahane diyorum hocam. Tamam. Harika. O zaman şöyle eee gideyim ben. Bir kere orada Türkiye'nin uzay yükü olarak gönderdiği bir bilimsel yük var ve o yükü hazırlayan orada yetkili hocalarımız da var. Biz bir kısmını yayının başlarında sizin daha önce kaydettiğiniz röportajlar eşliğinde vermeye çalıştık. Belki eee onlardan eee mikrofon uzatabileceğimiz bazıları varsa ne gönderiyoruz biz şimdi uzaya? Astronot dışında ne gönderiyoruz? Yanlarında ne götürüyorlar? Bunları nasıl deneyecekler? Bu denemek için mesela askeri bir pilot geçmişine sahip birisi bu nasıl bir hazırlıktan geçti de eee bu deneyleri orada yapabilecek? Bunları sorabilirseniz çok mutlu oluruz. Tabii ki. Öncelikle yakınımda şu anda en yakınımda Berat Hoca var. Berat Hoca eee Boğaziçi Üniversitesi'nden eee daha önce eee kısa röportajını da önden göndermiştik. Çünkü yayına acaba internet çekecek

Mi çekmeyecek diye de korktuğumuz için biraz eee önden bir röportaj yapmaya çalıştık. Eee hocam eee özellikle şeyi sordu Barış hocam. Biz eee bir askeri geçmişi olan bir kişi var ve buna siz eee deneylerimizi şu anda teslim ettiniz. Eee bunu eee nasıl yapacak, nasıl edecek? Siz bayağı bir hazırlık evresinden geçtiniz. Bununla ilgili biraz bilgiyi aktarır mısınız? Hemen eee Alper Bey de Tua Bey de her iki astronotumuz e bütün eee bilimsel grupların eee laboratuvarlarına ayrı ayrı giderek e en az iki defa eğitime katıldı. Eee birebir eee kendi elleriyle beraber yapılacak deneyler konusunda tecrübe sahibi oldu. Eee kendisine eğitim verdik. Eee, tabii ki deneyler a'dan z0'dan gitmiyor. Eee, bazılarını orada e hazır e sistemlere takıyor. Eee, ama bazılarında birebir bir laboratuvar deneyi gibi, e, ellerini kendi içine sokacak deneylerin. Eee, ama her ikisi de, eee, o kadar kıymetli

Insanlar ki eee, yani Alper Bey şu anda size Crisper konusunda bir şey verebilir, ders verebilir. Yani bitkilerde Crisper uygulamasıyla alakalı. Aynı şekilde bizde de öyle. SUA da eee karşılıklı konuşmalarımızda hep eee hocam şunu şöyle yapsak nasıl olur, bunu böyle yapsak nasıl olur diye doğrudan eee bildirim yapabilen bir arkadaş. Her ikisi de eee gayet donanımlı arkadaşlar. Eee bilim ekibinin yani 13 deneyin eee yürütücülerinin tamamının da her ikisinin yani başarıyla beraber yürüteceğinden kuşkusu yok açıkçası. Hocam bir de şey sorabilir miyim? Şimdi dün konuştuğumuz zaman eee daha deneylerimizi eee bir daha kontrol etmemiz gerekmiyordu ama bu sabah herhalde tekrar bir eee sonuçta biyolojik eee ekipmanlardan bahsediyoruz. Bir tekrar son bir kontrol yaptınız değil mi bugün? Nasıl geçti o? Şöyle kontrollerimizi dün yaptık. Eee birçok eee yani aslında şu an Kened uzay Merkezinde ağırlıklı olarak biyolojik eee deneyleri olan

Eee gruplar burada. Üniversite hocaları burada. eee çünkü canlı eee örnek teslim etmemiz gerekiyordu. Büyük çoğunluğu eee fırlatmaya iki gün kala yani eee Çarşamba günü örneklerini teslim etti. Eee eğer bugün yani hepimizin eee temennisi bugün saatinde eee uçuşun gerçekleşmesi, fırlatmanın gerçekleşmesi. Eğer bugün hava durumu eee yani şu an çok iyi gözüküyor. Her şey nominal gözüküyor. Eee %80 oranında uygun bir hava var. Eğer eee olur yani dediğim gibi her an her şey olabilir. Bugün bir fırlat şey gelirse eee erteleme gelirse yarın laboratuvardayız. Yani mecburen biyolojik örneklerimizi, eee, yenilememiz gerekecek. Onun da prosedürü şöyle oluyor. Eee, SpaceX eee resmi açıklamayı yaptıktan sonra e, 12 saat içinde örnekleri bize teslim etmek zorunda, eee, roketten indirecekler ve biz de laboratuvara kapanacağız. eee özellikle biyolojik örneklerin tamamının yenilenmesi gerekiyor. Eee sonra akşam neyin tekrar vereceğiz ve bir sonraki deneme cumartesi yapılacak.

Peki bizim yine bir sorumuz olacak. Beni Gelecek bilim deden Burak Çankaya'nın bir eee sorusu olacak. Hocam iyi akşamlar. Halit hocam bizi duyuyorsanız hocamıza bizim izleyicimizin güzel bir sorusu var. Sesimiz geliyor mu? Halit hocayı da bir herhalde yine düştü. Halit hocam bizi duyuyor musunuz? İzleyicimizin bir güzel sorusu var. Bu yaptığımız deneylerin verileri soru al. Olamadık herhalde hocamdan veriyorum hocam. Şimdi soruyu izleyicimiz şunu merak ediyor. Bu deneylerin verileri ülkemize gelecek, paylaşılacak muhtemelen TÜBİTAK tarafından vesaire. Ama bu deney verileri diğer paydaşlarla da paylaşılıyor mu? veya işte deneye katılan başka insanlarla da oradaki. Yoksa sadece oradaki sonuçlar kendi içimizde mi paylaşılıyor? Açık erişimli mi? Eee, deneylerin sonuçlarıile ilgili bir sorumuz var. Eee, bunlar eee, açık olarak eee, paylaşılacak mı yoksa hani kendi grubumuz içerisinde mi saklı Eee, tabii ki. Eee, daha bu sabah hocalarla beraber konuşuyorduk. özel bir dergide,

Özel bir seride mi yayınlayalım diye. Çünkü eee ağırlık olarak aslında eee biz uzman deneyinin sorumlusuyuz. Mikroel grubu eee ve bitki gönderen gruplarla beraber. Bu daha bu sabah konuştuk. Hatta açık kaynak kodlu bir dergi için özellikle seçebilir miyiz diye. Eee yani şundan kimsenin şüphesi olmasın tabii ki. Ya biz sonuçta burada bir bilim misyonu için buradayız. Eee çalışmalar gelmeye başladıktan sonra umarım her şey yolunda gider. istediğimiz verileri alırız. Eee, hemen arkasında eee, yüksek yani Türkiye için hani hepimiz için en yüksek alan kendi alanımızdaki en yüksek eee, etki faktörlü dergilere yayınlarımızı göndermeyi düşünüyoruz. Şahane. İsterseniz şöyle yapalım. Bundan sonrasında biz buraya ulaşır ulaşmaz hızlı bir şekilde yayına bağlandık. Eee, şimdi diğer kanatta biliyorsunuz diğer astronotumuz da Tua Cihangir Atasever. E o da diğer konumdan şu anda bizlere bağlanıyor. Arzu ederseniz biz hem burayı sabitleyelim hem de TUVA'ya da

Bağlanma fırsatımız olsun. Eee daha farklı bir kısımdan OSP'den de o da bizlere oradaki durumu anlatsın. Eee çok kısa biz ayrılıp tekrar bağlanalım Tamamdır. Harika olur. Çok teşekkür ederiz verdiğiniz bilgiler için. Eee şu anda Sanayi Bakanı Mehmet Fatih Kaçır da eee Florida'da resmi yayına katıldı. Şö kısaca bir onun söyleyeceklerine de bir kulak verelim. Bizim ülkemizin ilk insanlı uzay eee çalışması görevi

Özellikle de çocuklar ve gençlik için bizim de tahmin ettiğimiz gibi bu mesaj çocuklara ve gençlere de gidiyor. Önümüzdeki 14 gün boyunca Alper Bey neler yapacak diye sordu. Biz kendi uydularımızı geliştiriyoruz. Aynı zamanda uzaya ulaşabilen roketler de yapıyoruz. Bu arada oldukça akıcı ve temiz bir İngilizceyle konuşuyor kendisi. Tüm gönderdiğimiz deney düzenekleri Türk bilim insanları tarafından Kimisi biyoloji ve genetikle ilgili, kimisi de materyal biliminle ilgili

Ve bu bilimsel çalışmaların sonuçlarını da kısa bir sürede bekliyoruz. Birazdan bütün görevdeki deneylerle ilgili de Aksi Space'ten bir konunun sorumlusuyla görüşeceklerini ifade etti. Türkiye'nin uzay konusundaki geleceğini sordular. Hadi bakalım. Milli uzay programıyile ilgili Biz bu insanlı bir uzay uçuşu ama biz aynı zamanda insansız uzay uçuşları üzerinde de çalışıyoruz. Bundan sonra bir uçuş daha olacakmış. Bunu ben de yeni öğreniyorum şu anda. Görün ki altına gönderecekleri bir uçuş daha olacakmış. önümüzdeki yıllarda da başka insanlı görevlere de devam edeceklerini söyledi kendisi. Ben de buradan adaylardan biri olmak istediğimi hemen parmak kaldırarak belirtmiş

Bu tarihi görevdeki tüm işbirliği yapan herkese teşekkür ediyoruz dedi. Bir yandan gözümüz ana yayında bir yandan şimdi komutana bağlanacaklar onlar. Ben onların sesini kısacağım. bizim yayınla ilgili yine devam edelim. Eee, bir yandan o ana yayını aktaracağız elbette ama bir yandan da bizim için eee, önemli kısımlarda, eee, ben yine kendi sohbetimize devam etmek istiyordum. Mesela az önce Işıl hocam Avrupa'daki bu görevin yankılarından söz ediyordu. Hemen oraya dönüyor evet. Eee, öncelikle şunu söyleyeyim. Avrupa'da bir iş yapmak eee yani uzayla ilgili bir araştırma yapmak oldukça zor. Çünkü bürokrasisi çok ağır, çok hantalıyor sistem. Yani niye işte Avrupa'dan SpaceX çıkmıyor? Bu yüzden ama eğer NASA ile devam edilseydi Amerika'da da muhtemelen orada da hiçbir böyle bir gelişme olmayacaktı. Yani uzay ticarileşmesi son yılların zaten eee en önemli eee gelişmelerinden birisi bence. Yani uzaya erişiminin eee herkese açık olması artık

Üniversiteler yani lise öğrencileri bile küpsat yapıp gönderebilir halde. Eee dolayısıyla insanlı görevlerin ISS gibi ortamlarda yapılan insanlı görevlerin de eee kolay ulaşılabilir olması artık NASA, ESA gibi büyük devlet ajanslarında da eee artık önemli. Eee, Esa'da her birkaç senede bir bütün üye ülkelerin bakanlarının toplandığı ve kararlar aldığı bir toplantı yapılıyor. En son geçtiğimiz Kasım ayında bu toplantı yapıldığında şöyle bir karar verildi. Evet, biz S astronotlarını da artık ticari görevlerle uzaya göndermek istiyoruz. Yani bu gidecek olan Marcus Van yani İsveçli astronot, Esa astronotu eee 2022'de seçilmiş olmasına rağmen eğitimlerine Haziran 2023'te başlamış. Yani klasik bizim bildiğimiz anlamda 3-4 sene eğitimden geçen ESA astronotları artık hani tabii ki olacaktır eminim ama artık bunlara proje astronotları eee diye bir eee titr koyu ve kısa görev yani kısa süreli görevlere gitmek üzere yetiştirilen astronotlar bunlar. Eee, bu Marcus Van da

Onlardan bir tanesi. Yani diğer bildiğimiz astronotlara göre daha az tecrübesi var belki ama yine de yapacağı deneyler konusunda eşit seviyede yetkin. Eee, diyeyim. Ve eee, buradan bakıldığında aslında insanlar giden kişinin kim olduğundan hani çok bahsetmiyorlar ama gidince yapılacak deneylerden bahsediliyor. Şimdi bilmiyorum bana kızacak insanlar olabilir ama astronot dediğiniz insanın görevi nedir? eee yer çekimsiz ortamda robotlara yaptırmak istemediğimiz birtım deneyleri yapmak. Öyle değil mi? Veya işte belki kendi üzerlerinde olabilir bu deney. İşte bir sene kalınca kemiklerimize ne olduğuna bakıyor olabiliriz veya onların fiziken işte bir kutuda eee uzaya gönderdiğimiz deneyleri yapması da olabilir. Eee pardon özür dilerim. Ve bu insanların eee nasıl olması gerekiyor? Vücut ve zihin olarak çok güçlü olmaları gerekiyor. Kolay panik olmamaları gerekiyor. Yer çekimsiz ortamda eee opere edebilir. Hani aklı başında bir şekilde opere edebilir. O aslında eee zihni zihnen ve vücut

Olarak kuvvetli lapistanlarından bahsediyoruz. Laboratuvar asistanlarından bahsediyoruz. Dolayısıyla onların yaptıkları iş daha çok öne çıkarılıyor. Yapacağı bilimsel deneyler daha çok öne çıkarılıyor. Mesela Avrupa şey eee Alman Havacılık Uzay Merkezi bugün şöyle bir paylaşım yaptı. Evet. İşte Marcus Van 10 tane Alman deneyini gönderiyor. Eee ama hani onun kim olduğu ile eee çok da ilgilenmedilenmiyor insanlar değil mi? Evet. Tabii ki İsveç için çok büyük bir şey. Eee kendi adamları gittiği için onların yaklaşımları daha farklı. Ama herkesin ortak noktada buluştuğu şöyle bir eee şey var. Yani bu kadar kısa sürede biz insanlı bir görevi ticari uçuş şansımız olmasa asla yapamazdık. Ve bu ne kadar muhteşem, ne kadar harikaymış, bunları devam ettirmek zorundayız. Yani herkesin ortak eee görüşü bu. O yüzden ben aslında birkaç gündür biraz doldum bu konuda insanlara açıklama yaparken işte parasını verdik gönderiyoruz. Eee değil yani herkes

Artık parasını verip gönderecek. Çünkü kendin yapmak yani devlet eliyle bile olsa artık çok mantıklı değil. Çünkü yapmayı istediğiniz şey aslında orada yapmanız gereken şey yani orada yapacağınız deney olabilir, göndereceğiniz bir eee uydu olabilir. hocam biraz toparlayalım. Konuklar da bekliyor yayında yaklaşıyor. Peki nereye gittiğiniz çok nasıl gittiğiniz çok önemli kalmıyor. Eee Avrupa'nın Avrupa'daki insanların çünkü Esa Avrupa Uzay Ajansı da bu görevin bir parçası bakış açısını anlattı. Çok teşekkür ediyoruz hocam değerli katkılarınız için. Bir yandan da yandan artık ben de sesi de vermeye başladım. Çünkü SpaceX'ten yani bu görevin şimdi onu da bir ayrıştıralım. Axum Space bir tur operatörü ve charter yapıyor aslında. Yani SpaceX'ten uzay aracını kiralıyor ve eee şu anda kiralanmış olan bir uzay aracı olmasına rağmen bütün operasyonu SpaceX yürütüyor, execute ediyor yani. Eee o yüzden yayını bile onlar yapıyorlar aslında. Bakmayın yukarıda aksiyon

Space yazdığına siz. yayının bile akışını SpaceX sağlıyor. Çünkü onların geliştirdikleri araçlarda onların yaptıkları kapsüllerin içinde onlara emanet gidiyor bizim astronotlar. Ona göre. Şimdi o yüzden eee ben de özellikle SpaceX devreye girdiğinde hemen bir kulak kesiliyorum. Eee çünkü asıl görevi onlar yürütecekler. Ama mesela SpaceX'te bu kuleyi NASA'dan kiraladı. Yani böyle iç içe geçmiş şeyler var. uzayla ilgili hiçbir ulus dünyada artık tek başına iş yapmıyor. Az önce Işıl hocamız da söyledi. Mantıklı değil çünkü. Ya bunu yapamamak ayrı bir şey. Bir tek Kuzey Kore bu konuda tek başına e davranıyor. Eğer hani Kuzey Kore olmayı düşünmüyorsak inşallah düşünmüyoruzdur. Eee bu tür işlerin bugün 2024 itibariyle yapılmasının en kestirme yolunu görüyoruz biz de şu anda. Bu anlamda şimdi diğer arkadaşlarım da eee katılacaklar. Böyle yayına alamadığımız arkadaşlar varsa onları da alalım lütfen. Ben kimsenin hani yayın şeyini de çalmış

Olmayayım. Çağrı geldi. Hoş geldin Çağrı. Evrim. Merhaba arkadaş. Hoş geldin Çağrı. Ayhan hoş geldin. Merhabalar. Hoş bulduk. Evet arkadaşlar Çağrı sen neler söyleyeceksin? Ben bir yandan yayının sesini keseyim. Eee ya bu gerçekten, Türkiye için zaten tam konuştuğunuz noktalar eee benim de katıldığım noktalar. eee bu tür eee bilimin en ucunda kalan, en eee keskin sınırlarında kalan yerlerde yapılan araştırmalar Evet. yani İngilizce söyleyemediğimiz için Türkçeye olabildiğince eee tuhaf şekillerde çevirmeye çalışıyorum. Ama uç bilim hani sınır bilim diyebileceğimiz yerlerde yapılan çalışmalar çoğu zaman her zaman değil ama çoğu zaman eee yapıldığı bağlam aslında çok da o kadar da önemli olmayabiliyor. Özellikle de uzun vadede baktığımız eee zaman eee örneğin yani bu birazcık klişe bir örnek olacak belki ama hani büyük bilim insanlarının yaşadığı dönemlerde hani işte yöneticiler kimdi, şu kimdi, bu kimdi gibi hani gündelik eee tartışmalar neydi?

O gün neyi tartışıyordu insanlar? Eee, doların lira karşılığı kaçtı? Eee, ya da ne bileyim, Sterlin'in dolar karşısındaki değeri kaçtı falan. Bunlar çok şey kalıyor tabii. Eee, 50 sene sonrasını düşünün mesela. Yani birçok insan, eee, aya, ilk ayak basıldığında mesela Kennedy'nin başkanı olduğunu zannediyor ama Nixon'ı başkan mesela. taban tabana zıt siyasi görüşlerde bahsediyoruz bu arada. Taban taban. Evet. Evet. Kaymağını o yedi resmen ya. biraz öyle oldu ama neyse ya sonuç olarak eee hani birçok insanın o bu konuda yanılıyor olmasa bile tabii ki bu arada Kennedy'nin yaptıkları sayesinde mümkün oldu uzay programı ama yine de eee ya da ne bileyim Vostock 1 gittiğinde kimdi mesela Sovyetlerin başında kim vardı mesela birçok insan Stalin falan diyecekti şehir de [kahkaha] neyse araya girdim pardon yok şey eee Nikita neydi eee yani önemli Yani uzayla ilgili çalışmalar ulusları da aşan

Nasıl uzay dünyayı aşıyorsa ve üstümüzdeyse bunun ötesinde bir şey. Evet. Şimdi ikinci tarafı da yine konuştuğumuz bu uluslararası işbirliği konusu. Eee, yani, e, bu konularda zaten bu arada uluslararası olmadan önce de yani şimdi NASA bunları ilk başta yaparken yani 1900 işte 60'larda 70'lerde yaparken bir tek rakibi yapıyordu. Sovyetler yapıyordu. Dolayısıyla uluslararası işbirliği diye bir şeyden söz etmek pek mümkün değildi ki onda bile bakın onda bile en büyük olayı şeyin eee uzay görevlerinin hani tamam işte Neil Armstrong'ın aya ayak basması veya Yuri Gagarin'in uzaya ilk giden insan olması bunlar hatırlanan şeyler ama uzay programlarında en çok hatırlanan nokta eee Soyuz'la eee şeyin eee bu ilk defa buluşması Amerikan uydularıyla Rus uydularının uzayda ilk defa buluşmasıydı mesela ve ondan sonra inanılmaz bir hız kazandı tabii ama bu olmadan önce de NASA bunları tek başına yapmıyordu. Bu defa

Şirketlerden yardım alıyordu. Yani eee işte bu Boeing olabilir eee veya eee başka firmalar olabilir. Birçok firmadan yardım alınarak yapılıyordu. Yani bu eee çok büyük bir iş olduğu için eee uzay görevleri eee bunun şeyini iyi anlamak gerekiyor bence. O yüzden Türkiye'nin bu konuda ilk adımı atmış olması eee çok önemli bir adım. Eee umuyorum ki kendi eee uzay araçlarımızı daha çok yapabildiğimiz, kendi roketlerimizi üretebildiğimiz. Çünkü onu yapabilmek o hani az önce bahsettiniz ya hani yapabiliyor olmak tabii ki güzel bir şey. Eee umarım o da zamanla gelecektir. Ama bunun eee şey tarihi önemi ve ne kadar çok kişiye ilham eee kaynağı olacağı eee azımsanmamalı diye düşünüyorum. Eee, yani aslında hani bu yayında şeyden bahsedecektim ama belki de bahsetmemek daha iyi olabilir. Şu an tam fırlatmaya [kahkaha] az kalardan,

Hatalardan, acelecilikten falan bahsedecektim [kahkaha] ama şimdi eminim eee izleyen herkes e bizim gibi böyle çok hani rasyonel bilimsel düşünmüyor olabilir. Batıl inançlar işte tahtaya vurun falan. [kahkaha] Evet. Jinx etme falan gibi şeyler abi. Bence o da önemli. Fakat şey fırlatmayı bir yapalım sağa salayım ondan sonra konuşalım. Eğer tamam. Evet. Evet. Evet. Evet. [kahkaha] Yalnız şimdi o da ama dönüşte de olabiliyor ya. Hani onun sonu yok yani. Çağrı Evet. O konuşacak [kahkaha] onu sanki. Yok yok. Hayır. Eee ama şunu şunu vurgulamakta fayda var. Eee bu tür konularda eee acele etmemek. Mesela şimdi son anda 10 saniye geri gerçi eee abort etme için belli bir pencere var. eee galiba ama son ana kadar eee iptal edilebilir. Yani bu şey değil. Eee kötü bir şey değil. Olumsuz bir şey değil. Çünkü eee sırf hadi olsun da bitsin denip

De yapılması takdirinde olabilecek şeyler kesinlikle değecek şeyler değil. Onu anlamak gerekiyor. Tabii ki detaylarını belki eee sağ salim fırlatma yapıldıktan sonra konuşmak eee daha iyi olabilir ama genel olarak eee benim düşüncelerim bunlar. eee, sadece şeye bir de hani bu bağlamda da ona dikkat edelim. eee bu tür konularda e emin adımlar atmak, aceleci adımlar atmaktan her zaman daha iyidir. Çünkü hani eee insan canı işin içinde. Eee dolayısıyla çok dikkatli eee yaklaşmak gerekiyor. Emin olmadığımızda durmak ve eee danışmak gerekiyor. Eee zaten uluslararası işbirliği için de yapıldığı için bunlar belli prosedürleri zaten oturmuş prosedürleri takip ediyor. Ama rehavet de çok eee o işte NASA'daki problemler de o karşımıza çok çıkıyor. üst üste gelen başarıların getirdiği rehavet artık bir şey olamaz hissi eee bana kalırsa eee o ona direnebildiği sürece kurumlar ve bağımsız olarak denetlendikleri müddetçe eee hakikaten yani

Giderek daha güvenli hale gelen, giderek daha başarı oranlarının yükseldiği bir saha haline geliyor ki bu eee çok heyecan verici. Yani taksiye binip vapura binip karşıya geçmek gibi eee uzaya eee gitmenin mümkün olduğu yıllara doğru hızla yaklaşıyoruz. Eee bu insanlık adına çok büyük bir adım. Evet. Bu sen bunları söylerken bak şu anda bir yandan da ekranda ellerindeki tablet cihaza e bir yandan görev kontrol merkezini görüyoruz. Görev kontrol merkezi soruyor. Onlar cevaplıyor, çek atıyorlar tek. Prosedürleri üzerinden geçiyorlar. Kalkış öncesi son hazırlıklar gerçekleşmeye devam ediyor. Evet. Ayhan sen neler söyleyeceksin?

