Fırlatma başarılı! Dünyanın en güçlü roketi ARTEMIS 1 Ay'a gidiyor!

Fırlatma başarılı! Dünyanın en güçlü roketi ARTEMIS 1 Ay'a gidiyor!

16 Kasım 2022 ·Canlı yayın·5 sa 10 dk YouTube'da izle
Tam metin YouTube otomatik altyazısı

Herkese merhaba. Evet. Artemis 1. Bakalım bugün Ay'a gidebilecek mi? Şu anda NASA'nın resmi canlı yayını başladı. Ağustos ayının sonunda ve Eylül'de iki başarısız denemenin bugün üçüncü deneme ile Artemis 1 tarihi görevine hazırlık yapıyor. İnsanlık ikinci kez Ay'a gitmek üzere hazırlanıyor bu Artemis göreviyle. Apollo görevleriyle ilk kez gidilmişti 69 ve 72 yılları arasında. Ve nihayet [müzik] 2022'nin sonuna geldiğimiz şu günlerde Artemis göreviyle Ay'a ikinci kez gidilmek üzere hazırlıklar yapılıyor. Yaklaşık 6 saatten beri operasyonel canlı yayını takip ediyorum ben de bir

Şöyle size aşağıdan da göstereyim bir Yaklaşık 2,5 saat kadar sonra fırlatma penceresi açılacak. Türkiye saatiyle sabah 9'u 4 geçe açılacak. Şu anda dünyanın operasyonel olarak en güçlü roketine Kennedy Uzay Üssü'nden canlı yayınımıza hoş geldiniz. Bu arada yerel saatle şu anda gece 10.30 burada. Arka taraftaki roket hakkında konuşmak üzere bir konuğumuz var diyorlar. Bu daha önceden hazırlanmış bir tabii akışı Fakat arkada aslında kısmen olağanüstü bir durum var. Ben size o konuda biraz bilgi vermeye çalışayım. Az önce daha önceki

Fırlatma denemelerinin başarısız olma sebebi hidrojen sızıntısıydı başlangıçta. Daha sonra oraya bir kategori bir şiddetinde bir kasırga girdi. Bunlara dayandıktan ve bunları atlattıktan sonra nihayet üçüncü kez bu deneme yapılıyor. Bunlar normal. Her zaman söylüyorum uzaya ilişkin görevlerde hele bir de o görevi nasıl yürütüyorsa zaten gerçi ilk seferde gerçekleşme olasılığı %40'lara kadar Dolayısıyla ilk seferlerde bunların gerçekleşmemesi normal. Bugün her şey çok daha güzel giderken böyle düzgün bir şekilde ilerlerken son anda yine bir durum oluştu ve şu anda orada üç kişi var. Roketin yanına biraz önce araçlarıyla ulaştı iki teknisyen, bir güvenlik görevlisi. Oldukça tehlikeli bir

Mission şeklinde nitelendirildi. Orada cıvataları sıkıyorlar. Bu daha önce hiç olmamış mı? Olmuş aslında. Apollo görevlerinde de Apollo 11'de mesela yukarıda kapsülün içerisinde astronotlar beklerken teknisyenler gelip son dakika ayarlamaları yapmışlar. Fakat daha önceki iki başarısız denemede oraya herhangi bir ekip gönderilmemişti. Şu anda kırmızı ekip adında üç kişiden oluşan bir ekip arkadaki roket üzerinde çalışmaya devam ediyorlar. Biz şimdi yine canlı yayına kulak verelim.

Astronotları ayın yüzeyine indirmek üzere Orion isimli bir kapsül hazırlanıyor ve bu kapsülle şu anda işte simülasyon görüntülerini izliyoruz. Aya 2025-2026 civarında Güney Kutbu'na insanlar, astronotlar indirilecek tekrar. Bugünkü görev insansız, mürettebatsız bir uçuş. Artemis 1 görevi bu. Artemis 2'de mürettebatlı görev gerçekleştirilecek. Fakat asıl iniş Artemis 3'le sağlanacak. Evet, bu görevde sistemler denenecek aslında. Sanki içinde mürettebat varmış gibi olduğu günlere hazırlık yapmak birazdan eğer fırlatılabilirse

Bu arada L minus geri sayımını görüyorsunuz. 1 saat 58 dakika diyor orada. aslında T minus'a dönüşecek. Aralarında birkaç kere hold yapılacak. O geri sayım aracı durdurulacak, duraksatılacak. Bunlar plan dahilinde. Evet, operasyon kontrol merkezindeki kişiye hemen kulak veriyoruz. Az önce size söylediğim şeyi söylüyor. Evet, iki teknisyen ve bir güvenlik görevlisi şu anda rokete ulaştı ve orada Kırmızı ekip NASA Kennedy Launchpad 39B'deki mobil fırlatıcıda şu

Eee o tespit edilen hidrojen sızıntısının bulunduğu mobil gittiler ve oradaki cıvataları sıkıyorlar. Tam olarak yapılan açıklama Uzaktan eee yapılamayacak bir operasyon olduğu için oraya şu anda bu konuda özel eğitim almış kırmızı ekip gönderildi ve yenileme valfındaki o arızayı gidermek üzere 15 dakikalık bir operasyon olduğu söylendi. Dolayısıyla fırlatma penceresi yakalanacak gibi Belki hemen 9'u 4 geçe fırlatılamasa da eee o civarda fırlatmanın olma ihtimali yüksek. Kontrol merkezini gösteriyorlar şu anda.

Evet, gerek likit sıvı oksijen ve gerekse de sıvı hidrojen eee tankları tamamen doldurulmuş durumda şu anda. Neredeyse tamamen sıvı hidrojen %99 doluluk oranında. Şu anda patlama açısından tehlikeli alanın içerisinde üç kişi var. Biri güvenlik görevlisi, ikisi bu konuda özel eğitim almış teknisyenler. Ve arızayı gidermeye çalışıyorlar. Normalde roket yakıtla dolduktan sonra bu herhangi bir patlama tehlikesine maruz kalmamak için çevresindeki 3 millik, yaklaşık 5 kilometrelik bir alanda canlı hiç kimseye izin verilmiyor. Eee kapsülde astronotlar olduğu takdirde sadece astronotlar orada bulunabiliyor. Hava %90 eee oranında

Evet, şu anda arşiv görüntüsünü gösterdiler. Eee kategori 1 şiddetinde çok fazla can kaybına ve maddi hasara yol açan bir kasırgayı atlattı. Nicole adlı bu kasırga ya da dayandı bu arada. Eee ufak bazı arızalar meydana geldi. Son 1-2 haftadan beri onlarla uğraşıyordu ekip. Şu anda artık iki başarısız deneme ve eee bir kasırganın ardından umuyoruz ki Artemis 1 görevi için dünyanın en güçlü roketi SLS Space Launch System ve onun taşıdığı Orion kapsülü, uzay aracı

Oldukça hazırlıklı bir ekip görüyoruz şu anda. Altı farklı noktadan bağlantı Hava durumunu alacağız galiba. Evet, son birkaç haftadan beri Florida'da eee hava bayağı bir kötüydü. Çok iyi değildi ama bugün mutlulukla raporlayabilirim ki işler iyi gidecek gibi gözüküyor. Evet, Meksika Körfezi'nden eee bazı yağmur bulutları yaklaşıyor ama bizim eee fırlatma penceresi içerisinde ulaşmalarını beklemiyoruz diyor. Evet, bazı bulutlar eee tabii elektrik yüklü olabilir ve bunlarda bir şimşek tehlikesi olabilir. Hatta roketler bu şimşeklerin oluşmasına da yol açıyor Eee ama biz bunu yakından takip ediyoruz. Şu an için evet eee ekrana da Eee birkaç saatten beri de böyleydi. Sıcaklık 70 eee derece Fahrenheit, 20 derece santigrat diyebiliriz yaklaşık.

%90 go deniliyor ki oldukça yüksek bir Normalde %60-70'lerde bile fırlatmalar gerçekleştirilebiliyor. %90 hava açısından neredeyse hiç problem yok diyebiliriz. Evet, özellikle Florida'da hava çok böyle eee kandırmacalı olabiliyor eee ama yapacak bir şey yok sonuçta. Yarım yüzyıldan uzunca bir süredir bütün en önemli uzay fırlatmaları yine o bölgeden gerçekleştirildi. Dolayısıyla ekipler de oradaki fırlatma tesisleri de bu tür havalara alışkın durumdalar artık.

Evet, Kennedy Uzay Merkezi'nin yöneticileri şu anda konuk olarak yayına Evet, iki farklı kasırgayı atlattıklarını söylüyor. Bir tanesinde fırlatma rampasından çekmek zorunda kaldılar roketi. Fakat diğerinde buna vakitleri kalmadı ve riski üstlendiler, atlatabileceğini düşündüler ve ufak hasarlarla da atlattı gerçekten roket. Fırlatma rampasında bu şekilde dururken bir kasırgaya maruz kaldı. Dediğim gibi normalde bu fırlatma Ağustos sonunda ve Eylül'de iki kez tekrarlandı. Ben de canlı olarak yayınlamaya çalıştım, yayınladım da. Fakat o fırlatmalar ertelendi hidrojen sızıntısı nedeniyle. Ardından iki tane de kasırga atlatıldı ve nihayet Kasım ayına geldiğimiz şu günlerde yerel saatle biz hala 15 Tabii Türkiye'de şu anda 16 Kasım başlamış durumda. Fırlatma yerel saatle, fırlatma penceresi yerel saatle gece yarısı 16 Kasım'da sabaha karşı 1'i geçe başlayacak Türkiye saatiyle de 9'u 4 geçe sabah fırlatma penceresi açılıyor. İki saat boyunca açık kalacak. Umuyoruz ki şu anda roketin üzerinde

Çalışmakta olan teknisyenler, iki teknisyen ve bir güvenlik görevlisinden oluşan kırmızı ekip arızayı giderebilir. Şu anda aktarılan bilgiler genel olarak bu arızanın giderilebileceği yönünde. Tabii şimdi bu tesisin yöneticileri, Kennedy Uzay Merkezi'nin yöneticileri konuşuyor. Bu fırlatmayla 50'yi geçeceğiz diyor. Bu yılki fırlatma sayısı. Daha yıl bitmedi. 52 haftadan oluştuğuna göre haftada birden fazla fırlatma gerçekleştirilmiş. Tarihte hiçbir zaman olmadığı kadar çok dünya üzerinden uzaya fırlatma gerçekleştirildiğini rahatlıkla söyleyebiliriz. Sadece Kennedy Uzay Merkezi'nden bile bu 50. fırlatma olacak daha yıl bitmeden.

Evet, tekrar operasyonu en yakından takip eden kişiye bağlandık şu anda. Evet, eee, son bilgileri aktardı. Değişen çok fazla bir şey olmamakla eee, şu anda kırmızıyla gördüğünüz ortadaki o, eee, ana çekirdek aşamanın sıvı hidrojen %99 seviyesinden %98'e düştü. Çünkü şu anda stop pozisyonunda duruyor. Halbuki bunun flow pozisyonuna geçmesi gerekiyordu. Bu arızadan dolayı durduruldu o işlem. Yaklaşık 15 dakika 1 saat, eee, kadar önce bu problem tespit edildi. Daha sonra değerlendirmeler yapıldı. Ekip hazırlandı, oraya gönderildi. Eee, 15 dakika kadar çalışacakları düşünülüyordu. Fakat bu da birazcık daha uzun sürdü. Eee, şu ana kadarki gelişmeler

Özellikle, eee, vurguladıkları şey kırmızı ekibin şu anda orada olduğu ve bunların bu operasyon için özel eğitimli insanlar olduğu. Eee, şöyle de düşünebiliriz. Eee, orada patlamaya, her an patlayabilecek, eee, eee, di altta da görüyorsunuz dünyanın en güçlü operasyonel roketi var. NASA'nın bugüne kadar ürettiği en güçlü roket Saturn 5'ten de güçlü bir roket bu. 98 metre yüksekliğinde, 98 küsur metre yüksekliğinde eee, bir yapı ve içi tamamen patlayıcı madde ile dolu. Eee, ve orada patlama alanının tam kalbinde şu anda üç kişi çalışıyor. Fakat bunların özel eğitim almış oldukları ısrarla vurgulanıyor sürekli olarak. NASA güvenlik konusunda çok titiz davranmaya çalışıyor. Zaten eee o yüzden iki kez bu fırlatmayı daha önce Risk almayalım dediler ve

Nihayet bugüne geldik. Bugünün şöyle bir farkı var. Daha önceki iki fırlatma eee şu anda izlemekte olduğumuz canlı yayın başlamamıştı. operasyonel canlı yayın yapılmıştı. Ben de o operasyonel canlı yayından başlamıştım yayınıma. Fakat bu kez şu anda NASA'nın resmi canlı yayını eee yani tasarlanmış, konuklarıyla akışı olan bir yayın başlamış durumda. Ben bunu eee bir şekilde eee kendine güven endeksi olarak değerlendiriyorum. Şu anda bugün bu fırlatmanın bu gece yarısı gerçekleşeceğini düşünüyorum. Tabii bize göre gece yarısı Türkiye saatiyle sabah saat 9'u 4 geçe açılmış olacak fırlatma

Fakat saat farkından ötürü tabii gece yarısı gece fırlatması şeklinde Florida'da yaşayanlara nerelerden çıplak gözle roketin yükseleceğini de hangi anlarda görebileceklerini de Yüzlerce kilometre öteden görülebiliyor. Evet, NASA'nın eee fırlatmayı yöneten eee kişisi bir kadın. Bu kez bir kadını ilk kez kadın astronotu ilk kez aya indirmeyi planlıyorlar. Bu fırlatma tekrar ediyorum mürettebatsız ama Artemis 3 göreviyle astronotlar aya iniş yapacaklar ve bu kez ilk [kahkaha] adımı atacak kişinin bir kadın olması planlanıyor. Apollo ve Artemis, bununla ilgili bir video da hazırlamıştım. Merak edenler

Eee, mitolojideki iki kardeş, biri erkek, biri kız. Apollo görevleri tamamlandı. Şimdi artık Artemis görevi, yani kız kardeşin görevi başladı. Böyle de bir şey var. Az önce Betül diye birisinin fotoğrafını gördüm. Paylaşılan fotoğraflar etiketle sosyal medyadan yansıtılırken gurur verici. Evet, yine en önemli kişiye [boğazını temizler] bağlanıyoruz. Evet, kırmızı ekip kameralara parmak işareti yapmış, thumbs up yapmış. Demek ki şu anda her şey yolunda gidiyor. Arıza giderilecek diye düşünüyorum.

Evet, bu açı, eee, bu açı gerçekten de çok iyi. Az önceki açı eee, bu tarihi görüntüleri hatırlayanlar, benim kanalımda da pek çok kez Satürn 5'in fırlatılışını gösterdim. O açıdan fırlatma mükemmel gözüküyor gerçekten de. Eee, tabii teknolojinin gelişimiyle şimdi çok daha yüksek çözünürlüklü kameralarla, çok daha fazla sayıdaki bize bunu yansıtacaklar. Şu anda hala fırlatma öncesinde, eee, ki 2, 2,5 saatlik sürenin içerisindeyiz. Eee, en az 2 saat 15 dakika olduğunu ben tahmin ediyorum.

L minus geri sayımını görüyorsunuz şu anda in order L minus değil bizim asıl geri sayımımız T minus Yaklaşık buna bir yarım saat kadar daha eklemek gerekecek. Bazı yerlerde bu durdurulacak. Daha sonra da T ile birleşecek zaten. Evet bu açıdan bahsediyorum. Muhteşem bir açı bu. NASA'nın logosunun altında ESA'nın da logosunu görüyoruz. ESA Avrupa European Space Agency kelimelerinin baş harflerinden oluşuyor. Avrupa Uzay Ajansı özellikle orayı astronotları taşıyacak olan asıl uzay aracı olan Orion kapsülünün yapımında çok önemli bir rol oynadı.

Kennedy Uzay Merkezi evet buraları gezdim ben de. Satürn 5 roketinin hemen altı burası. Burası turistlere de açık olan herkesin gezebileceği bir yer. Orada interaktif olarak herhalde bize SLS roketinin özelliklerini anlatacaklar SLS bu arada SLS Space Launch System ekranın sol altında görüyorsunuz orada Evet şu anda mobil eliyle gösterdiği yer mobil fırlatma rampası ve ekip şu anda orada çalışıyor.

Evet, bu yanda gördüğümüz booster'lar, ateşleyiciler katı yakıtlı Bu da bizim çekirdek aşamamız, ana Dört tane RS-25 motoruyla çalışıyor Yarım milyon, her biri yarım milyon pound'luk bir itme gücü Evet, yarım milyon galon hidrojen altta, sıvı hidrojen altta, sıvı oksijen de Evet, üzerine yaklaştığımızda böyle bir inişli çıkışlı bir yüzeyle karşılaştığımızı fark edeceksiniz. Özel bir koruma boyasından ötürü böyle. Burası da ikinci aşama.

Bura ICPS adında yani geçici aşama da diyebiliriz. İnterim. Burada da yine sıvı hidrojen ve sıvı eee tankları var. Daha küçük eee boyutta olsa da. Ve az önce gösterdiği daha küçük olan o ikinci aşama Orion kapsülünü aya gönderecek yörüngeye çıktıktan sonra. Bu eee anlattıkları sıralamayla ayrılmalar da gerçekleşecek. O konuda herhangi bir şey söylemediler ama önce yan taraftaki iki tane o beyaz katı yakıtlı ateşleyici booster ayrılacak. Eee fırlatmadan çok kısa bir süre sonra o ilk eee yokuşu çıkmak için eee gerekli olan gücü sağladıktan sonra ortadaki turuncu renkli çekirdek aşama yörüngeye kadar çıkartacak sistemi. Sonra o da ayrılacak ve Pasifik Okyanusu'na düşecek. Geçtiğimiz günlerde

Çin'in buna benzeyen bir eee çekirdek aşaması oldukça tehlikeli ve heyecanlı dünyadakiler için anlar Bu Pasifik'e düşecek şekilde tasarlandı. Eee Hawaii adasıyla Amerika eee Birleşik Devletleri kıyıları arasındaki bir bölgeye düşmesi planlanıyor. Yanarak girecek ama bir kısmı da tabii yanmadan okyanusa düşecek. Evet, burada da zaten tekrar anlatıyorlar nasıl, hangi aşamalardan Tekrar edelim eee Artemis 1 göreviyle birazdan fırlatılacak olan ve aya gidecek olan Orion uzay aracı mürettebatsız olarak gidiyor ve aya

Eee yaklaşık 60 mil kadar yani 100 km kadar yakınından geçecek, üstünden geçecek, etrafında bir tur attıktan sonra geri gelecek. Eee, bütün aşamalarının sanki içinde mürettebat varmış gibi test edilmesi amaçlanıyor. 25 gün sürecek. 25,5, 26 güne yakın, 25 gün 11 saat falan sürecek bu görev. Ağustos ayındaki fırlatmada 42 gün, 42 gün olarak planlanmıştı. Fakat eee planlar değişmek durumunda kaldı şimdi.

Bu planların değişiminde elbette zamanın geçmesi, Ay'ın konumunun değişmesi gibi etkenler söz konusu. Ve zaten o yüzden gece yarısı bir fırlatmaya dönüştürüldü şu anda. Özellikle SLS kısmı, yani bu fırlatma aşaması daha çok Amerika içerisinde Eee, Amerika Birleşik Devletleri'nin dört bir tarafındaki eee kontraktörlere, müteahhitlere yaptırıldı. Fakat projenin tamamına baktığımızda uluslararası bir proje olduğunu söyleyebiliriz. Orion kapsülü, yani mürettebatı taşıyacak olan uzay aracının kendisi ESA'nın desteğiyle elbette eee geliştirildi, hazırlandı.

Bugüne kadar NASA'nın geliştirdiği en güçlü roket Saturn V'ten bile güçlü bir meydana gelen bir gelişmeyi de söyleyeyim. Artemis 1, 2 ve 3 görevlerinden söz ediyoruz hep. Bugün NASA Artemis 4 görevi için ihaleyi onlara verdiğini duyurdu resmen. Yani ilk üç görevden sonra NASA bu işi de diğer projelerde olduğu gibi özel şirketlere tamamen devretmiş olacak gibi gözüküyor. Şu anda öyle değil. Çünkü bu proje başladığında daha uzay mekiği görevi yeni bitmişti. SpaceX kurulmamıştı bile. O kadar uzunca bir süreden beri devam eden bir projeden söz

Evet, bu oda daha önce uzay mekiği görevlerinde kullanıldı. Aslına bakarsanız şunu da söylemek lazım. Tasarım açısından da o turuncu çekirdek aşamanın rengine kadar her şeyiyle bu uzay mekiği programına çok NASA da zaten bunu söylüyor. Uzay mekiği programı bittikten sonra ondan daha güvenli ve daha iyi bir şey yapmaya çalıştılar. Fakat program birkaç kere iptal edildi, isim değiştirdi ve bu gidiş gelişler sırasında nihayet Artemis görevine dönüştürüldü. Arada çok fazla vakit kaybedildi ve aslına bakarsanız eski ve demode olması yönüyle de çok eleştiriliyor şu anda.

Dediğim gibi uzay mekikleri ki 90'lı yılların teknolojisiydi aslında o da. 2011 yılında sona erdirildi uzay mekiği Uzay mekiği görevlerinde kullanılan booster'lar burada da kullanılıyor. Hani eee üzerine uzay mekiğini de koysanız o günlerdeki görüntülere benzetebiliriz şu anda SLS roketini. Sadece çok daha büyük ve tabii ki çok daha güçlü. ve bu sıvı hidrojen problemleri yaşanan sıvı hidrojen problemleri ve gerekse de maliyeti 4.1 milyar dolarlık bir proje. Dilek kolay, Amerika Birleşik Devletleri gibi ekonomisi güçlü olan bir ülke için bile oldukça tartışma yaratıyor 4.1 milyarlık bir bütçeyle bütçe.

O yüzden çok da eleştiriliyor kamuoyunda. Şu anda görev için seçilen astronotları görüyoruz. Yanlış hatırlamıyorsam 24 kişi olmaları lazım. Bu 24 kişiden seçilecek olan astronotlar aya ayak yıllarında. Normalde o da 2024'tü bu Fakat bu gecikmeler nedeniyle ertelendi ve 2025-2026 yıllarından söz ediliyor şu anda. Evet, Artemis 2 için görev hazırlıkları eğitimler başladı mı? Biz hani genel eğitimlerimizi alıyoruz ama henüz Artemis 2'de kimlerin uçacağı belli olmadığı için hani onlara dedike, onlara özel bir eğitim aşamasına henüz

Bu konuşan astronotlar arkadaşlar belki de bu astronot tam anlamıyla aya eee ayak basacak ilk kadın olabilir bu Onu da söyleyelim. Ama henüz ismi belli değil. 24 kişilik bir havuz oluşturdular. Bir astronot havuzu oluşturdular. Evet, şu anda Artemis görevinde taşınan böyle hatıra Evet, birçok işte rozetler, bayraklar, irili ufaklı şeyler de Artemis 1 göreviyle gönderiliyor. Ağırlık olsun diye gönderiliyor tabii bir yandan İçinde insan taşımayacağı için bu Belli bir ağırlığın gitmesi lazım. Yani boş beton göndereceğimize. Bu tür şeyleri gönderelim diyorlar. Geldikten sonra da bunları müzelere dağıtacaklar ve sergilemeye

Ailemizin ve arkadaşlarımızın. Fotoğrafları falan da gidiyor geliyor. Evet, şimdi sosyal medyadan şeyleri alacaklar, soruları alacaklar. Orion kapsülünde kaç kişi aynı anda uçabiliyor dedi Kaptan Amerika. Apollo kapsülüne göre, Apollo kapsüllerinde üç kişi gidiyordu. Bu %30 daha büyük bir kapsül, Orion kapsülü ve dört kişi taşıyabilecek. bir astronot olabilir mi? Benim arkadaşlarımdan var dedi böyle astronot olan. Tabii ki kesinlikle olabilir mikrobiyologdan astronot.

Bazılarımız havacı veya askeri, mesela ben bir asker kökenli bir astronotum, Ama bilim insanı ve astronot olanlar da var, olabilir de. En önemli şey bir ekip oluşturabilmek ve farklı geçmişlere sahip farklı farklı bilgi birikimi ve yetenek setine sahip olan insanlar birbirini tamamlayacağı için tabii ki hani kimisi işte askeri bir disipline sahip olmalı, kimisi akademik bir geçmişi olmalı. Bir problemle karşılaştıklarında çözümü üretmek için birlikte çalışmak bu farklı yetenek setleri ve bilgi birikimini birlikte harekete geçirmek

Derken ben soruyu kaçırdım. Bakayım cevaptan çıkartabilecek miyim? Artemis 3 bir mürettebatlı bir şey görev olacak ve tabii ki bir ay yürüyüşü de gerçekleştirilecek o Bugünkü fırlatma işte o görevin ilk adımı. Artemis etiketiyle sosyal medyadan Ayrıca NASA Moon Snap etiketiyle ay ile ilgili çektiğiniz fotoğrafları gönderebilirsiniz. Az önce Betül isimli birisinin fotoğrafını paylaştılar. Tebrik edelim buradan da Betül'ü eğer bu yayını izliyorsa.

Evet, kırmızı ekip işini halletmiş, görev yerinden ayrılmış, dönüyormuş şu Evet, yayına yeni katılanlar için ben de tekrar özet geçeyim çünkü aynı şeyleri söylüyor. Yaklaşık 1,5 saat kadar önce bir arıza çıktı. Arıza ihtimali olasılığı %1'in üzerine çıktığı için kırmızı bir ekip kırmızı ekip adında bir ekibi gönderdiler. Özel eğitim almış iki teknisyen ve bir güvenlik görevlisinden bu ekip iki araçla oldukça tehlikeli olan roketin yanına Mobil fırlatma rampasında

Cıvatalarla ilgili bir takım işler yaptılar. Açıklama böyle. Biliyorum Türkçeye çevirince biraz garip oluyor ama cıvataları sıkmaya gittiler. 15 dakika kadar çalışacakları düşünülüyordu fakat herhalde bir yarım saattir falan çalıştıktan sonra şu anda geri dönüş yolundalar. Grafikte sağ tarafta sağ alt köşede %97'yi görüyorsunuz. Normalde %99'du bu operasyonun öncesinde. Çünkü durduruldu bu işlem ve %97'ye kadar kırmızıyla gördüğünüz sıvı hidrojen

Haznesindeki şey azalmaya başladı. Şimdi herhalde yeniden akışı başlatacaklar. Flow aşamasına geçilecekler stop aşamasından. Tekrar aynı şeyi açıklıyor. Neden %99'ken %97'ye düştü? Bakın etrafa böyle buharlaşma şeyleri görüyoruz yakın kameralarda özellikle yakın çekimlerde. Onun sebebi çok soğuk soğutulmuş bir sıvı hidrojen var ve işte orada sıcak havasında 20-21 derece falan şu anda orada hava. O buharlaşarak havaya karışıyor ve o eğer onu sürekli olarak beslemezseniz

Yavaş yavaş %97'ye kadar düştü işte şu anda yarım saat içerisinde. %3'ü buharlaşıp gitti. Şimdi işlemi tekrar başlatmaları lazım ki o %3'lük kısmı yeniden doldurabilsinler. O buharlaştıkça doldurmaya devam eden bir sistem var. Zaten o sistemi geçici olarak durdurdular bu çalışma sırasında. Evet, şu anda fırlatmadan sonra neleri göreceğimizi özetliyorlar. Bu arada şunu Dünyanın bugüne kadar gözlerinizle en güçlü roketlerinin fırlatılışına tanık olacağız. İnanılmaz bir tecrübe olacağını düşünüyorum ben. Muhteşem bir görüntü de olacak çünkü gece fırlat, gece yarısı fırlatması yerel saatle sabaha karşı 1:04 geçe açılıyor fırlatma penceresi.

Yine her zaman olduğu gibi pek çok aşamadan oluşuyor. Önce katı yakıtlı booster'lar ayrılacak, ardından booster ayrılacak ve bu geçici aşama Orion roketini yörüngedeki doğru noktaya ve doğru ana taşıyacak. O doğru nokta ve doğru ana gelindiği andan itibaren de bir ateşlemeyle, şöyle ufak bir Orion roketi aya doğru yolculuğuna Eee, yol sırasındayken, yani dünya ile ay arasında birkaç kere rotayı, yörüngeyi düzeltmeye yönelik küçük ateşlemeler meydana getirilecek.

Aya ulaşacak. Aya iniş yapmayacak. Bu insansız, mürettebatsız olan bir uçuş. Tamamen bütün sistemleri test etmek Etrafında döndükten sonra retrograde denilen yörünge hareketini yaptıktan sonra ayın yüzeyine 100 km kadar yaklaşacak. Ve ardından Evet, Orion tabii ilk kez tasarlanmış bir uzay aracı. Onun uzayda nasıl yönetileceğini öğreneceğiz bu Uzay koşullarında bütün bu yörünge hareketlerinde, yörünge düzeltme hareketlerinde neler yapacağına bakacağız ve ardından yine tam doğru zamanda ve doğru anda

Roketlerinin yönlendirmesiyle bu kez aydan dünyaya geri dönüş yapacak. Burada da anlatan [boğazını temizler] kişi şu anda en önemli görevin en önemli aşamasına En önemli ve en zorlu, en çok test etmek istedikleri yer aslında aralık ayında gerçekleşecek. dünya yörüngesine girerken 25.000 mil hızla girecek. Sesten 32 kat hızlı bir şekilde giriş yapacak. İşte o sırada içinde insan taşıyacağını da düşünecek olursak eğer, bu görevde değil ama gelecek

Sağ salim dünyaya giriş yapması ve hedeflenen yere, ki San Diego yakınlarında Pasifik Okyanusu'na inmesi planlanıyor. Paraşütleriyle iniş test edecekler. Görevin en zorlu ve en önemli test aşaması bu olacak diyorlar. Diğer kısımlar nispeten daha kolay. Çünkü insansız olarak zaten Mars'a da pek çok kez Ay'a da uzay araçları Oralar çok şey değil. Burada anlatmadıkları bir şeyi söyleyeyim ben. Orion'un üzerinde de yüksek çözünürlüklü kameralar var. Ve Ay'ın hani etrafında dönerken yörüngesinde dönecek dedik ya. Hep Ay'ın karanlık yüzü diye eee yanlış bir tercüme yapılıyor Dark Side of the Moon lafından ötürü. Onu bir edebi bir laf olarak ele alacak olursak karanlık değil çünkü. Bize göre bizim göremediğimiz diğer tarafında iletişimimiz kesilecek eee yaklaşık yarım saat 40 dakika kadar. Ve ardından tekrar iletişimimizin başladığı anda, yani Ay'ın arkasından dünyanın görüldüğü anlı anda Earth Rise dünyanın doğuşunu kaydedecek. Ve zannediyorum, umuyorum

Eee bu görüntülerin hepsini bize de gönderecek Orion kapsülü. Eee bu kez tabii çok daha yüksek çözünürlüklü kameralarla donatıldığı için çok daha enfes görüntülerle karşılaşacağımızı düşünüyorum. Bugünkü yayında değil elbette. Eee bugünkü yayında sadece fırlatmayı göreceğiz. Ay'a yolculuk minimum 3 gün Ve bu şeyler eee etrafındaki dönüş hareketlerini falan da kattığımızda hesaba eee tam olarak hangi gün ne zaman böyle görüntüler yakalanır ve paylaşılır onu bilemiyorum. Ama görev toplamda eee 25 gün 11 saat olarak yeniden planlandı. Yeniden diyorum çünkü ben bu görevle ilgili açıklama videosu eee 40 günden uzundu görev süresi. Fakat o fırlatmalar iki kez ertelendiği için şimdi bugünkü görev bugün itibarıyla 16 Kasım itibarıyla fırlatma gerçekleşirse eğer 25 gün 11 saat sürecek ve eee 11 Aralık 2022 tarihinde

Az önce de söylediğim gibi eee dünya atmosferine giriş yapacak. Sesten 32 kat hızlı bir şekilde 24.500 mil/saat hızla giriş yapacak. Toplamda bu 25,5 günde 2 milyon kilometreye yakın bir yol kat edecek bu arada Orion kapsülü. Şu anda konuşan kişi aksanından da belki anlayabilirsiniz Avrupa Uzay Ajansı'ndan. Onların projedeki katkılarını anlatıyor. Eee özellikle eee bir de Gateway var bu Artemis programına paralel olarak Eee şu anda Uluslararası Uzay İstasyonu var biliyorsunuz dünyanın yörüngesinde dönüyor. Gateway Lunar Gateway tam eee yeni bir uzay istasyonu ve bu kez ayın yörüngesinde ay dünya arasındaki bir yörüngede ikmal görevleri için adeta eee şehirlerarası yollardaki benzin istasyonları gibi düşünebilirsiniz. Görev yapmak üzere hazırlanıyor.

Yılları civarında bir yandan o da hazırlanıyor şu anda. O da yörüngeye oturtulacak ve böylece aya gidip gelen astronotlar çünkü artık hani böyle deneme görevi gibi değil Apollo zamanında olduğu gibi bir rekabetten ötürü yapılmıyor. Bu kez kalıcı olarak aya gidiliyor bir üs kurmak üzere. Yani sürekli olarak aya astronotlar gidip Bu sürekliliği, sürdürülebilirliği sağlayabilmek için de Arada Lunar Gateway Denilen bir uzay istasyonu çalışması eş zamanlı olarak yürütülüyor. Orada da Avrupa Uzay Ajansı başta olmak üzere Japon Uzay Ajansı ve Kanada Uzay Ajansı Uzay Ajansları, uluslararası başka ulusların uzay ajanslarının çok önemli katkıları var projelere.

Evet ve bu arada Avrupa'daki izleyicilere de günaydın diyor. Ben de bu arada Türkiye'deki izleyicilere tabii ki günaydın diyeyim. Sadece Türkiye'de değil, dünyanın dört bir tarafında Türkçeyi konuşabilen, Türkiye'de yaşayandan Fazla olmasa da toplamda belki de 100 milyona yakın Türkçe konuşabilen insan olduğu için Herkesi selamlayayım. Her neredeyse niz iyi akşamlar veya günaydın diyeyim ben Çünkü yerel saatle şu anda

Hala 15 Kasım'dayız. 11'i gece 23.22 Ama Türkiye'de saat sabah 07.22. Fırlatma penceresi Türkiye saatiyle 09.04 açılacak. Evet, şu anda oradaki kalabalığı Daha önce oradaki Birkaç fırlatmaya katılmış birisi olarak Heyecanı hissedebiliyorum. SLS gibi şu anda dünyanın en güçlü Fırlatıldıktan sonra orada nasıl hissedileceğini de şimdiden tahmin Evet, bu görev kadınların temsiliyeti açısından daha çok önemli ve gurur verici diyor röportaj yaptığı kişi. Çünkü bu Artemis göreviyle ilk kez bir kadın astronot da ayda yürümüş olacak, aya ayak basmış

Tabii yayına tekrar katılanlar olabilir düşüncesiyle tekrar hatırlatayım. Artemis 1 görevinde herhangi bir astronot yok. Şu anda gördüğünüz Orion kapsülünü üst açıdan görüyorsunuz. İçi boş ağırlıklarla, hatıra eşyalarıyla doldurulmuş durumda. Bu görevde sa, bu arada mankenler falan da var içinde, cansız mankenler de var. Sanki astronotlar varmış gibi gerçekleştirilecek ve tüm aşamaları test edilecek. Bu amaçla gerçekleştiriliyor. Artemis 2'de astronotlar olacak. Fakat Artemis 2'de bu Artemis 1 görevinin tamamen aynısını gerçekleştirecek. Yani aya iniş yapmayacak. Ayın etrafında bir tur atıp Artemis 3 göreviyle ayın güney kutbu yakınlarında belirlenmiş olan bir bölgeye astronotlar iniş yapacaklar. Bu kez kalıcı olacak bu görevler.

Daha önceki Apollo görevlerinde olduğu gibi 6 kere gidip inilip geri görev planlanıyor. Bundan sonra düzenli olarak nasıl şu anda Uluslararası Uzay İstasyonu'na astronotlar gidip geliyorsa aya da itibaren astronotlar düzenli olarak gidip gelmeye başlayacaklar. NASA'nın planları bu şekilde netleşmiş durumda. Ama sadece NASA değil, bir yandan Çin de ayda kalıcı bir uzay üssü kurma planları içerisinde. Bu kadar yapılmış bir açıklamaları yok ama onların da böyle bir isteği, böyle bir stratejileri olduğunu

Dolayısıyla en az iki ulusun 2030'lu ay üzerinde eee üssü olacağını öngörebiliriz. Bu biraz Antarktika'daki duruma benzetiyorum ben. Şu anda Antarktika'da da eee 20 civarında ulusun eee bilimsel araştırma yaptığı üsleri Benzer şey herhalde ay için de gerçekleşecek. Amerika Birleşik eee ilk üssü kurduktan sonra ardından belki Japonya, belki Kanada, Rusya gibi ülkeler de orada üsler Birlikler oluşturarak veya tekil olarak Hindistan keza yine eee ay üzerindeki en güçlü, en yüksek çözünürlüklü kameralara sahip uydular, Hindistan'ın gönderdiği

O onların yaptığı haritalamaları kullanıyor NASA'da. bütün bu işte yeni bir dönemin, ay üzerinde özellikle yeni bir dönemin başlangıcına tanık oluyoruz. O yüzden tarihi Artemis görevi diyorum ben. Hala geri sayım devam ediyor, duruyor. Yani durmuyor daha doğrusu, ilerliyor. Ve canlı yayın devam ediyor en önemlisi. Dolayısıyla ilk iki başarısız fırlatmaya göre şans çok çok daha yüksek. Hava şartları %90 oranında elverişli gözüküyor. Çok büyük bir ihtimalle bugün işte bu tarihi Artemis görevinin fırlatmasına tanık olacağız. Dile kolay, bunlar tarih kitaplarına geçecek

Ve sizler de belki çocuklarınıza, belki hahaha ben onu canlı canlı izlemiştim En azından ben böyle demeyi düşünüyorum. Evet şimdi başka görevleri de bunu da canlı olarak yayınlamıştım. Dart görevi eee bir dünyaya tehdit oluşturma ihtimali olan bir asteroide bodoslama dalan bir uzay gemisi vardı. Dart görevi başarıyla sonuçlandı bu arada. Onu da canlı olarak yayınlamıştım hatırlarsanız. Takipçilerim Sanıyorum şu anda da Capstone'u

Bütün bunlar eee ayla ilgili görevleri destekleyecek olan uzay görevleri eş zamanlı olarak dediğim gibi birçok devam ediyor. Bugün meydana gelen bir son dakika gelişmesini hani flaş flaş flaş diye duyurayım. Artemis 1, 2 ve 3'ten hep söz ediliyordu. Ben de konuyla ilgili videomda bu planlardan söz ettim ama bugün bu canlı yayının başlamasından başlamasından da değil aslında. Başlamasından birkaç dakika önce NASA Artemis 4 görevinin SpaceX'e verildiğini resmen duyurdu. Yani Starship

Evet, bu önemli. Bunu dikkatle dinlememiz lazım. Güzel evet, iyi haber. Şu anda ekip geriye döndü ve kaldığımız yerden devam ediyoruz. Hani o düşmekte olan sıvı hidrojen seviyesi %97'lere kadar düşmüştü. Belki şimdi grafiği de getirirler ekrana. Aaa o replenish vanalarını açtıklarında tekrar yükselmeye başlayacak. Evet, grafik geldi ekrana. Sağ alt köşede bakın %97 olarak görüyorsunuz şurada. Şu %97 olan durdurulduğu için %97'ye kadar düştü. Şimdi replenish vanaları açılınca bu tekrar %100'e kadar

Fırlatmayla ilgili bir saat değişikliği olacak mı? Geri sayımda henüz bu Şu anda ekip her şeyi yakalamış gözüküyor. Back on track ifadesini yakaladım. Şunu da söylemem lazım. Ekip bugün çok temkinli hareket etti. Ve aslına bakarsanız önceden duyurdukları planın ötesinde hızlı ilerleme kaydettiler. Yani şu anda bu kaybedilen vakti de telafi edebilirler diye ben tahmin Büyük bir ihtimalle fırlatma penceresi açılır açılmaz fırlatma gerçekleşir diye umut ediyorum. Yani Türkiye saatiyle sabah 9'u 4 geçe.

Yaklaşık 1 1,5 saat 1,5 saat değil mi? Evet. 1,5 saat sonra Tekrar söylediği yerel saatle gece yarısı sabaha karşı 1'i 4 geçe. Türkiye saatiyle 8 saat fark var aramızda. Burada daylight saving time uygulamasına geçildiği için 7 saatten 8 saate çıktı Türkiye saatiyle sabah 9'u 4 geçe fırlatma gerçekleşme ihtimali iyice artmaya başladı. Evet bir de tabii şu anda bazı deney kitleri de dolduruldu. Orion Evet içinde herhangi bir mürettebat taşımıyor ama bilimsel deney düzenekleri taşıyor. Az önce söylediğim mankenleri de taşıyor. Cansız mankenler de var.

Manken yerine man kelimesini moon yapmışlar. Ay yani. O mankenlere bile isim verirken neye dikkat ettiklerini şu anda açıklıyorlar. Evet, astronotların giyeceği kıyafetleri bile giydirdik o mankenlere. Böylece hani kameralarla da herhalde eee belli aşamalarda nasıl davranacaklarını test edecekler. Muhtemelen bu Van Allen eee Van Allen dışındaki o radyasyon bölgesindeki etkileri kıyafet içerisinde ölçümlenecektir diye tahmin ediyorum. Evet, eee içine sensörler yerleştirmişler ve bunların eee özellikle fırlatma aşamasında ne kadar titreyeceklerini falan ölçeceklermiş.

Şöyle düşünün, ayağa giden bir araba Şimdi bu arabayı böyle cansız mankenlerle test ediyorlar. Çünkü yolcularının konforu ve güvenliği her şeyden önde. Pek konforlu olamaz herhalde ne kadar isterlerse istesinler. Yer çekimini yenmek için dünyanın en güçlü roketlerinin üreteceği o şiddetli sarsıntı bir yere kadar güvenlik daha önemli. Güvenlikle ilgili işte o sensörlerin de yardımıyla bu cansız mankenlerin üzerine araçların yardımıyla

Özellikle kadın vücudunun da vurguladılar çünkü kadın astronotları Kadın vücudunun nasıl davranacağı radyasyondan ne şekilde etkileneceğine yönelik bakın cansız mankenlerin üzerine yerleştirilmiş sensörleri de Evet, şöyle bir kıyaslama yaptılar. Uzaydaki radyasyon bir gün uzayda tabi olacağınız radyasyon dünyadaki bir yıl lık radyasyona denk. Yani bizim deniz seviyesindeyken güneşten bizi etkileyen radyasyon miktarını derin uzayda yani herhangi bir korumanın olmadığı uzayda astronotlar bir günde maruz kalıyorlar. İşte bu maruz kaldıkları o yüksek enerjili güneşten gelen partiküller yani radyasyondan onları nasıl koruyacaklarına dair alacakları

Ve işte bütün bu aldıkları tedbirlerin testlerini gerçekleştirecekler. fırlatma ve sonrasındaki 25,5 günlük görevin Artemis 1 görevinin Evet, şimdi böyle bir gelenek var. Oyuncak gönderiyorlar. Yer çekimsiz ortamın kütle çekimsiz ortama varıldığını anlayabilmek için bu kez Snoopy'i gönderiyorlar. Sevimli köpeğimiz Snoopy Bu kez Amerika'da çok seviliyor bu karakter. Eee, ve verdiği mesajlarla da bu çizgi roman serisi halkın gönlünü almış durumda. Gençlerin, çocukların. Gerçekten, eee, bir takım erdemleri vurgulaması, ahlaki mesajlar vermesi açısından bu Peanuts adı verilen çizgi roman ve o çizgi romanın sevilen kahramanlarından Snoopy adlı bu karakter bu görev için çok uygun. Bizde çünkü örtüşüyor bizim de, eee, bakış açımızla diyorlar. O yüzden işte Eee, böyle bir gelenek var bütün uzay görevlerinde. Yer çekimsiz ortama ulaşıp ulaşmadıklarını anlamak için böyle bir oyuncak koyuyorlar ve o oyuncak da yer çekimsiz ortamda kapsülün içerisinde dolanmaya başlıyor. Bu görevde Snoopy'i gönderiyoruz

Aya. Orion'un içindeki fotoğrafı da böyleymiş Evet, ikisi de burada yanımızda. Eee, NASA genel olarak Amerikalılar bu tür görevleri, eee, böyle daha insancıl iyileştirmek, humanize deniliyor işte buna da. İnsanileştirmek ve kitlelere iletişimini kolaylaştırmak için böyle işte bizleri de gülümseten eee, stratejileri kullanmayı iyi beceriyorlar doğrusu. Bunları şimdi oyuncak olarak da piyasaya sürerler diye tahmin ediyorum. Gerçi NASA kar amacı gütmeyen bir kuruluş ama

Evet, şu anda konuşmakta olan astronotun bu görevde kendi yerine gönderilen mankeni giyecek. Fakat işte ben giydiğimde böyle gözüküyordu diyor. Evet, biz her zaman böyle hayvan oyuncakları seçiyoruz. Daha öncesi işte bakın bir oyuncağı gösteriyor şu anda. daha önceki görevle ilgili bir şey anlattı da işte oradaki kaplumbağa seçtik ama oraya Almanca başka bir hayvanın ismini verdik çünkü görevdeki arkadaşlardan bir tanesi Alman'dı. Neden böyle bir karmaşık bir şey seçtiniz diye sorunca da ve diplomasi işte hani ekipteki herkesi kollayalım.

Evet, çok şirin bir maskot gerçekten de iyi seçim. Evet, bugünkü fırlatma görevinin %30'u kadınlar tarafından sorumluluğu üstlenmiş durumda ve bütün bu ekibi yöneten kişi de zaten fırlatma komutanı da bir kadın. Evet, şimdi geçmiş fırlatmalarda sadece Joanne Morgan varmış Apollo 11 mühendisi olarak. O günlerden bugüne görüyorsunuz %1'den %50'ye çıkmış durumda kadın gücü. Bu hanımefendi Apollo 11 görevinde bu odada bakın highlight ediyorlar. Bu odadaki tek kadınmış. Şimdi ise o odanın %30'u kadınlar tarafından yürütülüyor ve projenin başında da bir kadın var dediğim gibi.

Aynı zamanda bir sembolik olarak bir temsiliyet misyonu da yüklenmiş durumda. Zaten görevin adı Maskülen bir isim olan Apollo'dan onun kız kardeşine Artemis'e geçmiş olduk. Şu anda bu yayını izleyen yarısının kadın olduğunu düşündüğümüzde hedef ideal hedef herhalde o komuta merkezinin de en az yarısının kadın olmasıdır. Şu anda en azından o hedef doğrultusunda %30'a gelinmiş durumda. Şimdi konuşan astronotumuz konuk olan astronotumuz ki burada da fotoğrafını görüyoruz. Amerikan Deniz Kuvvetlerinde bir asker aynı zamanda.

Anladığım kadarıyla denizaltı görevlerinde de bulunmuş. Onunla ilgili bir kulübün de bir üyesiymiş. Denizlerin altı ve ay görevi. Bir aksilik çıkmazsa büyük bir ihtimalle aya ilk inecek kadın olabilir arkadaşlar konuşan kişi. Şu anda böyle bir açıklama yapılmadı yanlış anlaşılmasın ama Kayla Barron isimli bu kadın astronot 24 astronottan biri. Onu söyleyeyim. 24'te bir ihtimalle aya ayak basacak olan yeni grubun parçası. O 24 kişinin de yarısı kadın, yarısı erkek. Dolayısıyla o ilk kadın olacağını düşünecek olursak 12'de 1'e düşüyor ihtimal.

Ama eminim ekibin diğer üyeleri de en az bu kişi kadar yetkinlik sahibidir, bilgi sahibidir diye tahmin ediyorum. Evet, 52 dakika kaldı 2 saatlik pencerenin açılmasına. Ses bu arada oradaki yayından gelmiyor, benden kaynaklanmıyor şu anda. Herhalde müdahale ederler. Evet, mikrofonunu açmamış. Evet, şimdi bakın Kennedy Uzay Florida'daki Kennedy Uzay İstasyonu'ndan aslında fırlatma yapılacak ama niye fırlatmadan sonra Teksas Houston'daki Johnson Uzay Merkezi'nden yönetilecek diye soruyor olabilirsiniz. Aslına bakarsanız Apollo görevlerinde de çok meşhur bir söz var. Houston we have a problem diyorlardı, Houston diye konuşuyorlardı hep. Fırlatma Florida'dan yapılacak olsa da bu görev, uzaydaki kısmı unutmayın, görevin fırlatma aşaması sadece bir aşama. 2 saatte bitip gidecek.

Asıl kısım başlayacak. 25 gün boyunca görev buradan, Houston'dan yönetilecek şu anda. Oraya bağlandılar o yüzden. Evet, 2 hafta önce tekrar tekrar diyorum çünkü zaten taşınmıştı bu Şu anda o görüntüleri veriyorlar banttan olarak. İki hafta kadar önce bu şekilde fırlatma rampasına taşındı. Assembly building'den o gördüğünüz büyük binadan ki dünyanın en büyük bu binadan işte dünyanın en büyük binalarından biri Ve işte bu yine dünyanın en büyük vinçlerinden biriyle yavaş yavaş

1,5-2 kilometrelik bir süreyi herhalde 5-6 saatte falan çok yavaş yavaş Ağustos ayının sonundaki fırlatmadan çok güçlü bir kasırga yaklaştığı için onu tekrar içeri aldılar. İki başarısız fırlatma deneyiminin ardından işte bu vinçlerle taşıyorlar. Bunlar yani gerçekten çok büyük. Zaten yanında insanları gördüğünüzde de fark edebilirsiniz. NASA'nın davetiyle gittiğim yer zaman ben bunların hepsini çekmiştim. İlgilenenler kanalıma yeni abone olmuş olanlar eski arşivimden izleyebilirler. Bütün bunların hepsini çektim orada.

Büyüklükteki bu vinçler fırlatma rampasına iki kez taşıdılar. Dediğim gibi kasırga tehlikesi nedeniyle. Daha sonra o kasırgayı atlattı. Bir kasırga daha geldi bu kez taşımadılar. Onu atlatabilir diye düşündüler. İki hafta kadar önce hafif hasarlarla ikinci kasırgayı atlattı. Fırlatma rampasındayken ve nihayet bugünlere geldik. Evet bakın Guinness Rekorlar Kitabı'na da girmiş. Kendi başına hareket edebilen dünyanın en ağır aracıymış. Az önce gösterilen araç 3106

29 Ağustos 2022 tarihi itibarıyla Guinness Rekorlar Kitabı'na da geçmiş eee ağır vasıta yani kelimenin tam anlamıyla dünyanın en ağır vasıtası. Tekrar edelim eee bu 48 dakikalık geri sayım fırlatma zamanının değil, fırlatma penceresinin başladığı zamanın geri sayımı. Eee daha sonra T [boğazını temizler] - T - asıl fırlatmanın olacağı zaman yani biz tamam şu anı hedefledik ve artık geri sayımımızı başlatıyoruz diyecekler. O zaman L harfi T harfine

Şimdi ne oluyor şimdi bakalım. Küçük öğrenciler otobüslerle herhalde fırlatma rampasına gönderiliyor. NASA'nın başkanını gördük, eski bir astronot kendisi ve aynı zamanda eski bir senatör. Burada özellikle gençlere, çocuklara, öğrencilere yönelik mesajların verildiği kısma geldik. NASA pek çok görevine öğrencileri de aktif olarak katmak için çaba sarf Gelecekteki insan havuzunu kaliteli, yetkin beyinlerle, zihinlerle donatmak, ilgi uyandırmak ve uzay görevlerine yöneltebilmek amacıyla

Bunun çeşitli seviyelerde de yapıyorlar eee Kennedy Uzay Üssü'ne okul gezileri düzenleniyor. Ya da bu okul gezisini yapamayacak olanlar varsa kendi kentlerinde, yaşadıkları yerlerdeki müzelere Uzay görevlerinde görevlerinden emekli olmuş olan uzay araçları bu müzelere dağıtılmış durumda. Ülkenin dört bir tarafındaki müzelerde mesela uzay mekikleri var. Aya gönderilmiş kapsüller var. Aydan toplanmış meteor örnekleri var. Çok şirinler. "Ben de böyleydim." diyor bakın bu astronot. Eee, sanırım ben de o yaşlardayken benim yüzüm de aynı bu şaşkınlık ifadesine sahipti.

"Ben de onların o girdiği VAB dediği işte o büyük bina, eee, Vehicle Assembly Building kelimelerinin baş harflerinden Eee, roket orada inşa ediliyor. İnşaat rampası diyebiliriz. Oraya ilk girdiğimde ben de öyle oldum." Evet, tam olarak benim söylediğim şeyi söyledi sunucu da. Eee, "Biz zaten bu işi bu yüzden yapıyoruz." dedi. İnsanlara, özellikle gençlere ve öğrencilere ilham vermek için. Evet, eee, az önceki gösterdikleri videoda çalınan müziğin adı Artemis

Artemis nesli. Ben de konuyla ilgili aya dönüş videomda bunun Artemis nesline hazırlık olduğunu Bu bir nesli formasyona için yapılan bir görev aynı zamanda. Bir de konuya böyle bakmak lazım. Evet, sanıyorum bir öğrencinin yazdığı eseyi, bir makale, deneme, hikaye, neyse onun canlandırmasını yapmışlar bu İlk, eee, mürettebatlı Artemis görevinin hikayeleştirmesini yapmışlar. Evet, böyle kademe kademe nasıl şu anda Uluslararası Uzay İstasyonu böyle inşa Ay'da da böyle bir üs inşa edilecek. Biz şu anda bu işlemlerin, bu görevin, bu Artemis nesline yönelik hazırlanan görev ilk ve belki de en önemli adımına, tarihi Artemis görevinin birincisine hep birlikte tanıklık 43 dakika sonra fırlatma penceresi açılmış olacak. Evet, söylediğim gibi NASA'nın eee, esey kontesti, makale yarışmasının kazananlarından biriymiş az önceki

Eee, herhalde kendisinden zaten okudu. Az önce de söylediğim gibi NASA, eee, bu hevesi arttırmak için okullarda bu tür şeyler yapıyor, yarışmalar düzenliyor, makale yarışmaları, isim koyma yarışmaları düzenliyor ve böylece çocukları ve öğrencileri de herhalde kazananlarla şimdi konuşacağız. Onları da bu işin içine katıyor. Evet, az önceki animasyonda sesini duyduğumuz çocuklar herhalde bunlar. Ve NASA'nın makale yarışmasının İlk duyduğumda çok heyecanlıydım, sinirliydim birazcık. Ne bekleyeceğimi bilemez haldeydim.

Yani buna başvuran çok fazla sayıdaki insan arasından seçilmiş olmak bizim için çok büyük bir mutluluk ve gurur kaynağı. Sence dünyanın en güçlü roketini hemen bu nehrin karşısından izlemek nasıl Evet, son derece heyecanlıyım. Gözyaşlarımı tutabilecek miyim Evet, bütün gözler Artemis'in üzerinde. Sosyal medyadan gelen sorulara bakalım şimdi de. Evet, yine bir meşhurdan. Bakalım kimden gelecek soru? Aaa, Keke Palmer. Nope filminde vardı

Aya dönmek Mars'ı nasıl etkileyecek? Mars'ın yolunu nasıl döşeyecek? Evet her şey ideal olduğunda Mars'a gitmek bile 6 ay sürüyor. Bakın aya gitmek 3 gün, Mars'a gitmek 6 ay, o da ideal şartlarda. İletişim filan da tabii çok daha hızlı gerçekleşiyor doğal olarak ayla. İşte bu ayda, ay görevlerindeki teknolojilerimizi test edebilirsek Mars'ta neye ihtiyacımız olacağını daha da iyi anlayacağız diyor.

Evet soru astronot Kayla'ya geldi. Sana ne ilham verdi diye sormuşlar. Ya aslında bakarsanız ben pek de böyle hayal edemiyordum. Tabii ki çok severek ve yakından takip ediyordum uzay görevlerini ama sonra işte bir araştırma yapıldı, anketler yapıldı. Benim yetenek setimin çok uygun olduğu ortaya çıkınca ben de çok heyecanlandım. Aslında denizin altındaki görevle derin uzaydaki görevler arasındaki benzerlik yatacaktır. Herhalde ondan olsa gerek, eee, böyle bir göreve benim tecrübem ve bilgi birikimim yeterli oldu diyor.

Snoopy hazır mı, heyecanlı mı? Ben şimdi sizi bir 20 saniye birazcık baş başa bırakacağım Bir 20 saniye ara verip geliyorum. Evet, gördüğünüz gibi yayına yeni katılanlar için söyleyelim, şurada bir arıza çıkmıştı. %100'den %97'ye kadar düşmüştü. Fakat kırmızı ekip adı altında 3 kişilik özel eğitilmiş bir ekip gönderildi. Son derece tehlikeli olan roketin yanına gittiler, çalıştılar ve arızayı giderdiler. Ve böylece %97'ye kadar düşmüş olan likit ve sıvı hidrojen tankı artık %100'e gelmiş oldu.

Önemli bir açıklama yapıldı şimdi. Eee, anlayabildiğim kadarıyla eee, menzil güvenlik görevlisi diye çevirelim, range safety officer'ın verdiği bir raporu aktardılar. NASA test direktörüne kötü bir e e switch'i bir ethernet anahtarı e ile ilgili bir problem yaşanmış ve şu anda bunu değiştirmek ve yeniden doğrulamak için çalışıyorlarmış. E 70 dakika kadar Yani şu anda T minus'a dönüştü gerçi 34 dakika E belki biraz daha uzun sürebilir dediler. Şu anda hala eğer bu yapılamazsa çünkü no go olabilir yani iptal edilebilir

E fakat üzerinde çalışıyorlar. Benim vibes diyelim vibe a şu anda hala fırlatmanın olacağı İnteraktif ekranda yakıyor bu arada hakikaten çok güzel. Şu anda e astronotları Astronotları ve bu en önemli kısmı bu arada tabii uzay aracının kendisi. Eee, bu araç Orion. Aya kadar gidecek olan araç. İçinde astronotları taşıyacak. Uzunca bir süre astronotlar onun içinde vakit geçirecekler. Bu alt taraf geçici olan bölge. Bu tamamen ESA tarafından geliştirildi.

Sekiz tane, eee, yönlendirme motoru ve ortada bir tane ana motoru var. Güneş panellerini görüyoruz enerjisini alabilmek için. El hareketleriyle yaptığı türdeki manevraları gerçekleştirmek üzere tasarlanmış bu, eee, modüldeki motorlar. Bunun içinde de yine tanklar var. Tabii daha küçük ölçekli tanklar, yakıt Evet, bu son gösterdikleri modül, eee, Avrupa Uzay Ajansı tarafından tasarlandı. O yüzden şimdi Jasmine'e bağlandık. Yanında Avrupa Uzay Ajansı'ndan bir yetkili var.

Süper bir, eee, unvanınız var herhalde. Büyük bir işiniz de vardır dedi. Adam da böyle yaptı. Yani bence de. eee, contains. Among the tanks and the pressurization of the system. The, eee, Evet, genel olarak Avrupa Uzay Ajansı'nın yaptığı teknik katkıları aktarıyor şu anda. 33 tane ateşleme sistemi ile ilgili çok önemli sorumluluklar üstlenmişler. Toplamda 33 tane farklı motor üzerinde çalışmışlar. Aynı zamanda bu ara bir kapsül olduğu, ara bir modül olduğu ana kapsül olan Orion'a giden elektrik aksamını vesaireyi de

Avrupa Uzay Ajansı geliştirmiş ve servis modülü dedikleri o modüle Burası da Avrupa'daki bir kontrol odası. Şu anda bayağı boş gözüküyor gerçi orada sadece iki kişiyi görüyorum. Sadece Avrupa'da değil, bizim Avrupa'daki arkadaşlarımızın bir kısmı da Teksas Houston'daki kontrol odasında Bütün o bizim koyduğumuz sistemlerdeki parametrelerin kontrolünü sağlıyorlar ve doğru çalışıp çalışmadığı konusunda teyitlerini veriyorlar diğer ekip Eğer nominal gitmeyen bir şeyler varsa

Hemen NASA ekibini bilgilendirip onlara destek olacaklar bu arızaların giderilmesi konusunda. Evet, Hollanda'daymış Avrupa Uzay Ajansı'nın kontrol odası da. Şu anda dünyanın farklı farklı ülkelerinden farklı kontrol hem izleniyor hem de bazılarından kontrol ediliyor Artemis 1 görevi. Biz de aynı zamanda Avrupa'daki en iyi şirketleri seçtik ve onlara ihalelerimizi verdik. Bu projeleri yürütürken ESA projelerini, ESA kısmını işin düzenlerken binlerce şirket çalıştı arkadaşlar Artemis 1 projesinde. Bu şirketlerin bir kısmı Amerika Birleşik Devletleri'nde, bir kısmı Avrupa ülkelerinde.

Houston'a bağlandık şimdi. Evet, o OCSS adlı bu kostümleri, kıyafetleri Uzay yürüyüşünü yapacakları araç da bu. bunlar da bir çeşit uzay gemisi olarak değerlendiriliyor bu arada. Özellikle dış uzayda veya ay yüzeyinde yürürken kullandıkları o çok kıyafetlerdi bir çeşit uzay gemisi olarak değerlendiriliyor. Uzay aracı olarak özür dilerim, gemisi değil uzay aracı olarak değerlendiriliyor. Ama aynı zamanda rover'lar da olacak.

Uzun mesafeleri bu elektrikli rover'larla Yayının başında ben de yine söylemiştim, Gateway programı da eş zamanlı olarak yürütülüyor. Bu ay ile dünya arasındaki bir yörüngede civarında yerleştirilecek. Şu anda bakın yapım aşamasında görüyoruz. Gateway uzay üssü, ay uzay üssü diyebiliriz. Böylece bundan sonra ayda kalıcı olarak yaşayacak olan astronotların oraya gidiş sürdürülebilirliği sağlayacak. Ve bir yandan da insanların uzayda uzun süreli yaşamlarına ilişkin araştırmalar hem dünyada hem de uzayda şu anda uluslararası uzay istasyonunda devam ediyor.

Birçok inisiyatif, birçok proje, birçok ulus eş zamanlı olarak ve on yıllardır aslında bugünler için çalışıyorlar ve çalışmaya devam edecekler. Uzaya ilişkin projeler ve görevler eee on yıllar süren eee istikrarlı çalışmaların sonucunda ancak ortaya çıkabiliyor çünkü. Bu kez Apollo görevlerinden farklı olarak tamamen farklı bir yere gidiyoruz. Apollo görevlerinde daha ekvatora yakın bölgeleri seçmiştik. Ama Artemis'te güney kutbuna yakın bir bölgeye

Bu özel bir bölge çünkü bazı yerleri sürekli olarak gölgede kalıyor. Yani son derece soğuk. Hiç güneş almıyor. Milyonlarca yıldan beri güneş almayan yerler var orada. Gölgede kalan yerler var. İşte o gölgede kalan yerlerin içinde donmuş halde su olabileceğini olduğunu biliyoruz. eee şimdi o işte o suyu çıkartabilecek özel rover'lar da geliştiriyorlar. İşte şu anda yayına görüntüye geldi. Bunlar robotik rover'lar. Bunlar o gün güneş almayan gölge bölgelere gidip orada katı halde donmuş halde bulunan eee suyu alıp güneşe çıkartıp eritip kullanılabilir sıvıya, suya dönüştürecek. Ve böylece ay'daki kalıcı üstte çok önemli olan sıvı ihtiyacını, bu sadece içecek anlamında değil, eee yakıt anlamında da

Onların ihtiyaç duyacağı önemli bir şey. Dünyadan taşımak yerine çok maliyetli ve sürdürülebilir olmayan bir yöntem yerine o yüzden güney kutbuna gidiyorlar bu Apollo görevlerinde de ay'a bir takım araçlar yerleştirdiler. Mesela lazer yansıtıcılar yerleştirdiler. Bu sayede hala o lazer yansıtıcılarla ay'ın eee ve aradaki süreyi sürekli olarak Fakat şimdi çok daha sofistike, çok daha karmaşık deney düzenekleri gönderebileceğiz. Orada kalıcı üst kurulduğumuz takdirde.

İşte bu şekilde Apollo ve Artemis görevleri birbirinden farklılaşmış Bir yandan da işte 4.1 milyar dolarlık kamuoyunun boğazına eee oturan o büyük lokmayı da açıklamaya çalışıyorlar. Birlikte ekrana bir kolaj halinde geldi. Evet, farklı farklı şeyler, sanat eserleri, çizimler. Evet, böyle çok farklı şekillerde, yaratıcı biçimlerde kendisini ifade eden insanların bu projenin bir parçası gibi hissetmeleri bizim de çok hoşumuza

Eee, bu fotoğrafı da astronot çekmiş. Şu anda konuşmakta olan astronot yörüngedeyken çekmiş, dünyanın Evet, ben Uluslararası Uzay İstasyonu'ndan kendim çektim bu Ben kendim çekemedim ay fotoğrafı ama ne dersin, seninle beraber yapalım mı dediler ve ayı ellerine alarak bir selfie çektiler, moon snap Bu da sadece, yani insanları bu işin içine katmak için, aktif bir çaba içerisine sokmak için, harekete geçirmek diyorlar. Bu arada hemen söyleyelim, yerel saatte şu anda gece yarısı 12:14

Hani uykusu, hedef kitle Amerika Birleşik Devletleri'ndeki insanların uykusu geldiyse harekete geçirmek için yapıyorlar. Ama Türkiye'den izleyenler için şu anda sabah 08:14 geçiyor. Günaydın diyelim bizi izleyen herkese, Türkiye'den izleyen herkese. Evet, T minus 19'u görüyorum. Hala eee devam ediyor galiba çalışmalar. Yani her şey yolunda gibi gözüküyor. Herhangi bir erteleme falan gelmedi. Alternatif kaynakları kontrol ediyorum bir yandan. Oralarda da bir problem yok gibi. Şu anda NASA'nın resmi yayınında daha önce benim de canlı olarak yayınladığım DART göreviyle ilgili görüntüler var, biliyorsunuz. NASA bir uzay aracını gönderdi, dünyaya tehdit eden, etme olasılığı olan bir asteroitin yönünü değiştirmek için. Eğer bir uzay aracı gönderip çarptırırsak belli bir hızla, yönü değişir mi diye denemek için gönderdiler. Çarptırdılar ve başarılı oldular. Yörüngesinde bir değişim değişim meydana getirmeyi başardılar.

Evet, insanlığı uzay uçuşunda yeni bir çağı başlatacak Artemis 1 görevi. Yepyeni bir nesil ortaya çıkacak, yeni bir astronot nesli, yeni bir uzay nesli, Artemis nesli diyor buna NASA. Ve eee insan ve önemli yükleri, ağır yükleri aya göndermek için başlatılmış bir çalışma bu, proje bu. Gateway eee ayın yörüngesine yerleştirilmiş ilk uzay istasyonu olacak. Şu anda o hazırlanıyor bir yandan da. O da önümüzdeki yıllarda yörüngeye yerleştirilecek, ayın yörüngesine.

Ve bir anlamda ay ile dünya arasında artık sürekli olarak eee gerçekleşecek insanlı uçuşlarda bir ara istasyon görevi görecek. eee yollardaki benzin istasyonlarına benzetiyorum ben. Tesislerimize hoş geldiniz. Çaylar şirketten şeklinde anonslar yapılacak belki de orada astronotlara Ve bütün bunlar tabii ki bir gün Mars'a da insanlı olarak yapılacak görevlerin açacak. İşte bu yüzden şu anda ekranda gördüğünüz kişilerden dört tanesi önümüzdeki yıllarda ayın yüzeyinde yürüyecek, Güney Kutbu'nda ilk adımlarını atacaklar. Hani hep Neil Armstrong falan diyoruz. Az önce gördüğümüz kişilerden birisi yeni nesil

Astronotlardan biri olacak. İlk kez bu kez bir kadın ayak basacak. Özellikle biyolog ve jeologları göndereceğiz ve onlar da orada kalıcı yolunu açacak deneyleri, düzenekleri kurgulamaya başlayacaklar. Evet ve aynı zamanda aya sürekli olarak kargo taşımacılığı da başlayacak. Aya dönüyoruz, bir daha geri dönmemek üzere artık kalıcı olmak üzere bu kez. Ooo, Yo-Yo Ma ve Philadelphia Orkestrası tarafından canlı bir konser pardon, canlı değil.

Güzel Amerika şeklinde bir eser icra ediliyor şu anda. Philadelphia Senfoni Orkestrası ve Yo-Yo Ma eşliğinde. Ünlü çellist diyelim Yo-Yo Ma için. Yaşayan en büyük çellist olarak kabul ediliyor kendisi. Evet, ben de bu vesileyle şöyle diğer alternatif kaynaklardan neler olup bittiğini anlamaya çalışayım. Gelişmeler ne alemde? Fırlatma penceresinin açılmasına az bir süre kaldı. Tekrar hatırlatalım, bu 14 dakika sonra fırlatma olacağı anlamına gelmiyor şuradaki geri sayım.

Aaa, bazı aşamalarda hold'a alabiliyorlar, durdurabiliyorlar Sonra tekrar devam ettirebiliyorlar. Bunu söylemekte fayda var. Uzunca bir süredir kontrol merkezine bağlanmadık. bunun sebebini merak ediyorum. Alternatif kaynaklarda da yani en fazla 20 dakikalık eee, tazelikte bir bilgi bulabiliyorum. O bilgide az önce de sizlere söylediğim kırmızı ekip başarıyla eee, sızıntıyı giderdi ve bu sızıntı tekrarlanmadı. Eee, başka bir arıza çıkmıştı. Ethernet

Eee, o da değiştiriliyor. Şeklinde en güncel eee, kontrol odasındaki bilgi bu Evet, senfoni orkestrasının icra ettiği eseri de dinledik. Yo-Yo Ma solist, çellist Yo-Yo Ma eşliğinde Philadelphia Senfoni Orkestrası. Evet, çok duygusal bir hale soktu bizi Bir çeşit gurur duygusu yaşattı bize. Şu anda bu tarihi Evet, Beyaz Saray da yakından takip ediyor bu fırlatmayı. Kamala Harris'i görüyoruz. Vice President kendisi, başkan yardımcısı. Kennedy Uzay Merkezi'ne gelmiş, incelemelerde

Amerikan başkan yardımcısı seviyesinde görev izleniyor. Biden'dan bir haber yok. Dediğim gibi bu mürettebatsız bir uçuş olacak. Ooo, adamım Jack Black. Hadi bakalım. Sorusu neymiş Jack Black'in? Evet, birkaç sorum var diyor. Apollo 10.5 diye bir şeyde yer almıştım. Artemis Apollo'dan nasıl farklı diye bir soru sordu öncelikle. farklı olarak Apollo'da hep kısa kısa ziyaretlerimiz vardı. Bu kez daha uzun süreli gidiş gelişlerimiz olacağı için özellikle bilimsel deneylerimiz ve düzeneklerimiz daha uzun olacak. Orada bir habitat yaratacağız. Yani kalıcı olarak orada bitkiler

İnsanların orada sürekli olarak yaşayabilmesine uygun bir ortam yaratmaya çalışacağız. Dolayısıyla en önemli farklılığı bu. İkinci soru ne? Uzayda olmak nasıl bir duygu? Harika bir duygu. 6 ay boyunca tabii ben uzayda kaldığım için diyor yörüngede, sanki böyle bir ağırlığım yokmuş gibi hissettim. Aslına bakarsanız dünyaya dönünce de bir ayarlamak için bir vakte ihtiyaç oluyor herhalde değil mi? Evet, yani dünyaya gelince gerçekten de öyle hissediyoruz. Ya aslına bakarsanız eee hani kıtalar arası uçuş yapmış bir birileri varsa aranızda bilecektir. Yani jet lag falan duygusu da buna benziyor 7-8 saatlik bir normal uçak uçuşunun ardından bile insan bazen bir haftaya yakın süre kendine

Evet, şu anda da açıklamayı yapılıyor. Sizin de dikkatinizi çekmiştir. 10 dakika kala eee durduruldu. Ben de söylemiştim bu doğru bir eee şey değil durdurulacak diye. 30 dakika kadar durdurulacak şu anda. Hold'a alındı. Fakat 30 dakikadan da uzun olabilir onu da söyleyeyim ya da 30 dakika sonra başladıktan sonra tekrar hold'a Tekrar eee hatırlatayım. Şu anda Türkiye saati 8.25. Fırlatma penceresi 9'u 4 geçe açılıyor Dolayısıyla zaten planlı bir durdurma gerçekleşti şu anda.

Ama bir yandan da bir arıza vardı. O arızayı da hala gidermeye çalışıyorlar Dolayısıyla 30 dakika mı olacak bu hold yoksa daha mı uzun sürecek? Ona Evet, kritik bir sistem olduğu için de mutlaka çalışır hale geldiğinden emin olmaları gerekiyor. Tekrar hatırlatalım. Eee, şu anda 10 dakika kala durduruldu. 30 dakika boyunca durdurulacak. Yani 40 Eee, 8.25. Tam işte 9'u 4 geçe falan. Yani fırlatma penceresinin açıldığı ana denk geliyor.

Dolayısıyla, eee, şu anki ilk şeye göre Türkiye saatiyle 8 civarında tekrar açılabilir bu T- 10. Eğer başlatılırsa geri sayım tekrar 30 dakika sonra o zaman 9'u 4 geçe fırlatılacak Ama başlatılamaya da bilir. Şu anda ekipler bir yandan o kritik arızaları çözmeye çalışıyorlar. Bir yandan da bu hold'u, durma durumunu, yarım saatlik durma, zaten planlanmış olan durma uzatıp uzatmayacaklarını

Evet, gördüğünüz gibi hala her şey çok dinamik bir şekilde ilerliyor. Evet, Başkan J.F. Kennedy yaptığı meşhur konuşmasıyla tekrar kulaklarımıza geliyor. Amerika'nın en genç başkanıydı. 2 yıllık görevinde çok şey şey başardı. Bir tanesi de Apollo görevinin başlatılmasıydı fakat aynı zamanda en kısa süreli başkanlık görevi yapan kişilerden biri oldu. Kaderin ilginç bir cilvesi Dallas'ta vurularak suikaste kurban giderek ölmesine kadar J.F. Kennedy.

İyi, kaderin ilginç bir cilvesi diyorum Houston'da Teksas'ta aynı eyalette ve uzay görevleri Apollo görevleri de yine oradan hep yönetildi. Evet, burada Apollo görevinin veteranları diyelim, gazileri konuşmalar yapıyorlar. O görevi tekrar Yarım asır önce başladı bu görev. 11'den itibaren 6 kez Amerika Birleşik Devletleri aya toplamda 18 tane astronotu gönderdi. Bunlardan 12 tanesi aya iniş Her seferinde üçlü gruplar halinde gittiler. Her gruptan iki tanesi aya iniş yaptı ve toplamda

Gelmiş geçmiş tüm insanlık tarihinin içerisinde sadece 12 erkek ay yüzeyinde yürümüş oldu. 12 beyaz erkek yürüdü bugüne kadar ayın üzerinde yılları arasındaki 3 yıllık dönemde. Onlardan bir kısmını gördük az önceki videoda, şu anda da devam etmekte olan videoda hala parçası olan insanları, hayatta olan buraya taşıyorlar. Yayına yeni Jim Lovell, meşhur astronotlardan bir tanesi. Yayına yeni katılanlar için T-10,

Geri sayıma 10 dakika kala durduruldu. Bu planlı bir durdurma. Yayının başından beri söylüyorum. 30 dakikalık bir durdurmayı planlıyorlardı. Türkiye saati ile 9, en erken 9'u 4 geçe fırlatma başlayacak. Dolayısıyla Türkiye saati ile en erken T-10 tekrar geri sayıma başlayabilir. Kennedy Uzay İstasyonu'ndayız şu anda. Burası müze kısmı. Amerika Birleşik Devletleri'ne yolunuz düşerse, Florida'da Kennedy Uzay Merkezi'ndeki burayı gezebilirsiniz. Oturan kişilerin üstünde tarihi Satürn 5 roketi var. Yani astronotları zamanında

Roketin kendisi var. O zaman için dünyanın en büyük roketiydi. Bugün Artemis'i taşıyacak olan SLS roketi o unvanı almış oldu. Fırlatma da zaten hemen o müzeye çok yakın bir yerden gerçekleştiriliyor. Burası da o müzenin hemen önündeki Şu anda tahminen fırlatma rampasına 5 mil, 7-8 kilometre uzaktadır diye tahmin ediyorum bu kalabalığı. Evet, Amerika'nın farklı eyaletlerinden, Georgia ve Utah eyaletlerinden iki tane konukla röportaj gerçekleştiriliyor.

Bu roketin yapımında çalışmış. Ben de uzayla ilgili şeylerin hayranıyım. O yüzden buradayım. Tüyler diken diken diyor, gösteriyor kollarını. Evet. Sizin diyor, yakınınızın burada çalıştığını bildiğimize göre siz neler hissediyorsunuz? Yani en son aya gidildiğinde ben dünyada yoktum. O yüzden ne kadar uzunca bir süreden beri, ne kadar büyük emeklerle bunun hazırlandığını da biliyorum. O yüzden çok heyecanlıyım. Evet, hadi git bakalım Artemis. Go Artemis çığlıkları, tezahüratları eşliğinde yayınımız devam ediyor.

Bu arada ben de şunu itiraf edeyim, yaklaşık 6 saatten beri canlı yayını takip ediyorum ve yaklaşık 2 saatten beri de canlı yayındayım. Aralıksız olarak Evet, tekrar yayının başında da göstermişlerdi. Genel olarak SLS roketi nasıl çalışıyor, bunu anlatıyorlar. Space Launch System kelimelerinin baş harflerinden oluşuyor, SLS. Fırlatma sistemi demek. Önce katı yakıtlı iticiler var, yan iticiler bunlar. İlk önce bunlar zaten ayrılacaklar.

Bunların içinde katı yakıt var. Son derece güvenilir bir yakıt tipi bu. Niye bunu vurguluyor? Çünkü bu fırlatmanın ilk iki denemesinde son derece güvenilmez olan sıvı hidrojen sızması meydana gelmişti. Niye güvenilmez? Çünkü çok ufak bir delikten bile kaçabiliyor. Stabil değil. Ama o sıvı, bu katı yakıtlı olan Evet, bu booster'lar İçinde gimbal olduğu için onun itiş yönünü ayarlayabiliyoruz İkisinin ortasında ana aşama denilen, çekirdek aşama denilen core stage var.

Dört tane RS-25 motoru ile itki gücü sağlanıyor buna. Ana aşamaya. Arabanızın gazına bastığınız zamankine benzer şekilde çalışıyor. Burada da onun itiş gücünü ayarlayabiliyoruz. İlk başta son derece güçlü bir şekilde, yani tam güç başlayacak. Fakat daha sonra yükseldikçe biz bunun gücünü azaltacağız gerektiğinde. Her biri yarım milyon pound'luk bir itki gücü sağlıyor. Bu motorları besleyen, yakıtları besleyen pompa sistemi var aradaki

Daha önceki girişimlerimizde özellikle o bölgeye çok dikkat ettik ve sızmalar da o bölgede meydana geldi zaten. Şu anda çizdiği yerde sıvı hidrojen ve daha sonra yukarıda çizdiği bölgede de sıvı oksijen tankları var. Şu anda %100 dolmuş durumda bu Ve aşağıdaki o dört büyük roket motorunu işte o yakıtlar zaten besleyecekler. Üzerinde gördüğünüz o dokunun sebebi özel koruyucu bir boyayla kaplı olmuş olması. Turuncu renkli dikkat ettiyseniz o kısım. Şu anda burada sarı gibi gözüküyor ama turuncu bir boyayla kaplı.

Sonlandırılan uzay mekiği görevlerinde uzay mekiklerini taşıyan şeye çok benziyor dikkat ederseniz. Ortadaki ana core stage biraz daha yüksek, biraz derken bayağı bir yüksek. Ama genel yapı olarak ona çok benziyor. Zaten o teknolojinin tekrar kullanımından ibaret diyebiliriz SLS. Çok daha güçlü hale getirdiler ama inovatif anlamda mesela SpaceX'in yeniden kullanılabilir boosterları gibi bir inovasyonu açıkçası göremiyoruz. O yüzden de bu yayında tabii ki bahsetmiyorlar ama kamuoyunda tartışılıyor. 4.1 milyar dolar vergimiz niye böyle bir şeye harcandı deniyor. Çünkü baktığınızda çok da efektif bir şey değil. O yüzden daha sonraki aşamalarda bugün açıklanan yeni bir gelişme, Artemis 4 görevi tümüyle SpaceX'e ihale edildi. Özel bir şirkete. Yani burada da daha verimli olan özel şirketlere kaydırılma politikası devam ettirilecek. Daha önce niye bu yapılmadı? Çünkü bu proje çok eskiye dayanıyor. Uzunca bir süreden beri geliştiriliyor. Artık birçok şey karara bağlandı, ihaleleri

Verildi ve o sırada SpaceX gibi şirketler kuruldu, gelişti, inanılmaz derecede hızlandı. O yüzden artık bundan geri adım atamıyorlar ama bundan sonraki aşamaları özel şirketlere büyük işler düşecek gibi gözüküyor. Bu arada zaten aya iniş yapacak olan kısım yine SpaceX'in Starship'i ile gerçekleştirilecek. Orion kapsülüyle Aya niye geri dönüyoruz? Aya, ay çok enteresan bir gök cismi. Bununla ilgili ben son yaptığım videolarda da bir vurgu yapmıştım. Eee, o videoya da bakmanızı tavsiye ederim. Gerçekten çok büyük bir gök cismi her şeyden önce. Yani bir yandan ikili gezegen sistemi falan bile diyorlar ay-dünya ikilisine. Ama değil, gezegen değil. Bir uydu. Eee, bu onun farklı özelliklerinden sadece bir tanesi. Yani bilimsel olarak incelemeye muhtaç bir eee, gök cismi. Ama bir yandan da bu kez uluslararası bir proje bu. Ve dolayısıyla daha farklı

Daha gelişmiş yetenek setleriyle, bilgi seviyesine sahip olan insanlar da bu ekiplerde olacaklar. Dolayısıyla bilimsel anlamda yapılacak keşifler, ilerlemeler son derece önemli olacak bu görevlerin sonunda. Apollo görevleri biraz daha politik, siyasi kısımları da önde olan bir görevdi açıkçası. Soğuk Savaş uzay yarışı döneminde Ruslar mı inecek, Amerikalılar mı? Sen mi yenersin, ben mi yenerim? Tarzı bir kapışma sonucunda atılmış bir adımdı. Oysa bu kez biraz daha soğukkanlı, biraz daha kalıcı, biraz daha uzun vadeli bilimsel amacı, hedefi yüksek bir görev

Tasarlanmış durumda Artemis görevi. Evet, eee, yayın öncesinde tekrar söylemişlerdi bunu. Apollo'dan bir farklılıkta kadınların rolü. Ben küçük bir kızken astronot olmak istiyordum, mühendis olmak istiyordum. Güçlü ve bağımsız olmak istiyordum. Kadın, eee, temsiliyetine dair bir klip başladı şimdi. Evet, bugün Artemis görevini yöneten kişiyi görüyoruz şu anda. Fırlat ama şu anda fırlatma odasında o yönetiyor. Burada gördüğümüz, eee, uzay tarihinden, eee, kadın ünlü kadınları gösterdiler. Hatta bir tanesinin elinde böyle bir kod sayfası vardı. Apollo görevinin kodlarının yazılmasında kadınlar çok önemli roller üstlenmişler ama mesela kontrol odasında sadece bir tane kadın varmış bugün.

Gerçekleştirilecek olan fırlatma, eee, nın kontrol odasının içinde bulunan çalışanların %30'u kadın ve onları yöneten fırlatma komutanı da bir kadın. Yayını sunanlar kadın ve bir kadın astronot ve muhtemelen o kadın astronot veya o havuzdaki kadın astronotlardan bir tanesi de önümüzdeki yıllarda aya ilk kez adım olan kadın olarak unvan, eee, tarihe Ve 12 kişilik erkekler kulübüne bir istisna olarak eklenmiş olacak. Umalım ki bu bir istisna olarak kalmasın.

Bugün 8 milyara ulaştı dünya nüfusu ve neredeyse %50-50 kadın ve erkek temsiliyeti var bu nüfusta. İstatistiksel olarak böyle bir gerçeklik O zaman böylesine önemli görevlerde de elbette bu istatistiğin yansıtılması gerekiyor. O yüzden Artemis daha adından başlayarak mitolojide Apollo'nun kız kardeşi olarak eee her yönüyle, ismiyle, cismiyle, tasarımıyla kadın temsiliyetini de güçlü bir şekilde uzay görevlerine, uzay tarihine taşıma misyonunu üstlenmiş

Yayına yeni katılanlar için T- minus 10 görüyorsunuz ve geri sayım henüz başlatılmamış gibi duruyor orada. Aslında 6 saatten beri bir geri sayım Ama eee fırlatma penceresinin açılmasını bekliyoruz şu anda. 30 dakikalığına bilinçli olarak Bütün işlemler iyi gidiyordu. Birkaç tane arıza meydana geldi. Bu arızalardan bir tanesini gidermek için aslında çok da fazla eşine az rastlanır, fazla rastlanmayan, eşine az rastlanır türde bir hareket gerçekleştirildi. Üç kişilik kırmızı ekip gönderildi. Son derece tehlikeli olan bir bölgeye, roketin hemen altına. Orada arızayı giderdiler. Bir sızıntı Cıvataları sıktılar ve o sızıntıyı ve bir daha da tekrarlanmadı. Böylece sıvı hidrojen tankı eee bir yandan şey kaybederken, buharlaşıp giderken onun eee boşalmasına engellediler. Fakat daha sonra bir arıza daha meydana geldi. Şu anda o arızanın giderilmesine ilişkin çalışmalar devam ediyor.

En son Çok güzel. Ben Artemis'im. Cümlesini Artemis bir kız ismi bu arada. Dediğim gibi mitolojide o yüzden farklı dillerde ben Artemis'im Bu arada yeni gelen bilgilerden bir tanesi de bütün çekirdek aşamasının doldurulduğu, hem sıvı hem hidrojen hem de sıvı oksijenlerin %100 olarak doldurulduğu yönünde güzel haber. Bu arada o ethernet anahtarı da değiştirilmiş. Doğrulama bekliyorlar Hani her şey yolunda mı doğrulaması?

8.44 Türkiye'de 9'u 4 geçe 20 dakika 10 dakika sonra geri sayım yeniden başlatılabilir ve 20 dakika sonra çok önemli bu tarihi fırlatmayı, tarihi görevi hep birlikte izlemeye En azından şu ana kadarki göstergeler hep iyi yönde devam etti. Umuyoruz ki yine böyle devam eder. Evet, sadece astronotlar değil tabii. Farklı farklı rollerde de kadınların görev alması, bir kısmı benim de arkadaşım o videoda gördüklerinizden, beni gururlandırıyor.

Bu çeşitliliği dengelememiz önemli. Apollo nesli bizleri çok etkiledi, hepimize ilham verdi. Apollo 11 ve diğer bütün Apollo Küçük bir kızken ben bunlardan tabii ki çok etkilendim, ilham aldım ama bir kadın astronot olabileceğini bile hayal edemiyordum açıkçası. Çünkü o zamanlar hiç kadın astronot Evet, eee, ben videomda da bunu bahsetmiştim. Artemis Accords diye bir anlaşma var. Umuyorum ki Türkiye'de, eee, bu anlaşma hakkında bilgi sahibi olur ve çiçeği burnunda uzay ajansımızla biz de buraya başvururuz. Çünkü ülkeleri görüyorsunuz arkadaşlar. Eee, yani şu anda işgal altındaki Ukrayna bile var. Eee, buraya destek veren ülkeler, imza atan ülkeler arasında. Geçmişte mesela Antarktika ile ilgili, eee,

Treaty'ye, anlaşmaya biz zamanında katılamadık. Geç katıldık. Şu anda evet biz de Antarktika'ya araştırma ekipleri gönderiyoruz ama sonradan katıldık. Eee, şimdi çok fazla geç olmadan, eee, keşke bu Artemis görevine de, Artemis Accords görevine de katılabilsək. Çünkü uluslararası, global bir, eee, insiyatife dönüşüyor bu giderek. Yani orada üsler kurulunca eee, yani Türkiye'den astronot göndermek mümkün olabilir. Hiçbir şey olmasa, üniversitelerden, liselerden deney düzeneği. Çünkü Amerika'da bu yapılıyor. Çok şey yapılıyor. Lise öğrencileri. Ben de NASA'nın davetiyle gittiğimde orada lise eee, karşılaşmıştım, tanışmıştım ve onların deney düzeneği uzaya gönderilmişti mesela. Lise öğrencisinin hazırladığı düzeneği gönderebiliyorlar. Dolayısıyla böyle insiyatiflerin, böyle anlaşmaların bir parçası haline, eee, gelmek 2030'lu yılların Türkiyesi için bence son derece önemli. O yüzden umuyorum ki çiçeği burnunda uzay ajansımız, Türkiye Uzay Ajansı, TUA bir an önce bu ihtimali de değerlendirir ve Artemis Accords denilen bu anlaşmaya imza atan o

Ülkelerin arasında bizler de bayrağımızı, Türk bayrağını görebiliriz. Dediğim gibi yani Birleşik Arap Emirlikleri gibi Türkiye'ye göre çok daha az gelişmiş olan ülkeler var orada. Ukrayna gibi ülkeler var. Yani şu anda işgal altında olmasına rağmen bu tür fırsatları kaçırmamaya çalışan, inisiyatif üstlenen ülkeler var. Biz neden olmayalım sorusu ister istemez aklımıza geliyor. Yani biz de Artemis neslinin bir parçası haline gelebiliriz. Biz de bunu sadece böyle canlı yayınlardan ibaret ya da yapılan canlı yayınları aktarmaktan ibaret kalmayabiliriz. Ah ah demek zorunda değiliz. Elimizi taşın altına koyup insanlığın bu global inisiyatifine, global projesine nin bir parçasının haline gelebiliriz. Her aşamada olabilir bunun parçası haline

Evet, bu birkaç on yıllık süreç boyunca devam eden bir proje. Ve genel hani en büyük perspektifle düşündüğümüzde de insanlar, insanlık güneş sisteminin farklı yerlerinde nasıl bilimsel deneyler yapabilirler. Bu perspektifin bir parçası olarak değerlendirebiliriz. Hani en genişi olarak baktığımızda. Evet, bakalım neler olup bitiyor şu anda Ooo, elimde ay taşı var diyor. Apollo 15 göreviyle getirilmiş, aydan getirilen bir taş.

Eee, ağır bir taşın küçük bir parçası, kesiti bu. Evet, yani ilginç bir şey. Şimdi bunların hepsi az önce de gösterdiler, ayın Apollo görevleri genelde Ekvator'a yakın kısımlarına yapıldı. Bu taşlar da hep Ekvator'a yakın kısımlardan. Bu kez yine böyle taşlar getirilecek ama güney kutbuna yakın yerlerden getirilecek. Belki bambaşka yapıda olacak. Dünyayı düşünün. Dünyanın Ekvator bölgesindeki jeolojik yapıyla kutupları arasında dağlar kadar fark var. Dağlar var çünkü arada bir de. Aynı şey ay için de geçerli olabilir. Her yeri homojen değil sonuçta. Ve farklı bölgelerinden de böyle taş örnekleri toplanıp getirilecek yine.

Evet, ayın Artemis'in ismi Yunan mitolojisinden geliyor. Apollo'nun kız kardeşi olmasından geliyor. Şimdi yine Kennedy Uzay Merkezi'ndeki canlı kalabalığa gidiyoruz. Şu anda burada saat 12.51 arkadaşlar. Sabaha karşı 1'e 8 var. Şu anda 1'e 8 var. Gece yarısı olmasına rağmen insanlar oraya toplanmışlar. Canlı canlı izlemek üzere muhtemelen başka eyaletlerden saatler süren araba yolculuklarının ya da uçak yolculuklarının ardından oraya ulaşmışlardır diye tahmin ediyorum.

Bu arada yani genel temennilerin aktarıldığı bir şey var. Ben farklı bir kaynaktan son durumu da aktarayım sizlere. Upper stage liquid hydrogen üst aşama sıvı hidrojen şu anda topping aşamasına Güvenlik görevlileri şu anda uçuş sonlandırma sistemini test ediyorlar. Flight termination sistem yani hani bir anlamda aksilik olursa uçuşu durdurma sistemlerini test Ve birazdan fırlatma ekibi yeni fırlatma zamanını da belirlemiş olacak şeklinde bir not

Yayına yeni katılanlar için en erken 9'u 4 geçe Türkiye saatiyle konuşuyorum şu anda. Yerel saatle sabaha karşı 1'e 4 1'i 4 geçe fırlatma penceresi açılıyor. Yani en erken o saatte fırlatılabilir. Yani bu durumda birazdan geri sayımın başlaması lazım 1 dakika sonra. Eğer başlamazsa yeni belirlenen zamana göre o 10 dakikalık geri sayımı başlatacaklar Evet, bütün dünyadan farklı farklı yerlerde izleme partileri var. Aslında şu anda biz de böyle bir izleme partisi yapıyoruz. Bakıyorum şu anda 5 küsur bin kişi izliyormuş. Herkese selamlar diyorum ben de. 2 saat 24 dakikadan beri sürekli konuşuyorum arkadaşlar, canlı Daha da eee ötesi, 6 saatten beri ben bu canlı yayını izliyorum. Gelişmeleri takip ediyorum. Epeyce bir yoruldum, yıprandım. Burada saatin gece yarısı 1'e yaklaşmakta olduğunu da düşünecek olursanız, şimdiden ne kadar sürçülisan ettiysem affola diyeyim. Elimden geldiği kadar bu tarihi uzay görevini, uzay

Kitaplarına geçecek olan görevi sizlere canlı canlı aktarmaya çalışıyorum. Daha önce iki kere daha teşebbüs edildi. Onları da canlı olarak aktarmaya çalıştım. Eee [boğazını temizler] fakat onlar da iptal edildi. Bu kez artık yüzdük yüzdük kuyruğuna geldik. Çok büyük bir ihtimalle hava şartları da zaten %90 oranında elverişli Dakikalar sonra aya bir yolcu gidecek. dört tane manken taşıyor olacak. Cansız Astronotlu bir görev değil bu. Ama bir sonraki astronotlu görevin provası, Artemis 2'nin. Ayın etrafında bir tur attıktan sonra 25,5 gün sonra dünyaya geri dönecek ve 11 Aralık 2022'de

San Diego kıyılarında Pasifik Okyanusu'na iniş yapacak. Paraşüt sisteminin yardımıyla sanki içinde insan varmışçasına davranacaklar. Ve bütün uzaydaki sistemlerini test edecekler. Özellikle de dünyaya giriş Guten Morgen diye Almanya'dan izleyenlere, şu anda burası Almanya Bremen Airbus şirketinden günaydın dendi. Geri sayım bu gece T eksi 10 dakika ve bu bizi 1:04 Doğu Saati fırlatmasından şu anda süresiz olarak beklemeye NASA test direktörü Carlos Monje şu anda tahmin

Ne kadar işin yapılması gerektiğini devam etmeden ankete katılımın gerçekleşmesi gereken fırlatmadan 15 dakika önce. Daha sonra terminal sayıma T eksi 10 dakikada üst aşama sıvı hidrojen tankının şu anda %95 dolu olduğunu ve bu tankı doldurduğumuzu bildiren bir güncelleme aldık. Bu, uzay fırlatma sisteminde tamamen yakıt ikmali yapılması gereken dört tankın sonuncusuydu. Uzay fırlatma sisteminde tamamen yakıt ikmali yapılması gereken dört tankın sonuncusuydu. Elbette kriyojenik yakıt ikmali, bu gece bazı gecikmelerin yaşandığı karmaşık bir

Yaklaşık bir saatlik bir gecikme aşama sıvı hidrojen tarafındaki bir kırmızı ekip tarafından yerinde çalışma gerektiren bir vana üzerinde bazı cıvataları sıkmak için fırlatma rampasına giden bir ekip tarafından gerçekleştirildi. Ve fırlatma rampasından ayrılmadan önce düzeltildi. Ve daha sonra fırlatma ekibi bu çalışmanın tamamlandığını doğruladı. Şu anda menzil ile ilgili bazı çalışmalar bekliyoruz. Buradaki menzili denetleyen 45. Uzay Kanadı hava sahasının ve okyanusun uçuş yolunun üzerinde açık olduğundan emin olmak ve roketin yoldan çıkması durumunda imha edilmesinden sorumludur. Uçuş yolunun üzerinde açık olduğundan emin olmak ve roketin yoldan çıkması durumunda imha edilmesinden sorumludur. Yoldan çıkması durumunda imha edilmesinden sorumludur.

Ilgili bazı sorunlar üzerinde çalışıyorlardı ve rokete bir uçuş sonlandırma sinyali göndereceklerdi. Bu uçuş sonlandırma sinyaliyle yapılması gereken bir Evet, önemli açıklamalar geldi şimdi. Şu anda aslında normalde geri sayımın yeniden başlaması gerekiyordu, fakat durduruldu. Ne kadar durdurulması genişletildi, ne kadar genişletileceğine dair henüz bir bilgi yok elimizde. bu bilgi hesaplandıktan sonra, yanlış anlamadıysam eğer, bir 15 dakikaya ya da daha ihtiyaçları olacak. Şu anda süreyi hesaplamaya Süre hesaplandıktan sonra bir 15 dakikaya daha ihtiyaçları olacak geri sayımı başlatmak için. Geri sayım 10 dakika sürecek. Yani minimum 25 dakika var demektir bu.

Normalde 9'u 4 geçe başlıyor en erken fırlatma penceresi. 5 dakika sonra fırlatılabilecekti Fakat bu yeni bilgilere göre, benim tahminim, böyle bir açıklama ya da zamanlama kesinlikle verilmedi, ama benim tahminim Türkiye saatiyle 9.30'dan önce bu fırlatmanın gerçekleşemeyeceği yönünde diye düşünüyorum. Söyledikleri şeylere bakarak. Zaten toplamda da 2 saatlik bir gecikme Kısaca gecikmenin sebebini de söyleyeyim. Ethernet, bu flight termination system fırlatmanın güvenliğiyle ilgili aslında bir şey bu. Özellikle de ortada gördüğümüz o turuncu core stage, ana aşamanın biliyorsunuz o yörüngeye çıkarttıktan sonra Orion kapsülünü dünyaya geri dönüyor. Hatta geçtiğimiz günlerde siz de kamuoyunu takip etmişseniz eğer fark etmişsinizdir. Çin'in buna benzeyen bir ha düştü ha düşecek, nereye düşecek filan diye böyle hop oturtup hop kaldırmıştı bizi. Eee, işte böyle bir şey olmasın diye flight termination system denilen bir güvenlik önlemi var. Ve eee işte bu 2 saatlik şey içerisinde

Fırlatmayı ayarlarken hem fırlatma sırasında uçuş koridorunun açık olduğundan emin olmak zorundalar. Uçuşa açık bir bölge orası. Uçakların vesairenin uçmaması lazım. Hem fırlatmanın ardından meydana gelecek o olaylarda, yani o yandaki boosterların tekrar atmosfere girmesi ve düşmesi eee, ve diğer ana eee, aşamanın ta yörüngeye çıktıktan sonra geri düşmesi bunlar yeniden kullanılabilir boosterlar değiller. Yani SpaceX'teki gibi dikey olarak iniş filan yapamıyorlar. Kontrollü iniş yapamıyorlar. Ama yaklaşık olarak hesaplanabiliyor nereye düşecekleri. İşte o düşecekleri yere düşerken o düşme yerinin de uçuşa güvenli hale getirilmesi filan gibi oldukça kompleks bir şey var. Bunların hesaplanmasıyla uğraşıyorlarmış şu anda. Bütün bunların hesaplaması bittikten

Geri sayım yeniden başlatılacak ve 10 dakika içerisinde daha sonra eee, fırlatma Şu anda 3 dakika kaldı fırlatma penceresinin açılmasına. Ama geri sayım başlamadığı 10 dakikadan önce bir fırlatma Yaptıkları açıklamalarda bir de 15 dakikalık bir şeyden bahsettiler ama onu bize yansıtacaklar mı onu bilmiyorum Benim tahminim doğrudan geri sayımı 10 dakikadan başlatırlar diye düşünüyorum. Onu da fazla geciktirmezler umarım. İşimiz var, gücümüz var, uykumuz geldi. Burada saat gece yarısı 1'i 2 geçiyor

Tabii ki buna değer. Uykusuz kalmaya, uyku düzeninin bozulmasına değer. Sonuçta ileride çocuklarımıza, anlatacağız. Artemis görevinin ilkini canlı canlı izledim diye. O hani ayda gördüğünüz ışıklar var mı? Bakın hayal kurdurayım size biraz. Ayda gördüğünüz ışıklar var ya işte o üssün kurulmasının ilk adımını ben canlı olarak izledim. Bunlar hayal gibi geliyor belki ama birçoğumuz yaşadığımız müddet içerisinde bunları göreceğiz arkadaşlar.

Uzaya gitmenin getirdiği sorumluluklar hakkındaki düşünceleriniz nelerdir? Diye bir soru geldi. Evet, sorumluluklar hakkında şunu söylüyor. Eee, 6 aylık görev süresinde 350'den fazla deney yaptık diyor. Ve bu deney düzeneklerini yaptık derken astronotlar bunları sadece execute ediyor. Yani uyguluyor arkadaşlar. Az önce de söylediğim gibi bu deney düzeneklerinin bir kısmını lise öğrencileri hazırlayıp gönderiyor oraya. Bir kısmını üniversitedeki akademik araştırma grupları hazırlayıp Ve onlara tarif ediyorlar. Bakın burada şu deneyi yapacaksınız. Burada bu deneyi yapacaksınız. Farklı farklı alanlarda yılların emeğiyle, araştırmasıyla hazırlanmış bu deney düzeneklerinin sorumluluğu var onların üzerinde ve 6 ay gibi bir sürede 350 tane deney yaptık diyor. İnanılmaz bir şey bu. Yani günlük mesaiye başlıyorlar. Eee, uzayda ve mesaileri her bir eee, aylarca, yıllarca hazırlanmış olan deney

Başarılı bir şekilde hayata geçirmek. Ayın üzerinde yürüyecek olan ilk kadın astronot sen olsaydın ne söylerdin? Çok güzel soru. Evet, dedi ki işte Neil Armstrong'un bu insanlık için büyük ama şey benim için eee, küçük, insanlık için büyük adımı eee, o inişi izleyenlerin de izlemeyenlerin de bildiği, hatta pek çoğumuzun ruhuna, kafasına işlenmiş olan bir sözdür. O yüzden herhalde çok çok düşünürdüm ilk sözümü de diye güzel bir cevap verdi.

Neden uzay araç şey uzay kıyafetleri turuncu renkli? Açıkçası pek bilmiyorum. Bir arkadaşlarımı arayıp konuşmam lazım ama bir hipotezim var. Belki de daha kolay gözüktüğü için filandır diyor. Bu arada turuncu renk burada bahsetmediler ama Amerika'da mahkumlara giydirilen bir renk. Eee, Amerikan dizilerini seyredenler Ayın kraterlerinden birine isim verecek olsaydın ona ne isim verirdin? Bilmiyorum valla bu da büyük bir şey

Ben söyleyeyim ben olsam kendi ismimi verirdim ne olacak? Barış diye. Her yerde de geçer yani evrensel. Ama zaten ay da ki kraterlerin birçoğunun ismi zaten var şu anda. Çoğu zaten haritalandığı için isimlendirildi [kahkaha] diyor haklı. Acaba diyor bizim karımız, kocamız, annemiz, babamız falan üzülmüş müdür böyle konuştuğumuz için? Son soru. Aya gittiğinde Orion ne yapacak? Orion bu kez aya iniş yapmayacak ama hem çok yakınına gelecek. 100 km kadar yakınından geçecek hem de sonra ayın çok ötesine gidecek. Çok böyle eliptik retrograde bir yörünge takip edecek. Hatta şöyle bir şey de söyleyeyim size. O söylemedi ama bir içinde insanların yaşaması için tasarlanmış bir uzay aracı ilk kez dünyadan bu kadar ayrılmış olacak. Yani daha önceki Apollo görevlerinden de öteye gidecek bir ara. Dünyadan çok uzaklaşacak sonra tekrar aya yaklaşacak. Yine çok yakınından Böyle ilginç bir yörüngesi var.

Evet, şimdi de Prime 1 diye açıkladılar. Ay'daki Ay yüzeyinin altındaki işte buz halindeki suyu çıkartma görevini anlatıyor şu anda. Bilim insanları hemen [müzik] Ay yüzeyinin altında, Güney Kutbu bölgesinde buz halinde su olduğunu düşünüyorlar. Daha sonraki görevlerde oradaki kalıcı oksijen üretimi için filan hayati önem taşıyor tabii bu su rezervleri. Prime 1 diye bir görev düzenlenecek. Prime 1 görevi.

Bunlar hep Artemis'e paralel görevler Ama Artemis'in yoluna, yani insanlı Artemis'in yolunu açan görevler aynı Farklı aşamalarda toprağı delmeye Şimdi toprağı delmek deyince aklıma şey geldi. Az sonra yakında rahmetli olacak Insight görevi geldi. Onu da canlı olarak yayınlamıştım. böyle delik delebilen bir araç gönderdiler. Mars'taki sismik hareketleri, depremleri ölçümlemek üzere. Maalesef kum fırtınalarından sonra artık görev süresi bitmek üzere. Önümüzdeki günlerde ruhuna Fatiha diyebiliriz. O aracın, Mars'taki araçtan bahsediyorum, Insight'tan. Planlanan görev süresini geçmiş olsa da Mars havasına daha fazla dayanamadı. Şimdi ona benzeyen bir aracı görüyoruz. Fakat bu kez delik açma amacı toprağın derinliklerindeki buz katmanlarını

Tespit etmek, keşfetmek. Bunu şimdiki şimdilik uydu verilerinden öyle bir şey olduğunu zannediyoruz, düşünüyoruz. Ama oraya bir rover Prime 1 göreviyle çıkartmayı deneyecekler. Evet, neleri bekleyebiliriz bu fırlatmadan sonra, hemen sonrasında ne gibi şeyleri bekleyebiliriz? Açıklaması yapılacak. Ruhullahlar falan var arkadan gelen. birazdan fırlatılacak. SLS'yi ve Orion'u yörüngeye çıkartacak Parça parça ayrılmaya başlayacak Yandaki iki katı yakıt booster'ları, roketleri ilk ayrılacak

Yan tarafa doğru ikisi de, iki ayrı yana Bu sırada core, turuncu olan aşama motorlarını çalıştırmaya devam edecek. İçinde insan olmadığı için bazı sistemleri tam olarak çalıştırmayacağız. Evet, iki bir sonraki adımda dört tane ana motor önce susturulacak, kesilecek. Ardından ayrılma gerçekleşecek. Bundan sonra artık üst aşamaya geçecek itki görevleri. Onun da ilk görevi Perigee dediği şey eee yörüngedeki eee dünyaya en yakın nokta.

Onun bir Türkçesi de vardı ama unuttum şu anda. Evet, bunlar hala dünyanın yörüngesinde şu anda bu arada dikkat ederseniz. Orion kapsülünün içindeki bütün sistemler test edilecek. Güneş panelleri çalışıyor mu? İletişim sistemleri çalışıyor mu? Bütün hepsinin çalıştığından emin olduktan sonra yörüngede böyle kısa süreli bir park hareketi olacak yani park etmiş olacak bir müddet. Sonra 18 dakika boyunca işte bu üst aşamanın roketi, orada da bir tane roket var görüyorsunuz. O ateşlenecek.

Bunu buna ihtiyacımız var çünkü dünyadan aya onu gönderebilmek için enerji toplaması gerekiyor. Belli bir itki gücüne ulaşması gerekiyor. İşte buna around the oradaki ayrılmadan sonra o aradaki üst aşamayı az önce söylediği gibi heliosentrik yani dünyanın ya da ayın yörüngesinin dışına böyle bir sapan atışı gibi fırlatacaklar. Uzayın derinliklerine gidecek o. Ama Orion yoluna devam edecek, aya doğru Evet, buna

Retrograde orbit diyorlar. Çünkü gerçekten çok uzağa gidecek ayın etrafında dönerken ve saat yönünün tersinde bir hareket de Şimdi burada güzel bir açıklama yaptı. Neden hani doğrudan gidip dünyanın etrafında döndüğü gibi normal bir dönüş yapıp gelmiyor? Mesela Apollo görevlerinin bazılarında olduğu gibi. Çünkü burada aslında uzun tutmaya çalışıyorlar görevi minimum yakıtla az yakıt harcayarak ayın etrafında daha uzun süreli kalmaya çalışıyorlar. Bunun sebebi de daha uzun süre Unutmayın 25,5 gün sürecek bu görev. Bu sürede yakıtını koruması gerekiyor bu İnsanlı ay görevleri daha kısa O normal yörünge görevini yaptığı için ama burada test edecekleri için daha uzun süreli ay etrafında kalması, ay çevresinde kalması ve gerektiğinde yeryüzündeki mühendislerin onu bazı sistemlerini test etmek üzere harekete geçirmesi, yönünü değiştirmesi bazı sistemleri aktif hale getirmesi ya da deaktif hale getirmesi için böyle bir zamana ihtiyaçları var. O yüzden böyle garip bir

Rotayı takip ettiriyorlar, retrograde orbit yaptırtıyorlar. Öyle bir orbiti yaptığında kütle çekiminin de etkisiyle daha az yakıt harcayarak daha uzun süre ay çevresinde Bunu ben de şimdi yeni öğrenmiş oldum. Evet. Bu arada Artemis 1'in en kritik ve en 1 numaralı görevi eee kapsülün dünyaya dönüşü ve atmosfere girişi sırasındaki ısı kalkanlarını test Çünkü astronotlar için en büyük risk Bakın aya gitmek falan değil. Aydan dönerken dünyaya girmek en kritik kısım. Çünkü şu anda o gösterdiği aşamada hem müthiş derecede ısınıyor. O ısı kalkanlarının bu sürtünmeden kaynaklanan ısıya dayanması lazım. Sürtünmeden kaynaklı çünkü

Sesten 32 kat hızlı bir şekilde giriş Sesten 32 kat. Tom Cruise'un son filmi Top Gun: Maverick'i izleyenler hatırlayacaktır. Orada sesten 10 kat hızlı veya ulaşma aşamasına test ediyorlar. Burada sesten 32 kat hızlı gidecekler. Dolayısıyla ki filmde bile inandırıcı değildi hani o sesten 10 kat hızlı gidip uçak parçalanmıştı filan. Burada 32 kat hızlı Mac 32 ile giriş yapacaklar. Yeniden giriş hızı 24.500 mil olacak saatte.

32.000 kilometre filan hızla herhalde saatte giriş yapmış olacak diye Sonunda da San Diego açıklarında Pasifik Okyanusu'na paraşütlerinin yardımıyla yumuşak iniş yapması sağlanacak. Bu arada bunların hepsinde içinde evet cansız mankenler var ama sanki mürettebat varmışçasına davranacaklar. Yani mankenlerin üzerine eee sensörler yerleştirilmiş durumda. Bu cansız mankenler kadınları da simüle edecek şekilde hazırlanmış durumda. Ve gerek derin uzaydaki radyasyona nasıl tepki verdiklerine ve gerekse özellikle dünyaya giriş sırasında ısı kalkanlarından nasıl etkilendiklerine, inişi başarıyla gerçekleştirip

Bakacaklar. Bütün bunların bir tatbikatı olacak aslında. Evet, oldukça heyecanlı günler bekliyor Evet. Neden ay diye sorabilirsiniz. İşte Evet, NASA'nın eee Amerikan Uzay Ajansı'nın tarihçesine bakıldı. İnovasyonlarla yapılamaz denilen şeyleri yapmasıyla zaten tarih yazdığını Aynı zamanda tüm insanlık türü için barışı sağlamaya çalışan bir ajans olduğu vurgulanıyor. Orada Sovyet kozmonotlar ve Amerikan astronotların birbirine sarılmasını gördük. Güneş Sistemi'nin dışına çıktık. Voyager'ı kastederek söyledi herhalde Ve uzay, Güneş Sistemi'nin farklı farklı gök cisimleri cisimlerine ayağımızı dokundurduk. Ayağımız derken de cansız, robotik uzay araçlarını kastediyor. Sonuncusu da DART görevinde karşımıza çıktı biliyorsunuz.

Ve şimdi ayağa kalıcı olarak dönüş Artemis görevi bizim neslimizi tanımlayacak ve ondan sonraki nesilleri tanımlayacak. Artemis nesli adını Bu yeni nesle. Bir anlamda Pioneer da denilebilir. Uçlarda dolaşmak, bilimin sınırlarında dolaşmak için böyle hedef projelere, böyle görünür, böyle önemli, böyle ses getiren, heyecan veren projelere ihtiyaç var. Ve aslında Artemis'in asıl amacı da bu olsa gerek. Aydan buz çıkartmak, su çıkartmak vesaire. Elbette bunlar önemli hedefler. Ama bunların üzerindeki üst vizyonu önemsemek lazım. Bu üst vizyonda aslında ne ayda ne uzayda bütün bunların amacı yerde, yeryüzünde insanlara formasyon kazandırmak, hedef umut aşılamak.

Peki neler yapacağız sorusu geldi şimdi ekrana. What will do? 50 yıllık barışçıl uzay çalışmalarının ardından yeni nesli ayda kalıcı hale getirmeye çalışacağız. Bilim ve ay yüzeyinin keşfi. Uzayda, derin uzayda karmaşık uzay gemileri yapma. Gateway'i kastediyor. Uzay istasyonunu. Unutmayın, International Space Station bizim yörüngemizde, dünyanın üst Dolayısıyla derin uzayın bir parçası değil aslında. 20 küsur yıldan beri sürekli uzayda astronotlar var diyoruz ama yine de dünyaya yakın bir uzay orası. Low orbit. Lunar orbit ise öyle değil. Derin uzayın bir parçası olacak. Ve gerek orada, Gateway'de ve gerekse de ayda kurulması düşünülen üste kalıcı olarak şimdi nasıl 6 aylığına görevlere gidiyor astronotlar o zaman da Lunar Gateway'e ve veya aydaki uzay üssüne kalıcı görevlere gidilecek. Belki ondan sonraki nesiller derken de ayda doğacak bebeklere işaret ediyorlar.

Ilerde düşünülen ayda kalıcı topluluklar, komüniteler yaratmak ve insan varlığını orada sürdürülebilir bir şekilde var etmeye çalışmak, kalıcı hale getirmek. Antarktika'daki gibi. Bütün bunlar Antarktika için de bir zamanlar hayaldi. Birkaç yüzyıl önce hayal bile değildi. Çünkü Antarktika'nın varlığından bile haberdar değildi insanlık. Önce onu keşfetti. Sonra oraya gitti. Sonra orada bilimsel üsler kurdu ve şimdi artık kalıcı olarak Antarktika'da sürekli olarak yaşayan topluluklar var. Aynı şey çok benzer olduğunu düşünüyorum ben. Ay'da gerçekleştirilecek. Elbette ay benzer olmakla beraber çok daha zorlu, zor koşullar

Altında gerçekleşecek. Bir sonraki adımda Mars olacak. Hala fırlatma penceresinin içerisindeyiz. 20 dakika kadar önce açıldı fırlatma penceresi. 1,5 saat kadar sonra da kapanacak. Yani bu önümüzdeki saat içerisinde geri sayımın 10 dakikadan geriye doğru yeniden başlatılacağını tahmin ediyoruz. Şu anda yerel saatle benim saatimle gece yarısı 01.25, sabaha karşı 01.25. Fırlatma normalde 01.04'ten itibaren her an olabilir diye bakıyorduk fakat bir takım arızalar nedeniyle

Şu anda fırlatma ama iptal edilmedi. ne kadar sürede giderilirin hesaplanması yapılıyor. Bu hesaplama bittikten sonra geri sayım yeniden başlatılacak diye ümit ediyoruz. Evet, bunlar fırlatmayı izlemek üzere oraya gelen halktan kişiler. Yaklaşık 5 km açığında izleme rampaları kurulmuş. Bu rampalar olmadan da orada bir nehir var. Nehrin kenarına insanlar kendileri masalar, sehpalar vesaireler getirerek kamp kurup Bunu izlemek için uçağa atlayıp gidenler var benim gibi zaman zaman. Uzakta olduğum için ama yakındaki eyaletlerden de arabalarıyla, karavanlarıyla giden binlerce insan oluyor.

Fırlatmalar bağımlılık yapıyor bu arada onu söyleyeyim arkadaşlar. Bir kere fırlatma izleyen birisi onun gerçek olarak karşısındaki sesini, gücünü, sıcaklığını görünce birkaç kez daha izlemek için sabırsızlanmaya başlıyor. Özellikle de şimdi gelmiş geçmiş en güçlü roketin fırlatılacağını düşünecek olursak bu sadece oradakiler değil, biz ekranları karşısında izleyenler için de çok heyecanlı dakikalar yaşatacağını rahatlıkla söyleyebiliriz. Benim ses giderek kısılmaya başladı. 3 saat oldu yayına başlayalım.

Ve 7 saatten beri de canlı yayını takip Aralıksız olarak. Şimdi Florida'daydık, Houston'a geçtik. Başka bir eyalete, başka bir kente. eee bayağı bir süre var. Arabayla 24 saatte falan gidilebilecek kadar uzak bir mesafe var. 1200-1300 km olabilir. Amerika'nın dört bir tarafında, sadece Amerika'nın değil, az önce gördük Almanya'dan bağlananları, dünyanın dört bir tarafında bu tür izleme partileri düzenleniyor şu anda. Ben de kendi kanalımdan böyle bir izleme partisi yapıyorum. Sizlerle birlikte.

Ooo 8000 kişi olmuşuz. 8167 görüyorum şu Heyecan giderek artıyor. Evet, Airbus. Almanya Bremen'deki Airbus fabrikasını görüyoruz. Ayakta alkışlıyorlar. Evet, herkes şöyle bir heyecan şeyine Evet, Almanya Airbus Avrupa uzay projenin Avrupa Uzay bacağını destekliyorlar. Amerika'da Boeing, Avrupa'da Airbus havacılık şirketleri zaten artık onlar da kendi görev tanımlarını uzaya Sadece havacılık değil, havacılık ve Evet, önemli açıklamalar gelecektir diye tahmin ediyorum.

Haberler iyi bu arada. Hemen kısaca özet geçeyim. Can kulağıyla dinlemeye çalışıyorum ama birkaç dakikalık işimiz kaldı demişler. Şu anda komuta merkezine canlı olarak bakıyoruz. Yönetmenimiz burada. Fırlatma yönetmeni. Zoom'u ben yapıyorum bu arada. Evet, Evet sürekli ekibi dinleyerek konuşuyor. O yüzden duraksıyorum diyor. Canlı canlı son gelişmeleri alıyoruz. Yerel saatle sabaha karşı 3'ü 4 geçe Fırlatma penceresi Türkiye saatiyle kaç oluyor? 11'i 4 geçe.

Evet bir yandan fondan gelen sesleri Evet şu anda görmekte olduğunuz Avrupa Uzay Ajansı'nın hazırladığı üst aşama kısmıyla ilgili bir takım şeyleri tamamlamak üzereler. Şu anda 1,5 dakika O da 15 dakika geri sayıma. Ya o geri sayım dan 15 dakikalık geri başlatılıp başlatılmamasını Yaklaşık 1 dakika içerisinde. Giderek hızlanıyoruz. Komuta merkezinin içine girdik yine. Evet şimdi poll başlayacak. Evet, bütün telsiz kanallarını aynı şeye ayarlamak için bir direktif gelmiş.

Hepsi aynı kanala girdiler şimdi. Bu iyi haber. Yani ayrı ayrı çalışmıyor artık ekipler. Tek bir şey olarak Evet, yeni geri sayım zamanlamasını bekliyoruz Herhangi bir kısıtlama kalmadı. Her şey hazır gözüküyor. Geri sayım Bakalım 15 dakika mı, 10 dakika mı açacaklar geri sayımı? Yüzlük yüzlük kuyruğuna geldik. 3 saat 4 dakika olmuş yayına başlayalı. Evet, nefesler kesildi. Hiç kimse konuşmuyor artık. Ben de sesimi dinlendirmeye çalışıyorum. Çünkü yeni geri sayım zamanı gelecek. T minus 15 ya da 10. Eee, 15 ya da 10 dakikalık diye tahmin

Sesi kesiyorum dedi. Ha pardon sesi veriyorlar şimdi. Doğrudan Paul seslerini duyacağız. Go'ları duyuyorsunuz. Bakın farklı farklı sesleri duyuyoruz. kendi değerlendirmelerini yaptılar ve kumanda merkezine go diyorlar sırasıyla. Hepsi go derse yeni bir team aynısına geri sayımımız artık geri dönülmez şekilde başlatıyoruz. No constraints. Hiçbir kısıtlama yok. Her şey yolunda. Go veriyoruz. Hava hava durumu da uygun. Evet, görev yöneticisine geldik.

Hepinizi anladım. Konuşmayı yapıyor. Bütün eee sıkı çalışan ulusun adına Artemis neslinin başlangıcı için go emrini veriyorum dedi. Artık geri dönülmeyecek yola girildi. Evet, geri sayımı başlatmaya hazırlar. Dünyanın en güçlü roketi için geri sayım başlatılıyor arkadaşlar. Yeni geri sayım zamanı gelecek. T0 zamanı gelecek. geri sayım başlıyor. 3 2 1. Evet, 10 dakika, 9 dakika. Evet, görüyorsunuz yerdeki bu sayaç en önemlisi bu arada onu da söyleyeyim. Onun önünde fotoğrafım da var benim. Instagram'dan bakabilirsiniz. Aaa, bu yerdeki sayaçta gördüğümüz şey en doğrusu. Hani ekrana falan bazen

Doğrudan komuta merkezine bağlı burası. Evet. şöyle artık üst aşamaya bakıyoruz. Bunların hepsi inanılmaz bir açıyla çekilen görüntülerle, kameralarla birazdan koparak ayrılacak ve bundan sonraki her şey bilgisayarlara Görüyorsunuz sayacı 8 dakika 45 saniye Bundan sonra çok çok büyük bir ihtimalle bir aksilik çıkmazsa aya yolculuk yeniden başlıyor. Karşımızda bugüne kadar yapılmış en güçlü operasyonel roket var. 100 metreye yakın yükseklikte, 98 metre

Ve şu anda kadraja giren bu 920 numaralı kamerada gördüğünüz şey de Orion Bu kapsül birkaç yıl içerisinde dört tane astronotu, astronot aya götürecek ve ayın güney kutbunda yürümelerini sağlayacak. Bugün içinde cansız mankenler var. Artemis 1 insansız olarak bu görevin ilk testi. Bir sonraki görevde bu kapsülün içinde mürettebat olacak. kapsülün içinde ve gerekse dışında kameralarla kayıtlar da yapılıyor.

Evet, fırlatmaya 7 dakika kaldı. Evet, normalde içinde insanlar olduğunda 6 dakika kala bazı işlemler yapılacak. Şimdi olmadığı için 7 dakika kala yaptılar. Evet, çok enteresan bir şey bu. Orada bir havuz var arkadaşlar ve fırlatmanın şiddetinden oluşan ses dalgaları rokete zarar verebileceği için saniyenin milisaniyeleri içerisinde tonlarca su veriyorlar ve ses dalgalarını elimine ediyorlar o suyla. Böylece ses dalgaları, şak wave'ler rokete zarar vermiyor.

Bunun benzeri bir roket daha önce işte Saturn V'ti aya giden. Ama ondan da güçlü bu roket. Ve başarıyla çatlamadan, geçmiş seferlerde olduğu gibi patlamadan fırlatılırsa eğer bugüne kadar insanlığın yeryüzünden fırlattığı en güçlü roketi 5 dakika canlı yayında izleyeceğiz. Heyecan dorukta. astronotları gerekirse kurtarmak için fırlatma motorları bu görevde aktif değil çünkü içinde astronot yok. Hala go'ları duymaya devam ediyoruz.

Dördüncü dakika kala yani 4 dakika kala fırlatmaya yine önemli aşamalardan birini geçeceğiz. 4 RS-25 motoruna yakıt akışı Fırlatmaya 4 dakika kala Evet ve şimdi doğru sıcaklığa gelindi. Bu arada ilk fırlatma denemesi Ağustos bu konudaki bir problemden ötürü iptal edilmişti. Adım adım hepsini geçiyoruz. İnanılmaz bir fırlatma açısı Tarihi görüntüler aklınıza getirin. Saturn 5 roketinin yukarı doğru çıkma görüntüsünü işte o görüntüyü verecek bize bu açı.

3 dakika sonra 16 Kasım 2022 Artemis 1 görevinin ilk başarılı fırlatması olarak umarım tarihe geçecek. Fırlatma penceresinin açılmasından sadece 40 3 dakika sonra fırlatma gerçekleşecek gibi gözüküyor. Evet, motorlar birazdan hareket etmeye başlayacaklar ve başladılar. Evet. Yönlendirme hareketlerini yapıyor motorlar. 4 RS-25 motoru her biri yarım milyon pound'luk itki gücüne sahip. Bugüne kadar geliştirilmiş en güçlü roketin en önemli parçaları bunlar.

Toplamda 2 milyon pound'luk bir itki 2 dakika sonra gözlerimizin önünde Üst aşama iç iç enerji modülüne bağlandı. Artık dışarıdan enerji almıyor. Evet, 15 saniye sonra ortadaki turuncu gördüğümüz çekirdek ana aşama da bir milestone'dan geçecek. 4 saniye içinde. Evet, orası da dışarıdaki bağlantılarını kesti. İç enerjisi ile yavaş yavaş ayrılışa geçiyoruz. Bu aşamadan sonra eğer durdurulursa o içindeki enerjiyi sağlayabilmek için pilleri şarj etmemiz gerekir diyor. 1 dakika umuyoruz ki artık

Artemis 1 bugüne kadar yapılmış en güçlü roket fırlatılmaya hazır gözüküyor. ALS'ye geçtik. Şu anda artık yerdeki bilgisayar sistemlerinden de ayrıldı. Roket kendi içindeki bilgisayarlar tarafından yönetiliyor. Artık insanlarla ve yeryüzündeki bilgisayarlarla bir ilişkisi kalmadı. Kendi başına aya gitmeye hazır bir robot var karşımızda. 5 4 3 2 1 ve ateşleme. Dünyanın en güçlü roketi işte bu Aya dönüş başladı. Resmen başladı. Böyle bir roket daha önce dünyadan Şu anda milyonlarca pound'luk itki gücüyle 4 RS-25 roketi ve yandaki katı yakıtlı

Gökyüzüne doğru yükseliyor. Aya gidecek Orion modülünü taşıyor. Artemis 1 ay yolculuğuna başladı. Şu anda roketin üzerinde en fazla atmosferik gücün olduğu anlardayız. Yaklaşık 1000 km hızla ilerliyor şu anda. Saatte 1000 km'lik bir hızla. Sese bakın. Evet, maksimum Q'ya eriştikleri için şimdi motorların gücünü bilerek 30 saniye kadar sonra yandaki katı yakıt boosterları ayrılacak. Ve güç kesilecek, özür dilerim.

16 mil, yaklaşık 22-23 km kadar uzaklaştı şu ana kadar. Hala sesi geliyor. Evet, katı yakıt boosterları şu anda Sadece ana çekirdek aşaması Tekrar hatırlatalım, bunlar yeniden kullanılabilir roketler değil. Bunlar yanarak yeryüzüne düşecekler. Eee, şu anda stage'le gidiyorlar. Turuncu olarak gördüğümüz stage'le. Saatte 6.000 km'ye kadar hızlı gidiyor şu anda. Evet, seste garip bir kesinti oluştu. Bir yandan ay giriyor kadraja.

Evet, birazdan şu ana kadar 4 dakika oldu fırlatmadan itibaren geçen süre. Şu anda gördüğümüz Evet, motorlar iyi durumda gözüküyor. O core stage ayrıldıktan sonra Pasifik Okyanusu'nda Hawaii ile Amerika kıyıları arasında bir yere düşecek. Sürekli hız ve irtifa bilgileri veriyor. Evet, bu gördüğümüz core stage'de hatırlayanlar olacaktır. 2011 yılında sona erdirilen uzay mekiği programından aslında uyarlandı. 8000 miles dedi. Yani 12.000 km hızla falan gidiyor şu anda.

Evet, 2 dakika sonra bu ana stage'in de ayrılacağını göreceğiz. Ayrıldığını Ben de aşağıdaki yazıyı güncelledim bu arada. Dünyanın en güçlü roketi aya fırlatıldı artık gidiyor. Neredeyse 20.000 km hıza ulaştı bu Biliyorsunuz ISS 25.000 km hızla dönüyor Evet şimdi birazdan kapanmak üzere olan RS-25 motorları arkadaki motorlar güç kesiyorlar. Daha sonra sırasıyla tamamen kapanacaklar ve fırlatmadan 30 saniye sonra motorlar kapatılacak ve

Ana aşamada turuncu olarak gördüğümüz yerde ayrılacak. Bu uçtaki sadece Orion kapsülü ve onu yönlendirecek olan ACPS SS modülü kalacak orada. Evet ana motorlar şimdi kesiliyor olması lazım. Evet konfirmasyon geldi. Şu anda ayrılma gerçekleşti. Evet aya gidecek olan işte öndeki üçgen şeklindeki Orion kapsülü Evet bir sonraki aşamaya herhalde bir 10 dakika olduğu için tekrar yere dönüyoruz Derin uzaydaki yeni maceramız için ilk adım olan

Fırlatılmasını izledik. Hala biraz garip hissediyorum kendimi. Söyleyecek söz bulamıyorum diyor. Nefesimi tuttum diyor. Gözyaşlarıma hakim olamadım. E tabii uzayda 6 ay geçirmiş birisi duruyor şu anda söz ediyoruz. Yani buna benzeyen bir roketle uzaya gitmiş daha sonra da yeryüzüne dönmüş bir kişi konuşuyor şu anda. Evet, bütün geceyi aydınlattı diyor. Burada tabii onların arkasında yaklaşık 3-4 km ilerilerinde fırlatıldığı için

Evet, o hakikaten çok ilginç şeyi diyor. Gördüğünüzle ses arasında bir şeylik oluyor diyor. Şöyle bu arada onu ben tarif etmeye çalışayım. Roketin hani biz ateşlemesini falan görüyoruz. Sesini de aynı anda duyuyoruz ama normalde orada izleyenler önce tamamen sessiz sinema gibi o ateşlemeyi görüyorlar. Sonra yavaş yavaş böyle dipten bir gürültü geliyor ve yer titremeye başlıyor. İnanılmaz bir şey bu.

Yani biz fırlatmalardan önce defalarca onunla neredeyse aynı simülasyonlara giriyoruz ama gerçek fırlatmada yaşadığınız o duygusal coşkuyu ve inanılmaz deneyimi tarif etmek gerçekten imkansız diyor. Seni özellikle sürpriz yapan bir şey oldu mu? Gece olduğu için tabii çok daha güzel oluyor. Ne kadar aydınlandığını sen de gördün. Bu aşamaların gerçekleşmesini burada gerçekten gözlerimizle görüyor olmamız falan harika. Bir yandan da yanda

Orion kapsülünü Yönünü değiştiriyor. Dünyanın yörüngesinde şu anda bu arada. Hala dünyanın etrafında dönüyor yani uzayda, açık uzayda aya yönlenmedi henüz. Onu hatırlatalım tekrar. Evet, şu anda canlı olarak izliyoruz. Kontrol kumanda odasındaki şimdi kendi ekibine seslenecek. İçeridekileri de duyabilsin istiyor. Ekibine konuşma yapacak çünkü onların asıl zorluğu, görevi bitmiş oldu. Burası Florida'da fırlatmanın yapıldığı yer. Artık Houston'dan yönetilecek. Bir anlamda devir teslim yapacaklar ama önce ekibine teşekkür konuşması yapmak

Evet, mikrofonla ilgili herhalde bir problem yaşıyorlar şu anda. Ekibim beni duyamıyor, o yüzden konuşmamın bir anlamı yok diyor şu anda. Yayına yeni katılanlar için hemen hatırlatma yapayım. Bu aya yolculuk 25 gün 11 saat sürecek. Toplam yolculuk. 25 gün 11 saat sonra yani 11 Aralık'ta yeryüzüne geri dönecek. Yolda bir arıza, aksaklık çıkmazsa. Evet, şimdi duymaya başladı ekip. Konuşmasını yapacak o da. Bu arada T plus 18'de yani 18 4 dakika kadar sonra yeni bir kilometre taşı bekliyor bizi,

Şu anda bulunduğunuz dakikanın kıymetini bilmeniz konusunda ne kadar çok konuştuğumu biliyorsunuz. Bu sizin anınız. Yaşayın bunu. Doya doya yaşayın. Keyfini çıkarın. Siz öylesine, öyle şans için burada Siz bunu hak ettiniz. Bu odadaki yerinizi hak ettiniz. Bu anı, bu kazanma duygusunu hak Sizler bir ilkin parçasısınız. