Tarihte ilk kez Mars'tan canlı yayın yapıldı!

Tarihte ilk kez Mars'tan canlı yayın yapıldı!

2 Haziran 2023 ·Canlı yayın·1 sa 34 dk YouTube'da izle

Tarihte ilk kez Mars'tan canlı yayın yapıldı!

Özet

Tarihte ilk kez Mars'tan canlı yayın yapıldı!

Tam metin YouTube otomatik altyazısı

Herkese merhaba Bugün yine uzayla ilgili bir canlı Yayındayız ama uzaydan bir canlı yayın yapılacak Hatta derin uzay bile kabul edebilir miyiz bilmiyorum Güneş sistemimizdeki başka bir gezegenden Mars'tan ilk kez canlı yayın yapılacak yanda gördüğünüz Mars Express adlı Avrupa Uzay ajansı'na bağlı uydunun Mars'ın yörüngesinde dönmekte olan uydunun 20 yaş günü vesilesi ile ben de onların resmi yayını başlamadan sizlere bazı notlar iletim Çünkü enteresan bir şey bir deneme olacak bir kere önce bir beklentilerimizi ayarlayalım Hani canlı yayın deyince böyle TRT ekranlarından falan yayınlanan derecede kaliteli bir canlı yayın beklemeyin dediğim gibi 20 yıllık Bir Uzay aracının Mars'ın etrafında dönmekte olan bir uzay aracının o zamanlar başka bir amaçla tasarlanmış olan web kamerasından çekilen görüntüler bize 50 saniyede bir resim resim gönderilecek bu canlı yayın derken bu ve Aramızdaki mesafe nedeniyle de artık Mars'la ilgili Yayınları izleyenler öğrenmiştir

Sanırım 3 milyon Kilometre var aramızda Bu da verilerin 3 ila 22 dakika arasında gecikerek gelmesine sebep oluyor bugünkü yayında 17 dakikada ulaşacak dünyaya bir dakikada dünyadaki uydular arasında geçtikten sonra bizim ekranlarımıza yansıyacak Dolayısıyla Teknik olarak neredeyse canlı yayın demek herhalde daha doğru ama zaten bundan daha canlısını da yapamazlar onu da söyleyelim dediğim gibi bir saat sürecek bu yayın esa tarafından yapılıyor NASA değil esa yani European Space Agency Avrupa Uzay Ajansı onların anons ettikleri tarih ve saate bir buçuk dakika var Ben öncesinde size kendi notlarımı aktarmak için biraz daha erken başladım yayına Mars'ın yörüngesine 20 yıl önce göndermişler Mars Ekspresi ve bu uzay aracı normalde Onu da söyleyelim bu canlı yayınlar uzaydan çok fazla yapılmasına gerek olmuyor bazen mümkün olmuyor ya geometri nedeniyle yani Güneş ve Mars'ın ve dünyanın konumları nedeniyle veya oradan veri toplayan araçların

Pozisyonu nedeniyle zaten Teknik olarak mümkün olmayan zamanlar var o sıralarda bu veriler uzay araçlarında biriktiriliyor toplanıyor depolanıyor ve daha sonra downling ediliyor dünyaya yere gönderiliyor ve bilim insanları da yere gönderilen bu dataları bu verileri bazen yıllarca işledikten sonra paperlara araştırmalara makalelere bilimsel yayınlara dönüştürüyorlar ve keşifler yapıyorlar bilim bu şekilde Normalde işliyor ve bu teknik yeterli oluyor kimsenin bir acelesi yok Ama bunun istisnaları var canlı yayın istisnaları en meşhuru herhalde Apollo uzay aracıyla Ay'a iniş ama Ay bize yakın Oradan yapmak nispeten kolay ya da Geçtiğimiz günlerde yine benimle canlı olarak yayınladığım NASA'nın dart görevi var mesela değil mi Bir asteroide kasıtlı olarak Bir uzay aracı çarptırılmıştı onu da canlı canlı izlemiştik tam canlı olmasa da böyle kare kare yine bugünkü de öyle olacak Büyük bir ihtimalle izlemiştik Bunun dışında öyle bir de Lacoste görevi var yine

NASA'nın yaptığı arada bir canlı yayınlar yapılıyor uzaydan Ama buna Çok da fazla ihtiyaç duyulmadığı için gecikmeli verilerin aktarımı yöntemi işe yarıyor bugünkü canlı bir deneme olacak Esra da ilk kez yapıyor zaten hani çok fazla böyle yayın yapan NASA gibi sürekli canlı yayında olan bir Ajans da değil O yüzden bakın anons ettikleri saat gelmiş olmasına rağmen henüz onlar canlı yayına girmediler diyordum ki girdiler Evet hemen

Bu arada esas Fransa'da Merkezi Evet 5 dakika içinde ilk görseli ulaşmasını bekliyoruz dedi İngilizce olmayan bir sunucu var Hoş geldiniz Avrupa Uzay Ajansı'nın Mars canlı yayınına ekranda şu anda first görüntü ulaşacak yeni canlı yayına yeni katılanlara hemen söyleyeyim beklentilerimizi ayarlayalım 20 yıl önce gönderilmiş bir kameradan gelecek olan görüntüleri izleyeceğiz yani webcam görüntüsü gibi benim söylediğimi söylüyor şimdi

Normalde Mühendislik amaçlarıyla geliştirilmiş bir kamera wilmsi adı verilen bir kamera webcam kalitesinde Fakat benim için önemini söyleyin bugüne kadar biz Mars'ın birçok görüntüsünü gördük gerek yörüngeden gerek Onun yüzeyinden çekilmiş bir sürü fotoğrafını inceledik ama bunların hiçbirisi gerçek zamanlı değildi hep gecikmeliydi bugün ilk kez gerçek zamanlı olarak göreceğiz Mars'tan daha önce böyle bir şey yapılmamıştı yörüngesinden webcam kalitesinde bir kamerayla görüntüler

Ulaşacaktır yani şu anda hani İngiltere'deki ya da Almanya'daki örnekleri veriyor Normalde bir elektronik eşya satan bir mağazaya Türkiye'de herhalde Media Markt diyebiliriz mesela öyle bir yere gittiğinizde bulabileceğiniz basit kameralardan biri söylemediler ama benim notlarım arasında var bu kamera Normalde bu şu anda ekranda gördüğünüz Max diye bir araç var oradan ayrılan Bir aracın Birkan aracının ayrılma esnasındaki görüntülerini kaydetmek için tasarlanmış kullanılmış ve sonra kapatılmış 2007'ye kadar kapalı kalmış 2007'den sonra tekrar açmışlar Ama öyle fotoğrafları sonradan göndermek üzere açmışlar çalıştığı kadar çalışsın demişler genelde böyle yapıyorlar uzay Şimdi de 20 yaş gününü kutlamak için Hadi bir de canlı yayın yaptıralım demişler İyi fikir bence

2 dakika kaldı diyor ilk görüntünün Dakikalar kaldı ilk görüntünün gelmesine Hatta bir dakikadan az kalmış olması lazım benim hesaplarıma göre son birkaç aydan beri bu yayın için hazırlık yapıyorduk diyorlar şu anki sinyalin bize ulaşma süresini net olarak Verdiler ben 17 dakika demiştim 16 dakika 44 saniyeymiş ne kadar Bir Mesafe katetmesi gerektiğini de kilometre olarak zaten şu anda Dünya ile Mars arasındaki uzaklığı

Yeni katılanlar için anons ediyorlar tekrar bu Mars'tan yapılan ilk canlı yayın denemesi henüz ilk görüntü ulaşmadı bile Mars'ın etrafında dönmekte olan bir uydudan görüntüleri bize ulaşır ulaşmaz paylaşmaya başlayacaklar Bendeki ön notlara göre her 50 saniyede bir yeni görüntü gelecek yani Evet ilk görüntümüz geldi şu anda tarihi de görüyorsunuz üzerinde Time kodu da görüyorsunuz 2 Haziran 2023 Avrupa saatine göre Mars Böyle gözüküyor dediğim gibi beklentileri ayarlamak lazım bir webcam'den bize ulaşan kare kare görüntüleri izleyeceğiz

Kare kare göstermişler uydunun yakaladığı görüntüleri gerçek zamanlı olarak Önümüzdeki 1 saat boyunca bu şekilde vermeye devam edecekler önümüzden Mars böyle geçecek diye tahmin ediyorum normal şimdi buradaki anlatıcımız normal Uzay araçlarının uyduların nasıl çalıştığıyla ilgili bilgiler veriyor yani neden her zaman canlı yayın yapılamadığına dair bilgiler Bunlar sebebi benim bu yayının Öncesinde bir problok yapmaya çalışmıştım o zaman da bahsettiğim şeyler Aslında bu gök cisimlerinin etrafına gönderilen araçlar veya üzerine indirilen Rover gibi bir takım araçlar o Gök cismiyle dünya ve güneşin konumuna bağlı olarak geometrik engellere takılabiliyorlar Hatta yüzeye indirilen bir Rover aynı zamanda hava koşulları Mesela bir toz fırtınasına da tabi olabiliyor Dolayısıyla o verileri canlı canlı gönderebilmek Bu mesafelerde çok zor oluyor Çoğu zaman da gerek oldu çoğu zaman değil neredeyse hiçbir zaman gerek yok bilim insanları bu verileri hemen olduğu anda yakalama ihtiyacını hiçbir zaman

Sahip olmuyorlar öyle olduğu için de böyle ekstra bir çaba sarf edip de işte canlı yayın yapabilir Bir uzay aracı yapıp gönderelim gibi bir amaç hiçbir zaman uzay ajanslarının gündeminde olmadı birkaç istisnası var bunun mesela NASA'nın ayağı insan indirmesi zaten o hareketin amacı birazcık da uzağı yarışı ve dünyaya bir Güç gösterisi olduğu için Elbette canlı yayın belki de o görevin en önemli parçasıydı ve canlı yayın yapıldı Bir de şu anda Mars ve Dünya Arasındaki mesafeyi görüyorsunuz onun

Epeyce bir onda biri kadar daha yakın bize ay Dolayısıyla Oradan da canlı yayın yapmak nispeten kolay bir de geçenlerde dart göreviyle NASA Bir asteroide Uzay aracını çarptırdı onu da canlı yayınlamışlardı Ama genel olarak canlı yayın uzaydan yapılacak canlı yayınlar istisnai Elbette Uluslararası Uzay istasyonundan Neredeyse her gün yapılıyor çok yakın Çünkü bize 300-400 km öteden yapmak kolay Ama burada da işte yapılabilecek en kaliteli canlı yayın bu kadar canlı

Yeni gelen Görüntüler var Bu arada sürekli görüyorsunuz Mars'ın konumunu güneşten aldığı ışığı sağ üst köşeden başladı gördüğünüz gibi diyor bu Sol alt köşeye doğru ilerleyecek önümüzdeki bir saat boyunca aynı zamanda Sağdaki grafik gösterimde de görüyorsunuz Yani şu anda bu görüntüleri bize ulaştıran uzay aracı yörüngede dönüyor 20 yılı aşkın bir süreden beri 20 yıl aşkı 20 yıldan beri diyelim

Mars üzerinde meşhur bir dağ var arsaya Mouse ondan bahsediyorsanız Tam da bu uzay aracı Yani şu anda bize görüntülerini göndermekte olan uzay aracının yaptığı önemli keşiflerden bir tanesi de oydu arsimons Bu arada 20 km yükseklikte güneş sisteminin en yüksek Zirvesi diye biliniyor ama bundan daha yüksek bir Zirve yanlış hatırlamıyorsam keşfedildiği bir yerdi ki Bulut oluşumları ve onun evrimini keşfetti tam da şu anda bize görüntüleri göndermekte olan Mars Express x uzay

Evet şanslıyız diyor çünkü şu anda Bulut fazla yok Mars'ta dolayısıyla çok net görebileceğiz tabi net derken yine tırnak içinde konuşuyorum bazı uzayla ilgili yayınlara Alışık olmayanlar için ya bu mu net bu mu Canlı itirazları yükselebilir bilim iletişimi hele hele uzay iletişimi çok zor Arkadaşlar yani ben Bana düşen bazı haberleri böyle Tüylerim diken diken izliyorum Çünkü geçtiğimiz çarşamba günü size Nasıl yani canlı yayınını takip ettim 4 saat sürdü ufolarla ilgili olan canlı yayın yani bugüne kadar o canlı yayında Türkiye'den çıkan Hiçbir haber doğru değil benim önüme düşen haberlerin Hiçbiri doğru değil ya Bu kadar mı sansasyonel ve yanlış habercilik yapılır gerçekten Tüylerim diken diken oldu Yok NASA UFO'ların varlığını bilmem ne vesaire gibi saçma sapan gelmeyen sırf insanların dikkat çalmak için yapılmış Haberler lütfen bunlara inanmayın

Uzayla ilgili bilimle ilgili yapılacak iletişimlerde Çok dikkatli olmak lazım O yüzden ben de mümkün olduğu kadar çok sağlam bir bilgi kaynağından gelen bilgileri size aktarıyorum hem de zaten epeyce bir ön araştırma yaptıktan sonra bu bilgileri paylaşmaya çalışıyorum Birazdan tahmin edebileceğiniz gibi Mars'ın karanlık tarafına geçecek yani güneşin olmadığı aydınlatmadığı gece tarafına geçecek o sırada genel olarak güneş enerjisi panelleri de enerji üretemez hale geleceği için o anlarda Zaten normal operasyonuna devam

Öyle durumlarda daha fazla enerji tüketmemesi için yaptığı diğer operasyonların şeyi kısıyoruz diyor bazı bilimsel enstrümanları o sırada kapatıyoruz zaten yayına yeni katılanlar için söyleyeyim şu anda bu görüntüleri bize göndermekte olan kamera 20 yıl önce oraya gönderildi Demek ki 22-23 yıl kadar önce tasarlandı 2000'lerin başında yapılmış bir kameradan çekilen görüntüler bize geliyor ve 20 yıldan beri çalışıyor Bu kamera tam çalışmıyor bu arada onu da söyleyeyim 2003'te ilk görevini yaptıktan sonra kapatmışlar kamerayı 2007'de tekrar açmışlar 4 sene sonra ilk sezonda Arada bir böyle aç kapa yöntemi ile gidebildiği yere kadar götürmeye çalışıyorlar daha önce buna benzeyen ince limiti şu anda o Mars'ın yüzeyinde biliyorsunuz bir Rover var ve o rover'dan da bir tane drone kaldırıyorlardı Onun da ilk yayınlarını ve videolarını hazırlayıp paylaşmıştım sizlerle onu da 5 kere uçmak üzere tasarlamışlardı şimdi Oho yüzü geçti herhalde onun

Da uçuşları yani o tasarlanan bu araçlar o görevlerini yerine getirdikten sonra artık ölene kadar kaybolana kadar sonuna kadar suyunu çıkarana kadar çalıştırıyorlar bilim insanları ne elde etsek Kardır mantığıyla Şimdi de işte bir doğum günü kutlamasıyla birlikteyiz Max'i 20 yaş gününü kutluyoruz Bizim de kullandığımız Hani telefonlarımızda falan kullanılan ilerle çalışıyor ve bildiğiniz gibi o piller de zaman içerisinde Hiç çalışmasalar bile kapasitelerini kaybediyorlar diyor

O yüzden o şarjını da dikkatli planlayarak kullanmaya çalışıyoruz Evet neredeyse Mars hilaliyle karşı karşıyayız tekrar hatırlatayım Marsın bundan çok daha kaliteli fotoğraflarını görüntülerini defalarca gördük gerek yüzeyinden gerek şu anda olduğu gibi yörüngesinden ama ilk kez Tarihte ilk kez Mars'tan canlı olarak izliyoruz şu anda Mars bu durumda bunu ilk kez gerçekleştiriliyor ben sen chest'te olarak bir Mars bilim insanını yayına

Katmaya çalışıyorlarmış Şu anda biz bir yandan görüntüleri izlerken yayına yeni katılanlar için tekrar ediyorlar bunun Mars'tan yapılan ilk canlı yayın olduğunu canlı kelimesi Burada tabii biraz triki Aslında bu arada onu da söyleyelim dünyadan yapılan canlı yayınlar bile Teknik olarak tam canlı değil En azından 7-8 saniyelik gecikme ile bize ulaşıyor Yani dünyada olmasına rağmen böyle hem teknik nedenlerle hem de hani bir falso olması halinde yayına müdahale edebilmek için yayıncı kuruluşların yaptığı kasıtlı geciktirmelerle Hiçbir zaman tam canlı olmuyor hatta Işık hızını düşündüğümüzde karşımızdaki insanın bile tam canlı halini göremiyoruz biraz da felsefesine gidelim Şimdi işin ama burada olabilecek en canlı haliyle görüyoruz Mars 16 dakika 44 saniye önceki halini görüyoruz ve bundan daha da canlısını belki hiçbir zaman Göremeyeceğiz ama belki ileride Hani daha böyle hareketli olarak daha saniyedeki frame sayısı yüksek hızlarda görüntülerini izleme şansımız olabilir

Ama bu gecikmeyi şu anda başka bir çaresi yok canlı yayın Ancak böyle yapılabiliyor 20 yıl eskilikteki 2003 yılında Aralık ayında Christmas zamanında oraya ulaşmış bu araç Max 25 Aralık'ta Time Force Evet bu kameranın Normalde yerleştirilme amacını tekrar ediyorlar Normalde oradan Beagle diye Bir Uzay aracının ayrılmasını kaydetmek için oraya bu kameraya yerleştirmişler görevini yapmış bize bu verileri göndermiş görüntüleri göndermiş ve sonra kapatmışlar kamerayı iPhone mu watt wron Mouse and We Heroes

Evet şimdi bu Mars uzmanına Mars'ta yaşamlılık su gibi konularda sorular geldiğini söylüyorlar Bir de Şuradaki buluttan bahsettiler orada sanki bir volkan patlıyor gibi ama herhalde öyle değil değil mi diye sordu Mars'taki zaten suyu incelemek üzere görevlerinden bir tanesinin bu olduğunu söylüyor Max uzay aracının ve gerçekten de Mars'ta özellikle kutup bölgelerine yakın noktalarda bu şeklinde su kütlelerinin olduğunu ilk raporlayan uzay araçlarından bir tanesiymiş Avrupa Uzay Ajansı'nın gönderdiği Mars Express ya da kısaca Max adlı bir uzay aracı

Fakat bu veriler tabi tartışmalı olabilir biraz karmaşık hiçbir şey ile o kadar göründüğü kadar basit değil bu sıvı halde bir su değil buzla karışık veya tamamen buz halinde bir su olabilir Şimdi bu yükseklikten ve bu görüntüler bu veriler ile tabii farklı bilimsel enstrümanlar var Onlardan toplanan verilerle de birleştirerek bu keşifleri yapıyor bilim insanları Evet şimdi bulutlarla ilgili kısma ben cevap veremem diyor ve şurada görüyorsunuz bakın morgeye döndüler

Imi anlatayım size şurada gördüğümüz bu ben gösteriyorum Bu arada bunu onların Yayınlarının üzerine bindirerek gösteriyorum onu da söyleyeyim şurada gördüğünüz beyaz oluşumlar Mars yüzeyinden 50-60 km yükseklikteki Bulut oluşumları şu anda orada Sabah olmak üzere güneşin yavaş yavaş oraya doğru gelmeye başladığını kutuplara yakın olan kısımlarda Daha doğrusu her yerinde Tabii kraterler var atmosferi bize göre çok çok ince olduğu

Bazı şeylerinden kendisinin de emin olmadığını söyledi kontrol etmem lazım O yüzden ben de şimdi kulaktan kulağa oynamak istemiyorum karşımıza çıkıyor uzayla ilgili aile ilgili bütün gezegenler ve gök cisimleri ile ilgili Yıldızlar nerede sorusu Bu Normalde dediğim gibi 20 yıl önce ve bambaşka bir amaçla yapılmış bir kamera yani öyle Dynamic Range falan gibi özelliklere sahip değilim Öyle olsa bile şu anda güneşin ışınlarını bize yansıtan var o kadar parlak ki onun etrafındaki o sönük olan Yıldızları da aynı anda gösterebilme imkanı yok bu yıldızların orada olmadığı anlamına gelmiyor elbette

Ama diyor siz Eğer şu anda o uzay aracında olsaydınız ve yüzünüzü Mars'a değil de başka taraflara çevirseydiniz yıldızları kendi gözünüzde görebilirdiniz bu hem insan gözünün çok gelişmiş olması ile ilgili Aslında gerçekten hani bazı kusurları var elbette ama İnsan gözü birçok kameradan daha üstün özelliklere sahip özel tasarlanmış kameralar hariç Dolayısıyla Siz görebilirdiniz Aslında bunu diyor Mars'a bakarken değil ama başka bir tarafa doğru bakarken

Evet yine aynı şeyi söyledi Mars o kadar parlak ki Onun dışındaki şeyleri pozlayamıyor şu anda gördüğünüz gibi dairesel değil eliptik bir yörüngede dönüyor Mars'ın etrafında Bazen çok yaklaşıyor bazen uzaklaşıyor çok enteresan bir şey söyledi şimdi Mars'ın 2 tane uydusu var Bunlardan büyük olanı fobos yani bizdeki ay gibi etrafında dönüyor onlarda şimdi bu eliptik yörüngesi ile Max'in poposun özellikle yörüngesi Bazen o kadar yaklaşıyormuş ki 50 km falan yakınından geçiyormuş Ford olsun yani Mars'ın uydusunu Mars'ın etrafında dönen iki uykuda uydudan büyük olanı çok yakınından geçebiliyormuş Ben şimdi bu yayının sonunda Eğer onlar göstermezlerse nefsin daha önce çektiği bazı Görüntüler var Onları da sizlerle paylaşmak istiyorum Daha sonra Siz de kendinize takip edebilirsiniz Dilerseniz

Sağ alttaki grafik hakkında da sorular gelmeye devam ediyormuş sor diye sordular ama o da Sorunun ne olduğunu bilmiyormuş yani grafikte Anlaşılmayacak bir şey ben anlayamadım yani etrafında eliptik bir yörüngede dönüyor o üçgen gibi olan şeyi Bize şu anda çekip gönderiyor Şu anki haliyle Mars'ın Güney Yarım Küresi bir başka deyişle gözümüzün önünde canlı canlı izliyoruz Tarihte ilk kez görüyoruz arkadaşlar bakın Bunu unutmayın lütfen şu anda Mars'ın bu kadar Şu haliyle gören dünyadaki ilk gözler

Biraz önce benim söylediklerimi açıklamaya çalışıyor bakın orada aydınlık karanlık tarafı da oryantasyonla ilgili orada biraz daha yazı rentur Face tasarımı yapabilirlermiş ama her neyse anlaşılabiliyor Bence hem nereyi gördüğünü ne kadarının Güneş aldığını ne kadarını karanlıkta olduğunu grafik gösterimle göstermişler biraz uzak zaten o yüzden kadrajımıza neredeyse herhalde birazdan Mars'ın tamamı girecek yani gezegenin tamamını Bir fotoğrafta bize gönderilen Bir fotoğrafta görebileceğiz birazdan diye tahmin

Batıya doğru oluşumuna devam ediyor ve bu istiyor Bu adamlar yıllardır Mars'ın mevsimlerini falan tabi çalıştıkları için bir dakika bir dakika bir drama olmuş neymiş drama heyecan kattılar yayına People İspanya'da Madrid yakınlarında Semra diye bir yer istasyonunun oradaki hava koşulları kötüymüş O yüzden şimdi hesap edince gerçekten Mesela şimdi yukarıda diyor ki bu görüntü 6'yı 5 geçe 16 dakika ekliyoruz mesela şu anda bende saati kaç geçiyor 32 geçiyor Nasıl oluyor ekliyoruz 21 filan hani canlıydı falan diyorlar haklı olarak insanlar

Ve hemen bakmışlar onu hakikaten niye böyle diye şimdi birbirlerine soruyorlar neler olduğunu araştırıyormuş iki ayrı veri gönderiliyormuş uzay aracından bir tanesi de bilimsel veriler Evet birazdan alacağımızı tahmin neden elips şeklinde bir yörüngede dönüyor tam dairesel değil daha yakından değil mesela Bazı yerlerde yakınlaşıyor bakın görüntüye şeye Mars'a yakıt ekonomisi cevabı birazcık Hani bu şeyin ne deniyor ona sapan etkisi diyorlar yanlış hatırlamıyorsam Burada şu anda öyle demediler ama çekim kuvveti nedeniyle daha az yakıt harcıyor bu şekilde tasarlanmış bir orbitte bir yörüngede dönerse

Artemis görevinde de hatırlarsanız onun yaptığım yayınlarda da benzer böyle bir eliptik yörüngeyle onun etrafında birkaç tur attırıyorlardı Bunun maliyeti süre yani daha uzun sürelerde dönüyor ve bazen yaklaşıyor bazen uzaklaşıyor böyle birazcık daha farklı bir şey ama faydası daha az yakıt harcayarak ki burada güneş panelleri ile filan çalışan bir sistemden bahsediyoruz nükleer enerji kullanılmıyor Bildiğim kadarıyla bu uzay aracında Dolayısıyla güneş panelleri ile güneşten aldığı enerjiyle 20 yıldan beri böyle bir tasarlanmış yörüngede dönerek ancak çalışmaya devam edebiliyor uzay aracı

Bir de Mars yılı boyunca bu eliptik yörüngesinin yanı sıra o yörüngeyi de döndürüyorlar Mars'ın etrafında Dolayısıyla gezegene olan uzaklığınız yakınlığınızla sürekli değişiyor ve bu sayede Yani hem yakınlaşıp uzaklaştırma hem de bu eliptik yörüngeyi de onun etrafında Mars yılı boyunca döndürme sayesinde neredeyse Mars'ın görebiliyoruz bütün koordinatlarına veri toplayabiliyoruz diyor yani tek bir yerde bunu döndürse öyle olmaz yani Dolayısıyla hareketi böyle ay gibi uydu normal Doğal uyduların yaptığı bir hareket gibi

Bir başka faydasından bahsediyorlar Şimdi de işte aslında biraz ondan da değinmişlerdi Biraz önce bu sayede Hem şimdi Bizim gördüğümüz gibi Global olarak Yani tamamen küresel olarak Mars'a genel bir bakış atabildiklerini söylüyorlar hem de yakınlaştığında çok daha yakından görüntü alabildiklerini söylüyorlar Madrid'de durum ne nedir Ben de bir yandan onlara bakıyorum şu anda yukarıda madrid'den gelen verileri bize yansıtıyorlar

Evet yeni bir misafirleri var şimdi daniella geliyor Evet Almanya Berlin'den Katılıyor Bu kez esa Avrupa Uzay Ajansı ve Avrupa birliğine bağlı ülkeler burayı destekliyor her ne kadar Merkezi Fransa'da olsa da şimdi dania Berlin'den katılmış ve yanlış duymadıysam Eğer Stereo bir kamera sistemini Mars Express üzerine yerleştirmiş onlarda çalıştığını söylüyor böyle bir öğrenciye göre anlatacak olursanız nasıl havadan gönderiliyor onlar böyle görsellere dönüştürülüyor filan diye bir soru gelmiş

Bu arada zamanı da güncellediler O yüzden birden şey yaptı böyle kaydı Mars'ın görüntüsü gönderilen verilerdeki bazı paketler kaybolabiliyor hava koşullarından ötürü görüntüyü 76 ayrı pakete oradan paketlenerek gönderilen bu veriler eğer hava koşullarına Biraz önce olduğu gibi onun azizliğine falan uğramazsa burada toplanıp tekrar birleştirip görüntüye dönüştürülüyor siz Evet şimdi renkle ilgili bir şey söylüyor Mars'ın gerçek rengi nedir hep Kızıl Gezegen Falan diyoruz ya

Şu anda Ama şöyle cep telefonlarımızın kameralarında da kullanılan bir teknik o renkleri ra olarak ham olarak yakalıyor ve daha sonra bunlar işlenerek bizim görebileceğimiz piksel piksel görüntülere dönüştürülüyor ve o sırada bu renkler oluşturuluyor Tabii renk konusu karmaşık bir konu kameralar da 3 boyutlu görüntüleri yakalamak için kullanılan kamera sistemleri normalde Onu sordular O da dedi ki biz hayır iki tane 9 farklı görüntüyü yakalayıp onları birleştiriyoruz Fakat bunun detayları bayağı karmaşık ben de anlayamadım

9 farklı veriyi birleştirerek üç boyutlu görüntü biz oluşturuyoruz aynı zamanda yaptığımız başka bir teknik de böyle satır satır tarıyoruz şeyi yüzeyi daha sonra onları birleştiriyoruz dikiyoruz birbirini ve böylece çok uzun büyük görselleri oluşturabiliyoruz enerji tüketiyormuş şu anda bu yayını yapabilmek için oradaki uzay aracındaki transmitter gönderici antensel gönderildi ya dünyaya ulaştığındaki antenler ki şimdi yayına ben ekleyeceğim Bu arada orijinal yayında olmayan şu antenlerin yakaladığı ki bu arada şu anda o Madrid'de gördüğünüz antenin büyüklüğü 30 çapı 35 metre çok büyük bir böyle watt'ın milyonda biri kadar zayıf bir şekilde bize ulaşıyor aradaki mesafeden ötürü onu düşünebilirsiniz ne kadar hassas olduğunu zaten dip Space Network tek bir antenden de oluşmuyor bir radyo antenler

Avrupa birliğindeki herkes vergilerinden ötürü 50 Cent katkısı Ağlamış bu araca Böylece Hani Avrupa'dan izleyenler için bak o 50 centiniz boşa gitmiyor herkesin kendine göre gerekçeleri var Merak etmek için size ik etmiyorsa Şundan emin olabilirsiniz Ben bununla ilgili bir video da yaptım arkadaşlar NASA için yapmıştım o videoyu ama Essa da aynı Bütün uzay ajansları için Türkiye'de Tuva için falan da belki ileride geçerli olabilir bu söyleyeceğim şey bu tür şeylere yapılan yatırımlar harcanan emekler orada görevlendirilen İnsan Kaynakları Ve Onların yaptığı çalışmalar sadece Mars ile Sadece a ile sadece uzayla kısıtlı değil bunlar için Yapılan harcamalar bütün bu harcanan emeklerin karşılığı dünyada somut ürünlere de dönüşebiliyor musunuz

Burası da çok önemli yani Biz şu anda Aslında bir anlamda kendi gezegenimizin tarihini de görebiliyoruz diyor bir anlamda diyorum Çünkü Tabi ki birebir aynısı değil ama aynı sistemdeyiz değil mi aynı Güneş sistemi'ndeyiz aynı yollardan geçtik diyebiliriz şimdi 4.5 yıl önce gezegenlerin oluştuğu dönemi neredeyse görüyoruz Biz Marslı çalışarak bilim insanları olarak dolayısıyla çok önemli bilgiler sağlıyor bize çok önemli bilimsel araştırmaların önünü açıyor keşiflerin önünü açıyor diyor

Beni heyecanlandıran bir başka şeyde göreceli olarak kolay ulaşabildiğimiz bir gezegen diğer gezegenleri oradaki tek tonik yapıları volkanik yapıları var orada aynı zamanda bütün bunları incelemeye şansı çok heyecan verici ne kadar su var Ne zamandan beri var Bir zamanlar daha mı fazlaydı 3.6 milyar yıl önce Mars yaşanabilir bir gezegenmiş mesela çok ilginç değil mi aklıma gelen bir soru o söylemiyor bunu Ama madem öyle ve şimdi bu hale geldi şu anda Habibi olan yani yerleşilebilir olan üzerinde bulunduğumuz gezegen bir gün Mars gibi olacak mı iyi mi Bu da bir geçerli soru ve biz bu konuda ne gibi önlemler alabiliriz bunun da cevabını sanırım oradan bulabiliriz Bu arada canlı yayında Mars'ın karanlık tarafına doğru uydumuz ilerlemeye devam ediyor Yaklaşık bir saat süreceğini söylemişlerdi bu yayının Türkiye saati ile saat 19'da başladı Dolayısıyla artık sonlarına doğru yaklaşıyoruz diye tahmin

Ediyorum zaten birazdan Mars'ın güneş görmeyen tarafına geçeceği için enstrümanlarını kapatmaları lazım Az önce de söylediler 10 wattlık bir ampul gücünde oradan bize bu görüntüleri gönderen transmitter göndereceği antalyan böyle bir güç harcıyor ama birazdan güneş panelleri güneşten enerji alamayacağı için uyku moduna geçirecekler bazıları enstrümanları kapatacaklar Dolayısıyla bu canlı yayına da herhalde bitirecekler Ben canlı yayının hemen sonrasında Biraz Daha sizlerle sohbet etmek konuşmak istiyorum Hem notlarıma aktarmak istiyorum Çünkü konuşanların aktarmadığı bazı bilgiler de olabilir Derli toplu sunmak istiyorum size

Hem de şu meşhur şeyi biraz konuşalım hazır sizi bulmuşken NASA ufoları buldu Açıklıyor falan yok öyle bir şey olmadığını bir konuşalım ya çok bilgiliydi ama hem uzaktan konuşuyor hem de çok ağır bir aksanı var genel olarak bilim insanları böyle kitleleri bulunca koltuğu Action mesajları veriyorlar onlardan birini yapılan şeylerin boşu boşuna yapılmadığını kanıtlayacak türde argümanlar ileri sürüyor her mikrofonu alan kişi ama ben zaten Eminim bu kanalın izleyicileri olduğunuz için sizlerin bu işlerin boşu boşuna yapılmadığını çoktan fark etmiş olduğunuzu tahmin ediyorum ama sonuçta böyle bir kamusal iletişim kitlelere iletişim yapıyorlar aynı görüşte olmayan o kadar eğitim almamış olan kitleleri de düşünerek bu açıklamaları yapma ihtiyacı

Kaymaya başladı Evet eğer bu yayını 7-8 saat daha sürdürüyor olsaydık tekrar görüntüye Şimdi burada tek yönlü bir iletişim olduğundan kısaca söz etti geldiği gibi de size aktarıyoruz dediler görüntüleri normalde böyle olmuyor Normalde onun üzerinde Bunlar birleştiriliyor şu anda mesela biz bu kamerayı böyle bu tarafa doğru döndüremez miyiz oraya komut göndermek gerekiyor ve o komutun gitmesi de yine ne kadar 16 dakika 44 saniye sürecek dolayısıyla böyle Tek yönlü olmayan karşılıklı etkileşimli bir ilişki için yarım saatten uzun süreli yerler olmak zorunda Hatta şu anda şeyden bakayım tam olarak 33 dakika 48 saniye lips Space network'ten Bakıyorum bu veriye de roundtrip Light Time diyor yani git gel Işık hızı

Onlar Simple Sağdaki grafiği gösteriyor şu anda buradaki görüntülemenin renklerinin anlamını soruyorlar yüksekliği gösterdiğini söylüyor dünyadaki haritalarda da benzer renklendirme kullanılıyor gördüğünüz gibi diyor üst tarafta yani Kuzey yarım küresinde Mars'ın mavilik daha fazla mavilik daha deniz seviyesi ve altı Az önce gördüğümüz Güney yarım küresinde ise yükseltiler daha fazla Bu arada Hani Okyanus gibi gözüktüğüne bakmayın oralar deniz seviyesi kabul edilen sıfır metre yükseklikler bir de çok koyu Maviler var mesela onlarda deniz seviyesinin altı kabul edilen yükseklikler ama hepsinin Dolayısıyla kıpkırmızı olan yerler en yüksek noktaları

Mavi olan yerlerde en alçak noktaları gezegenin en alçak noktaları Bu anlamda Mars'ın Kuzey yarım Küresi daha alçak Güney Yarım Küresi daha yüksek kapatıyorlar herhalde Çünkü Mars'ın karanlık tarafına doğru iyice geçtik yapılmasının amacı şu anda ekranın sağ altında gördüğümüz Max adlı Mars Express adlı uzay aracının Ekranın sol tarafındaki görüntülerini bize canlı olarak göndermesiydi bunu da 20 yaş gününü kutlamak için yaptıkları

Çay kaşığı limon Eğer bu konu ilginizi çektiyse diyor Max adlı bu uzay aracı eskiden twitter'daymış ama şimdi terk ettik diyor Twitter sebebini söylemiyorlar ama anlayabiliriz herhalde yönetimsel bazı değişikliklerden onun kaprislerini çekmek istemediklerinden olabilir mi acaba haklı olarak masterdanda bir hesabımız var diyor Max'in oradan biz bu kadar canlı değil ama neredeyse canlı olarak yeni gelen görüntülerini çektikçe gönderiyoruz zaten paylaşıyoruz diyor Şimdi onlar birazdan yayını bitirecekler Dediğim gibi ben eskiden çekmiş olduğu bazı Görüntüler var ve bazıları gerçekten de ilginç Biraz onları Göstereceğim size Onlar bu canlı yayını nedense

Evet Mars artık görüntümüzden çıkıyor bu yayın boyunca Avrupa'nın farklı farklı ülkelerinden Fransa'dan yapıldığını tahmin ediyorum bu yayının Ama bir yandan Birleşik Krallık İngiltere'den bir yandan Almanya Berlin'den bir yandan İspanya madrid’den Avrupa'nın farklı farklı ülkelerinden Uzmanlar Es aya bağlı çalışan bilim insanları kendi uzmanlık alanlarında görüşlerini paylaştılar soruları cevaplandırdılar herkes teşekkür ediyor ve canlı yayınlarını bitiriyorlar bitirdiler Hatta Dolayısıyla ben de

Kalanlarla bir kısa değerlendirme yapayım bugün ne izledik Biz bir saatlik bir canlı yayın izledik bu canlı yayının önemi ve özelliğine ilk kez olarak bir şöyle bir ayarlama da yapayım da bir saniye bir yandan çünkü size bazı görüntüler de hazırladım uzaydan yapılan ilk canlı yayın değil uzaydan etrafımızda 400 kilometre üstümüzde dönmekte olan 20 yılı aşkın bir süreden beri dönmekte olan Uluslararası Uzay istasyonundan Neredeyse her gün canlı yayın yapılıyor daha önce aya inişle dahil olmak üzere Apollo görevleri boyunca yani

1969-1972 yılları arasında 6 kez inildi biliyorsunuz ve 12 kişi ay yüzeyinde yürüdü o oralarda iniş de dahil olmak üzere canlı yayınlar yapıldı biraz daha uzak olmasına rağmen bu yapılabiliyordu o zamanın teknolojisiyle bile yapılabiliyordu fakat genelde uzay ve özellikle derin uzay görevlerinde canlı yayını yapma ihtiyacı pek hissedilmemesinin sebebi az önce de gördüğünüz işte zaten yine hala teknik problemler yaşanıyor ve gelen görüntüde çamur gibi bir webcam görüntüsü O kadar şey değil hissedilmiyor Çünkü bu görevlerin ana amacı bilim yapmak bilim insanları da veriye ihtiyaç duyuyor bu verilerin bir kısmı şu anda izlediğimiz görüntüler gibi görsel olarak karşımıza çıkan fotoğraflar şeklinde ama daha da önemli ve Büyük bir kısmı veri setleri şeklinde Dolayısıyla bu veri setleri yeterli oluyor bilim insanları için o görüntüler çekiliyor olsa da kamuoyunda heyecan dalgaları yaratsa da ve bu amaçla kullanılıyor olsa da asıl sadece

Gördüklerimizi değil göremediklerimizi de inceleyen başka santifik enstrument bilimsel enstrümanlar bilimsel analiz araçları'nın topladığı yakaladığı veriler ve bilgiler kullanılıyor o veriler ve bilgiler o araçlarda dünyaya Işık hızına yakın hızlarda gönderiliyor işte Az önceki canlı yayında Mars Express'in üzerindeki anten yaklaşık 10 wattlık bir basit bir ampulün harcadığı enerji kadar bir enerji harcayarak o verileri bize transmit etti ve öyle bir ayar öyle bir noktada bunu yaptı ki o verilerin doğrudan antenle dünya gönderilmesi mümkün oldu her zaman böyle

Gerek Mars'ın konumu mesela Mars öyle bir noktaya gidiyor ki arada güneş var dünya bu tarafta E o zaman o veriyi doğrudan gönderme imkanı ya yok ya da çok yavaş olabiliyor işte öyle bir noktada olmalı ki Mars dünya ve güneşin konumu Güneş mars'ı aydınlatmalı ve Mars'ın etrafında dönmekte olan uzay aracının anteni de tam dünyaya doğru yönlendirilmeli böyle bir ayarlama yapmak gerekiyor Onu yapmışlar Onun için bile 2-3 aydan beri uğraşıyorlarmış ve oradan verileri bize gönderdiler bu tür veriler başka uzay araçlarından da gönderiliyor ya da yer araçlarında mesela Mars'ta şu anda yerde de yüzeyde de araçlar var Oradan da gönderiliyor ve bu gönderilen veriler dünyada

Verilen Siz de bunu araştırıp bu siteye dips Space Network Now diye aratırsanız sürekli olarak toplanıyor Bunlar 30-35 metre çapındaki büyük kulaklılar dinliyor Bunlar uzayı dinliyorlar ve onlara gelen Radyo dalgalarını bu araçlardan gönderilen Tabii Yolda çok zayıflayan 10 watt gönderiliyor mu bir watın mihrü milyonda biri kadar zayıflayarak geliyor dikkatlice dinliyorlar buna rağmen arada yolda paketler falan kaybolabiliyor ve işte dünyada Kullanıma

Sunuluyor hatırlarsanız Birkaç yıl kadar önce bu şekilde kara delik fotoğrafının görüntülerini de ilk kez canlı yayında bir basın toplantısı ile aktarmıştık onun ki kara delik Hani Mars'tan kıyaslanamayacak derecede uzaktaydı Yani bizim Güneş sistemimizin dışında bir kere şey güneş sistemi diyorum İçinde bulunduğumuz galaksinin dışında Yani o kadar uzakta ki buna rağmen bu dev kulaklar Deep Space Network bu verileri yakalayabiliyor bir ağ olarak da çalıştığı için yani madrid'den bir şey kaçarsa avustralya'dan ya da Amerika Birleşik devletleri'nden şurada görüntüye tam girmiyor ama filan da var bakın şöyle biraz küçülterek göstereyim size yani değişik değişik dünyanın farklı

Antenlerden gelen verileri kullanıyorlar işte bugün Elsa'nın Avrupa Uzay Ajansı'nın ta 20 yıl önce Mars'ın yörüngesine gönderdiği Mars Express aracından bir canlı yayını izledik böyle bir araç işte yörüngede dolaşıyor bunları da ben yine essa'nın kendi web sitesinden sizlere aktarıyorum bakın 2 Haziran 2003'te yola çıkmış bu araç Aralık 2003'te de ulaşmış yaklaşık 6 ila 9 ay Mars'a Yolculuk en ideal koşullarda 6 ay falan sürüyor ve hala operasyonlara devam ediyor hala Görevine devam ediyor Normalde görevleri neredeyse Bildiğim kadarıyla hiçbir zaman 20 yıl falan tasarlanmıyor 3-5 yıllık görevler olarak tasarlanıyor ama çalışabildiği yere kadar da çalıştırıyorlar işte Mars'a express'te böyle bir durum söz konusu birçok Aslında araçta böyle olabiliyor ve birtakım bakın üzerinde özellikleri var Ne demişler 10 megapiksel çözünürlüğünde bir kamerası var 2003'te yapılmış bir kameraya göre oldukça gelişmiş o zamanın teknolojisiyle tabii şimdi bizim cep telefonlarımızda bile

Benimkinde 200 megapiksel çözünürlük var cep telefonunda şimdi gönderilen araçlar Elbette çok daha güçlü Ama dediğim gibi 20 yıl önce gibi kameradan geldi bize bu veriler bu kamerada dahil olmak üzere toplam 8 tane enstrüman bilim aracı 1120 kiloluk bir kütleye sahipmiş işte 2 dakikaya sofreni dışında yani 2-10 yıldan beri de görevde burada web sitesinde diğer şeylerimizde görüyoruz eskiden flicker vardı hala var da Şimdi ben bir de sizi fili Kıra göndermek göstermek istiyorum flicker aracını bakın 2012 yılında açılmış ve hesabı var Mars webcamini Yani az önce bize o görüntüleri gönderen aracın sosyal medya

105.000 tane fotoğraf var Biz şimdi bir saati içerisinde belki 100-200 tane falan görüntüyü canlı olarak gördük ama bakın Mars'ın etrafında çektiği 100 binden fazla fotoğrafı bulabilirsiniz Bunu niye özellikle vurguluyorum biliyor musunuz Bunların hepsi public Bunların hepsi kamuya açık veriler bazen böyle maalesef eğitimsiz insanların sorduğu sorularla karşı karşıya kalıyoruz muhatap oluyoruz dünyanın toplam bir görüntüsü var mı yok mu falan ya Bırakın dünyaya Az önce Mars'ın toplam bir görüntüsünü canlı olarak izledik Elbette var ve sadece bir aracın çektiği görüntülerin paylaşılmış olanları Bunlar 105 bin tane fotoğraf Mars'ın etrafında dönen başka uzay ajanslarının ve ülkelerin ulusların gönderdiği başka başka araçlar var hala gönderilmeye devam ediyor Bir de onların mesela NASA değil bu esa NASA'nın arşivinde belki milyon tane fotoğraf var ve veri var ve bunların hepsi herkese açık hepsini Eğer ingilizceniz yeterli ise girip okuyup araştırıp üzerindeki Time

Kodlarına kadar bütün çıplaklığıyla ham verilerini indirip bilim yapma amacıyla kullanabilirsiniz Nitekim Burada da mesela bakın farklı farklı şeyler var ilk amacı max'ten ayrılan bir bigon aracını görüntülemek sanıyorum Bunlar da zaten Onlar bakın onları görüntülemiş bu görevini yaptıktan sonra aracı kapatmışlar Çünkü bunun için tasarlanmış bir araç nasıl bir araç olduğunu da size göstereyim Vision monitörüng kamera yani görsel monitör kamerası demişler şurada bir Euro herhalde bu Euro'ya göre ölçeğini görebilirsiniz işte ya 20 yıl önceki teknoloji ile yapılmış bir kamera Az önce bu kameranın görüntülerini bize gösterdiler görüntülerini aktardılar 20 yıldan beri de çalıştırıyorlar Ara ara Dediğim gibi önce bir kapatmışlar sonra 2007'de tekrar açmışlar benim o bütün yüz bin fotoğraf içerisinde en çok hoşuma giden fotoğrafa geldik şimdi şurada gördü Aslında Bakın şu 3 noktayı Biz biraz farklı bir açıdan gördük Biraz önce canlı yayında fark etmişsinizdir

Ve bir bulut oluşumu da vardı ama o Bulut oluşumuyla buradaki Bulut oluşumu aynı şurada gördüğümüz Bulut oluşumu biraz daha yaklaşayım Bu bir volkanik oluşum Bunlar volkanlar ayın üzerindeki ve İşte buradaki Bulut oluşumunun evrimini keşfetmiş Max aynı zamanda Mars'ın yüzeyinin altında su olup olmadığını araştırmak gibi bir görevi de var işte bu görevini de yerine getirmiş ve Mars'ın özellikle kutup bölgelerinde katı halde buz halinde su olabileceğine

Verileri ilk kez toplamış ve bununla ilgili de Bilim insanlarının bilimsel çalışmalar yapabilmesini sağlamışlar Bu son olarak bu bugünkü yayınımızdı şunu söylemek istiyorum Arkadaşlar hazır dediğim gibi mikrofonu almış ve canlı yayında sizi yakalamışken Çünkü ben Çarşamba günü NASA'nın yaptığı canlı yayını daha bir ay öncesinde filan takvimime işledim ve izledim Fakat artık yıllarca bu Yayınları yaptıkça bu canlı yayınları yaptıkça hangisini canlı yayınlayıp hangisini canlı yayınlamama kararını verme konusunda bende bir içgörü oluştu ve o toplantının son derece sıkıcı son derece uzun bir toplantı olacağını hissettim adeta ama yine de böyle buradan izledim ve her an canlı yayına girebilecek gibi izledim onu da söyleyeyim yani her an böyle önemli bir şey yayınlarlarsa onu da canlı olarak girer ve yayınlarım modunda izledim ama benim beklediğim gibi zaten genelde bu toplantılarda beklentiler hep önceden ayarlanır özellikle basın uzay basını diyelim uzay

Basının beklentileri ayarlanır ve denir ki şöyle şunlar olacak bunlar olacak Hatta ben kısmen değindim de normalde şeyleri yayınlamıştım ben gizli olarak tuttuğu yıllarca 2000 sonrasında epeyce bir gizli raporu var Ben bir ex hayranıyım dizi olarak Yani bütün bu bu konuda kurgusal olarak üretilmiş bütün senaryolara hakim imiş Merak etmeyin Öyle bir kalemde çizmiş falan da değilim epeyce bir araştırdım da peşine düştüm de bu işte pentagonun yayınladığı birtakım pilotların çektiği falan görüntüler onlarla ilgili videolar falan yaptım en sonunda ya Pentagon askeri bir kurum ve bu gibi konularda nasıl bir metotla hareket edeceklerini bile bilmiyorlar yapabilecekleri en fazla şey Normalde yıllarca gizli saklı tuttukları o verileri dosyaları halka açıklamak olabilir Bunu yaptılar önce asıl sansasyon zaten bir orada çıktı Onunla ilgili video da yaptım bende sonra dediler ki ya Biz hani biz bu konuda da bir şey yapamayız

Ki yani biz ne bilim insanımız Biz askeriz biz bu konuda en fazla işte bunu yayınladık bizden top çıktı bizden günah gitti adeta böyle bir açıklama yaptılar ve Amerikan hükümeti bu görevi nasıl ayağa aktardı Çünkü NASA yapısı gereği kuruluşu gereği halka açık olmak zorunda hesap verebilir olmak zorunda askeri şeyler öyle değil onların stratejik olarak gizli tutabileceği birçok şey var ve buna hakları da var ama NASA'nın böyle bir hakkı yok yani onlara ulaşan her şeyi açıklamak zorundalar ve bunu yapmak için de bilim üreten bir Ajansı olduğu için de bunu bilimsel metodları takip ederek üstlenmek

Bunun üzerine bir heyet vurguladılar yanlış hatırlamıyorsam 16 kişilik Hatta keli kim bir astronot Uluslararası Uzay istasyonunda en uzun süre kalan Amerikalı astronot daha uzun süre Ruslar kaldılar ama en uzun süre kalan Amerikalılar bir yıl kesintisiz bir yıldan biraz fazla da olabilir kesintisiz kaldı Hatta ikizi var onun İkisi de dünyada kaldı ve böyle bir kontrolü deney falan yaptılar Hani ikiz iki kişi uzayda bir yıl geçirirse bir tanesi dünyada birisi uzayda olursa ne olur falan gibi Bununla ilgili fark Ben yazdığı kitabı falan da okudum Hatta kellenin mesela o heyetteki kişilerden bir tanesi sıfat geliyor astronot zaten ama hepsi astronot değil bazıları başka başka uzmanlıklara sahip 16 kişilik bir heyet Bu da yeni değil Bu da ben neredeyse bir buçuk yıl oldu ben bu heyetin kurulduğunu falan da bir videoda hangisinde söylediğimi hatırlamıyorum baya gösterdim paylaştım

Geçtiğimiz gün geçen çarşamba günü 31 Mayıs'ta yapılan toplantı bu heyetin topla ilk oluşturulduktan sonra yaptığı çalışmalara dair ilk raporu ilk açıklamaları toplantı zaten 4 saat sürdü açıklama yapmaları 4 saat sürdü ve bu toplantının da benim aktarabileceğime en önemli kısmı şu oldu açıkçası onları da söyleyeyim size bir kere bu heyetin heyetteki kişilere sosyal medyadan aşırı trolleme ve baskı dediler ve müthiş rahatsız olmuşlar ne yapıldığını ben de bilmiyorum araştıracaktım aslında ama sonra neyse ne dedim ya sosyal medyaya düştükten sonra Çünkü bunların hepsi publick figürler sosyal medyada varlıkları olan kişiler Kim bilir nelerle karşılaştılar Ya siyasi ya Politik bir takım şeyler olabilir tamamen Komplo teorisyenlerinin şeyleri Olabilir çünkü ufolar filan olunca ki UFO da demiyorlar artık buna deniyor işte daha başka bir ismi Hani sansasyon yaratmamak için ellerinden gelen her şeyi de yapmaya çalışıyorlar bak UFO değil bunları

Artık o ap diyoruz falan yine de daha çalışmaya başlarken ilk raporlarını bile hazırlamaya başlamamışken sosyal medyadan hakaretlere işte Siz ne yapıyorsunuz kim bilir nelerle karşılaştılar tahmin edemiyorum ben ama önemli bir kısmında toplantının bundan ne kadar rahatsızlık duyduklarını bilimin soğukkanlı bir şekilde ve etki altında kalmadan yapılması gerekliliğinin önemini falan anlattılar heyetinin en önemli özelliği bilimsel Kafadaki insanlar bilim metodunu taar Paper bilim felsefesinin yaptığı zamanlardan beri oluşmaya başladı Bir konser susu var bütün dünyada da aklı selim insanların ortaya koyduğu Yani bunu ben galile'ye kadar götürebilirim herhalde 400 yıldan beri böyle yavaş yavaş oluşmaya başladı işte Darwin Daha sonra bir sürü bir einste falan gibi bilim insanları newton'dan galileden itibaren başlatabiliriz herhalde bir 400-500 yıldan beri yapılan bilimle oluşmuş bir bilim metodolojisi var ve bu bilim metodolojisi ile çalışan insanlar bu 16 Dolayısıyla veriyle hareket ediyorlar bunu vurguladılar

Bir de öyle böyle veriyle de değil iki şeyi söylediler dediler ki bir kalibre edilmiş enstrümanlarla yakalanmış veri olmak zorunda yani sokaktaki vatandaş bilmem ne yapmıştı onu nerede çekilmiş belli değil hangi cep telefonuyla hangi koşullar altında yapılmış belli Biz bunlarla çalışamayız dediler Ya bunları bir kere biz tasnif etmek durumundayız ve bunu yaptık dediler Uzunca bir süre Çünkü yılı aştı Yani onların çalışması bir yılaçtı

Kalibre edilmiş bilimsel enstrümanlar kullanılması zorunluluğu var bilim yapabilmek için ki kıyas yapabilelim Her şeyden önce bir de karşılaştırılabilir dediler yanlış Hatıralar not almadım Yani bu konuşmayı yapacağım yapmak için bir hazırlık falan da yapmadım Bu arada ama iki konunun bu şekilde altını çizdiler ve daha sonra da bir kaç tane örnekle Sadece bir iki tane örnek üzerinden bilimsel çalışmalar Bundan sonra bu gibi raporlamalar yapıldığında nasıl hareket

Bunu anlatan bir Framework bir çerçeve bir yol önerisinde bulundular yaptıkları çalışma bu yani dediler ki hadi eski adıyla kullanıyorum UFO gördü birisi birisi derken sokaktaki vatandaş değil ciddi ciddi Mesela işte Pentagon değil mi orada ya da pilotlar Mesela orada yaptıkları açıklamalardan bir tanesi de ticari uçaklardan gelen verilerin yani pilotlardan gelen verilerin çok az olduğu yönünde Çünkü pilotlar hani bize deli derler mi filan diye herhalde kaygılarla bunları raporlama konusunda daha ketum davranıyorlar ben biraz böyle mealen konuşuyorum bu arada ketum davranıyorlarmış o yüzden çok fazla raporlama yapmıyorlarmış Oysa onların daha fazla raporlama yapması ve o raporları bizim şu tür araçlarla bu framework'ün içerisine dahil etmemiz lazım gibi önerilerde bulundular adamlar insanlar ve bu önerilerde şey ya bu öneridir dediler yani kabul ederseniz etmezsiniz ama biz halka açık bir ajansın fonladığı NASA'nın fonladığı bir heyet olarak bir kurum

Bir topluluk önerimiz farklı disiplinlerden geldik bugüne kadar şu şu çalışmaları yaptık Bir daha böyle raporlamalar olduğunda şöyle bir yol izlense iyi olur şeklinde bir tavsiyede bulundular Bunlar da yayınladılar ya yayınlanmış olan şeyler yok bunu kabul etti Yok şöyle oldu Yok böyle oldu falan gibi bir şey yok Şu anda ben tabi çok iddialı konuşamam başka bir uygarlıkla başka bir uzaylı

Karşılaşmış durumda filan değiliz Sadece böyle bir takım şeyler görüldüğünde yani bunları söylerken de hep böyle bir taraflarım Hani want the life inanmak istiyorum ben o xbox'taki inanmak istiyorum kısmındayım hala Keşke bir gün böyle bir uygarlıkla Keşke bir ilk temasla falan karşı karşıya kalsak Bu arada enteresan bir şey daha NASA'nın bu konuda yaptığı daha eski çalışmaları da var mesela böyle bir ilk temas olduğunda neler yapılmalı ya ilişkin de böyle bir heyet kurmuşlardı zamanında o bu kadar nedense ses getirmedi mesela çok ilginç neler yap Hatta böyle din insanları falan ne yapmalı Neden böyle diyorum çünkü hani çok büyük bir kültürel şokla karşı karşıya kalacağız filmleri falan hatırlayayım mesela kontak mesaj filminde böyle bir şey işlenir 99 yapımı Benim de çok sevdiğim kalsanın bir kitabından uyarlanmış mesaj filminde böyle bir şey vardır uzaylılarla ilk onun etkileri de çok

Gerçekçi yansıtılmıştı Orada işte yeni tarikatlar filan ortaya çıkıyor uzaylılara filan tapınmaya başlıyor hemen daha dünyadaki bazı topluluklar buna çok yatkın Bir kültürel birikim olduğu için dünyanın bazı coğrafyalarında dini grupların ne yapması gerektiğine dair mesela Hristiyanlar şöyle davransın falan bunlara dair bile şeyleri var NASA'nın yaptığı hazırlık çalışmalarında düşünebiliyor musunuz Yani bu tür çalışmalar ne ilk ne de son olacak

Dünyada böyle tanımlanamayan cisimler ile karşılaşıldığında nasıl bir yol izlenmeli 8 seviyeli yanlış hatırlamıyorsam bir yol planı falan yapılmıştı mesela hangi seviyede Bunların hepsi böyle kategorize ediliyor prosedürlere dönüştürülüyor yani adım adım şu kurum şunu yapmalı bu kurum bunu yapmalı ya dönüştürülüyor ama tabi hani Yukarı Bak filminde ki yukarı bakma dont Bu kap değil mi filminde de anlatıldığı ve benim de onun da bir videoda çeviri videoya çevirirken aktardığım gibi ya bu prosedürler yapılıyor en güzel kim uygulayacak acaba onu da bilmiyoruz orası da ayrı bir konu Çünkü bir asteroidin dünyaya çarpma olasılığında nelerin yapılabileceğine dair Buna göre çalışmalar da yapılmıştı geçmişte Onların da prosedürleri var zaten O filmde de biraz kısmen bilim insanları o prosedürleri işletmeye başlıyorlar ama politikacılar başka bir tarafa çekiyor Medya başka bir tarafa

Çek yani Ben Türkiye gündemini çok yakından takip et memekle falan bana bazı şeyler geliyor oradan takip edebildiğim bazı böyle başlıklar gördüm Tüylerim diken diken oldu Yok NASA işte Uzaylıları şey yapmış ne bir sürü şey dur bakayım bulabilecek miyim Hemen silmediysem Eğer bakayım şöyle nasıl tarihinde ilk kez halka açık UFO toplantısı bu doğru ufolar gerçekten var mı bir kere UFO değil işte artık o her

Başka neler al bir tanesi geldi işte söylemeyeceğim kaynağı kimin tarafından şey yapıldığını NASA UFO'ların varlığını kabul etti İşte Sırrı çözülen o görüntüler yani neyse NASA UFO görüntülerini yayınladı henüz kanıt yok bak bu daha gibi gibi daha diğerlerini okumayacağım bile o kadar dezenformasyon var ki yani insan gerçekten hayret ediyor ve şaşkınlık içerisinde kalıyor Ben dediğim gibi yani onu canlı olarak yayınlamayı daha bir ay öncesinden falan böyle bir belki canlı yayınlarım falan diye düşünmüştüm genelde bu canlı yayınları Bu arada ben böyle son bir iki saate tvd'yi bırakıyorum yani tubidiskas

Bırakıyorum yani yayınlamaya değer mi değmez mi değerlendirmesini yapmaya çalışıyorum Sizlerin de değerli vaktini almamak adına ve ben değmeyeceğine karar verdim yine de hani böyle çok enteresan bir şey çıkarsa dediğim gibi her an böyle bir düğmeye basıp canlı yayına girecek şekilde de tetikte bekledim ama öyle bir şey çıkmadı toplantıda çıkmayacağını da zaten birçok kişi bekliyordu çünkü bunlar aklı selim insanlar böyle bir şey gibi bir bilim konvansiyonu bir toplantısında konferansta tebliğ sunar gibi konuştular daha ne yapabilirler ki en yaşanan en büyük drama şeydi işte ya biz sosyal medyadan çok sıkıştırıyorlar Yapmayın etmeyin bak gözünüzü seveyim şeklindeki kısım diyor en heyecanlı kısmı Bence buydu

Dolayısıyla dediğim gibi Umarım bir gün hani böyle bir ilk temas filan gibi şeylerle karşılaşırız ama şöyle söyleyeyim şu anda Buna en yakın derecede heyecan verici konu Yapay Zeka yapay zekayı ben neredeyse farklı bir uygarlıkla karşılaşmaya benzeteceğim inorganik bir yapıyla karşı karşıyayız organik olmayan bir zekayla yani karşı karşıyayız insanlık tarihinde böyle bir karşılaşma hiç olmadı inorganik bir zekayla karşılaşma Hani Uzaylıları çok da göklerde başka gezegenlerde Şimdilik aramaya gerek yok oralarda bakarken Bir de baktık ki birden bire En azından potansiyel olarak inorganik bir zeka insanlarla Basbayağı karşı karşıya gelebiliyormuş zaten sohbet etmeye başladık bile kendisiyle tümüyle ecı olmasa da şu anda buna hazırlıksız yakalanmış olmanın verdiği bir şaşkınlık halindeyiz bu şaşkınlık sadece medyanın bir haypı değil en son Time'ın kapağında gördüm End Of hümanity diye yapmışlar böyle kırmızı bir kapakla Koskocaman bir tipografi ile hümaniti derken de

A ve ı'yı farklı renkle vermişler böyle eay ya artificial intions çok güzel bir tipografik oyun yapmışlar Hoşuma da gitti açıkçası İşte bunlar abartı değil bu gerçek sansasyon Burada insanları korkutmadan ne söylenebilirse çok da yanlış olmayabilir ve temkinli konuşmaya da devam ediyorum her neyse bugünkü canlı yayına katıldığınız için çok teşekkür ederim kısa bir özet geçeyim Ve kapatayım yayınımı bugün Mars Express adlı Avrupa Uzay ajansının Mars'a gönderdiği bir araçtan canlı yayın yaptık Mars'tan yapılan ilk canlı yayında Teknik olarak Evet diğer bizim izlediğimiz canlı yayınlardan farklıydı beklenti olarak düşük olabilir diye ama sonuçta Işık hızına yakın gönderilen veriler bile 16 dakika 44 saniye gecikme ile dünyaya ulaştı Bir de o verilerin işlenmesi bazı Paketlerin yolda kaybolması antenin bulunduğu Madrid'de hava koşulları nedeniyle Bazı yerlerde verilerin gelmesi 18 dakika 20-25 dakika kadar gecikti ama Teknik olarak bir canlı yayındı

Bu yayında daha sonra videoya dönüşecek olan bu yayında izlediğimiz görüntüler daha önce gördüğümüz yüz binlerce Mars fotoğrafından görselinden farklı olarak ilk kez gerçek zamanlı olarak aktarıldı ben de size Dilim döndüğünce ve yaptığım hazırlıkların el verdiğince bu görüntüleri gerçek zamanlı olarak aktarmaya çalıştım ne kadar sürçü lisan ettiysem affola bu yayını sonradan video olarak izleyecek dinleyicilerimiz için de ne kadar tercüme sırasında aksaklıklar eksiklikler olduysa şimdiden affola diyorum Kendinize iyi bakın normal videom pazar gününe hazır neredeyse yayına girecek o zamana kadar kendinize iyi bakın hoşça kalın diyorum