Sesin gelmiyor bu arada. Sesin gelmiyor Ayhan eğer duyuyorsan. Şu an sesin yok ama. Evet. Bir ses problemi yaşıyoruz orada. Eee, bir yandan e arkadaşlarımız Şu anda geliyor mu? Şimdi geliyor. Evet. Ama yine gene gittin. Gene, gene gittin abi. Az önce yaptığın şeyi bir daha yap. [kahkaha] Şu anda geliyor mu? Mikrofon yine saçmalamaya. Tamam. Sen mikrofona yakın istersen konuşacaksan gidiyor yine. Gidiyor. Galiba bir temassızlık var yani. E elini tutmaya devam etmen gerek. Daha yapısal bir reforma ihtiyacım var. Evet. [kahkaha] Checklistlerde bak dediğim buydu. Başka bir takip ederken. Evet. Şimdi eee ya bir de ben bir düzeltme yapayım. Arkadaşlar bana not etmişti unuttum. Az önce Türkiye'nin komşularından eee sadece Suriye ve Yunanistan göndermedi diye bir şey yaptım. Suriyeli bir astronotu var. Irak ve Yunanistan demeliydim. Doğrusu bu olacak. O düzeltmeyi yapayım. Eee Suriyeli bir astronot da var.

Eee onu da belirtelim. Eee, yani düzeltmeye bir de şeyi de ekleyelim. Barış bu arada sen bir sonraki alçak yörünge uçuşunda bir gönüllü oldun ama o sanırım set edilmiş durumda. Tuva gidecek o alçak yörüngüye uçuşuna. O ayarlanmış durumda. Senin sonraki ondan sonrakiler önümüzdeki yıllarda daha insansız görevler falan da duydum ben. Tamam. Okey. Onları o zaman dediği gibi. Ben o yüzden TK1'e falan benzettim. TK1 bu arada İstanbul New York uçuşudur. Eee TK1 sefer sayılı yolcu uçağımız falan var ya. Şimdi uzay artık oraya doğru gidiyor. Yani 2030'larda resmen, eee, tabii çok parası olanlar için söylüyorum. Bizler eee, onu görür müyüz bilmiyorum ama çok parası olanlar uzaydaki otele balayına gidecekler. Evlenen çiftler mesela ya ve bunu Axom Space gerçekleştirecek büyük bir ihtimalle ve onun rakip rakibi olan diğer şirketler. Şimdi burada dolayısıyla bir bizdeki girişimcilere, yatırımcılara çok iş düşüyor.

İki eee bu konuda bir insan kaynağına ihtiyaç olacağı için gençlere çok iş düşüyor. Yani kendi mesleklerini seçerken, kendilerini yetiştirirken özel kız çocukları Işıl ablalarını gördüler işte. Yani kendisini çok iyi yetiştirmiş ve şu anda Almanya'da yıllardır bu görevi yapıyor. Buna benzeyen tek başına da değil, NASA'da da, Esad'da da, SERN'de de hemen her yerinde dünyanın çalışan Türkler var. Eee, daha da fazla olmalı. Şimdi Hindistan'ı eleştirelim. Ben, eee, Hindistan'a bakıp kendimize pay çıkartalım. Ben de bunu çok yapıyorum ama Hindistan'ın nüfusu 1,5 milyar. Her yıl 1 milyon tane de mühendis yetiştiriyor. O zaman biz de bunu yapacağız. Şimdi o zaman Boğaziçi Üniversitesi gibi birtım önemli üniversitelerimizin akademik kadrolarını güçlendireceğiz. Oradaki çalışmalara hani köstek olmayıp destek olacağız hep beraber. Bunları da yapmazsak eğer o zaman sadece dostlar alışverişte görsüne dönüşü. Biz bunu istemiyoruz. Biz bu gösteriyi yapalım ve gurur duyalım

Ama yetmez daha da fazlasını yapalım istiyoruz. Bunlar maliyetli işler çünkü. Bakın hani milyonlar konuşuluyor. Ben şöyle bir şey söyleyeyim size. Kendi tahminimi. Net bir şey vermeyeceğim ama şu anda bu yayını izleyen izlemeyen Türkiye vatandaşı herkesin cebinden birer dolar gidiyor şu anda bu uçuşa en az. Yani bir 5 kişilik bir aileyseniz 5 dolar da sizin cebinizden gidiyor. Tabii ki bunun hakkını soracaksınız. Tabii ki bunun peşine düşeceksiniz ve bunun sonuçlarını da görmeliyiz. Bunun devamını da getirmeliyiz. Çünkü eee Çağrı'nın söylediği bu uç bilimleri yapınca bunun kazanımlarını buna ortak olan işbirliği yapan uluslar sahip oluyorlar. Onu kullanıyorlar. Bununla güçleniyorlar. Böyle ileri gidiyorlar. Bizim cumhuriyetimizin kurucusu Atatürk zaten göklerde diye bize bir yol Temel çok sağlam. İlkeler ortada. Bundan sonra sormamız gereken niye bu kadar yavaşız? Sormamız gereken niye bu kadar geç kaldık? Sormamız gereken tamam böyle gönderiyoruz ama bunun

Orada yaptığımız deneyler var ama bunun sonucunda ne oldu? Bunun peşine düşmek seferlik bir şey olmasın. Ya da şeyi de söylemek lazım belki hani cebimden bir dolar gidiyorsa böyle bir şey için gitsin de diyebilmek lazım yani. Çünkü mutlaka devamı da gelsin. Evet. Nelere ne paralar harcanıyor çünkü. Abi senin ses gene gidip geliyor bu arada. Düzeldi galiba. Bir geliyor galiba şu an konuşmuştan. Tamam. Şu anda geliyor değil mi? Evet. Evet. Gayet net yani. Bütün gün hazırlandı.

Yine gidiyor. Yok gitti gene. Görüntülere de ben göz ucuyla bakıp ne yaptıklarını, ne anlatmak istediklerini anlamaya çalışıyorum. Hafiften şöyle bir ses de vereceğim. O son bir saate de yaklaştık bu arada. Evet. eee Allah'tan yazı giriyorlar ekrana. E ilk kez insan first human rated spacecraft diye. Axium Space yine kendi reklamını yapıyor. O yüzden çok da şey yapmayabiliriz. Eee biz kendi aramızda konuşmayı önemsemeliyiz bence. Daha yerel bir yayın olsun. Bu anlamda yerel diyorum ama dünyanın dört tarafından bağlanıyoruz baktığınızda bizler de eee yine uzay istasyonlarını

Ayancığım sürekli geliyor ama yani gelip gelip gidiyor. Gelip gidiyor. Şu anda hala aynı mı? Şu an iyi gibi. Devam et istersen. Şu anda konuşabiliyorsam gerçekten hani 3.000 L verip bir mikrofon alıyorsunuz. Sizi böyle en kritik anda yarı yolda bırakıyor. Zaten her şeyim ters durumda. Influenza dibindeyim. O yüzden sesim de çatlayabilir her an. Kusuruma bakmayın. Elimden geleni yapmaya çalışıyorum şu anda. Özür dilerek başlıyor. ya. Çok güzel bir noktadan yakaladınız. Ben de mikrofon çalışsa aradan gireceğim. Yukarısı kalabalıklaşıyor diyoruz ya. Şimdiden başlamış durumda. ISS normalde bu yıl hizmetten çıkacaktı ama Amerika 2028'e kadar uzatmaya çalışıyor. Lakin biliyorsunuz artık orada sadece ISS yok. Şu anda orada bir üs daha var. Çinlilerin Tiyangong uzay üssü var. Hatta şu anda içinde ü tane tayconot da var. Onlar da bu konuda çok istekliler, çok hırslılar. Üsleri şu anda daha çok küçük. Birkaç

Modülden oluşuyor ama bittiğinde ISS kadar olmasa da çok büyük bir üs haline getirecekler. Ve şu anda ISS'in yaptığı şeyin aynısını Çinliler de yapmak istiyor. Dışarıdan diğer ülkelerin astronotlarını getirip işte bu bilimsel çalışmalarını, deneylerini yapmak için bu tarz bir hani artık biz buna tamam sadece havacılık uzay demeyelim artık bu bir tarz business model dediğimiz bir şey hale gelmeye başladı ve onunla da kalmayacak. biliyorsun başkaları da var. Mesela az önce konuştuk. Aksiom yakında kendi uzay üssünü oraya kuracak. Uzay turizmine başlayacak. Sadece bilimsel araştırmalar için değil. İşte Barış'ın da dediği gibi bir otel planları var. Siz bayağı zengin bir çiftseniz birkaç milyon dolar rahatça verebiliyorsanız 10 yıl içerisinde balayınız için dünyanın 500 km yukarısına

Ve gerçekten de uzay turizmi dediğimiz şey resmen başlayacak. E bu bitti ve Bunlar dışında başka üst planları daha var. Locket Martin biliyorsunuz Amerikan uzay ve havacılık firması. O da şu anda kendi Skyub'ını üretiyor. O da kendi uzay üssünü yapacak ve bu tamamıyla comercial, ticari bir üs olacak. İşi şu noktaya götürmek istiyorlar. Locket Mart'in yaptığı şey. Anahtar teslim uzay üssü. Siz dediğim gibi artık az önce de konuştuk. Işıl hocamız da söyledi. Bu iş artık özel sektöre doğru gitmeye başladı. Uzay artık özelleşti, ticarileşti. Birçok programda ben bunu vurguluyorum zaten. Uzayın bu ticarileşmesi kısmını 10 yıl içerisinde gerçekten de size anahtar teslim uzay üssü bile verecekler. Artık biz geç de olsa başladık. Ben her zaman söylüyorum şu anda. Çok güzel bir adım atıyoruz ama Türkiye büyüklüğünde bir ülkeye kıyasla çok geç bir adım atıyoruz ama bundan sonrasına çok

Hızlanabiliriz. Çünkü yakın zamanda gerçekten de bu iş tamamıyla ticari işecek. Belki 56 yıl sonra işte dediğim gibi Locket Martin'le görüşeceğiz. İşte bizim için de bir skylab yapar mısınız? Biz de oraya bir üsk götürebilir miyiz? Veyahut da hadi daha mantıklı düşünelim. Belki Esa'nın bu tarz bir programına katılırız. Mesela benim içimde yaradır. Türkiye neden ISS'e katılmadı? En başında neden onun bir parçası olmadı diye? Ayhancığım şu anda nasıl? İstersen bir dinleyelim onu. Tabii ki. Tamam.

A bir yandan da şeye Kennedy Space merkezine de bağlandık. Onları da Evet. Evet. Ali Bey merhaba. Yanınızda bu sefer kim var? Tua var mı? Merhaba. Eee Tuğa benim yanımda değil. E Tuşka bir binada oy denilen binada. Eee onu biraz önce görüştük. O da saat başında bağlanacak. Şimdi eee anladığım kadarıyla orada da pek çok kişi var. Bakan Bey le beraberler. Çünkü eee şu anda herkes burada aslında. Eee ben kamera açısını birkaç defa değiştirdim ama arka taraftan çok ciddi bir eee güneş geliyor. O yüzden eee tribünlerdeki sevinci görmemiz biraz zor olacak ama pek çok kişi var. Eee onlardan bir tanesini hemen alıp getirebilirim aslında ben size. Bu arada şu anda Kenedi uzay merkezine bağlanmış durumdayız. Onu da söyleyelim.

Kenedi Uzay Merkezinden merhaba. Eee, efendim yanımızda eee hani deneyler çok fazlaydı. Deneylerden bir tanesi de e özel bir bitki hakkındaydı hatırlarsanız. Eee, yanımda Ege Üniversitesi'nden hocamız var. Hocam kendinizi kısaca tanıtır mısınız? Canlı yayındayız şu and. Tamam. Merhaba. Ben Doçent Doktor Barış Yüzgay. Eksomit bilim misyonu adına burada bulunuyorum. Bilim misyonunda yine Doçent Doktor Rein Özgürüz İsmail Profesör Doktor İsmail Türk'la birlikte beraber böyle bir projemiz var. eee Ekstromofit projesinde ülkemize özgü tuzlu alanlara iyi adapte olmuş Şirenkele Parbula Latince ismi olan bir bitkinin eee mikroer çekimi koşulları altında eee bu tues toleransının sürdürüp sürdüremediğini araştırmayı planlıyoruz. Amaçladık. Bu şekilde deneyimizi de kurduk ve verdik. Alper Bey eee eğer bugün fırlatma olursa e Ducking'in ilk gününde deneyimizi kuracak. eee uluslararası hizmet istasyonunda eee ve biz daha sonra eee buradan elde ettiğimiz eee işte fotoğraflar, örnekler elimize geri dönecek. eee

O bitkilerin büyüme performansları ve eee bunların verdiği moleküler yanıtları transkriptom seviyesinde belirleyerek mikroer çekimine ülkemize özgü bu bitkinin biyolojisi açısından önemli veya eee bağlantıda bazen kesintiler yer çekimini eee dışında eee ekstrem koşullara da adapte olduğu için eee özellikle Mars ve eee Lunar regolit dediğimiz yani Mars ve eee ayın toprağına artık yani toprak diyemiyoruz çünkü organik madde hiç yok. Eee buradaki koşullara adapte olma eee ihtimali yüksek. Ağır metallere de tolens gösterebilen aslında buradaki toprakların ıslah edilmesinde kullanılma potansiyeli bulunan yani insanlığın gelecekte buralara gittiğinde tarım yapmadan önce bu bitkiyi yetiştirerek oraları ıslah edip daha sonra tarım bitkilerini orada kullanmasını eee potansiyeli olan bir bitki. E biz de çok heyecanlıyız. Çok gururluyuz böyle bir görevde yer Yerli bir bitkimiz de aynı zamanda uzaya çıkıyor diyebilir miyiz? Evet. Alber Bey'in yanında bir ülkemize özgü Tuz Gölü etrafında yaşayan bir

Bitkimizi de gönderiyoruz. Eee o açıdan da bir özelliği var. Onan o açıdan çok. Evet. Peki bu süreçte şimdi ilk şeyi sormak istiyorum. İlk ilan çıktı. Siz eee ciddi şekilde işte buna başvurdunuz. Sonra süreç nasıl işledi? Buraya gelene kadar çünkü geldiniz gittiniz falan. Evet. Eee, bu süreç aslında sancılı bir süreç oldu. Yani başvuru kısmı değil, değerlendirme kısmı zaten yapıldı. Bize ilan edildi sonuçlar. Ama daha sonra, eee, uzay ortamında bir deney yapmak gerçekten çok zor. Eee, yapacağımız her şeyi 10 kere 100 kere düşünmek zorundayız. Çok eee hassas planlamalar gerektiriyor. Eee, bunların yapılması için hem eee, TÜBİTAK ekibi hem de eee, Axon Space'teki, eee, sorumlu kişilerle çok yoğun çalışmalar yürüttük. eee bu bazı deneyimimizin bazı kısımlarını adapte etmek, değiştirmek zorunda kaldık. Eee ama nihayetinde eee bizim istediğimiz, test etmek istediğimiz eee bilimsel soruya yanıt verecek bir deney tasarlayabildik

Ve eee onu teslim ettik. Hocam sizin bitkiler de yukarıya çıkacak ve tekrar Alper beyle beraber geri gelecek değil mi? Evet. Biz diğer deneylere farklı ol biz tohum gönderdik. Bir başka daha bitki deneyimiz var. Orada direkt büyümüş bitki gidiyor. Bizim istediğimiz bitkilerin direkt mikroer çekim ortamında uluslararası yüzey istasyonuna çimlenmesiydi. Eee, şu an bitkiler soğukta depolanıyorlar ve tohumlar dormant durumda uyuyorlar. E Alper Bey onları ışığa koyduğu zaman Uluslararası istasyonunda tohumlar uyanacak ve çimlenecekler. Orada e tuzlu koşullar altında ve tuzsuz koşullar altında büyüyecekler. E biz işte bunları hem fotoğraflarla izleyeceğiz hem de daha sonra bir fiksasyon solüsyonunda e bunları artık sabit hale getirip örnekleri Alfer Bey bize getirecek. Biz Ege Üniversitesi'ndeki laboratuvarımızda bunların analiziniştireceğiz.

Şahane. Şimdi yaklaşık 50 metre ötemimizde Moon Garden olarak bilinen ay bahçesi var. E burada da Apollo programı boyunca getirilen eee hatta ikinci jenerasyon olarak kullanılan eee tohumlar dikilmiş ve burada kocaman bir eee ağaç ormanı var diyeyim. Eee tamamen Apollo'dan gelenler. İnşallah bizim bitkiler de ileride farklı yerlerde tekrardan bu uzaya gitmiş bir bitkidir diye eee şey yapabiliriz, gösterebiliriz farklı yerlerde. Ben özellikle bu hem de Gökmen Uzay Havacılık Eğitim Merkezind de isterim mutlaka. Yetiştirilmiş.

Evet. Şimdi bir yandan Kennedy Space Center'dan hem biz kendi imkanlarımızla canlı yayına eee bilim düzeneklerini hazırlayan arkadaşlarımızı alıyoruz. Bir yandan da resmi yayında bir gözümüz. Ben hemen şöyle bir kısaca şeye bakmak istiyorum. Oradaki sese. Evet. Hala genel eee şeylerden bahsediyor. Şu anda görüyorsunuz bazen NASA çalışanı konuşuyor. Bazen SpaceX çalışanı konuşuyor. Bazen Axi Space çalışanı konuşuyor. Bazen biz konuşuyoruz. Her şey birbirine girmiş durumda. Yayının başında söylediğim gibi bir çeşit jonglörlük eee yapıyoruz. Şimdi başka yayıncı arkadaşlarım da var. Mümkün müsait olanları alabiliriz. Bir yandan gözümüz fırlatma rampasında. 56 dakika kaldı. Heyecan yüksek. Ben herkese mümkün olduğu kadar söz hakkı tanımak istiyorum. Ayhan hocam da eee devam edebilir. Bu ben de çok uzatmayayım. Hemen bir kapanış yapayım kalabalık çünkü kimsenin hakkında yemek istemiyorum. Konuştuk işte dediğim gibi çok kalabalıklaşmaya başladı. Dünyanın yörüngesi daha kalabalık olacak. Bu Işıl hocamızın

Da dediği gibi 1 ton yeni problem anlamına geliyor. Bir sürü yeni hukuki problem anlamına geliyor. Ki bunlar arasında biliyorsunuz çoğumuz da bunlarla ilgili videolar yaptık. Ay karşımızda büyük bir hedef, büyük bir arzu nesnesi ama önümüzdeki 10 yılların yeni büyük diplomatik krizlerini de barındırıyor. İşte ay nasıl paylaşılacak, kim nereye üstünü kuracak? Yani burası benimdir deme hakkını kim nereden elde edecek? Bununla ilgili çok büyük tartışmalar olacak. Müthiş bir sıçrayışa tanık olacağız. Dünyada büyük bir devrime tanık olacağız. Aslında şu anda bir devrimin ortasındayız biz. İnsanlık tarihinin en önemli devrimlerinden birinin ortasındayız. Gezegenimizden çıkıyoruz daha doğrusu yuvadan çıkıp evrene doğru şöyle bir el atmaya başladık ve bunun tabii ki bazı sıkıntıları olacak ve ben ileride biliyorum ki çoğumuz bunlarla ilgili bol videolar yapacağız. Ayın paylaşımı nasıl olacak? İşte bu üstlerin kullanımı nasıl olacak? Şimdi mesela işte Baris sen dedin

Işte bir taraftan SpaceX'e gidiyoruz. Oradan NASA'ya gidiyoruz. İşte Teksas şu bu. E bunların hukuki ayarlaması nasıl olacak? Tabii o karmaşa bu işin bir bedeli. O bedeli hepimiz severek ödeyeceğiz. Ama son cümle olarak şunu söyleyebilirim. Bizi çok daha heyecanlı, çok daha karmaşık günler bekliyor. Biz de oturup bunları keyifle izleyip bunları keyifle izleyicilerimize Evet, Teknopat'tan da Ali Güngör geldi şimdi aramıza. Hoş geldin Ali. Merhabalar. Hoş bulduk. Sizlerle tekrar bir arada olmak, güzel günlerde bir arada olmak istemiştim daha önce. Direğim gerçekleşti. Çok mutluyum gerçekten bugün. Yani Türkiye'ye uzaya ilk kez bir astronot ile Uluslararası uzay istasyonuna gidiyor. Hem de bir havacımız gidiyor. Ayrı bir gurur, ayrı bir güzel bir eee hisler içerisindeyim. Bütün izleyenlere teşekkür ediyorum. Yani dünyanın her tarafından insanlar izliyor bunu. Türkiye'nin Avrupa ile bir arada şu anda o uzay istasyonuna gidiyor olması, Avrupa Uzay Ajansıyla

Birlikte gidiyor olması, Amerika'dan gidiyor olması dünyada işbirliği ruhunun zarar gördüğü günlerde bence güzel. Yani ilerisi için umut verici, insanlık için, bilim için umut verici. Yani insanüstü, siyaset üstü, ekonomi üstü. Ama ben biraz işin yorumlardaki ekonomi kısmından kısaca bahsetmek istiyorum. uygunsa şu kalkış öncesindeki heyecanlı dakikalarda uzaya harcanan para karşılığını veriyor mu diye yıllardır hep bir soru var. Ve bu işin teknoloji kısmıyla ilgili olarak ben o yorumcuların özellikle chat'teki yorumlarını biraz tatmin etmek eee onlarla biraz da muhabbetin o kısmını kafalarındaki biraz daha açmak istiyorum. Eee şimdi zaten uzay yolculuğu gerçekten inanılmaz derecede ucuzladı. Bu yeniden indirilip kaldırılabilen Meklerle birlikte bilim yayınlarını takip edenler bu en son videoları hep izliyorlar. Bu dikey inişteki heyecan, bu SpaceX'in yaptıkları niye önemli? Çünkü dünyadaki bilim insanlarının çoğu ne yazık ki halen uzaya erişim sahibi değil. Yani turistleri, evliliği, diğer konuları çok

Güzel anlattılar. Ayhan hocam az önce çok güzel uluslararası başka girişimleri, Çin'in girişimlerini de anlattı. E fakat halen bilim insanlarının deneyleri uzaya çıkmakta oldukça zorluk çekiyor. Kilogramı uzaya çıkarmanın maliyetini düşürmek e ilk uzay çalışmalarından beri çok önemli bir aşamaydı. Başarı balla keseyim çünkü Tuva var öbür tarafta ikinci astronom. Hemen ona geçelim. Merhaba Tuğa Cihangir. Beni duyabiliyorsan eğer Tuva'nın sesini de bize verebilirsek.

Şu an geliyor olması lazım. Merhabalar. Şu anda geliyor. Merhaba. Nasılsın? İyiyim vallahi. Çok heyecanlıyız, kıvançlıyız. Şu anda Kened Merkezinde fırlatmanın gerçekleştirileceği üstten size bağlanıyorum. Hepinizi sevgiyle Biz de eee seni selamlıyoruz. Biz de çok heyecanlıyız. Bütün eee Türk milleti, Türk ulusu olarak kenetlenmiş durumdayız ekrana. Şimdi eee az sonra eee Alper Bey neler yaşayacak? Bize kısaca bundan eee bahsedebilir misin? Tabii ki şu anda esasında son kontrolleri gerçekleştiriliyor roket sisteminin. Ayper abi ve beraberindeki mürettebat üyesi

Koltuklarına oturduktan sonra yer ekiplerinin yapacağı son kontrollerin tamamlanması ve onlara alanda destek veren ekiplerin de uzaklaşması sonrasında yakıt dolumuna geçilecek. eee yaklaşık yarım saat sürecek bir yakıt dolum fazından sonra eğer her şey hala daha yolundaysa, bunların biliyorsunuz meşhur bir lafı var. Go for launch. Eğer herkesten go haydi, eee, olumlu yanıtı alınırsa ilgili bütün disiplinlerden o arkamda bilmiyorum şu anda rampayı görebiliyor musunuz? Eee, kamerayı zannedersem döndürmem mümkün olmayacak. Eee, tam şö bakayım. Şurada olması lazım. Evet. Şurada. Oradaki siyah kulede, eee, astronotumuz sevgili Alper abi ve beraberindeki mürettebat üyeleri, eee, bu kompleks sistemin üzerindeki ilgili bütün alt sistemlerin, ilgili disiplin eksperlerinin onay vermesinin akabinde ateşleme gerçekleşecek. Ateşleme sekansı ilk kademenin ayrılmasından sonra ikinci kademenin ateşlenmesiyle devam edecek ve bu yolculuk esnasında yaklaşık 4,5 G'lik bir yer çekim inmesine maruz kalacaklar. Eee, bunlar bir de tabii ki bu

Yer çekimi yıvmesine esasında oradaki koltuklar belki izleyicileriniz daha önceki fırlatmalarda görmüşlerdir. Yatıyor arkaya doğru. Arkaya doğru yattığı zaman da C kuvvetini göğüsten sırta doğru eee maruz kalmış oluyorlar ve esasında beyinlerindeki kanın aşağı toplanması, bacaklarına toplanması gibi bir riskten kurtulmuş oluyorlar. Bayılma riski, bilinçlerini kaybetme riski oldukça düşük oluyor. Eee, 4,5 cirik bir ülke maruz kalacaklar. Alper abi biliyorsunuz bir F16 pilotu. O eee F16'nın içerisinde 9G'ye kadar eee maruz kalmış bu yükleri çekmiş bir eee Türk askeri. Dolayısıyla onu hiç zorlamayacaktır. Hatta hoşuna bile gidecektir. Biz eee şöyle enteresan bir anekdot anlatayım. Eee eğitimlerimiz kapsamında bir santrifüje de girdik. Eee

SpaceX'in şu anda Falcon 9 roketinde astronotumuzun maruz kalacağı profilin birebir uygulamasını yaşadık. Alper abi çıktıktan sonra özlemişim ya. dedi bu hissi. Çünkü o aylardır, yıllardır F16'nın içerisinde ve o artık insanda bir anladığım kadarıyla bağımlılık yaratıyor. Eee o testten çıktıktan sonra özlediğini söylemişti. Bu 4,5 G'ye maruz kaldıktan sonra 10 dakika gibi çok kısa bir sürede aslında dünya yörüngesine erişecekler. 200 ketrede çok yüksek değil 200 ketredeki bir dünya yörüngesine yerleşecekler ve zaman içerisinde phezing denilen o sürecin sonunda da uluslararası uzay istasyonuyla yörüngelerini eşleyip kenetlemesi gerçekleşecek. Biliyorsunuz kenetleme bu facing faslı oldukça uzun sürecek. Eee yaklaşık 35-36 saatlik bir yolculuktan bahsediyoruz. Eee, bu da bildiğim kadarıyla Dragon kapsülünün bugüne kadar en uzun süreli insanlı kenetlenme süresi olacak. Evet, TUA. Peki bir sonraki görevde senin ismini duyduk. Eee, bu konuda neler söyleyeceksin? Heyecanlı mısın? Hazır mısın 4,5G'ye?

Muhakkak ki heyecanlıyım. Eee, biliyorsunuz Türk astronot ve bilim misyonu kapsamında bizim bu gerçekleştirdiğimiz ilk görev uluslararası uzay istasyonuna gideceğiz. 14 gün boyunca orada 13 farklı bilimsel deney gerçekleştireceğiz. biyoteknolojiden malzeme bilimine, bitki fizyolojisinden insan fizyolojisine kadar önemli adımlar atacağız. İlk adımları atacağız. Aslında bunun en önemli katan şey bunların ilk olması. Eee, bu bilimsel araştırmaların üzerine hocalarımız, akademisyenlerimiz koyacaklar. Burada öğrendikleriyle, buradaki gözlemleriyle bir sonraki deneylerini kurgulayacaklar ve biz artık önümüzdeki 5 ila 10 yıl içerisinde dünyada çığır açacak, literatüre yenilikçi katkılar sağlayacak araştırmaları uzay ortamında da gerçekleştirmeyi ümit ediyoruz. Bütün gayemiz bu olacak. Bu ilk misyonumuz. Türk astronot ve bir misyonu kapsamındaki ilk misyonumuz. İkinci misyonumuz ise eğer kısmet olursa benim gerçekleştireceğim Nisan, Mayıs ayları gibi muhtemelen 2024'ün ikinci çeyreği içerisinde bir yörünge altı uçuşu gerçekleştiriyor olacağız. Dinamikleri farklı. Eee o bir aslında air launch olarak diyebileceğimiz bir

Taşıyıcı uçakla beraber yaklaşık 45.000 filt irtifaya çıkılıp ondan sonra üzerindeki uzay aracının ayrılıp roket motorunun ateşlemesiyle uzaya çıktığı bir sistem. mikro yer çekiminde, uzay ortamında geçireceğim süre ise yaklaşık en fazla 4 dakika olacak. Çok kısa. Eee ama o kısa süre içerisinde 7 farklı bilimsel deney gerçekleştireceğiz. Eee hem insan fizyolojisi üzerindeki o kısa dönemin etkileri hem de bazı donanım eee testleri. Dolayısıyla o misyonu da gerçekleştirmek, oradan edineceğimiz bilgileri, birikimleri, bilimsel kazanımları ülkemize aktarmak için de son derece heyecanlıyım. İnşallah. Tua, seni bulmuşken kaçırmayacağım. Son bir şey daha isteyeceğim. Şimdi Türkiye'den seni izleyen, senin gibi genç, senden daha genç kardeşlerimiz, arkadaşlarımız, çocuklarımız, kız çocuklarımız var. Onlara neler söylersin? Neler söylemek

Burada gerçekten neye karşı derin bir heyecan duyduklarını bulmaları, onu keşfetmeleri çok önemli. Eee, bize en çok sorular sorulardan bir tanesi de bu hocam. eee gençlere ne gibi tavsiyeler vermek istersiniz? Sizin yolunuzdan gitmek isteyen, bu alanlara ilgi duyan? Öncelikle gerçekten bu alana ilgi duyup duymamadıklarını keşfetmeleri çok kıymetli. Eee eğer ki o keşif sürecinden geçtikten sonra evet ben uzay teknolojileri alanında çalışmak istiyorum, ben bir astronot olmak istiyorum gibi bir hayali, bir hedefi sürdürmeye devam ederlerse bence işin büyük çoğunluğunu ortadan kaldıracaklar. Çünkü bu süreç zor bir süreç. eee bizim eleme sürecimiz, eğitim süreçlerimiz oldukça meşakkatliydi. Eee yoğun süreçlerdi. O süreçte sizi bağlayan, sizi eee aşağıya perçinleyen, o hayallerinize perçinleyen bir kuvvetli eee eee yüke ihtiyacınız var. Sizi taşıyacak, o hayalinizi, hedefinize götürecek. onu keşfetmeleri benim en birincil tavsiyem olacaktır. Ve şey de yok aslında artık uzay çalışmaları biliyorsunuz

Bu bir eee ticari uzay misyonu. Eee uzay ticarileşiyor. Ticarileştikçe artık çeşitli disiplinlere, çeşitli profesyonel alanlara nasıl ihtiyaç duyuyorsak uzayda artık onlara yavaş yavaş durum ihtiyaç duymaya başlayacağız. Günlük yaşantımızı uzayda geçirmeye başlayacağız. Şu anda Çinlileri de kattığımız zaman dünya yörüngesinde 10 insan var. Bu rakam önümüzdeki 30 yıl içerisinde 1000'e ulaşması bekleniyor. Biz artık orada ekosistemler yaratıyor olacağız. Hem habitatlar hem de ekosistemler. Bunların idamesi için tabii ki mühendislere ihtiyacımız var. Makine mühendislerine, elektronik mühendislerine muhakkak ihtiyacımız var. Ama tıp doktorlarına da ihtiyacımız var. Genetik bilimcilere ihtiyacımız var. Malzeme bilimi uzmanlarına ihtiyacımız var. avukatlara ve dahi işletmecilere de ihtiyacımız var. Eee dolayısıyla

O hayallerini, o kendilerini gerçekten eee gönüllerini pırpır eden konuyu bulduktan sonra iddialı hedefler, kendilerine iddialı hayaller koysunlar. Daha sonra çok çalışıp çok planlayıp o iddialı hayalleri başarılabilir hedeflere ulaş dönüştürsünler. Biz onların hedeflerine ulaşmaları için gece gündüz çalışacağız. Elimizden gelen bütün desteği vereceğiz. Suva çok teşekkür ediyoruz. Harika konuştun. Eee, bizi de orada çok güzel temsil ettiğini düşünüyorum. Eee, bundan sonra artık yolunuz açık olsun diyorum bir ekip olarak hepinize. Ve şu anda, eee, kapsülü bağlayan o şeyde ayrılmaya başladı. Ben bir yandan yandan görüntüyü de veriyorum. Çeşitli açılardan geliyor. Eee, artık onlar oradalar. Yer ekipleri oradan ayrılmış durumda. Bundan eee çok heyecan verici. Gerçekten çok heyecan verici. 44 dakika kaldı. Çeşitli açılardan tarihi fırlatma rampası 39A'ya eee bakıyoruz. Orada Falcon 9 booster roketinin üzerine yerleştirilmiş Dragon kapsülünün içerisindeki dört mürettebattan biri de kolunda Türk bayrağını taşıyor. Alper Gezera

Avcı ve şu anda kapsülün içinden de görüntüler gelmeye başladı. Bakın en sağda yanlış görmüyorsam eğer Alper Gezera Avcı. Aslında orada da bir kamera olması lazım. Belki oradan da bir açıyla birazdan verirler. Ben onu görmeyi çok isterim böyle yakından. Eee, Halit hocam da geldi burada tekrar bu arada. Barış. Evet. Evet. Halit Bey buyurun. Sizin yanınızda kimler var? Evet. Yanımızda kimler var? Aslında birazdan arka tarafı da göstereceğim. Burada eee git gide şey yükseliyor. Heyecan yükseliyor. Hocalarımız buradalar. eee sadece eee yani Türkiye'den testler için gelen, deneyler için gelen hocalarımız değil Amerika'dan da pek çok akademisyenimiz burada toplanmış durumdalar. Şu anda eee halihazırda gidecek deneylerden

Ekipten arkadaşlarımız burada Özen hocam ve Tuğçe hocam neydi? Yıldız Teknik Üniversitesi değil mi? Siz kızılca bir kendinizden bahseder misiniz? Evet Yıldız Teknik Üniversitesi'nden Chrisbgen prosesinin ben yürütücüsüyüm. eee Özden Sanay araştırmacısı olarak burada bulunuyor. Eee bizler bir eee life science deneyi gerçekleştirdiğimiz için geçtiğimiz iki haftadır eee NASA'da çalışmalarımızı sürdürüyoruz ve bugün heyecanla fırlatmayı bekliyoruz. Eee, deneyimizin amacı da aslında eee, yenilikçi teknolojilerden bir tanesi olan Crisper Genom Editleme Teknolojisinin bir uzay görevinde mikro yerçekimi ortamında verimliliğinin test edilmesi. Bu amaçla projemizin artık infolite adımı dediğimiz adımlarını gerçekleştirmesi üzere fırlatmayı sabırsızlıkla bekliyoruz. Eee, Halit Bey kendisine şunu sorabilir miyiz? Alper Gezeravcı'yı nasıl hazırlamışlar acaba bu göreve? Evet hocam. Alper Gezeravcı'yı nasıl hazırladınız bu göreve? Sonuçta Alper Gezeravcı bir pilot ve gen konusunda bir deney yapacak. Bunu nasıl başardık? Eee, kendisi, eee, çok kez eee, pratik ve teorik eğitimler aldı

Bizlerden. Hem bizlerin laboratuvarında bulundu hem de bizler, eee, hem Ankara'da hem yine kendi laboratuvarımızda ve üniversitemizde çeşitli ortamlarda yine hem teorik hem pratik anlamda kendisine eğitimler verdik. eee, inflight e deneyler sırasında uygulayacağı her türlü adımı aslında pratik etti ve çeşitli aslında e testler uyguladık. Eee, yeterince hani eee 11 üzerinden 10 puan alarak eee inanıyoruz ki başarıyla tamamlayacak kendisi. Ya Özden, Özden hocama da sormak istiyorum. Aklınıza gelir miydi uzaya bir deney göndereceğiniz? Açıkçası benim aklıma gelmezdi. Ben Yıldız Teknik Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik bölümünde lisans öğrencisiyim. Eee, bu anlamda benim için çok çok dolu bir yıl oldu. Eee, inanılmaz derecede tecrübeler,

Uzay hayalimizdi. Ama şu an burada olabilmek böyle hocama bakıyorum bazen ve diyorum ki gerçekten biz burada mıyız şu an? Sizin çocukluk hayali aslında bu ve hani bugün burada olmak nasıl bir heyecan var? Kalbimiz nasıl hızlı atıyor? Kalpler hızlı atıyor hocam. Kalpler hızlı atıyor burada. Evet. Biz de herkese bu e özverili çalışmalarından ötürü çok teşekkür ediyoruz. Eee yayında bazı kesintiler oluyor ama biz o iyi niyetleri aldık. Bu arada eee yayınımıza yeni katılanlar için şu anda Kennedy Uzay Merkezinde bizim göndereceğimiz bilim düzeneklerini hazırlayan akademisyenleri görüyoruz. Onlarla bir röportaj yapıldı. Halit Bey eee Gohem'den orada ve sahadan böyle şeyleri aktarıyor. Heyecan Doruk da bir yandan Aksiom Space'ten eee Havor'da Kaliforniya'daki eee görev kontrol merkezini görüyoruz. Ben son kez Halit Bey'e bağlanıp acaba eee oradan bize aktarabileceğiniz o oradaki atmosfer hakkında neler söyleyebilirsiniz? Onu duymak isterim. Valla en güzeli

Herhalde sizler için e bunu göstermek olur. Eee ben şöyle eee sizlere bir göstermek istiyorum. Şu anda gördüğünüz gibi arkamda eee tribünler var. Tribünlerde Türk akademisyenlerimiz halihazırda eee Amerika'nın farklı yerlerinden gelen akademisyenlerimiz var. Bu tarafa doğru tribünleri görüyorsunuz. Gene eee Amerika'dan farklı eyaletlerden gelen şu anda alanda binlerce insan var. Eee şu bu alan bize ayrılmış durumda Aksiom tarafından Türklere. Yani şu arkamda gördüğünüz herkes aslında eee Türk vatandaşları. Gene bir yanda da eee İtalyanlar ve

Evet. Ses biraz gitti gibi. Bazı yerlerde kesintiler olabiliyor. Orada olabiliyor. Çok normal. Çok normal. Herkes şu anda çok heyecanlı. Halit hocam bizi duyabiliyorsan bir de eee şeyi orada tarihi bir geri sayım yeri var. Oraya yakın mısınız bilemiyorum ama Vehicle Assemblying Building'in hemen önünde tarihi bir geri sayım aracı var. Eee oraya yakın mısınız bilmiyorum. Oraya yakın değiliz biz. Bizim şu anda bulunduğumuz yer eee Banana Crick diye eee bahsedilen bir bölge. Eee ve şu anda eee suyun diğer tarafındayız. Aslında o assembly building eee buraya oraya çok daha yakın. Eee ama orası eee halkın gözlemesi için e kullanılmıyor. Aslında TuVA o alana çok daha yakındı biraz önceki yayınımızda. Evet. Evet fark ettim. O yüzden aynı yerde misiniz diye sordum. Anladım. Siz Kennedy Space Center'daki izleme tribünlerinin olduğu yerdesiniz. Çok teşekkürler oradaki atmosferi bize yansıttığınız için. Bir yandan da

Şimdi ana yayından e paralel ben bilgiler vermek istiyorum. Çünkü artık önemli kısımlara geldik. Son 38 dakikaya geldik. Eee Halit Bey çok teşekkürler. Sizin yine önemli bir konuğunuz olursa elbette yine bir öncelik tanıyıp yayına alırız ama katıldığınız için çok teşekkür ederim. Eee şimdi ben ana yayının sesini vereceğim biraz. Çünkü artık roketle ilgili şeyleri de anlatmaya başladılar. Az sonra 38 dakik aldı. Geri sayımı izlemeye devam ediyoruz. Hangi aşamalardan geçileceğine dair 2,5 3 dakikaya geldi şu anda ama TUA zaten söyledi. Çok hızlı bir şekilde 200 kmreye çıkacaklar dedi.

Eee bunları da adım adım zaten kalkıştan sonra aktarmaya devam edeceğiz sizlere. Sonra bakın burada illüstrasyonla da gösteriyorlar. Alttaki Falcon roketinden ayrılacaklar. Üç aşamalı bir eee fırlatma bu. İlk aşama geri dönecek. Artık ikinci aşamayı göstermeye başladılar. Bakın ikinci aşama ve üzerindeki kapsülü göstermeye başladılar. İkinci aşamanın motoru da ateşlenecek ve önünde ona bağlı olan kapsüldeki astronotları o bir yandan taşırken bir yandan bize görüntülerini aktaracaklar ve birinci aşamanın o dünyaya düşüyor olacak. O zaman ha bu tür şeyleri ilk kez izleyenlere uyarı. roket düşmüyor. Onu belli bir irtifaya çıkartan booster düşüyor. O sırada serbest düşüyor ama aynı zamanda atmosfere giriş yaparken bir giriş yanmasına yol açacak ve onu dengeleyip dikey olarak fırlatılan alandan 9 mil kadar yaklaşık 15 km kadar ötedeki bir yere indirmeye çalışacaklar. Çok da havalı olacak o görüntüler. Muhtemelen verirler. SpaceX çünkü yayını dikey olarak iş

Yapacak. O ilk aşama zaten görüyorsunuz. Bakın sağdaki eee fırlatma rampasındaki o kısım alttaki kısım böyle yanıklarla filan dolu. Çünkü ilk kez kullanılmıyor. Bugüne kadar eee şu anda tam olarak bunun kaç kere kullanıldığını bilmiyorum ama 40'a kadar 40 e kez bunu yapabilecek yetkinlikte tasarlanıyor ki bu fırlatmanın maliyetleri aşağıya çekilebilsin. Sonra Dragon kapsülü yani asıl mürettebatı taşıyan kapsül de ikinci [boğazını temizler] aşamadan ayrılacak ve artık o ikinci aşama zaten gidip kenetlenecek olan kısım. Yani öndeki kapsül eee gidip ISS'e kenetlenecek. Ama fırlatmadan hemen sonra değil. 36 saat süreceğini söyledi. TUA bizim yedek astronotumuz. Eee ve eee dolayısıyla bu fırlatmadan sonra bir ara verilecek bu işe bizim açımızdan yayıncılar açısından. yaklaşık bir buçuk gün kadar sonra eee artık bu sefer ISS'e kenetlenme yayını yapacağız büyük bir Bu arada şimdi kısaca araya girmek istiyorum çünkü çok değerli konuklarımız var şu

Anda. Eee Guhem'e bağlanıyoruz tekrar ve Guhem'den ekranı da sevgili konuklarımızı. Evet, Ghem. Merhabalar. Sesiniz gelmiyor. Gem'e gelen minik uzayseverler var diyebilirim. Hani aslında bizim hepimizin geleceği. Eee, onlar duygularını ifade etmek istedi. Biz de dedik ki tabii ifade edebilirsiniz. Önce hanımlara öncelik yanımda Öykü var. Öykü, ne söylemek istersin? hem düşüncelerin, duyguların hem de astronotumuz Alper Gezer Avcı'ya söylemek istediği şeyleri

Eee, ilk önce tebrik ederim. Görüntülerde bazı donmalar meydana geliyor ama ses geliyor. Çok seviyorum. Hepimizi bugünü mutlu ettiğin için teşekkür ediyorum. Çok teşekkürler. Şimdi Talha var. Talha sen ne söylemek istersin? Ben bir sorum olacak da şimdi dünyada belirli bir eee miktarda radyasyon alıyoruz. Uzayda eee daha fazla radyasyon aldığımız için orada nasıl yaşayabiliyoruz? Çok etkileyici bir soru. Barış hocam siz mi cevaplarsınız? Ben mi cevaplayayım? Sen cevapla Anılcığım. Eee, şimdi şöyle uzayda her yerde tabii radyasyon yok ama bunlardan korunmak için de bizim ısı kalkanları gibi, eee, koruma, nasıl diyeyim, materyallerimiz var. Onlara dayanıklı halde geliştiriyoruz. Mesela buna dikkat edilerek geliştirilmiş bir uzay istasyonu. Bunu eee, aynı şekilde uzay kıyafetlerinde de yapıyor. Mesela Alper Gezera Avcı'nın giydiği uzay geysisinde buna dikkat ediliyor. Yediği G kuvveti var. G kuvvetini şöyle basit anlatabilirim. Bir insan uzaya çıkarken veya eee uçak

Uçururken bir basınç kuvveti yiyor. Bu da onun ciğerlerini sıkıştırıyor birazcık. Onlardan korunması için de ona özel kıyafetler geliştiriliyor. Bu şekilde koruyor. Peki söylemek istediğin bir şey var mı? Evet. Yolunuz açık olsun. Tamamdır. Şimdi bir de Serra var. Serra sen ne söylemek istersin? Dün akşamdan beri heyecanlıyım. O yüzden buraya gelmekten çok mutluyum. Dün akşam olmadığı için, üzüldüğüm için ama bugün böyle şeyler olduğu için çok mutluyum. Yolun açık olsun. Tamamdır. Hepsi çok heyecanlı. Fırlatmayı dört gözle bekliyoruz. Sizi gördüğümüz için çok mutluyuz. İyi ki El sağlayın. İyi yolculuklar. Alper abi. Evet. Görüntüyü çok alamadık ama ses kusursuzdu, harikaydı. Oradaki genç yüreklerden onların çok samimi duygularını aldık. Sorularını da aldık. Aferin. İşte böyle yaşına başına bakmadan daha küçük yaştan itibaren her şeyi sorun, sorgulayın. Bu öğrenmenin, bilimsel gelişmenin yolu buradan geçiyor. Çünkü şu anda eee bir yandan da eee

Axom Space'in yayınında onların hazırlıklarını görüyorsunuz. Bakın ilk yardım eğitimleri. Eee, bu eğitimleri de farklı yerlerde aldılar bu arada dünyanın çok çeşitli yerlerinde. Hem NASA'da hem Houston'da. Eee, hep duyuyoruz ya Houston we have a problem diye böyle Houston bir problemimiz var diye. Hem orada hem SpaceX'in merkezi California Horon'da hem de hala devam ediyor. Böyle bazı dışarıda da almışlar. Ben onlara da baktım. Axiom Space'in yayınlarından. Bakın, sanal gerçeklik ortamında almışlar bu eğitimleri. Eee, işte kimisi bayağı böyle G kuvvetine dayanacak şekilde şeyler yapmışlar. Mesela Houston'daki Johnson uzay Merkezinde eee, ISS'in birebir eee, evet, astronotumuzu görüyoruz. Eee, şeyi var. Mesela Jack'a Japon uzay Ajansı. Oraya da gitmişler. Ben şimdi fark ediyorum bunu. Eee, böyle bu tam bir uluslararası işbirliği. Yani her ulus burada birbiriyle işbirliği yapmak zorunda. Şu anda bile ISS'te en büyük iki güç Rusya ve Amerika Birleşik

Devletleri karada hani birbirleriyle eee, çok böyle nane mollayken biraz şeyken araları yukarıda işbirliği yapmak zorunda ve bu işbirliklerini devam ettireceklerini de açıkladılar. Şimdi bakın saha eğitimlerini gösteriyorlar. eee astronotların bu eee yolculuk öncesinde aldıkları eğitimlerden kesitler görüyoruz. Eee ve eee dediğim gibi şu anda bütün Türkiye, bütün dünyadaki aslında Türkçe konuşan kalpler demek istiyorum ben. Çünkü bence hani en önemli ilklerden bir tanesi de o olacak. Yani uzaya elbette bir Türk vatandaşının çıkması çok önemli ama düşünsenize oradan Türkçe konuşacak. Eee, ben eminim. E, çünkü uzay geleneğinde bu da var. ISS'e gidenler dünyayla bağlantı kuruyorlar ve o bağlantılarda eee, kendi ülkelerine, kendi uluslarına, kendi dillerinde sesleniyorlar çok da doğal bir şekilde. Evet. Guhem'e şu anda görüntülü de Yeni konuklarımız var. Yeni konuklarımız var. Bu sefer şu an sesim geliyor. Ses de, görüntü de geliyor. Bu sefer yanımda daha da

Minikler var. Onlar da tabii biz burada ekrana yansıtınca bizi gördüler. Onlar da gelip dediler ki biz de konuşmak istiyoruz. Biz de sorularımızı sormak istiyoruz dediler. Biz de dedik hani sizi kıracağımıza dişimizi kırarız. Evet buradan sıradan alıyorum. Sen ne söylemek istersin? Yanınız açık kalsın. Eee sağlıkla gidip Valla herkeste bir heyecan var. Eee şeye çok dikkat ediyorlar. Fark ettim. hani sağ salim gitmesine Alper Gezeravcı'nın herkesin temennisi bu yönde. Tabii bizim de öyle. Ben canı gönülden inanıyorum SpaceX'e. Hoş geldin. Sen ne söylemek Bay bay. Bir sorum vardı bana. Onu sorabilirsin. Tamam. Astronot kıyafetleri neyden Evet. astronot kıyafetlerinin neyden yapıldığını merak ediyor. Aslında birçok bileşen kullanılıyor astronot malzemelerinde. Tabii bizim üzerimizdeki kıyafetler gibi ince şeyler değil. Orada daha özenle dikkat edilmiş hani dışı kumaş gibi gözükse de içinde kullandıkları yanlış hatırlamıyorsam bazı kompozit malzemeler vardı. Isı yalıtımına dikkat ettikleri,

Radyasyon yalıtımına dikkat ettikleri özel malzemeler kullanıyorlar. Sen ne söylemek istersin Alper abi? Umarım iyi gider, iyi dönersiniz, Uzayda mutlu zamanlar geçin. Tamamdır. O zaman bir el sallayalım Alper abiye tekrardan. İyi yolculuklar. Çok şekerler, çok tatlılar. Eğlenmek önemli. Eğlenmek önemli ama Al hiç ondan bahsetmedik, değil mi? Eğlenmek de önemli. Eğlenen bir astronotumuz var zaten. O [kahkaha] daha fırlatmada başlayacak eğlenmeye. Bence ben bir de şeyi merak ediyorum Cengiz. Aa bu yanında şimdi sürpriz bazı Türk misafirperverliğini filan gösterecek eee bazı hediyelerimiz oluyor filan diye böyle bir açıklaması var. Ben onu videoma da taşımıştım. Bakalım. Ben lokum diyorum ama [kahkaha] şimdi Polonya şimdi benim aklıma da şey geldi. Mersin'den geldiği için. Şimdi lokum olabilir. Şimdi Cezerye daha Mersin'e özgü bir tatlı ya. Belki de ceza yedir. Tantunu götüremez sıcak olduğu için. Ama

Çok karışık bir şey yapmayalım. Eee, İtalyanlar makarna götürüyorlarmış. Söylediğin şey eee, güzeldi yani. Kapılar açıldıktan sonra bir Türk kahvesi, havada uçan bir Türk kahvesi Bu arada ben şeye bakıyorum. Teknopat Ali Güngör yoğurt diyor. Silifke'nin yoğurdu ya. Aa, doğru doğru. Evet. Bakın bu arada eee uzaydaki şu anda eee az önce Işıl hocamın anlattığı şey 1.3 milyar uzay çöpü de dolanıyor. Sanırım bununla ilgili şeyler söylüyorlar bir yandan. Hemen oraya da bir kulak verelim

Bakalım neler söylüyorlar. uzay havası eee konusunda da şu anda test yapılabildiğinden söz ediyorlar ve bunun bir parçası olarak da uzay çöpleri hangi konumda bunları araştırıyoruz diyorlar. Bakın görüyorsunuz değil mi? Bütün yuvarlak daire tamamlanıyor. Eee, şu anda konuşan kişi bu arada Aximum Space'teki bilimsel şeylerin, eee, bu yükün gönderilmesinden sorumlu ana kişi ve, eee, bilimsel deneyler hakkında konuşuyor. Aksiyom çalışanı eee, bu hanım. Ben daha önceki toplantılardan eee, şey yapmıştım onu.

Evet. Hava, uzay havasının bir parçası da radyasyon. İşte bunların hepsini konuştuk aslında. Küçük çocuklar bile artık bu soruların cevabını merak Evet. Bu radyasyonu gidermek için bazı yine özel şirketler de çalışma yapıyor. Yani evet şu anda ISS'te bu konuda bir kalkan olduğu söylendi ama eee burada da çalışmalar devam ediyor. İkisinin ortasında bakın arkada uzakta bir siyah kule var. Eee şu anda işte en yakın olabildikleri yer orası. 3 km uzaklıkta bu arada şu anda konuştukları yer. Az önce TU da buradan bağlandı. E genelde basın mensuplarının alındığı bir yer. Bundan biraz daha uzakta. 5 kilometre uzakta da Halit Bey'in Guhem'den

Bağlandığı eee kısım vardı. Bundan daha fazla yaklaşılamıyor. Yani şu anda hiçbir insan bundan daha yakın değil eee şeye, kuleye. Orada sadece 4 kişi, dört astronot var. Bu bilgiyi de verelim. Onlar artık tek başlarına bundan sonra 25 dakika sonra tamamen otonom bir şekilde bilgisayarlar tarafından kontrol edilen uçuş başlayacak ve astronotlarımız az önceki küçük yüreklerin de söylediği gibi umuyoruz ki sağ salim yukarıya doğru yolculuklarına

Evet. Eee bizim kuliste neler oluyor Cengiz? Ben habire konuşuyorum böyle olduğe. Evet. Evet. Ya kulis dolu zaten. Biz eee en başta arkadaşlara da izleyicilere de söylediğimiz gibi bu ekran çok değişti. Çok değişecek. Eee şimdi hemen Burak Çankaya eğer hazırsa ondan da bir söz alalım tekrar. Ali hocam a Kemal de gelmiş bu arada. Hoş geldin Kemal sen başla dostum. Hoş bulduk. Merhabalar herkese. Kemal kısaca böyle kendinden kısaca bahsedersen ondan sonra da duygu ve düşüncelerini alalım. Tamam. önce kendimi tanıtayım. Eee, ben Astra Pera astronomi ve uzay Bilimleri Platformunun kurucusuyum. Eee, aslında kendim bir amatör astronomum ama platformumuzda eee, bilim insanlarıyla birlikte aslında işbirliği yaparak eee, bilim danışmanlarımızla birlikte astronomi içerikleri üretiyoruz. Daha çok YouTube üzerinden üretiyoruz. Bu, eee, fırlatmayı da günlerdir gerçekten hani eee, uyku uyuyamıyorum diyebilirim. Çok heyecanlanıyorum. Çünkü bir gün bana Uluslararası uzay istasyonuna bir

Türk astronotun gideceğini söyleselerdi bundan belki ben ilk uzaya ilgimin başladığı zamanlar çocukken inanmazdım diye düşünüyorum. Çünkü eee çocukken eee biraz kendimi yalnız hissediyordum. Uzay konusunda, astronomi konusunda böyle net bir eee insanların ilgisi yok gibi geliyordu. Dolayısıyla bu fırlatmayla ilgili ben eee fırlatmanın önemiyile ilgili başka bir şeyden bahsetmek istiyorum. Şimdi bizim, eee, az önce canlı yayını verdiğim kendi kanalımızdan veya sosyal medyada bazı yorumlar görüyorum. İşte efendim uzaya çıkıp geri dönülecek. Çok da önemli değil sanki bu görev gibisinden ama bu çok ciddi bir yanılgı arkadaşlar. Şimdi bir defa zaten bu görev Türkiye'nin ilk insanlı uzay görevi. Bu çok önemli. Bunu kabul ediyoruz. Kimileri için belki birazcık geç olabilir ama neticede o ilk adımı atıyoruz ve bunun eee halka aşıladığı bir uzay farkındalığı tarafı da var. Çünkü dediğim gibi hala ülkemizde bence astronomi ve uzay bilimleri alanında net

Bir farkındalık, net bir bilinç oluşmuş durumda değil. Eee dolayısıyla bu sadece uzaya çıkmanın yanında buna dair de atılmış ciddi bir adım diye düşünüyorum. Çünkü ben hep şunu söylüyorum. Daha önceki yayınlarda da söyledim bunu. Eğer bir eee ülkenin gerçekten uzay alanında, astronomi alanında, bilim alanında atılımlar yapmasını istiyorsak ve bunu talep ediyorsak bence bunun en başında halk tarafında eee ortaklaşa bir bilinç, ortaklaşa bir farkındalık oluşturularak başlanması lazım. Ben de kendim bir amatör astronom olarak ve amatör astronomiden bahsederken hep bu örneği veriyorum. Bu bağlamda yani bu görev gerçekten çok önemli. fırlatma umarım başarılı olur. E hiçbir sıkıntı çıkmaz umarız. Ama şunu da söylemek hatırlatmak istiyorum. Şimdi bu görev sadece uzaya çıktık oldu bitti değil. Eee çünkü Aksiom 3 misyonu aslında eee Milli Uzay Programının belirlenen hedeflerinden ilki sadece bir görev bu. Yani bunun devamı olacak. Bu görevlerin yani

Ileriki görevlerde baktıysanız e daha önce Gelecek Bilimde kanalında da canlı yayını yapmıştık. Tek tek hedefleri açıklamıştık. İşte aya sert inişten tutun aya yumuşak inişe kadar şu anda bize çok ütopik, kulağa çok ütopik gelen eee görevler de var. Ama bir gün Uluslararası Uzay istasyonuna Türk astronotun çıkması da kendi kulağıma ütopik geliyordu. Ama işte oluyor. Şu anda bugün o gündeyiz. Dolayısıyla eee yani bu hedeflere ulaşmak, şu an ütopik gözüken o hedeflere ulaşmak, kaç senemizi alır, eee ne kadar ertelemeler olur bilmiyorum ama sonuçta bu adım bir şekilde bugün atılıyor. Bu yüzden çok mutluyum. Burada önemli olan aslında bizim halk olarak bu fırlatmadan sonra eee Milli Uzay Programının eee ileriki görevleri için takipçi olmamız gerekiyor. Bunu istememiz gerekiyor. Eee yani bir noktada kendimizi sorumlu tutmamız gerektiğine de ben inanıyorum. Eee teşekkür ederim. Yani benim düşüncelerim bu şekilde. Çok güzel

Mesajlar verdin. Eee çünkü gerçekten ben söyleyecektim. Sen ağzımdan aldın. İyi ki de sen söylemiş oldun. Yani kamuoyu olarak biz YouTube içerikçileri olarak veya bilim iletişimcileri olarak bu işin takipçisiyiz zaten. Yani en başından beri. Başlamadan önce zaten başkalarını takip edip duruyorduk. E şimdi kendi canlarımız, şeylerimiz gidiyor. Elbette bunu da takip edeceğiz, sorgulayacağız bir yandan da. Eee bunlar ne işe yarayacak diye soracağız. Ben bunlara hiç karşı değilim. eee en başta da bizler sormalıyız zaten. Eee ve mantıklı vaktinde eee detaylı cevapların da peşinde olacağız her zaman.

Evet eee diğer arkadaşlardan artık yavaş yavaş yaklaşıyoruz. Ben bir ekleme yapayım Barış hocam izninle. Ali hocam var mı ekleyeceğin bir şey? İstersen sen ekle bitir ben yapayım sonra Barış hocaya atalım. Tabii tabii. Benim bir şeyim yok. eee hem Doğukan hem sen konuşun diye şey yaptım. Kemer hocam da iyi ki gelmiş konuşmuş hani eee süre daraldıkça hepimiz kendimiz ufak ufak çekilip eee launch'a bu ateşlemeye yer vermek için zaten buradayız. Ama dakikalar geçerken biraz da sohbet edelim. İzleyici yorumlarını soralım diye. Ben sadece bir iki tane yorumu e yanıtlayıp sözü hemen sana vermek istiyorum. İzleyiciler gerçekten de bir yandan meraklı, bir yandan ilgili, bir yandan sorgulayıcı. Zaten sorgulayıcılık artıyorsa ne kadar güzel bir şey. Hani buraya harcadığımız paranın bir karşılığını alacak mıyız diye. Sadece iki tane örnek vermek istiyorum. Eee buna çünkü daha önceden söylemiştim. Amerika Birleşik Devletleri

Yılda yaklaşık 60 milyar dolar harcıyor. Çin 11 milyar dolar harcıyor. Japonya 4-5 milyar dolar harcıyor ki uzaya ahşaptan bir mekik ya da işte uydu gönderilebilir mi gibi garip deneyler de yapıyorlar. Mesela bizim bilgisayarlarımız, laptoplarımız ve kablosuz kulaklıklar. Sağ olsun bu arada yayının arka planında chaten bana onların kopyaları geldi. Hep eee 60'lı yıllarda, 70'li yıllarda ve ilerleyen yıllarda bu uzay araştırmaları esnasında geliştirildi. Yani evet arkadaşlar iş yaratıyor, aş yaratıyor, bölge kalkındırıyor. Eee bu işin yayını bile kendi başına bir şey. Bu işi bir tutku gibi, bir spor müsabakası gibi izleyen, seven insanlar da var. Bu işin medyası da var. Bu işin teknolojisi de var. Bu işin sosyal, kültürel ama en önemlisi psikolojik etkileri var. Sağ olsun yayının başında hocam psikolojiyle uzayla ilgili kısımlarda söyledi. Yani bu konuda ama bilinçlenmeye çok ihtiyaç olduğunu gördük bu yayında. Gerçekten ben

Bütün yorumları inceleyip bu konuda daha sonrasında bütün diğer bilim yayını arkadaşlarıyla birlikte çok içerik yapmak istiyorum. Bizim yayının 2010'lu yıllardaki ilk haberlerinde bizim eski bir arkadaşımız sayısız ISS haberi yapmıştı. Şimdi her zamankinden daha çok ihtiyaç olduğunu görüyorum aslında. Teşekkür ederim Ali. Ağzına sağlık. Yayıncısı olarak Ali bize bu bakış açısına yansıttı. Çok sağ ol Ali. Teşekkür ederim. Eee Ali girişte dedin ya iyi bir günde de buluşur muyuz diye. Kötü gün bizim deprem farkındalık yayınlarımızdı. Maalesef geçtiğimiz sene onun da işte 6 Şubat'ta yıldönüm maalesef tekrar bir yayın belki olacak bununla ilgili bir yayınımız vardı. Orada bir araya gelmiştik. Aslında o yayının, o grubun devamıydı. Eee burada bir şeye değinmek istiyorum. İşte normalde insanlar güzel bir şeyde bir araya gelir falan. Ben de chat' sabahtan beri bakıyorum, analiz etmeye çalışıyorum. Bizim yorumlara bakıyorum. Hacıvat Karagöz'de bile bugün %50

%50 ayrılmıştı insanlar. Emrah Sefa Gürkan bir test yapmıştı. Çok ilginç bir milletiz. Burada bilim iletişiminin önemini gördüm ben arkadaşlar. Mesela en çok gördüğüm soruları söyleyeyim. İşte bu kişi uzay turist mi? Evet uzay turizmi var ama bu uzay turizmi değil. Uzay turizmini biz açıkladık. Ne olduğunu, kimler gitti, işte nasıl olduğunu, işte Virgin Galactic de gitmişti bildiğiniz gibi. Richard Branson en son eee ilk Türk değil diye çok eleştiri gelmişti. Doğru. Kazak Türk'ü bir astronot da vardı mesela. Onlar da listede vardı. Çok küçük şeylere takılmış insanlar. Tamam doğru. İlk Türk vatandaşı, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı. Neden boyu kısa gibi bir şey vardı ama genelde aslında pilotlarda kısa boy tercih edilir. İşte beyinle kalp arasındaki mesafe gibi o C basıncıyla alakalı onlar açıklandı. Aslında burada ben de bak neden yani neden yakışıklı değil falan böyle sorular mı soracağız yani gerçekten

Evet. Evet. Yani şey yani bir şey söyleyeyim mi hocam? Sorun değil. Merak etmeleri çok güzel. Gerçekten iyi niyetle merak eden herkesi ben bu akşam bu yayına yönlendirdim. İşte para boşa mı gidiyor? Ne kadar veririz? Şudur budur. Burada bilim iletişim önemini gördük. En azından insanlar iyi ya da kötü bir farkındalık şu an kazandı ve herkes göğe bakacak. Siz dediniz ya şunun bile projesi var etrafınıza bunun bile. Biz kanalda bir yayın yaptık Anılla. Zambia Zambiya uzay Ajansı ve adamlar ekran verebilirsem Mars'a gitme fikri var. Şu yayını bir izleyin Şöyle. Evet. Evet. O o hikaye çok güzel. Fakat Burakcığım artık heyecan dorukta. Biz yavaştan böyle e hem ana yayını vereceğiz. Son bir k bitti hocam. 30 saniyem kalmıştı ya. Heh. Bitti bitti. Bir şey yok. Zambia'nın bile uzay Mars projesi var. Fırlatmayla. Biz anlatırken gülmüştük ama mantıklı bir

Şeyi var. Buna ek olarak da hocam Türkiye'nin bir programından bahsedildi. Evet. Ay projesi var. Ay programı var. Bu da Ay Serteniş projesi. Bununla ilgili de biz uzun uzun Burak Hocala yayın da yaptık. Merak edenler izleyip öğrenebilir. Kendinizi umutsuzluğa kaptırmayın. Biz kimseden aşağı değiliz, yukarıda değiliz. Biz birlikte yapacağız bunu. Teşekkürler hocam. Sağ olun. Harikasın Burak. Çok teşekkürler. Hadi geçelim direk şey GEM'de harika bir ekip var bu arada. Selamlar tekrardan. Ben Guhemiz Anılan yurt bu sefer hepimizi topladım çocukları bayağı topladık ve hepimizin Alper Gezer avcıya toplu bir mesajı var. O zaman çocuklar hazırsanız 3

Alper abi iyi yolculuklar el de sallayın görüşürüz. Harikasınız harikasınız. Ben şimdi artık ana yayını da vermeye başlıyorum. Eee şimdi NASA'nın başkanı çıktı. Biz yine kendi aramızda konuşalım. Evet. Tevam. Devam edebiliriz o zaman. Protokol konuşmalarını kenara bırak. Ohan lütfen. [kahkaha] Ben Ali abinin aslında şu futbol maçı izler gibi eee dediği kısmı demeye istiyorum. Aslında bizim kanalın da çıkış noktası o düşünce oldu, o fikir oldu cidden. Ben eee 11. sınıfta futbol maçı izler gibi izlemeye başlamış cidden. Öyleyle devam etti. Bilgi birim vardı. Sonrasında pandemi çıktı. Pandemin sonuna doğru bizim kanal kuruldu. Cidden bu mantıkla e her fırlatma yayını yapıyorduk ve böyle bir heyecan diyoruz. Her fırlatmada da olduğu gibi ki bu fırlatma daha özel. Tabii ki insan çok yükseliyor ya izlerken. Gerçekten o fırlatmanın başarılı olması izleyenlerle ya bir birlik olma hissiyatı yaşıyorsun yine o arka tarafta

Ve bu izlemesi birlikte izlemek insan psikolojisine yine araştırmalarda psikolog hocalarımız, psikiyatri hocalarımız daha iyi anlatacaktır ama eee onun da bir etkisi var. Ben de onun üzerinde duruyorum. E şimdi bu arka tarafta dünyada bunun bütün dünyada hayranları var. Hani biz başka bir Türk gidiyor diye özellikle daha da ilgilendik bununla. Daha da büyük bir olay oldu bizim için. Ama e pek çok başka Amerikalı şu an cipsini yiyerek eee içeceğini içerek de izliyor bunu diğer lochlarla bir arada. Ben İngiltere'ye de gittiğimde görmüştüm. Tank festivali vardı. İnsanlar çoluğuyla çocuğuyla ailesinde yayılmıştı. I. Dünya Savaşı'nın yeniden canlandırmasını izliyordu. Yani bazen bir şey eee çok da bir şey beklemeden bir şey yapmak bekleyerek yaptığımız şeyden daha fazla bir şey kazandırıyor. Hani çok yuvarlak bir şey oldu ama eee bilimle ilgisi de çoğu insanın böyle başlıyor aslında ya. Kesinlikle. Aslında dediğin gibi

Abi hani sıradanlaşması şu an artık Florida'daki insanlar Florida'dan fırlatma yapılıyor. Artık şey a roket mı bir daha mı diyor artık mesela SpaceX'in aslında bize getirdiği şey bu oldu. Doğkan bu senin kaçıncı izleyişin? 100'e yaklaşmıştır herhalde değil mi? Fazladır abi öyle diyeyim. Hani 100'den fazladır her türlü yaptık yapılan Tabii aynı şekilde. Aynı şekilde yani hep aynı şey oluyor bu arada ya. Roket ateşleniyor, fırlatılıyor, aşamalar ayrılıyor ve eee bir şekilde eee insanlı ya da insansız birileri bir yere gidiyor. Fakat mesele şu. Bakın şimdi altta Yusuf Karlı var. Eee Türk vatandaşı bir genç olarak kendisini yetiştirmiş ama Avrupa'da bilimsel araştırmalar yapıyor. Şimdi bizim derdimiz, tasamız bu vesileyle madem bir ilgi oluştu daha fazla böyle bilim insanı nasıl yetiştirebiliriz? Yusuf. Şimdi şimdi Barış hocam sözü şöyle alacağım ben bu konuda girmek istedim araya. Aslında biraz bu uzay çalışmalarının veya

Sizin yaptığınızın, Burak'ın yaptığının, Çağrı'nın yaptığı şeylerin biz doğrudan akademideki karşılıklarını hissediyoruz. Yani mesela ben şöyle anlatabilirim. Ben 2018'de İzmir'de araştırma görevlisiyken fizik 101 dersinin asistanlığını verdiğim zaman da işte atış hareketleri anlatıyorum. Klasik mekanik, integraller falan çözüyoruz. Gençler Ayhan Tarakçı'nın videolarıyile ilgili sorular soruyordu. Yani aslında eee gençlerin merak ettiği o kara delikler, uzay çalışmaları, kuantum mekaniğinin o gizli, ihtişamlı işte gizemli evreni falan bir şekilde gençleri bu bilimsel çalışmaların önüne itiyor. Ben şöyle anlatabilirim. Bu Türkiye bu konuda çok enteresan bir yere doğru evriliyor. Ben şimdi uzun yıllar hem Avusturya'da çalıştım. Son 35 aydır da Eee, Avrupa'da bizim gençlerde olan bilim merakı çok fazla yok. Yani Türkiye öyle bir yer ki Türk gençleri fiziği o kadar meraklı ki bunun dünyada bir karşılığı olduğunu kolay kolay görmedim ben. Açıkçası şöyle söyleyebilirim. Artık üniversitelerde fizik bölümlerinin puanı yükselmeye başlıyor ve

Bunu da kabul etmemiz gerekiyor aslında. Sizin gibi popüler bilim içerik üreticilerinin önemli bir katkısı var. Sonuçta bilim bundan belki bir 100 sene önce aristokrasinin elinde olan bir mekanizmaydı. Yani bundan 100 sene önce evini geçindirmeye çalışan insanların fazla bilimsel çalışmalarla alakası yoktu. günümüzde artık insanlar bilim üzerinden hem hayatlarını geçinlendirip hem de bilimsel çalışmalara katkı sağlayabiliyor. Yani o noktada eee bu uzaya harcanan işte 50 milyon dolar harcadık, 100 milyon dolar harcadık. Bir kere şunu kabul etmek lazım. Bilim ucuz bir şey değil. Ben şu an bir laboratuvarın içerisindeyim. Bu bir kuantum optik laboratuvarı Inssburg'da Avusturya'da ve yaklaşık 3-4 milyon dolarlık bir laboratuvardır. Ve bunun gibi bizim binada üst katta bir 20 30 tane laboratuvar var. Ya bilimin ucuz bir şey olmadığının bir şeyleri -270 dereceye soğutmanın ucuz bir şey olmadığının farkında olmamız gerekiyor bir miktar. Ve bu astronotumuzun

Geldikten sonra gençlerde oluşturacağı motivasyon ve şu an yaklaşık işte artık 5060.000 kişi izliyor galiba seni. Bu 506.000 kişide oluşan motivasyon ve birilerinin bu yayınlar sayesinde, sizler sayesinde veya bu astronot sayesinde çok yüksek puanlarla, çok başarılı seviyeyle fizik bölümleri, matematik bölümleri, moleküler biyoloji, kimya bölümleri yazması aslında 50 milyon dolardan çok çok daha değerli bir şey olduğunu düşünüyorum. Bir akademisyen olarak bunun geri dönüşünü rahatlıkla görebiliyorum. Gençler üzerindeki yani seviye artıyor. Bunu bir 10 sene daha tutarsak sizin yayınları Türkiye'de artık fizik bölümü tıpla yarışan bir hale gelecek diye tahmin ediyorum. Sözü de çok uzatmak istemiyorum. Yayın az kaldı zaten. Çok teşekkürler arkadaşlar. Hepinize ayrı ayrı teşekkür ediyorum. Eğer unuttuğumuz birileri varsa lütfen ayrılmasınlar. Çünkü bu fırlatmadan sonra da biz sohbetimize devam edeceğiz. Ama artık ben pür dikkat yavaştan böyle şeye bağlanalım istiyorum. Ana yayına bağlanalım istiyorum. O yüzden

Oranın da sesini açıyorum çünkü artık heyecan doğrukta bakın en sağda Alper Gezervcı cam kenarı seçmiş. Tam yerinde ya. Tam yerinde. Şimdi birazdan en önemli aşamalardan bir tanesi o motor sona başlayacak. Bu motorarın yani en nominal performanslı çalışması için önemli aşama. Şu anda kim konuşuyor onu anlamaya çalışıyorum bir yandan. Bir de bir yerden klavye sesi geliyor arkadaşlar. Ben hala duyuyorum. Evet

Şu anda tahminimi yapıyorum. Kapsülün içerisinde komutan konuşuyor. Yayının sesini de bir tık arttıralım diyor arkadaşlarım. God speed dedi. Tanrı yolunuzu açık etsin. Eee dedi. Bu da bir uzay geleneği bu arada. Eee ilk günden beri uzay yolculuklarında bu söylenir astronotların arkasından Allah yolunuzu açık etsin veya tanrı yolunuzu açık etsin şeklinde çevirebiliriz. Aslında tanrı ve hız demek ama evet tahmin ettiğim gibi komutan Lopez'den gelmiş.

7 dakika kaldı fırlatmaya. Heyecan Evet. Orada buharları görüyorum. Oksijen soğutulmuş olduğu için dışarıdaki ortam da soğuk. Gerçi şu anda Amerika'da bayağı soğuk hava ama eee yine de eee dışarıdan daha da soğuk olduğu için komutan şunu da söyledi bu arada Barış. Eee, dünyanın dört bir tarafından milyonlarca insan şu an sizi destekliyor. Sizin için, eee, sizin arkanızda God speed dedi. Sonrasında da.

Evet. Artık heyecan gerçekten doğrukta. Bugüne kadar ben 5 uzunca bir süreden beri bu fırlatmaları canlı olarak yayınlıyordum. Hepsini de heyecanlamıyorum. Ben heyecanlı ama burada hakikaten çok daha farklı bir heyecan var. Yani sanki gidiyormuşçasına Eminim. Eee, dünyanın dört bir tarafından tüm Türkler, tüm Türk vatandaşları aynı heyecanı yaşıyorlardır. Şu anda 5 dakika kaldı. Artık orada çevrelerinde 3 kilometrelik bir alanda bir insan yok.

60% dedi. Yalnız yanlış mı duydum? %60 e hava açısından ama Evet. Artık Dragon kapsülü kendi enerji modülüne geçiş yapıyor. Şu ana kadar yerden alıyordu enerjiyi. Yavaş yavaş yerle olan bağlantılarını adım adım kesiyorlar. Evet. İzleyici evet izleyicilerden de böyle bir enerji isteyelim. Pozitif enerji yollayalım. Bulunduğu yerde ne yapsın bilmiyorum. Işıklarını açıp açıp kapatsın mı artık? E elini kalbine koysun, ayağa kalksın. Bir totem, bir enerji lütfen.

Ben rejideki arkadaşlarımdan sesiyeleri konusunda bir feedb almak istiyorum. Eğer her şey yolundaysa bir şey değiştirmem gerekmiyorsa çünkü üzerine de konuşuyoruz bir yandan. Totemimi yapıyorum ben burada. Sevgili Ayhan arkadan yok dedi. Sevgili Ali arkadan ses düzgün dengeli diyor. Ne kadar güzel. Her bakımdan her yayıncı arkadaşım destek oluyor. Her izleyici destek oluyor. Kalbimiz, dualarımız oradaki kapsülün içindeki astronotların hepsiyle birlikte ama en çok da Alper Gezercıyla tabii ki. Evet.

Bira bismillah mı derler denize Aslında denizcilik de çok önemli. Çünkü bütün kavramların arkasında deniz var, denizciler var. Sonra havacılar. Şimdi de uzaycılar şeklinde ilerliyor. Evet. Ondan sesleri duyuyorsunuz. Ruhemden. Evet. Fiziksel. Orayı da kalsın anım. Orasını da böyle görelim lütfen. Sürekli şu bir ekran ses de alabiliriz. Sesi arttırabiliriz oradan. [kahkaha] Evet. Hem California Havtor'daki görev yönetim merkezinden hem de sanal bir görev yönetim merkezi diyelim. Bursa Guhem'den. Eee, kalabalıkları görüyoruz. Tüm Türkiye, dünyanın dört bir tarafındaki Türkler, Türk vatandaşları, hepimiz çok heyecanlıyız. Tuzayseverleri olarak çok heyecanlıyız. Dakika kaldı. Heyecanta

Sesleri duyuyorsunuz. Pıllıklar. Evet. Bazen dramatik sessizlikleri de önemli bu arada. Evet. Bakın 1000'e yakın eee vatandaşımız da burada Gohem'deler. Fiziksel olarak oradan etkinliği takip ediyorlar. Onlar da ayağa kalkmış durumdalar. Kimse yerinde oturamıyor şu anda. Herkes öyle. Ben kalkamıyorum mikrofon kaçmasın [kahkaha] diye ama yürek dayanmaz derler ya. Tam o and öyle. Yayını yeni açanlar için soldaki astronotlardan en sağdaki Alper Gezervcı cam kenarından almış biletini. Enerjiyi oraya yolluyoruz. Enerjiyi oraya yolluyoruz. Eee, herkes hazır. Çok heyecanlılardır eminim. Eee, gerçekten de yukarıya doğru bakıyorlar şu anda. Sağda da onları dışarıdan görüyoruz. Kapsülün dışından görüyoruz. Sesler geliyor. Bu arada oradan aldığımız yemin gecikmeli. O yüzden

E şeyler arasında hafif bir senkron kayması oluşabilir. 1 dakika 40 saniye sonra ilk Türk vatandaşı yerden ayaklarını kesecek. Şu ana kadar dünyada gelmiş geçmiş 300.000 insan, 300.000 yıldan beri var olan 110 milyar civarında insan yaşadı arkadaşlar. Bunlardan çok azı bu yüksekliğe ulaşabildi. 1000'den çok daha az. 646 kişi uzaya çıkabildi ve ilk kez bir Türk de Türk vatandaşı da uzaya çıkacak. Artık sahadan da sesler gelmeye

Bir dakikadan az bir süre kalmadı henüz. Bir dakika kaldı diyeceğim tam. Evet. 3 2 1 değil bir dakika sürek kaldı ve artık konfirmasyon geldi ve başlatma operasyonu düğmesine bastılar. Artık her şey bilgisayarların kontrolünde gerçekleşecek. Yüreklerimiz beraber Go for lunch sesini de duyduk için kontrol merkezinden yani gidiyoruzaya hazırız. 30 saniye ve geri sayım artık geri dönülmeyecek şekilde başladı diyebiliriz. Çok heyecanlı, çok gurur

Özellikle susuyorum bazı yerlerde kendimi tutmaya çalışıyorum. Alper Gezeracı en sağda. Dragonün içinde 3 2 1 yeryüzünden ayrılıyor. Florida'dan uzay merkezinden astronotumuz da dahil olmak üzere 4 ulustan 5 ulan 4 kişiyi uluslararası uzay istasyonuna götürmek üzere yola koyuldu. Yolunuz açık olsun. Gerçekten gurur verici bir olay bu. Space X'in Crew Dragoninun içerisinde onları taşıyan Falcon 9'la yeryüzünden havalandılar. İçeriden görüntülerini de alıyoruz bir Sol alttaki hızla yükselen şey az

Yüzler gülüyor. Yüzler gülüyor şu anda. Keyif aldığını söylemiş. Eminim eğleniyorduk şu anda. Şu an dünyadaki en mutlu insan kendisi Şu anda supericza geçtiler. Artık sesten daha hızlı bir şekilde yükseliyorlar. 15 kilometreyi açtı. Evet. ve hızları da. Bu arada ISS'in hızı çok daha fazla bunlardan. Dünyanın etrafında 16 tur atıyorlar her gün. 2627.000 km civarında bir hızla dönüyor dünyamızın etrafında.

Onu yakalamaları gerekecek. Bu biraz zaman alacak. Arkada hızla uzaklaştıkları dünyadan onlara el sallıyoruz. Şu anda Falcon 9'un roketlerini görüyoruz alttan. Şimdi bir de alt tarafta hemen T minus artık plus'a dönüş. Gördüğünüz gibi ikinci dakikadayız. Evet. Bir yandan Gohem'deki genç arkadaşlarımızı da görüyoruz. Bir el sallasınlar onlar da. Onlar daşen Merhabalar. Merhabalar. beraber tekrar tekrar kullanılabilen roketler [kahkaha] bu arada roket

Sesini kısalım arkadaşlar biraz. Evet şu anda separation yapıldı ama gerçekleşti arkadaşlar. Şu anda aşama ayrıldı. Ayrıldı ve dünyaya dönmeye başladı. Birinci aşama ayrıldı. Dünyaya geri Yerden yaklaşık yani 15 km civarında uzağa dik olarak iniş yapacak. Çok havalı olacak. Onu da gösterirler muhtemelen. O yüzden ikiye ayrıldı görüntü. Sol taraftaki görüntü dünyaya düşmekte olan, serbest olarak düşmekte olan birinci aşama 6 9'un boosterı ama sağ tarafta ve şu anda içinde görmüş olduğen astronotlar bizim astronotlarımız Crew Dragon. Onlar şu anda ikinci aşamayla birlikte yolculuk yapıyorlar. Az sonra onlar bir kez daha ayrılayacaklar. Onların arkasındaki tek motoru da görüyoruz. Bakın sıcak bir durumda.

İkili görüntü. Tekrar ediyorum, sağdaki hala dünyadan uzaklaşmakta olan ve ucunda bizim astronotumuzu taşıyan kapsülü, sol taraftaki ise yere düşmekte entry burn yapmak üzere olan atmosfere giriş için kontrolleri ele almak için bakın yakıt eee şey ateşlemeler yapıyor ve kanatçıklarını açtı. bu kanatlarla dengeleyecek. Çünkü atmosfere serbest olarak düşüş yaparken yüzgeçler, grid finler açıldı ve yavaştan böyle konumunuzu değiştirmeye başladı. Çünkü birazdan onun dik olarak yeryüzüne inişini göreceğiz.

İki tane ekranı açılmış durumda şu anda. Sağ kapsülü veriyor. Sol tarafta kalkın 9 minutlarını gösteriyor. Bilim kurgudan çıkma bir şeye şahitlik ediyoruz şu anda. Bu arada bunu da söylemek lazım. 20 yıl önce hayal bile edemeyeceğimiz bir şey. Evet. Alper Gezer ab de önündekranlara bakıyor şu anda. Eee ortadaki daha doğrusu soldan ikinci kişi eee bu görevi komuta eden kişi. O önündeki ekranlara bakıyor. E bu arada kontrol etmiyorlar. Tekrar edelim. E tümüyle büyükmüş. Bu bilgisayar tarafından kontrol ediliyor ama onlar da bütün aşamalarda karşılarındaki ekrandan ne olduğu hakkında geri bildirim alıyorlar.

Evet sol tarafta iyice dik pozisyona geçen F9 büşteri artık atmosfere doğru düşmesine devam ediyor ama bir yandan da onu dengelemek üzere küçükü ateşlemeler yapıldığını görüyoruz. Ya Barış şey çok iyi değil mi? Yani şu an görüyoruz Alper Gezer Avcı'yı. Silifke'den çıkan bir çocuk şu anda roketle uzaya e uluslararası uzay istasyonuna gidiyor. Yani bu bu çok keyif verici bir şey. Bu çok tarihi bir ana geliyoruz şu anda. Bakın arkadaşlar tekrar ediyorum bugüne kadar yaşamış 110 milyar insandan 6 tanesi yüksekti.

193 kreye gittiler şu anda. Bu çok büyük bir olay. İlk kez bir Türk vatandaşı bu yüksekliğe çıktı. Dünyayı böyle görüyor. Kameraya şu anda bütün Guhem el sallıyor size. Merhaba. Buraya geliyor. Sizi duyuyoruz. Çok güzel. Neden sesler geliyor. Çok yankılı geliyor. O yüzden böyle kısa kısa verip hemen alırsak sevinirim. Evet sağ taraftaki irtifa neredeyse 200 kreye ulaştı. Az önce yedek astronotumuz TUAL'la bir bağlantıd. O da söylemişti. Şimdi bu aşamadan sonra sağ tarafta e 36 saatlik daha uzunca bir süre eee yolculuk devam edi. Yani hemen gitmeyecekler uzay istasyonuna.

Evet. 200 km irtifaya yükseldi. Sol tarafta hızla düşen bir booster görüyoruz. Bakın 27 km 26 km. serbest olarak düşüyor yeryüzüne. Evet, entfere giriş tamamlandı. Artık bir kere daha ateşleme yapılacak. Sol ekrandan söz ediyorum şu anda. İniş ateşlemesi çok havalı olacak dediğim Bakın bulutların içinden geçti. Şöyle düşünün bu arada. 70 metre yüksekte yakın bir yükseklikte bir minare yere düşüyor şu anda.

Enteresan bir olay. Dikey olarak yeryüzüne düşüyor ve bunu dikey olarak konduracaklar yere. Sol taraftan bahsediyorum yine. Geldi geliyor geliyor Geliyor. Ateşlemesini yapacak ve dik inişini gerçekleştiriyor. çok riskli bir iniş bu arada. Çok riskli bir iniş ama paraya inişi gerçekleştirdi. Bakın kanatçıklarını da açtı ve dikey olarak kondu. [coşkulu tezahürat] Muazzam dikey bu. Muazzam bir mühendislik başarı. 11ye kadar bunlar patır patır patlıyordu. Bunlar 10 yıl önce bitirilme aşamasındaydı. Teknoloji gerçekten çok hızlı ilerliyor ve şu anda artık par 9 bunu böyle günde birkaç defa yapacak şekilde kendisini geliştirdi. Yetkin hale geldi ve tereddütsüz bir biçimde karaya da şu anda karaya iniş yaptılar ama mesela denizde okyanaki eee uydu eee platformuna da bir uzaktan kumandalı gemiye de iniş yapabilir kabiliyete kavuştu. Şimdi bu işin havalı kısmıydı. Şimdi bir ciddi kısmına gelelim. Artık iki görüntüde bir tanesi onları hala itmekte

Olan bakın bir yükseliyorlar, bir alçalıyorlar kilometreye çıktılar, 90 kilometreye Eee, orada motor ateşlenmiş durumda. Birkaç saniye sonra kesecekler. Şu anda neredeyse 4G ile eee, gidiyorlar ve kesildi. Görüntü de kesildi bu arada. eee, birazdan gelir herhalde. Telemetre bilgileri gelmeye devam ediyor çünkü. Paniğe gerek yok. Don't panik. Eee, evet geldi. Tekrar 197 km ve artık, eee, ikinci aşamanın arkasındaki roket de engine cut off yaptı. Anemor durdu

Evet biraz önceki o alkışlar da NX'ten geldi. Çünkü bu da önemli bir aşama. Bakın roketin etrafına yerleştirilmiş farklı açılardan veriliyor bize. Yani şeyi söyleyebiliriz. Her şey yolunda gidiyor şimdiye kadar. Şükür herhangi bir sorun yok. Tahtaya Az önce de söylemiştim. Şu andaki hızını görebiliyor musunuz? 27.000 km hızla gidiyorlar şu anda. Korkunç yani korkunç bir hız bu. Bu inanılmaz bir hız ama buna önümüzdeki 14 gün boyunca bu hızla yolculuk yapacaklar sürekli. Yani bakın hissediyorlar. Şu anda yanlarında götürdükleri yer çekimsizliği test edecek oyuncaklar var. Muhtemelen onları kullanarak yer çekimsizlikte olduklarını gösterecekler bize test edecekler. Evet. oyuncaklar oluyor genellikle.

Eee böyle e yani birine çarptığında zarar vermeyecek yumuşak oyuncaklar götürüyorlar. Böyle yanlarında sembolik maskotlar götürüyorlar. Bakalım Alper Gezer Avca ne götürdü Kendi emniyet kemerlerini çözmek yerine onları bırakıyorlar. Eee şimdi artık ikinci aşamanın ayrılmasına yaklaşmış olmalıyız diye tahmin ediyorum. Arkadan batmakta olan güneşi görüyoruz. Şöyle bir şey söyleyeyim. Bu hızda güneş 90 dakikada bir doğup Yani günde 16 gün yaşıyorlar. Bir başka iş kere güneş doğup batıyor. Eee bunu da hatırlatmak lazımest bir dakika içinde bir dakika içinde eee dragon ayrılması gerçekleşecek.

Yani kapsülden ikinci aşama ayrılacak. Bundan sonra sadece kapsül ve içindeki dört mürettebat kalmış olacak. Hı hı. Eee, zaten alttaki telemet bgelerinde bir dairesel bir filmle yaklaştığımızı görebiliriz. Oraya da eee 200 km irtifada 27.000 km saatte 27.000 km hıza sabitlenmiş durumdalar. Telemetri de çok böyle yuvar yuvarladı şeyi bilgileri. Evet. Şu anda mikro yer çekimi etkisinde ekip Alper Gezer Avcı elinde bir şeyler sallamaya başladı. [kahkaha]

Çok keyif alıyor. Biz biz de onun gibi keyif alıyoruz burada. Abi buradan gözüktüğü kadar öyle. Şimdi eee bir yandan da Yusuf eee diyor ki aslında burada zero gravity ile ilgili şunu söyleyebiliriz. Sürekli dünyaya düşmek demek bu. Ağırlığınızı hissetmediğiniz bir durum. Evet. Einstein'ın Evet. Ve şu anda ikinci aşama da ayrıldı. Yani üç parçadan oluştu ya R o first booster az önce geri döndü dikey olarak. Bu olacak dersen arkadaşlar bu kullanılmayacak yani atmosfere girerken yanıt 1 olacak.

Bu zaten küçük bir şey bu arada bir bağlantı mekanizması gibi düşünebilirsiniz. İçinde büyük bir motor var. Bir tane motor var ve Türkiye için uzay çağı artık insanlı uzay çağı diyelim. Hani uzay çağa başladı demek ayıp olur da insanlı uzay resmen başladı diyebiliriz. Nereden başlıyor diyeceksiniz. Karman kisinden ketal. Evet, az önce duyduğunuz anons kapsamın içindeki astronotlardan geldi. Spacex'e teşekkür ettiler. Yeniden kullanılmış, yeniden kullanılmış kapsülleri sağ salim buraya kadar çıkarttığınız için teşekkür

Bu arada bir şey gördüm ama yanlış mı okuyorum? Burak Çankaya demiş ki şu anda 310.000 kişi izliyor yayınımızı. Bu doğru olabilir mi? Bakmıyorum bir yandan. Y biz de hiç bakmıyoruz. Evet. Evet. Şimdi Karman dizisinden söz ediyorduk. Uzay nerede başlıyor? Yine Yusuf Karlı'dan. Ya Yusuf buray onu alalım aslında bir yandan kendisi söylesin bunları. Gel gel Yusuf gel. Hah. Yayında mıyız? Evet. Bu arada e Barış senin senin kanalın ve diğer kanallar toplamı 300.000in üzerindeymiş şu anda. E harika harika. İyi ki buradasınız hepiniz.

Ya bu uzayla ilgili barış çok enteresan bir kavram var. Mesela uzayın net bir tanımı yok. 100 ketreye ulaştığımız zaman aslında atmosferin %99.999 9 9 9 gibi bir miktar altında kalmış oluyor. Peki vakum kavramı o kadar yoğun değil ama yani halen o mesafeye çıktığımızda böyle 10 üzeri -3 4 milibarlardan bahsediyoruz. Bizim laboratuvarda erişebildiğimiz vakumun çok çok üstünde bir vakum. Mesela güneşle şöyle dünya ile ay arasındaki vakum yaklaşık olarak 10 üzeri -11 Thor civarında. Aslında intergalaktik medyuma göre ki 10 üzeri -18'lerde olması lazım yanlış hatırlamıyorsam. Bolca kalabalık bir ortam. Çünkü mesela bu helyum ve hidrojen gazlarının kaçış hızları ağırlıklarından ötürü atmosferimizden kaçabilecek miktardayız. Yani aslında helyum ve hidrojen gazları dünyanın atmosferinden uzaya doğru çıkabiliyorlar. O nedenle ayla dünya arasındaki vakum güneş sisteminin dışındaki vakumdan çok daha eee kalabalık bir ortam. Yani burada işte 10 üzeri -11 ile

10 üzeri -17 arasında inanılmaz bir fark var. Onu artık hesapladan ondaki konuşmalara bir konsantre olmak istiyorum. Birazdan döneceğiz bunlara ama çünkü resmi yayın devam ediyor ve eee yerle filan konuşmaya devam ediyorlar. Ben o şeyi görmek istiyorum. Bir şu peluş oyuncakları çıkartıp o düşük kütle çekimi demek bilimsel anlamda daha doğru. Sen birazdan ayrıntılı bir şekilde izah da edersin

Evet. Weerları açtıklarına dair bir Şu anda bir haber geldi diye bir arka plandan bir şey gülden haber çok. Bu arada eee her şey yolunda. Hani böyle bir tedirgin yüzümüz filan gördük az önce anon sonunla ilgiliydi. Eee Ax şu anda resmen uzayda. Eee yolculuğuna sağim devam ediyor. Uzun bir yolculuk olacak. İmece uydusu fotoğrafını çekecekmiş şeklinde bir haber geldi arka plandan. Şu anda artık şeyi de gösteriyorlar. Nerede olduklarını da gösteriyorlar. Grönland değil mi orası? Genant yakınlarında görüyorum ben.

Atmosisi üzerinder. Hı hı. Müthiş bir hızla gidiyorlar tabii. Yani dünyanın etrafını 90 dakikada 90 dakikada dünya turu hani 80 günde devri alem vardır ya Jul Wn bunu hayal edip yazmıştı. İşte artık o hayal 90 dakikada dünya turu şeklinde. Oldukça düzgün her şey yolunda diyor. Ben bir yandan sunucuyu dinliyorum. Oldukça smooth bir flight. 17 dakika oldu. Evet, şu gibi geçti yalnız bu arada. 17 heyecan olunca böyle bir yandanin etrafından görüntüler var. Diğer yayıncı arkadaşlarım da geliyorlar. Şimdi aslında şey değil mi? Zaten sürekli dünyaya düşme durumu söz konusu aslında. Evet. Bunu bir anlatsana Yusuf. Ya aslında sıfır yer çekimi diye bir şey yok. Yani aslında bu dünyanın etrafında yörüngede hareket ettiğimiz zaman sürekli bir şekilde dünyaya düşme durumumuz söz konusu ve sürekli bu yani öyle bir hızla gittiğimiz için sürekli dünyayı ıskalıyoruz. Tam o yörüngede kalacağı hıza

Sahibiz. Aslında bu da bize sürekli düşme anında olduğumuz için asansörde aşağı düşerken olduğu gibi weightlessness aslında artık Türkçesini nasıl çevirebiliriz? ağırlıksız. Ağırlıksız kütlesiz [kahkaha] değil. Kütle ağrı bir kavram. Kütle her zaman var. Kütle madde miktarıyile ilgili. Ağırlıksız olma durumu aslında mikrogravity yani çok düşük yer çekimi olarak tanımlamamız gerekti. Zero gravity diye bir kavram bilimsel olarak yok. Sözünüzü keseceğim bir şeyler oluyor orada.

Şu an şey Brunity'i açılıyor. Kenetlenme portunun olduğu. A şu aşamada açılması. Eee bu doğru mu? Yani bu aşamada mı açılması? Doğru doğru. Tamam. İkinci aşamadan ayrıldıktan sonra açıyorlar. E çünkü onun üzerinde Kentlen Port'un yanında motorlar var. Manevra motorları var. Tamam. Doğru. Öndeki dör tane yönlendirme motoru var orada. Ve eee ama hemen bağlanmayacaklar. Anıl şey Doğuk onu bir anlatsana bize. Şimdi şöyle yavaştan eee manevra ateşlemeleri yapacaklar yürünge hizalama için. Şimdi bu 1 bu5 gün süre boyunca bir buç gün boyunca bunu yapacaklar. belli noktalla ateşlemeler yapacaklar ki de uzay aracının görüngesi eee eşlensin.

Evet 36 saat oldukça heyecanlı bir ikinci yayın başlayacak. Onu da söyleyelim herkese. Türkiye saatiyle e öğleden sonraya falan denk gelecek herhalde. Ben şu anda tam hesabını yapamadım ertelendiği için ama bundan 36 saat sonra yine birisinden klavye sesi geliyor. Bu arada 36 saat sonra çok heyecanlı bir şey başlayacak. Çünkü bunlar yavaş yavaş eee ISS'e, ISS'in harmoni modülüne kenetlenmeye başlayacaklar. O yüzden tam uçta böyle sivri olan koni kısmı şu anda açılıyor ve oradaki ateşlemeyle zaten kenderini o ayarlamaya doğru yaklaştıracaklar ve şu anda 200 km yükseklikteler ama ISS 400 ila 450 km yükseklikte değişiyor. Onunla yavaş yavaş bu 36 saat boyunca o yüksekliğe doğru o irtifayı

Bu arada eee kenetlenme Türkiye saatiyle 20 Ocak 10 1.15'te olacak. Onu net söyleyeyim. Onun da bilgisini verelim. Bir daha sö zamana kadar Türkiye saatiyle 20 Ocak 1.15'te olacak. Öğlen 1.15 Aynen. As.S cumartesi günü yani cumartesi öğle. Cumartesi günü öğle saatlerinde demek ki biz de herhalde yayın yaparız yine 12 civarında filan başlarız. Cumartesi günü öğle saatlerinde eee kaldığınız yerden yolculuğa devam edeceğiz. Bu birazdan şimdi resmi yayını keserler. Yaklaşık 25 30 dakika sonra falan kesiyorlar. Eee onlar Evet. Hatta galiba kesecekler. Bir

Bu arada araya gireceğim. Şu anda beni bir hüzün kapladı. Şimdi niye diyeceksiniz bu adam neye üzüldü? Yine tarihi bir ana tanık olduk. Yine aynı ekip. Mükemmel ekiple beraber. Ama şimdi aklıma şu geldi ya 5 10 sene sonra bu o kadar sıkıcı bir şey olacak ki hani program açmaya kalksak büyük ihtimalle şimdi şu anda 350.000'e falan çıktı. İnanılmaz bir rekor kırdık. İzlenme rekoru. Düşünsenize 10 yıl sonra yayın açacağız. Bir bakıyoruz 200 kişiden fazlası bakmayacak. Bir taraftan sevindirici uzaya bu kadar yaklaşmamız sevindirici. Bir taraftan da insan içten içe bu işin bu kadar basitleşmesinden dolayı biraz üzülmüyor da değil açıkçası. Sevgili Ayhan, o zaman da aya inşleri e konuşacağız. Onlardan gurur duyacağız. Sonra Mars olacak. Mars olacak. Bakarsınız arada uzaylılar denk geliri bilemem. [kahkaha] Daha var

O cepte. Evet. Evet. Şu anda arkadan devlet diyor ki, "Apartman büyüklüğünde bir roketin dike inişi haber olmuyor bile artık." Haklı. Evet. Yani Amerika'dan baktığımızda öyle gerçekten de eee şey yapıyor. Bu arada artık yavaştan toparlıyorlar. Sol tarafta konuşan kişi SpaceX yetkilisi. Sağ tarafta konuşan kişi Axom Space yetkilisi. Her ikisi de özel şirket. Bir saniye giysilerini çıkarmak için onay aldılar. Uzay giysilerini çıkaracaklar şimdi. Evet. Basınca dayanıklı kıyafetlerini artık çıkartabilecekler.

Şimdi bu yayın bittikten sonra konuşacaklarımız var. Hiçbir yere ayrılmayın. Mesela tuvaletleri gelince ne yapacaklar? Değil mi? İnsanlık hali. Şişli getirmişlerdir canım artık. Ben daha söyleyeyim. Ar sen daha gürültüsüz ve iyi olan bir yere geç. E az önce kötüydü çünkü ses. Valla [homurdanır] 13 saat uçuştan yeni geldim. 36 saat uçuşu düşünemiyorum bile şu an. Hani [kahkaha] Los Angeles'tan İstanbul'a 13 saat nasıl uçacaksın diyordu insanlar. 36 saat uçacaklar

Çıkartmadan pek zor geliyor bana. Şöyle [homurdanır] bir şey ayakkabıları çıkartacaksın, çorapları bir rahatlayacaksın değil mi? Terlikleri gideceksin. [kahkaha] Hostes yok. Kimse kahve getirmeyecek. Kimse bir çift çorap getirmeyecek sana. Dünyanın en kötü çoraplarından getirmeyecekler bir çift. Yani o hava aslında yine rahat sayılırlar. Şöyle söyleyeyim Ali mesela şimdi Alper Bey eski jet pilotu. F16 pilotu. F16'nın kokpiti affedersin tabut gibidir. Saatler boyunca uçuyorlar. Yeri geldi 67 saat gibi çok uzun sürelerde uçmaları gerekiyor. Onların bünye alışık zaten öyle çok uzun süre yolculukları alışık almaya. Ama tabii ki yine magalara biz faaliyeleri biraz zor geliyor. Reci'den rica edeceğim ana yayın bitiyor. Kapatabiliriz artık ana yayını ekrandan alabiliriz. Biz de rahatladık bütün savaş uçakları bu arada çok rahatız. Ben gittim müzelerde vesaire çok zor girdim yani. Tanklar, uçaklar, bütün askeri araçlar, denizaltılar. O yüzden kısa boylu olmak avantaj. Bizim denizcilerde de

Ufak tefek adamlar çok kıymetli. Hem yorum arkadaşlar hepimiz konuşmayı seviyoruz. Ben bir moderasyon görevlisi olarak şimdi ne olacak bir onu aktaralım. Sonra geyin belini belini kırarız. Hiç merak etmeyin. [kahkaha] Ben burada özellikle hep de şimdi aranızda muhtemelen en yaşlı kişi benim. Eee o yüzden de hep gençlere söz vermek istiyorum. Uzay çağında yolculuk benim böyle çok sevdiğim eee kardeşlerim diyeceğim artık. Çok gençler çünkü. eee ve hani sürekli de böyle bu yayınları kendi kanallarında da aktarıyorlar. Abone olmayan varsa da olsun onların kanallarına. Hepinizin kanalına tabii abone olsun olmayanlar ama eee uzay çağında yolculuk böyle bütün her şeyi yayınlıyorlar. Böyle anlık yayınlıyorlar. O yüzden eee hepimiz biliyoruzdur. Ben de biliyorum neler olacağını vesaireyi ama ben onlardan bir dinlemek istiyorum. Şimdi bundan sonra ne olacak? Doğukan Anıl. Şimdi Anıl geçti mi? Hah Anıl da geçmiş. Tamam. Anıl sen mi

Anlatmak istersin? Ben mi anlatayım? Eee, beraber anlatalım. Doğkan buyur. Sen baş tam girişi yapayım. Ben yapayım. Devamında sen getirirsin. E şimdi bundan sonraki süreçte dediğimiz gibi daha demin astronotlarımız eee giysini çıkardı. Artık bu saatten sonra belli bir zamana kadar giysisiz duracaklar. Kentlenmeye yakın bir sürede giyselini geri girecekler. Bu 1 bu5 e günlük süre boyunca ateşlemeler devam edecek. Yörüngeler eşlenecek. Son kentlenmeye birkaç saat kala giysiler geri gelecek. Ardından da kentlenme süreci başlayacak. Kentlenme sürecini de anı bırakıyorum. Eee, kenetlendikten sonra tabii o kenetlenme süresi bayağı uzun sürüyor. Mesela 2 saat, 3 saat gibi kenetlenme süreleri oluyor. O kapakçığın açılması. Ben hatırlıyorum bizim yaptığımız yayınlarda çok beklerdik böyle hadi kapakçık nerede açılsın içeri girsinler. Tabii eee kenetlenme de gerçekleştikten sonra astronotlarımız içeri girecek. Orada eee tabii kıyafetlerini çıkarıp bir rahatlama süreci de olacak. O eee şu anda çıkardılar

Tabii de doğal olarak orada bir daha geniş bir alanda olacaklar. eee büyük bir modül. Hani dünyadan düşününce eee büyük bir uzay istasyonu. Yanlış telaffuz oldu. Eee düşününce insanlar ne kadar olabilir falan diye ama aslında bayağı hani 50 metre uzunluktan eee civarında bir uzunluğa sahip bir uzay istasyonu. Orada daha da büyük bir sahası büyüklüğünde Aynen. Hatta daha da büyük. Ben tam olarak 50 metre en son hatırlamışım. O çapı da olabilir. Şey yani eee kalınlığının yanan çapı dediğim gibi içeri girecekler. Orada Alper Gezera Avcı şey dedi. Oradaki bütün eee astronotlara birer hediyemiz olacak. Türkiye'den hospitality yani ev sahipliğimizi eee göstereceğimiz hediyelerimiz olacaktı ve onu çok hepimiz merak ediyoruz ne olacağını. Eee tabii gerçekleştirecekleri deneyler var. Oradaki dört astronot da kendi farklı farklı deneyler gerçekleştirecekler bu yayın boyunca bütün hocalarım bahsetti. Onlara da eee ağzına sağlık. Bizim eee

Astronotumuz Alper Gezer avcı da 13 tane deney gerçekleştirecek. Tabii normalde An çok pardon sözünü balla kesiyorum. He şunu ekrana vermek için. Çünkü Gohem'den izleyenler için şu an Bursa'nın üzerinden geçecekmiş. Eee ekranda görüyorsunuz Crew Dragon. Aslında ben şu an balkona yakınım. İsterseniz ön çıkıp bakabilirim. Tam bal e hemendeki arkadaşlarımıza da Kullak gözde görülemez büyük bir ihtimalle. Yani oradan görmek sıkıntı ISS gözüküyor çıplak gözde. Eee, onu da hazır insanları bulmuşken söyleyelim. Çünkü hani biz çok aşinayız bazı kavramlara ama hiç bilmeyenler olabilir. ISS çıplak gözle görülebiliyor. Cep telefonuyla fotoğraf videosu çekilebiliyor. Peki nereden bileceksiniz tepenizden geçtiğini? Bununla ilgili uygulamalar var. Ücretsiz çoğu da. Girin kullandığınız platformun eee marketplace'in nerede filan diye aratın. İndirin uygulamayı. Şu anda bulunduğunuz yerin üstünden geçerken size haber veriyor hatta uygulamalar. Ve açık bir hava varsa şimdi tabii kış ortamı hani bulutlu olabilir. Ha

Bak gösteriyor arkadaşlar. Açık bir hava varsa baktığınızda görebiliyorsunuz. Fotoğrafını, videosunu çekebiliyorsunuz. Şöyle bir şey söyleyeyim. Siz eee yani biz yayındayken bir yandan biz Reji Akın beyle şeyi takip ediyorduk. ISS'i ve iki defa Türkiye'nin üzerinden geçti. O sırada tabii bizim çıkıp bakma fırsatımız olmadı ama orada e gördük yani geçtiğini. Şey ufak bitireyim. 14 gün boyunca kalacak astronotlarımız. Normalde S'te 3 aylık görevler oluyor ama exim görevinde birazcık daha özel bir şirketin görevi olduğu için daha kısa tutulacak ve 14 gün boyunca orada kalacaklar. Onun ardından gene aynı Dragon kapsülüne binip ASS'ten ayrılıp dünyaya dönüş aşaması başlayacak ve eee 14 günün ardından da kapsülü Bursa'a da dönecek mi dünyaya? Orada mı kalacak? Eee o da onlarla beraber dönecek. Hatta eee Atlantik Okyanusuna yanlış eee bilmiyorsam Atlantik [kahkaha] Okyanusuna dönüş yapacak. Onu ona göre ayarladılar. Tabii denize düşecek ve eee

Bunun da aslında tehlikeli bir yanı biraz var. Atmosfere geniş giriş tehlikeli bir durum. Hani bir yanma gerçekleşiyor ama Dragon kapsülündeki eee ısı kalkanları bunu eee aforoz edebilecek şekilde tasarlandı ve güvenli bir şekilde astronotlarımızı Amerika kıtasındaki deniz eee Atlantik okyanusuna indirecekler. Evet. Benim sorduğum şey şuydu aslında. O bir onları götüren Dragon kapsülü oraya park edecek. Yani oraya kenetlendikten sonra 14 gün boyunca ISS'e bağlı kalacak. Orada bayağı park etmiş durumda. Onu sormuştum ben. Eee, evet ya. Dragon kapsülleri bayağı nitelikli araçlar. Bir yere bağlı şekilde 6 ay kadar kalabiliyor. Hatta daha da fazla sürelere çıkabiliyordu yanlı hatırlamıyorsam. Eee, o 14 gün boyunca oraya bağlı kalacak. Tabii içinde karlar var. Astronotların ihtiyaçlarını karşılayacak. ISS'teki astronotların ihtiyaçlarını karşılayacak. Onları getirecek ISS'e de aynı zamanda onlar oradan alabilecek. Öyle ifade edeyim. Çok teşekkürler. Eee, şimdi orada 14 günlük bir macera bekliyor

Ama önce 36 saatlik yolculukları hala devam ediyor. Eee, bir alışma devresinden sonra umuyoruz ki, eee, ben hani bazı öyle haberler duydum. eee, şu anda Kennedy Space Center'da olan ve zaman zaman bağlandığımız Halit Mirahmetioğlu'ndan eee, bağlantılar kurma ihtimali olabilir. Yani ISS'ten Alper Gezera Avcı hani görmüşsünüzdür böyle uzaydan, eee, ellerinde mikrofonla böyle hatta şey de yapıyorlar ya çeviriyorlar filan. Eee, sorular alıyorlar, röportajlar yapabiliyorlar. Alıştıktan sonra belli bir alışma evresinden sonra vücutları o düşük kütle çekimine eee, bu tür eee damage'ler de verebilirler. bağlanabilirler. Kim bilir belki de yapacağımız bir yayına da katılabilirler. Buradan hem bu temennimizi de iletelim. Bizler de sorularımızı yöneltiriz. Ben diğer arkadaşlarıma söz vermeden önce bizi izleyenleri de lütfen unutmayalım. Hepimiz burada platform sahibi arkadaşlarız. Bir gözünüz lütfen kendi platformlarınızdan gelen soru ve yorumlarda olsun. O sorulardan ilginizi çekenleri hem burada gündeme getirin hem de

Cevaplayalım. Bu sözü verdik çünkü yayının başında. Sözümüzü tutalım. Bu arada ufak bir şey dile getirebilir miyim? Eee, burada biz GUEM'deyken hatırlarsanız ben ara ara girdim mikrofonla çocuklarla röportaj yaptım. Çok güzel soruları da vardı. Halit Hoca'nın kızı da bizdeydi. Hatta en önde o da Alper Gözel Avcıya el salladı. O nasıl diyeyim? E babasının mutluluğunu içinde yaşıyordu adeta. Biz onu orada gördük ve eee hani çok mutluydu. Bunu da dile getireyim. Halit hocam orada olsa da o buradaydı.

Evet arkadaşlar şimdi kimle devam Yorumlara bakıyor galiba herkes Evet. Gühem regem [kahkaha] rej orada. Oo asıl kahramanlar geldi. Evet. Bakın biraz genç bile. Orada nasıl bir atmosfer vardı. Şimdi artık siz de etkinliğin stresini yükünü attınız. Kaç günden beri uykusuzsun sen? Biliyorum. Bunlar da kamera arkasındaki Şimdi yayının öncesinde şey demiştik ya. Heyecanlıyım hala. Çok da mutluyum bir yandan. Çünkü üzerimizden inanılmaz bir ne derler efendim? Çok tatlı bir yük kalktı ve bunun da başarıyla gerçekleştiğini görmek oldukça bizleri mutlu ediyor. Efendim bununla birlikte siz değerli hocalarım, alandaki değerli katılımcılarımız ve eee alandaki eee değerli hocalarımla beraber iki farklı ayağı olan sizlerin tabiriyle dört farklı ne derler eee kanaldan tabiri caizse aynen öyle jonklörlük yaptık. Umarım izleyicilerimize bırakıyoruz. Başarılı olmuştur. Umarım onlara iyi birer yayın sunabilmişimdir. Burada

Yani tüm güçlerini bizlerle paylaşan arkadaşlarım da söz konusu. Elbette ki Guhem ekibiyle beraber altını çizmek isterim. Anıl sağ olsun az önce yanımızdaydı. Eee onların da söyleyecekleri vardır. Çok fazla lafı uzatmadan hemen Zeki hocama bırakıyorum. Merhaba. biraz yaklaş abi. Benim çok aslında e söyleyecek bir şeyim yok. Çünkü artık herkes zaten söylemesi gereken şeyleri söyledi. Eee hayırlı uğurlu olsun diyorum. Sizlere ayrıca teşekkür ediyorum. Kendinize iyi bakın. Bora sendeyiz. Merhaba. Burada inanılmaz güzel bir atmosfer vardı. Çok keyifliydi izlemesi. Buradaki insanlarla beraber bu topluluklarla beraber insanlarla beraber olmak inanılmaz keyifliydi. Çok keyif aldık. Çok güzeldi. Türkiye için de çok güzel bir kilometre taşına tanıklık etmiş olduk. Mükemmeldi. İnanılmaz güzel bir gece geçirdik gerçekten. Çok teşekkür ediyoruz. Bursa Guhem bizim için adeta bir eee görev kontrol merkezi simülasyonunu yaşattı bize. Hem oradan eee oradaki canlı etkinlikte fiziksel konuklarını ağırladı hem

De zaman oradaki duygu ve düşünceleri, heyecanı bize yansıttı. Çok teşekkür ediyoruz geceli gündüzlü çalışmalarınız için ama daha bitmedi işimiz. Çok teşekkür ediyoruz. Son olarak şunu diyoruz. Barış Özcan GUEM'den aktaracaklarım bu kadar. İyi akşamlar. [kahkaha] Tamamdır. Mesaj alındı. Evet. Şimdi diğer arkadaşlarımıza dönüyorum. Kim söz almak ister önce? Ben iki soru aldım. Bir isterseniz onları cevaplayabilirim. Bizim kanal şeyi de ekleyelim mi? Doğkan bu arada bir soru geliyor. Eee şimdi Barış'ta da başta bahsetmişti. Hani gözlüğüm var. Ben işte astronotla başvuramam gibi ama yedek eee astronotu gördüğümüzde bir gözlüğü vardı. Nasıl oluyor bu iş diye soranlar var. Şimdi göz bozukluk oranında belli bir orana sahip olması lazım Astron'un seçilemesi için. Ben bunu tam o soru geldiğinde araştırmıştım. 20'lik bir orana sahip olması lazım. En az şey bu arada bu arada benim söylediğim şeylerde bir şaka payı da var. Hani

Ben olamam derken ben SpaceX'in aya gitme görevine başvurdum. Onu söyleyeyim. Yani ben as olabilirim. Yanlış anlaşılmalara yol açmayalım. Gözek [kahkaha] şey Dear Moon muık bir ameliyata bakar yani. Önemli değil. Barış abi Dear Moon'a mı başvurdun? Hani ayın etrafında dönecek Dear Moon projesi var ya. Evet. Evet. Dear Moon projesine başvurdum. Seçilemedim ama ona ben de başvurdum. Ona ben de başvurdum ama beni kabul Ama bak Barış abi oradan güzel bir örnek verebiliriz. Gözlüklü konusunda Everyday Astronot kanalı gidecek dida mesela. Evet. O da gözlüklü değil mi? Ya birçok astrona gözlük var aslında. Hatta SpaceX'lik yolladığı iki astrondtan biri eee daha aslında gözüküyor da şunu yaptım ya fiziksel yetkinlik gerektiriyor. Bu sadece gözükes sağlıklı olmayı gerektiriyor. Testlerden geçmen gerekiyor. İşte o G kuvvetini aşırı şey kuvvetlerine maruz kalman gerekiyor. Yani işin şey kısmı o ya. Bir de şunu da

Söyleyeceğim. Hani ileride neredeyse bir uçak yolculuğu kadar sıradanlaşacak bu iş. Bunu hep söyleyip duruyoruz. İleride derken de bundan 100 yıl sonra değil. Ben hemen sözü almışken çok kısa bir şey yapayım. Burada bir perspektif yine vermek isteyeyim. Bakın arkadaşlar 100 yıl önce başladı havacılık tarihi. 1908 W kardeşlerin uçuşuyla. O zamanlar Boeing var ya bugünkü Boeing. Boeing ne iş yapıyordu biliyor musunuz? Odunculuk. 1908'de Boing odunculuk yapıyordu. W kardeşlerin mesleği ne biliyor musunuz? Bisikletçilik. Bildiğin bis Ohio'dan. Yani hani Türkiye'nin Karsı diyelim ya da şimdi Karslar varsa şey yapmasın da Taşra'dan eee bir şey eee iki tane girişimci bisiklet yapıyorlar. Bir kanat takıyorlar ve uçmaya başlıyorlar. Böyle başladı bu işler. 1908 ya 1908'de Boeing

Gidiyor bu a bu işlerde galiba ekmek olacak. Bu işler büyüyecek galiba falan diye Boeing'i kuruyor. Sonra da bildiğimiz bugünkü Boeing'e dönüşüyor. Dünyanın en büyük iki şirketinden biri. Belki de en büyük hava yolu şirketi. Ha bir de Türk Hava Yolları var değil mi? Boeing'ten ya da eee başka şirket Airbus'tan şey kiralıyor. Uçak kiralıyor. Onun işletmesini yapıyor ve bu işletmeciliğiyle dünyada hatırı sayılır bir itibar kazanmaya çalışıyor. Ki öyle zaten hani birçok hava yolu şirketinden çok daha başarılı. O da bizim gururumuz diyebiliriz. Şimdi bu anlamda her şeyi yerli yerine koymak lazım. Bakın 1908 daha 100 yıl olmuş. Uzaya çıkalı 63 yıl olmuş. Aya ineli 55 yıl olmuş. Çok geç kalmışız gibi bakıyorum ben. Şimdi 2000 sonrası artık ticari uzay. Artık nasıl havacılıkta diğer aşamalar aşıldıysa çok hızlı bir şekilde bir de baktık Boeing, Airbus. Oh atı alan eee

Üsküdar'ı değil şeyi bile geçmiş. Her yeri geçmiş uçuyor zaten. E şimdi de ata alan aya konuyor. Mars'a gidiyor. Ya Birleşik Arap Emirlikleri Mars'a insansız uzay aracı gönderdi. Eee, Hindistan aya indi. Yani bu bu ülkeleri saysak bitiremeyiz. İşte 44 tane ülke gitti bugüne kadar uzaya. Yani ayın hem de daha önce inilmemiş bir güney kutbuna indi. Aynen. Ayın güney Ayın yörüngesindeki en güçlü kameralara sahip uydu Shandrayan uydusu Hindistan'a ait. en güçlü haritalamayı Hindistanlar yapıyor. E şimdi biz de de bir yerinden tutmamız lazım artık bu işin. Yani eee bu konuda ben şunu da gündeme getirmek istiyorum eee hepinize. Çünkü bu sadece Türkiye gündemiyle alakalı bir sorgulama değil. Uzayla ilgili ta 50'li 60'lı yıllardan itibaren Amerikan kamuoyunda da başlamış bir sorgulama. Ya biz bu kadar parayı şuna harcasak daha iyi olmaz mı? İyi niyetli bir soru bu. Çok iyi

Niyetli bir soru. Yani dünyada fakirlik var, açlık var, hastalık var, şunun tedavisi bunun şeyi için kullanamaz mıyız sorusu. Çok iyi niyetli ve doğru bir soru. Fakat şöyle de bir şey var. Hükümetler, devletler aldıkları bütçeyi, vergi yoluyla topladıkları bütçeyi eee alıyorlar ve herkes o bütçeden bir pay kapmaya çalışıyor. Mesela NASA buradan mümkün olan en büyük payı kapma telaşında. Şimdi o payı kaptırırsa siz zannediyor musunuz ki o para hemen hastalıkların tedavisine gidecek? Hayır. Daha fazla askeri harcamaya gidecek. Daha fazla savunma sanayilerine gidecek. Daha fazla silaha gidecek. O yüzden.

O yüzden şimdi tabii ki daha iyi olur ama biribine engel değil. Az önce Ali de söyledi. Başka arkadaşlarımız da söyledi ve söyleyeceklerdi. Şu elimde görmüş olduğunuz kalem arkadaşlar. Bu uzay kalemi diye geçer. Fisher marka bir Eee, şöyle bir anekdot anlatılır. Uzaya çıkan astronotlarda, eee, işte yukarı doğru yazarken bunun içinde mürekkep arkaya doğru gidiyor ya da şey oluyor ya, eee, yazma problemi yaşanmış. NASA bunun için bilmem kaç milyon dolar ARG harcaması yapmış. Eee, şeyse nedir? Rosmosa, Ruslarsa ya bunun yerine kü kalem alıp ya bir kere bu şey bir şehir efsanesi. Böyle bir olay yok. Evet. İkincisi, bunun için nasıl harcama yapmamış? Fisher diye bağımsız özel ticari bir müteşebbis demiş ki, "Ben bunu yaparım ya, geliştiririm." Hakikaten milyon dolar harcamış bu arada. Hakikaten harcamış. Hala konuşuyoruz firmanın adını. İyi ki biz hala bak ben bunu 60 dolara

Aldım. Hala açım acıyor. 60 dolarlık kalem bu. Bunu satıyor. Girin Axiom Space'in web sayfasına. Partnerleri arasında bu kalem Yani para da kazanıyor bu yan sanayi. NASA'nın bugüne kadar uzay için yaptığı araştırma geliştirme faaliyetlerinin 2.000'den fazlası şu anda evinizde mikralgaya, hastanenizdeki işte ne bileyim MR cihazına dönüşmüş durumda. Kullanıyorsunuz bunları. Kullanıyoruz hep birlikte. Yani evet bu paralar sağlık için, hastalıkları tedavi için tabii ki kullanılabilir ama zaten dolaylı olarak kullanılıyor. Bunu da unutmamak lazım. Mesela Tolga Özbek hani bu yayına katılamadı. Tolga Özbek'te e Hipatya bilmem Nurcan Seven'in çok şeyleri var bu arada katılamadılar ama Tolga hocamla biz dün yoldayken çok güzel bir şey söyledi. Bebek maması dedi mesela fırlatışlar sırasında bulunmuş bir hani eee şey ne diyeyim eee yemek hani çok eee fazla faydası da oluyor hem bu fırlatmaların hem ayırdıkları bütçelerin insanlığa.

Evet Doğuk sende cevaplanacak başka soru kaldı mı? Ha ben şey daha söylememiştim soruları. Kaç oldu? 4 soru oldu toplamda. Onları söyleyeyim öyle. O zaman şey yapayım istersen. E sanırım Cevdet Barış sana bir şey eklemek istiyordu. Evet konu değişmeden çok kısa Doğuk kusura bakma hemen araya gireyim. Barış abi bir perspektif koydu ya. Ben de o arada şimdi Notion'da benim bir not sayfam vardır. Belki bir yayında daha bahsettim bunu. E witness in my life diye böyle hayatım ömrü içimde şahit olduklarım diye. Çünkü bazen geçiyor. Ben oraya yazdım onları ve bunların ne mutlu ki bize biraz da hani şey yapalım. İyi ki bu işi yapıyoruz kısmına da getirmek istiyorum. Buradaki herkese önde, arkada ve takip edenlere de teşekkürler. Eee çoğuna da canlı yayında birlikte şahit olduk ve bilgimiz var bu işi yaptığımız için. Benim uzayla bir alakam yok

Ya da işte kuantumla bir alakam yok. Ama biliyor olmamın sebebi aslında bilim iletişimiyle uğraşmak. Hani eee bir perspektif açısından bazılarını söyleyeceğim sadece bizle alakalı. Mesela bizim ömrümüz içinde eee Esa'nın Rosetta uzay aracı bir eee comet 67P'ye araç indirdi. Çalışmadı ama indirdi. Kepler uzay teleskobu ilk dünya benzeri öte gezegeni keşfetti. Mars'ta sıvı halde su bulunduğu tespit edildi. E ligo deneyi iki tane nötron yıldızının çarpışmasıyla kütle çekimsel dalgaları

Galaksimizin Saman Yoluun merkezindeki çok önemli bir şey. Çok önemli. Evet. Yani gözlem açısından ışık ışığa bağımlı değiliz artık. Yani ışık hızını değil de kütle çekimle ışığın etkilenme ışık gibi değil de kütle çekimi daha az etkileniyor. Yusuf hocam düzeltsin yanlış söylüyorsam. Yine ışık hızında olduğunu belirtelim. Hızı aynı ama daha az etkileniyor değil mi hocam geçerken? Çünkü başka yani yeni bir yeni bir observation tekniği diyebiliriz. Yani dair yeni bir duyumuz oldu. Artık kütle çekim dalgaları gibi bir şey var ve onunla da bazı şeyleri

Yani kilometrelerce uzunlukta bir interferometre aslında baktığınız zaman. Evet. Aynı şekilde interferometre dediniz. Yine bir interferometre. eee, galaksimizin merkezindeki yayını dün gibi hatırlıyorum canlı yayında açıkladılar. E, Sagittarius A yıldızının şeyin pardon kara deliğinin yıldızı değil kara deliğinin fotoğrafı çekildi. Venüs atmosferinde fosfin gezeg fosfin keşfedildi ve bir sürü yani SpaceX mesela ilk kez dike iniş yaptı. Crew Dragon tamamen otonom bir şekilde IS'e gitti. Eee, Tesla'nın bir model X aracı şu an geziyor dünyanın etrafında. HBZON'un varlığı kanıtlandı gibi yani kuantum bilgisayarlar, Starling uyduları gibi ve ben bunlara bugün şeyde ekledim tabii ki. Alper Gezer Avcı Türkiye'nin ilk astronot olarak Crew Dragon kapsülüyle uzaya çıktığı ekledim. Yani böyle çok aslında şanslı hissediyorum bu ekibin içinde olabildiğim için. Onu da söylemiş olayım hocam.

Evet çok teşekkür ediyoruz Doğukan. Yine birkaç sorun vardı onlarla başlayalım. Aynen. Chaten almıştım. Hemen açıyorum. Şimdi ilk soru şey olmuş. ISS'in e lokasyonu hakkında tam yörünge bilgisi istemişler. 370 km 460 kmrellik bir eee şeyi var. Yörüngesi var IS'in. Yörünge değil de irtifası değil mi? Ya yörüngede zaten hani yörünge iki yüksekten oluştuğu için ikisini de vermek gerekiyor. Hı hı. Y en düşük irtifaya sahip noktası 370 km. En yüksek noktaya sahip eee yüksekliği de 460 km. Bu anlamda da Lio tabirini görebilirler izleyicilerimiz. Le alçak dünya yörüngesi değil mi? Lafı Orbit şeklinde tercüme ediliyor ve şey eee kısaltma uzatılıyor. Yani alçak dünya yörüngesi. Bir de geostationary yörünge var. Yani 35.000 km yukarıda. Mesela bizim bazı uydularımız o yükseklikte. Yani Türkiye'nin uyduları var biliyorsunuz. Ta 90'lardan itibaren gönderiyoruz uydu. Bu arada biz uzaya araç gönderiyoruz yani. Eee ve onlar

35.000 ketreden böyle görüyorlar. Çünkü sabit dünyayla aynı şey yerden, aynı noktadan dönüyorlar. Mesela Türkiye'nin üzerine geliyor ve orada durmaya devam ediyor. Oydu ya durmaya devam ediyor derken bu yükseklikte onla aynı hızda dönüyor. Oraya sabitleniyor. O da daha yüksek bir irtifa. Bir de ta ayı bile kapsayacak derecede atmosfer incele incele. Dünyanın atmosferi ayı bile içine alıyor aslında. Ya ay bile bizim atmosferimizin içinde. Bu bakış açısıyla da bir başka perspektif. Bu da aslında insanlık henüz kendi atmosferinden dışarıya hiç çıkmadı. Bir de böyle bir gerçekliği var işin. Ya a ayak basanlar da dahil olmak üzere dünyanın atmosferi o kadar geniş ki tabii çok inceliyor. Bir bakış açısıyla bu genişlik ayı da kapsıyor. Dolayısıyla aya bile girmiş olsa insanlık henüz o depsleniyor işte derin uzaya hiç gitmedi baktığımızda. Daha çok yeniyiz. Çok yeni emekleme aşamasındayız insanlık olarak. Bu da

Ayrı bir perspektif olsun. şey değil mi zaten bu kepler kuşağını aşamadık diye biliyorum henüz aşan bir alet var mıydı? Belki Anıllar daha iyi bilir. Doğkanlı Anıl ya direkt güneş wager geçti var şu anda heliosfere ulaştı galiba bir Ayan hocam da doğru söyledi. Aynen. Aynen. Yıldızlar arası sisteme girdi Tabii tabii. Ama insanlı benim kastettiğim hep insanlı. İnsanlık uçuş olarak baktığımızda eee henüz dünya atmosferinden bile bir bakıyors

Insansız ol zaten biliyorsunuz oraya da gitmiyormuşuz biz Vanens kuşağı yüzünden oraya da gitmiyormuşuz ya abi dur oralara girersek çıkamayız komplo tv'lerinden. Yok yok hiç hiç bu şakayla bitsin bu konu tamamıyla gerçekten çok tehlikeli [kahkaha] bir gelecek çıkamıyoruz Başka sorumuz var mı? Eee herkes Hı hı. Hah, ben geçeyim abi o zaman. Bu bir soru da vereyim. Öyle bitirelim. Eee, astronotların 14 günlük süreçte tüm modüllere erişimi olacak mı diye sorulmuş. Eee, büyük ihtimalle Amerikan modüllerle daha çok vakit geçirecekler ya. Çünkü Rus modülleriyle ilgili eğitim almadılar. Oraya geçerler illaki ama pek bir şey yapmazlar. Orada şöyle söyleyebilirim. Eee, yani ISS'in Amerikan modülleri aynı şekilde, eee, Kennedy Space Center'da kurulmuş bir şekilde duruyor. Astronotlar bütün eğitimini orada geçirdi ve bütün kapsüllere aslında hakimler. Tabii Rus bölümünü bilmedikleri için ve Rusların birazcık da gizli politikaları olduğu için Ruslar belki o

Modüllere girmelerine izin vermeyebilirler. Hani bazı askeri taraflarına ama genel olarak çoğuna erişimi olur. Anıl ve Doğkan şeyi soracağım. Bu dünyanın en pahalı adaptörünü anlatsanıza biraz. En pahalı adaptörü mü? Rus modülüyle Amerikan modülünün birbirine bağlanabilmesi için gerekli olan [kahkaha] dünyadaki en pahalı adaptör konusu. Şimdi detaylı bilgim yok onu söyleyeyim. Adaptör konusunda benim bildiğim şey bu kullanan adaptör şey şu anki Dragon da kullanacağı adaptörler birisi. Bir tarafı öyle diğer tarafı da Rus tarzı bağlanabilen adaptör. Ya Ruslar farklı bir adaptör tarzı kullanıyor. Pasif ve e aktif olarak diye geçiyor. Arada ilginç bir şey geldi aklıma. Şimdi Çinlilerin de istasyonu var. Bunları acil durumda birbirine bağlamayı için düşündüler mi? Arada kaçırdığın bir istasyon bağlayabilir. Tabii yörüngeler iller zaten şey değil mi? Siz daha iyi bilirsiniz de. Direkt zaten Rus soyusun kopyası. Hani vakti zamanda Sovyetlere

Evet. Eee hatta şöyle abi soyuzun kopyasından eee direkt çevirmişler. Hatta kenetlenme sistemleri falan soyuzun kendisini almışlardır. Soyuz'un kendisi kenetlenme sistemlerini de direkt kendisine almışlar. Yani şu an Ruslar istediği gibi kenetleyebilir ama Yusuf hocamın dediği eee şu şimdi eee çok da şeyi böldük gibi oldu. Direkt sabote ettik gibi oldu yayını ama eee Rusların kenetlenme sistemiyle Amerikalıların kenetlenme sistemi ayrı olduğu için bu iki tarafı da farklı bir şekilde birleştiren bir araç tasarlamaları gerekiyordu. Ruslar hani şeyde eee bastırmışlardı hatırladığım kadarıyla. Hani bizim kenetlenme tarafımızda bizim şekilde kenetlenelim. Amerikanlar da kendi kenetlenmelerini istiyordu. Buna uygun bir adaptör yapmak da bayağı maliyetli ve uzun bir süreçti. Ama bunun altından bir şekilde geldi mühendisler ve yaptılar. O da çok pahalı bir adaptördü diye hatırlıyorum. Ya şu and platformlardan gelen başka soru var mı? Eee, ya sohbeti kesmek durumundayım Anılcığım. Senin mikrofonunda

Bir problem var. O yüzden böyle eee, şey yapmak istemiyorum. Daha da fazla uzatmak istemiyorum. Bir de Türkiye'de saat şu anda 1.39 değil mi? Gece yarısı. oldu. Epeyce bir çıktı. O yüzden ben böyle son bir turla önemli gördüğünüz sorular varsa hemen alalım cevaplayalım. Bizim izleyiciler ne yiyecek, ne içecek gibi klasik soruları biraz soruyorlar. Eee, insanlık halini soruyorlar aslında az önce başlattığımız muhabbetin devamı olarak ama biraz artık hani yatmadan önceki son, eee, muhabbet soruları kıvamına geldi olay. İnsanlar rahatladı biraz. Onu da söymek ister yiyip ne aslında. İstersen Barış hocam soruları verelim. Sen seç onlar arasından daha şey olabilir belki. Eee, hangi sorunu? O da olabilir. O da olabilir. Fakat ön mesela bizim izleyicilerden şey sorusu vardı. Bu astronotlar zamanı farklı hissedecekler aslında bir miktar. Eee, biraz daha var temel bilim sorusu Yaşlanacaklar mı hız? Eee, yoksa şey

Genç mi kalacaklar? Ben de buradan sormuş olayım. Diğer sorular cevaplanana kadar bir chat'te insanlar cevaplamaya çalışsın. Astronotların yaşı bize göre daha şey [boğazını temizler] mi olacak? Yavaş mı kalacak yoksa daha hızlı mı akacak bize göre? Birileri cevaplasın bakalım chat'te. Bir şeyler gelirse Şey de yap. Çok daha gençleşecekler saliselerce gençleşecekler. Teste de tab değil mi? Hadi araştırin 50.000inde biri kadar galiba ya da 2000e biri miydi? O kadar bir rakam. Ayan hocam ama zaman yolculuğu yapıyor mu? Ayhan hocam Yusuf hoca şey izleyicilerimize retorik bir soru sordu. Onlar cevap versin düşünsün diye. Şimdi şunu sorayım. Ayhan hocam cevap verdi. Genel görülik ve özel görelik var. Kütle çekiminden ötürü yavaşlayacaklar mı? Özel görlelikten ötürü hızlanacaklar mı? Aslında bu soruyu bir chat'te bir tartışsınlar bakalım gençler. Ben de merak ediyorum Türkiye'de neler biliniyor bu konuyla Test ediyoruz izleyiciyi. Şu anda

Sınav vakti. Gece kuizi. Sınav. Aynen. [kahkaha] Aynen. Bu yemek işme sorusu. Bu arada bize gelen bir soru var. "Deney süreleri yeterli mi diyorlar 14 gün hocam. Özellikle biyolojik deneyler Çok orada ben yardımcı olabilirim eğer isterseniz bir biyolog olarak aynı zamanda yeme içme konusunu da böyle bir iki cümleyle eee, sizlere aktarmaya çalışayım. Şöyle efendim bir istasyonları var orada. Eee, rehidration diye geçiyor. Yeniden sulandırma gibi bu istasyon. Elbette ki bu yiyeceklerin bulunduğu alana. Furkan Bey de şimdi yanıma geldi. Geçmiş olsun sana da. Çok teşekkür [kahkaha] ederim. gönderilen yemekler efendim eee ağırlıktan ve yer kaplama kısmından bir anlamda eee avantajlı olabilmesi için olabildiğince küçültülmüş, olabildiğince vakumlanmış poşetler içerisinde yer almakta ve yine ağırlıklı olarak o yiyeceklerin eee dünyadakine benzer bir tarafları aslında fazla yok. Çünkü biraz daha böyle bulamaç, lapa gibi bir durumları söz konusu ve içerisindeki su

Olabildiğince uzaklaştırılmış bir halde yer alıyor. Bunun sebebi şudur. Mantar gibi, bakteri gibi olası bir durumda bu nemlilikten faydalanıp o yiyeceklerin bozulmasına engel olmak. Bundan dolayı onların içerisindeki bu su uzaklaştırılıp dehidration adını vermiş olduğumuz bir durumla uzaklaştırıp ardından burada görmekte olduğunuz cihazla bakın rehidration station diye geçiyor. Bu cihazla yeniden sulandırılıp ve tabii onun bir eee şeyi de var. Ne derler? Bir sıcaklık eee ayarı da var. Efendim onunla beraber birkaç dakika böyle elleriyle poşetleri sıkarak o yemeği hazırlıyorlar. Sonra da tüketiyorlar diyebilirim. En kısacası bunu fiziksel olarak görmek isterseniz buyurun Guem bekleriz çünkü bizzat Şey var mı sizde Akın? Eee, şimdi ben etrafımda ona bakıyorum. Bende çünkü var astronot. Ben müzelere falan gidince böyle hemen alıyorum. Burada satıyorlar astronot yemeği diye. Eee, yanımda var mı diye baktım yokmuş ama böyle küçük paketlerde eee, normal Amerika'da alabiliyorsunuz o astronot

Hocam yediniz mi? Yedim. Yediniz hocam. Şöyle bir şey var. Biz çok özür dileyerekten araya girdim. Hemen var mı deyince bizim bir dükkanımız var. Dükkanda efendim biz bunları vakumladık. Poşetlerini de ayarladık. Astronot yiyeceği olarak eee arkadaşlarımıza, katılımcılara diyemedim. Elim ağzımdan [kahkaha] Ya Gemi ile ilgili bir şey söylemek istiyorum yeri gelmişken. Videonun başından beri, yayının başından beri de hep eee orada artık Türkiye'de bir guhem var. İnsanlar uzaya ilgi duymaya başladılarsa bu olaydan sonra gidip bakabilirler. Yani gerçekten gidip bakabilirler. Bir tesis var. İnternet sitesine baksınlar. Hani çok fazla üzerinde durmadık. Bir yandan oradan görüntüler verildi. Bir yandan launchdan görüntüler verildi. Ama bu konunun aslında Amerika'da bir turizmi yıllardır var. Avrupa'da da turizmi başladı, bitti ama biz yeni keşfedecek durumdayız. Hani e güzel bir dönem olabilir. Bu tür yemekleri merak edenler ne oluyor? işin trivia'sı bazen eee sert bilimden

Daha çok seviliyor. Yani sert bilim sevenlerde Planetes diye bir anime var. Bu maalesef planda olup da çok konuşulamayan uzay çöpleri ile ilgili biz bir kafa ayarı bölümünü buna ayırmıştık zamanında. Uzaydaki çöpler, cıvatalar ne yapıyor, ne ediyor diye. Hani bu işin keşfedilecek çok eğlenceli yanları var. Ben sadece izleyicilere genel olarak onu tavsiye edeyim. Bir ucundan bir başlıyorsunuz ve süper muhabbet konuları bunlar. Lütfen

Evet. Evet. Ya Gohem ben de onu araya eee arada söylemek istiyordum. Gohem çok değerli bir eee merkez olmuş durumda. Sadece ilgili olanlar değil eee sadece gidin. Gittikten sonra da uzayla ilgilenmeye başlayacaksınız zaten. Eee Guhem Bursa'da eee İstanbul'dan çok yakın zaten. Eee herhangi bir yerden birkaç saatte ulaşabileceğiniz bir yer. Mutlaka ulaşın. Akını bulun. Akın size yardımcı olur. Kesinlikle efendim. Em'in kurucusu Hal şey ekleyebilir miyim ben Ali hocama şu anda? E orada kendi çektiği fotoğrafları da göndermiş. Arkadaşlarımız belki rejidden A hemen bakmam lazım. Halit hocadan fotoğraflar gelmiş. Bana yardımcı ol. Tamam. Hı hı. WhatsApp muhtemelen. Taze fotoğraf geldi burada. Ben Ali hocama şeyi ekleyeceğim. Eee, şimdi bugün konuşulmadı ama Küpsat denilen bir mevzu var. Çok üzerine düşülmesi gereken bir mevzu bence bu 10 cimi 10 cmlik bir U olarak adlandırdığımız bu küpsatlar ve artık uzayda bunlardan bir

4.000 tane var. Önümüzdeki birkaç sene içinde de birkaç bin tane daha fırlatılacak. Mesela bu SANA'ın Quantum Space projesi altında bu Quantum Network'ü kurmak için küçük küçük böyle 10 cimlik işte 20 cimlik binlerce küpsat fırlatılacak. Bunlar aslında önümüzdeki birkaç yılda uzayı bayağı kirletecek ama bir yandan da e herhalde önüne geçemeyeceğimiz, geçmek de istemediğimiz bilimsel bir çalışma. Yani bir yerden sonra şey sıkıntısı yaşayacağımızı düşünüyorum ben. Dümdüz gitmeye çalışırsak büyük ihtimal bir şeye çarpacağız bir süre sonra. Hindistan'ın en büyük başarısı da en büyük sayıda 100den fazla küpsatı bir seferde çok düşük bir maliyetle göndermesiydi. Mesela bu çok önemli bir şey. Hindistan bunu da yaptı. Evet. Güzel. Bu da başka bir ülkeden Space X de şimdi gönderilen Falcon 9'da olduğu gibi eee Falcon 9'la 60'a kadar Starling uydusunu aynı anda gönderiyor. Ama eğer [boğazını temizler] hani patlatmadan şunu şey

Yaparlarsa bununla 300'lere filan çıkartmayı düşünüyorlar. Yani 300 tane yaklaşık masa büyüklüğünde uyduyu bir seferde çünkü 200 tona. Şimdi bunun 3 2 versiyonu bu. 3üncü versiyonunda 200 ton kapasiteyi çıkartacaklar ve mesela uzay tankerleri yapacaklar. Yani uzay tankeri demek şu demek. Artemis görevi var ya NASA'nın aya insanlı ve kalıcı. Bu kez hani eee bir bakış açısıyla şimdi onu da söyleyelim. Neil Armstrong da ay turistiydi ya. Turist gibiydiler resmen. Gittiler 3 gün kaldılar geri geldiler bir bakış açısıyla. Evet onlar bile turistti. Eee fakat artık orada kalıcı bir üs kuruluyor. Kalıcı bir üs kurulabilmesi için SpaceX Starship diye insanlık tarihinin en gelişmiş, en yüksek, en güçlü roketini geliştiriyor. Patlayanlar onlar. Onlar ayrı bir yerde bilerek patlatıyorlar. Yani bilerek derken istemezler tabii ama hadi bir de şunu değiştirelim diyor mesela. Bakalım nasıl olacak, patlayacak mı diye. Patlıyor. İnsansız olarak bunları

Hazırlıyorlar. Bunları ben garanti verebilirim size ik sene içinde mükemmel hale getirecekler. O zaman da uzay tankerleriyle yörüngeye yakıt taşımaya başlayacaklar ve günde birkaç sefer yaparak toplamda her bir insanlı ay görevi için 10 sefer yapması planlanıyor Starship'in. Eee bunları önce yörüngeye götürecekler. Orada adeta bir benzin istasyonu gibi düşünün. Bir istasyon olacak. Sadece yakıt depolayan bir istasyon. Oraya götürüp götürüp şey yapacaklar. Aktaracaklar. Şimdi onların denemeleri geliyor bu sene. Onları aktardıktan sonra ve belli bir hacme geldikten sonra son giden Starship gidecek arkasına o benzin istasyonu gibi olan yakıt şeyini takacak. Hop aya gidecek onunla sadece yakıt götürmek Sonra SLS yani NASA'nın geliştirdiği insanlığı eee fırlatma görevi astronotları aya götürecek fakat indirmeyecek. Astronotlar SLS'ten Starship'e geçecek. Starship'ten bununla yani Starship'ile birlikte aya iniş yapacak veya kalkış yapacaklar. Yani bir yandan bunlar bu arada hayal veya masal anlatmıyorum. Bunları 23

Sene sonraki yayınlarda anlatacağız, göstereceğiz. Daha yeni Bokaçika'dan geldim ben. Şeyin bu SpaceX'in eee ana merkezinden e ikinci bir fırlatma rampası daha kuruyorlar oraya. Eee devasa yapım tesisleri var. O kadar ki az önce gördüğümüz Florida'daki NASA'ya ait Kennedy uzay Merkezinin o ve Vehicle Assemble'inden 3 tane filan var adamlarda. Yani öyle böyle değil. Yani SpaceX deyip de eee yani özel şirket falan deyip de küçümsememek gerekiyor. Hakikaten İlan Mask kafayı çizmiş durumda orada ve ciddi ciddi böyle günde 10 sefer falan yapacak bir kapasiteye gelelim ki aya doğru düzgün seferler düzenleyelim. oraya insanlar gitsin gelsin, yakıtlar, yükler taşınsın diye bunun kapasitesini 200 tona çıkartıyorlar şu anda. Dolayısıyla bir seferde küçük küpsatları da değil, masa büyüklüğündeki uydulardan 300 tanesini, 500 tanesini götürmeye başlayacaklar bir ik sene içinde. Hocam zaten onu diyecektim. Bu kilitlenmedeki adaptörde de MASK başta gidip de aslında

Eski Rus roketleri de satın almaya çalışıyor. Olay maliyeti düşürmek sonuçta. Günün sonunda maliyeti düşüreceğiz ve bir seferde taşınan yükü artıracağız ki olay şey olsun. Bir de Işıl hocamdan çok güzel bilgi geldi chat'te. Onu okumak için ben araya girdim. Eee aslında Profesör Rüstem Aslan Küp satışının dünyadaki öncülerinden diye yine bilgi geldi. Hani Türkiye'deki bu profesörlerimizden, hocalarımızdan aslında bu tür fikir babaları diyebileceğimiz aslında alanına çok damga vurmuş insanlar var. Aslında Swarm Tactics ya da işte farklı ufak ve çok fazla şeyin aynı anda cluster taktikleri konusunda da Türkiye'den başka şeylerde de iyi fikirler çıkıyor. Bunun denizcilik örnek firma da var. Planes mesela Küpsat yaptılar. Onu da gönderdiler başarıyla kenetlendi. Bu hemet bir fikir vereyim. Bu çakmak böyle şey yapabiliyorsun yani şeyin lini açmam lazım da eee şuradan şey yapıyorsun ve SpaceX'i yeni o. Aynen. Şimdi eee orada şöyle

Bir şey söyleyebilirim. Biraz yaş aralığını biraz büyütebilir. [kahkaha] Ben de şimdi şey getireceğim. Sıvı nitrojen getireyim mi arkadan? Işın kılıcı olarak kullanabiliriz. Sıvı nitrojen isteyen var mı? Sıvı nitrojen getireyim. Bana lazım. Çok fena lazım. Deney yapacaktık. Bulamadık. Kimse vermiyor ya. Şey sıvı nitrojeni satmıyorsunuz ama yani. O öyle bir şey olsa alacağız da ya. Aşırı ucuz. O kadar ucuz ki genelde haftada bir yazları dondurma yapıyoruz burada sıvı nitrojenle beraber. Sıvı nitrojeni overclockçular da çok kullanıyor. Yani bizim böyle oluyor Çocu yani sıvı helyuma kıyasla çok ucuz bir şey onu söyleyeyim. Ekrana da bir şey yansıttım. Türkiye'nin ne var projesi diye. Onun Gantını yaptılar. Toan'ın sitesinde bulabilirsiniz. Biz bu ay projesine ben önem veriyorum bu arada bu sert iniş olacak. Bir Gun chart'ı verebilirseniz ekrana Türkiye ne planını 2031'e kadar bunu görebilirsiniz. Bu belge Tuan'ın sitesine var arkadaşlar.

Muhtemelen eee kaç yılında Sertiniş? 2024. Bu yayını da yaparız diye düşünüyorum. Aap 1 diye geçiyor. Aya sert iniş yani belli bir bölgeye rastgele aracı çarptırabilmek ve indirebilmek ki İsrail denemişti. Son anda başarısız olmuştu. Bir ülkeden daha denemişti. Jacksa da denemişti sanırım. Zor bir olay hemen şirket şunu söyleyeyim başarısız olabiliriz bu arada. Yani başarısızlığı da uzay çalışmalarında özellikle bir başarı gibi kabul etmek lazım. Tabii tabii tabii. Kesinlikle bu çok önemli. Bir de Küpsat'la ilgili ben de bir projede dahil olmuştum. Türkiye'de çok değerli kulüpler var. Çalışmak istiyorlar. İşte o elektronik kartları falan ama maalesef işte bir Ardunio devresi almak şudur budur zor olabiliyor. Bana yazmış ya bizi duyuyor musunuz? Bunlarla ilgilenen duyuyoruz. Elimizden gelince destek veriyoruz ama maalesef bazı konularda bir yerde sınırlanıyoruz. Eee moralinizi kaybetmeyin arkadaşlar. Türkiye'de çok kulüp var hocam. Yani uzay havacılık alanında çalışmak

Isteyen, eee, maalesef bazı komponentler pahalı. Ona da yapacak bir şey yok ama çalışacaklar sürekli. Başka yapacak bir şey yok. Programı da buradan göstereyim. İsteyenler ilgililer. TA'nın web sitesine baksınlar. Umuyorum bu yayını da birlikte yaparız ve başarılı oluruz. Ben bunu çok heyecanlıyorum. Ve son araç da planlanıyor. 2029 ömrümüz yeterdi görürsek ölmeden bunu da görmek isterim. Evet. Evet. Bir de bunlarda ertelenebilir diye tahmin ediyorum ben. Benim burada ertelendi. Tabii tabii. TUA demişken ben de buradan eğer izliyorlarsa yetkililere bir şey söylemek istiyorum. Şimdi kamuoyunda böyle birçok eleştiriler geliyor. Kamuoyu tartışmalar yaşanıyor. Ben bir kısmına hak veriyorum. Mesela iletişim kanalları açık olmalı. Uzay iletişiminde, bilim iletişiminde eee bizlerden gelecek sorular var. Ben bütün yetkililere yazdım. Bir tek TÜBİTAK'tan mesela cevap geldi. Yani böyle olmamalı. Şimdi biz tırnaklarımızla kazıyarak ben mesela Aksiyoma yazı NASA'ya ya NASA'ya ulaşmak herhangi bir Türkiye

Yetkilisine ulaşmaktan çok daha kolay. Ben şimdi burada alo desem NASA'ya ulaşıyorum ya da eee NASA'nın eee tesislerine gidebiliyorum. Eee Aksiyom keza öyle Aksiyom'un basın toplantılarına katıldım ben bu yayın öncesinde hazırlık yapmak için. Yani bizdeki yetkililerin de bu iletişim kanallarını açması lazım ki insanların kafası karışmasın. Yani biz tırnak hepiniz öylesinizdir diye tahmin ediyorum. Ya bir dakika ya bu deneyler ne diye biz kendimiz araştırıyoruz. Aksiyonun sitesinden öğreniyoruz Niye kendiz hocam işin içinde olmasak bilmesek dediğiniz gibi bazı bilgiler net değil. Mesela bize en çok şu soru geliyor. TUA niye bunu bu kadar şey var? Bütçesi az değil mi? Niye işte roket yapmıyor? Aslında TOA bir çatı kuruluş. TOAUA'nın bunu anlatması lazım. Yani bizim olayımız roket yapmak, göndermek değil. uzay firmalarının çatı kuruluşu olmak. Misyonumuz bu, vizyonumuz bu. Burada gelen en çok sorular vardı. Başta da söyledim. Onlara tek

Böyle cevap vermeleri lazım. İletişim kanallarını biraz geliştirmeleri lazım. Ama arkada da ben oradan yetkilerle de görüştüm. Sağ olsun oradaki desteği de gördüm. Ama onların işte biraz daha açması lazım kendini hocama. Bu kesinlikle doğru. NASA'nın o geldiği konumu görüyorsunuz. Bakın SpaceX bugün ne kadar kolay bir yayın yaptı. Çok güzel iletişimleri var. Bilmiyorum TUA yayını yaptı mı ya da işte basında nasıldı yayınlar ama mesela planetaryum kurulmuş İstanbul'da gitmek istemiş arkadaş ama sanırım yetkiler dışına kimse girememiş içeriye. Kalmış dışarıda. Ben az önce Twitter'dan gördüm arkadaşı. Y böyle konularda bilim iletişimi çok önemli bir şey ki Guhen bence bunu güzel yapıyor bu arada. Eee iyi kaynaştılar. Bunu biraz oradan da bekliyoruz. Teşekkür ederiz efendim. Canlı yayının e TUA'ın yapmış olduğu daha doğrusu TÜBİTAK TÜBİTAK'ın yapmış olduğu canlı yayını biz de ana ekranımız haricinde yan ekranlara sıkça verdik. Oldukça güzel

Bir ortam kurmuşlardı onlar da. Onlar da elinden geldiğince aktarmaya çalışıyordu ama giriş kısmındaki bilgiye hakim değilim ama bizim merkezimizde herkese yer vardı. Umarım keyif almışlardır diyeyim ve dedikleriniz doğrultusunda da şunu söyleyebilirim hızlıca. Geçtiğimiz aylarda 70 astronot Guhem'deydi ve 70 astronotan özellikle Victor Glover yani 2024'te ayın etrafında bir yörüngede dönüp gelecek olan eee astronotu öyle bir konuşuyordu ki askeri geçmiş olmasına rağmen hani sanki bilim iletişimcisiydi. Her şeyi o kadar indirgeyerek, karşısındakine o kadar tane tane anlatarak anlatıyordu ki hani dedim bir eğitmen bir başka biri herhalde bu. Şimdi ondan sonra aklıma şu soru düştü. Eee, Tua Beyle Alper abi de olduğu için direkt olarak onlara da sormak istedim. Ya siz acaba şimdi halk için oldukça önem arz eden bir göreve çıkıyorsunuz ya. Halkla diyalog kurabilmek için de eğitimler alıyor musunuz? Yani öğrendiğiniz şeyleri bir de indirgeyip anlatmanız

Lazım. Çünkü size mikrofon sürekli gelecek. Bu doğrultuda bir eğitimler eee eğitim direkt olarak almadıklarını söylediler ama süreç içerisinde sürekli öğrendiklerinden ve sürekli bunu anlatmak eee zorunda desem yanlış anlaşılmaz herhalde. Zorunda olduklarından dolayı onlar git gide git gide git gide kendileri bunu indirgemeyi başarmışlar kendi yetenekleriyle. Ama ben inanıyorum ki Victor Glober'daki kısım biraz daha farklı. Çünkü onlar bir astronot okulu gibi bir okul var galiba bu eee şeyden eğitimler alaraktan geliyorlar. Bu nedenle ben bizim ülkemizdeki kurum ve kuruluşların özellikle halkla iç içe olacak ve böylesine tırnak içerisinde kahraman olarak atfedilecek kişilerin bu konularda da eğitimler almasını isterim. Ha kaldı ki eğitim almasa bile inanılmaz bir konuşma gerçekleştirdi bugün Tua Bey. Aynı zamanda Alper Bey de bize bağlanmış olsa ben inanıyorum ki benzer bir konuşma o da gerçekleştirecekti. Bunun da altını çizmek istedim. E uluslararası kaydedilmiş Aksiyom'un yayınladığı

Videolarda ben Alper Bey'in konuşmalarına kulak kesildim. Son derece konusuna da diline de üslubuna da hakim birisi. Bunu sadece ben gözlemlememişim. Diğer astronot arkadaşları da tarif Son derece kibarla başladılar mesela. Ama aynı zamanda da çok precise, çok hassas, çok böyle e en ufak şeylere bile dikkat ediyor diye devam ediyorlar. Bunlar onun karantinada birlikte kaldıkları. bütün bu eğitimlerde birlikte vakit geçirdikleri işte diğer eee Avrupa'daki diğer meslektaşları eee bir kere astronotların çoğu özellikle Amerikalılar eee kariyerlerine kitap yazarak devam ediyorlar. Yani bir yazara dönüşüyorlar. Bir iletişimciye, bir konuşmacıya dönüşüyorlar. Bu çok normaldir. Eee o yüzdenın söylediklerine ben de katılıyorum. Çok küçük ekleme yapacağım. Tuva Bey le Alper Bey'i ben bizim gelecek bilimde de yayına almıştım. Orada her şeyi anlatamamışlardı. Sebebi aksiyonla yapılan anlaşmalar. Bazı anlaşmalar biliyorsunuz gizli oluyor. Her türlü bilgiyi veremiyorlar. Hani bunun da bilgisi olsun. Mesela az

Önce bir soru gelmiş. Alper Bey'e bir şey olursa bu anlaşma var mı mesela? Ya her şeyin detayı düşünmüştür. Bunları ben detayını bilmiyorum ama ikili firmalar, üçlü firmalar anlaşma yaptığı için astronotlar da her şeyi anlatamıyor olabilir. Bunun da bilgisi olsun. Yani her şeyin detayını veremez. Belli bir yerde limitli konuşmaları. Ben de şaşırmıştım çünkü yayını aldığımda her şeyi anlatam anlatmamışlardı. Sebebi buymuş ya. Özel şirketlerde de NDA'lar kısıtlamalar var. Devlet Kurumu bürokrasisinden özel şirkete geçişte bir bürokrasi azalması görüyoruz aslında. Sadece maliyet düşüşü değil daha sivilleşme görüyoruz. Sivil havacılığın gelişmesi gibi sivil uzaycılığın gelişmesi çağındayız. Yani bu olayda bazen gelen yorumlar da var. Eleştiri yorumlarında mesela turist tabire görüyoruz. Keşke turist olabilsek diyorum ben de. Bir asker kendisi, bir havacı. Eee hepsi asker. havacı ve bir Avrupa Ajansıyla birlikte gittiler. Ama o günler de gelecek. O denen yorum gerçek

Olacak. Hepimiz eee gitmeye adayız. Yani şu an buradaki yayındaki herkes ilk Türk astronot olmayı hayal etmişti. Zaten Barış hocam da yayının başına demişti. E herkesin hakkından geçmiştir. Bir davet etseler de bir yere gitsem diye. Ya ben bugün Turşeler uçarak giderim. Akademisyenler var başvuruda tanıyorum. Ben onlara dedim ki havacı asker olacak. Ben başta söylemiştim bunu. Tahmin etmek zor değil yani. Evet. Ama ileride sivil açıldı. olarak o şartlara katlanmak çok zor bir şey. Ben ben gidemem yani. Ben Aduna Park'ta gondola bindiğinde durdurun beni diye bağıran bir insanım. Burada 34G'den bahsediyoruz. Basit bir şey değil yani. hocam ben giderim. İki defa pöer azaldaya başlıyor giderek [kahkaha] burada. Ben burada çünkü arka planda şeylerden Türkiye'deki profesörlerden birkaç mail aldım. biraz akademi

Hazır bu tarz ortamı bulmuşken Barış hocamın ve diğer arkadaşların fırsatıyla biraz şimdi yanlı bir konuşma olacak. Ben kuantum optikçi olarak, kuantum bilgisayar çalışan birisi olarak tabii ki bir şey para harcayacak, kuantum [kahkaha] bilgisayarı harcasak benim için daha faydalı olur bakış açısındayım. Çünkü yani uzay çalışmaları çok büyük paralar gerektiriyor farkındasınız. Bu 50 milyon, 100 milyon, 200 milyon bunlar başlangıç seviye bütçelerdir. Belki bir fırlatma istasyonu bunların yanından geçemez. Ama Türkiye olarak özellikle bu kuantum bilgisayar ve kuantum teknolojilerinde aslında dünyayla compete yarışabilecek bir seviyedeyiz ve 50 milyon dolar bizi bir senede dünyanın önüne geçirebilecek bir miktar. Ama tabii bunun böyle üzerine 5 saat yayın yapacağımız bir şey olmaz. Yani kuantum bilgisayarı bulsak Türkiye'de 3 2 1 düğmeye bastık çalıştı. Yani bunun böyle 3 saatlik yayını olacak bir şey değil. Kuantum bilgisayarın anlatılması. Biraz da bilimin sadece uzaydan ibaret

Olmadığını da burada gençlere aktarmak istiyoruz. Büyük ihtimal fizik yazan birileri olursa çok yüksek ihtimal bu hayal ettiğiniz şeylerle uğraşmayacaksınız. nanoteknoloji, malzeme geliştirme, elektronik çipler geliştirme, devre geliştirme gibi şeylerle uğraşacaksınız. Bunu da unutmayın. Yani bilimin sadece uzay değil, yerin altından dünyanın dışına kadar geniş bir yelpazesi var ve bunun hepsini birlikte beraber ilerletmemiz gerekiyor. Bu da biraz bir bence harika bir şey oldu. Ben artık izninizle yavaştan toparlamaya başlayacağım. Türkiye'de sabaha karşı saat 2'yi gösterirken. Çünkü bir kere hepinize canı gönülden eee teşekkür ediyorum arkadaşlar. Hepiniz çok değerlisiniz. Çok değerli işler yapıyorsunuz. Buradaki yayıncı arkadaşlarım, hiç gözükmeyen kamera arkasında canla başta çalışan çok büyük ekipler hepsine tek teşekkür ediyorum. Son mesaj önemliydi. Çünkü uzay görünmesi çok kolay bir şey. Kafanızı baktı kaldırdığınız anda görüyorsunuz. Bu yayınlar çok heyecanlı. Böyle roketler şey yapılıyor işte ateşleniyor yukarıya doğru bir şeyler giriyor.

Çok fiziksel görünür bir şey. Tıpkı yapılan binalar gibi, inşaatlar gibi. Bunlar hep görünen şeyler. Halka hizmet ederken bir de hiç görünmeyen belki buradaki arkadaşlarımızın bile anlamayacağı ya ben bu işlerle çok ilgili olmama rağmen kuantum deyince şöyle bir duruyorum. Önümü likliyorum. Öyle alanlar var ki belki bunlara da böyle ucundan bir 10-15 milyon dolar, 50 milyon dolar harcansa biz göreceli olarak dünyanın bir anda çok rekabet edebilen, çok öncü ülkeleri, ulusları arasına girebiliriz. Böyle bir şans var. Bunları anlatmak çok zor farkındayım. Bunları yani yöneticilerin birilerine anlatması, halka anlatması çok zor ama olsun varsın. Yani bir yandan anlatılamıyor, gösterilemiyor olsa da bilime, bilimle ilgili araştırmalara, bu araştırmaları çünkü bu zeka yönünden hiçbir eksiğimiz yok bizim. Türk insanı dünyadaki ulusların hepsinden daha a hepsinden daha yüksek zekaya sahip. Belki de hani pratik zekayla falan düşündüğümüzde. Ama lütfen hiç kimse kendisini

Böyle alçaklık kompleksiyle filan şey yapmasın. Biz son derece yetkin bir ulusuz. son derece zeki insanlar var. Ben bizzat tanışıyorum sürekli. Uzay macerasında Amerikan vatandaşı da olmuş olsa Türk asıllı birçok kişiyi şahsen tanıyorum. Uzay araştırmalarında yakında onların da isimlerini duyacağız ve çok şaşıracağız. İlan Muskeri insanlar var çünkü uzay macerasında ve eee bizim hiçbir şeyimiz eksik değil. Bizim bazı eksiklerimiz var. İletişim, bazı eksiklerimiz var. Destek. Birbirimize destek veremiyoruz. Bizim bazı eksiklerimiz var. Sorgulak ama sorgulamak çok zor bir şeydir. Doğru soruları soramıyoruz. Doğru soruları sormayı öğrenmemiz gerekiyor. Bizim eksiklerimiz var. Eğitim en önemli eksiğimiz. Üniversitelerdeki eğitim kalitesini yükseltmemiz gerekiyor. Oradaki akademisyenlerin keyfini yerine getirmemiz gerekiyor. Nasıl yapacaksak. Eee beyin göçü bunun önüne geçmemiz şart değil. Çünkü Hindistan'daki mühendisler de beyin göçüyle Amerika'ya geliyor. Silikon Vadisinde çok önemli yerlere gidiyorlar. Ama tersine beyin göçüyle bunu dengelememiz yani cereyan yaptırmamız

Lazım. Karşılıklı gitgellerle bunu birbirini besleyecek şekilde düzenlememiz lazım. Avrupa'da, Asya'da, Amerika'da, Amerika Birleşik Devletleri'nde çalışan çok değerli akademisyenlerimiz var. Çok önemli konumdalar. Çok önemli mühendislerimiz var. Benim katıldığım NASA'da ben bir hafta geçirdim. CRS görevlerinde aynı bugün olduğu gibi bundan çok daha önce 3-4 yıl önce oraya uluslararası uzay istasyonuna Hintli öğrenciler deney düzenekleri gönderdiler. Hocanız kim dedim. Onlar benim yanıma geldiler. A siz Türk müsünüz diye Amerikalı öğrencilerden söz ediyorum. Evet dedim ya bizim hocamız da Türk dediler. Amerika'da bastında yaşıyor. Yani bizler her yerdeyiz. Yetkiniz. Gücümüz var, irademiz var, zekamız var. Çok şükür. Yeter ki doğru hedeflerimiz, ilkelerimiz var. İstikbal göklerdedir dedi atamız. Dolayısıyla biz o hedeflere yavaş yürüyorduk. Şimdi artık hızlanmamız lazım. Artık koşma vakti

Eee ve sadece heyecanla, sadece coşkuyla, sadece as bayraklarıyla olmuyor. Bakın unuttum ben. Bayrak yanında. Elbette çevireceğiz bu bayrakları. Elbette kaldıracağız. Elbette sevineceğiz ama orada kalmamalı. Az önce de Burak da anons etti. Bu ekip 6 Şubat'taki o eee deprem faciasıyla bir araya gelmişti. Eee yeni yeniden 6 Şubat geliyor. Peşindeyiz. Onun da takipçisiyiz. Onu da yine sorgulayacağız yeni yayınlarla. Onun da ne yapıldı? Bağış topladık biz. Nereye gitti bu paralar? Nereye harcanıyor? Bunu da soracağız sonuna kadar. Unutmayacağız hiçbir şeyi. Ama yani bundan işte 2008 yıl önce tam bugün eşim söyledi biraz önce 2016'da. E biz Diyarbakır'daki deprem zedelere kitap toplamışız, göndermişiz. Yani belli fasit daireden sözünü kesebilir mi?

Rahatsız olmazsan. Evet. Toparlıyordum ama bu bu 6 Şubat depreminde aslında e ben bizzat bu ekibe teşekkür etme fırsatı bulamadım. Ben enkaz altında kalan kişilerden birisiydim. 6 Şubat depreminde ve o günden beri aslında bu yaptığınız yayınların önemini eee ben şahsen kendi adıma ve ailem adına çok teşekkür etmek isterim. Özellikle Burak sağ olsun ilk günden beri Ayhan hocam yani o günde bizzat enkaz altında kalmış birisi olarak ailesinin yarısını kaybetmiş birisi olarak bu yaptığınız yayının çok güzel yerlere dokunduğunun bilincinde olmanızı istiyorum. Sözünü kestim kusura bakmayın. Çok teşekkür ediyorum. Farkındayım ben de bunların daha nice eee arkadaşlarımızı, dostlarımızı, kardeşlerimizi, akrabalarımızı kaybettik hepimiz. E şimdi artık eee ben bir daha öyle bir yayın yapmak istemiyorum. İnşallah da yapmayız. Artık bu konuda hangi önlem alınması gerekiyorsa alınsın lütfen. Biz bunu takip edeceğiz, unutmayacağız. Acısını da paylaşacağız ve unutmayacağız. İşte böyle başarısıyla

Da gurur duyacağız. Ama bunun da takipçisi olacağız. Bunu da soracağız sonuna kadar. Ne oldu diyeceğiz. Az önce Bakan Bey çıktı, konuşma yaptı oraya. Ona mikrofon uzattılar. Dedi ki bir tane daha insanlı göndereceğiz. Önümüzdeki yıllarda insanlı uçuşlarımız devam edecek. İnsansız uçuş da yapacağız. Bütün dünya kamuoyunun gözleri önünde bu sözleri verdi. Biz de bunların takipçisi olacağız. Çünkü bizim vergilerimizle bunlar finanse edilecek. Dolayısıyla biz de bunlar doğru yere harcanıyor mu? Buradan bilimsel kazanımlarımız yeterince yapılıyor mu? O kazanımlar yapıldıktan sonra bunlar gerekli yerlere aktarılıyor mu? Üniversitelere, akademik kadrolara gereken önem veriliyor mu? İhtiyaçları olan deney düzenekleri, ekipmanlar, işte kuantum bilgisayarlar alınıyor mu? Doğru yere doğru paralar bizler o eee medeni eee ülkeler seviyesine ilerlemiş ülkeler çünkü biz gelişmekte olan bir ülkeyiz. ilerleyen ülkeler seviyesine, atamızın tabiriyle muasır medeniyetler seviyesine gitmememiz için hiçbir engel, hiçbir sebep yok. Bu doğru bir

Adımdır. Bu doğru adımın hemen arkasından daha doğru adımlarla, koşar adımlarla ilerlenmesi gerekir. O yüzden ISS trenini biz kaçırdık. Onun kurucuları arasında yokuz ama ayda Artemis treni var. Şu anda Artemis anlaşmasına bir an önce girmemiz gerekiyor. Aya, oradaki aydaki varlığımızı bir an önce güçlendirmemiz gerekiyor. Ve burada özellikle barışçıl olarak, özellikle bilimsel olarak Türk ulusu da kendi eee kadrolarıyla, kendi zekasıyla var olmalı diyorum. Bizi izleyen herkese, bu yayına destek veren herkese canı gönülden teşekkür ediyorum. yayınlarımız bitmeyecek ve bizler bu görevde de başka görevlerde de yine ara ara böyle bir araya gelip eee sizlerle birlikte olmaya devam edeceğiz. Hoşça kalın deyip hep beraber el sallayalım biz de. Alper yolun açık. Çok teşekkür ederiz. Hoşça kalın. işte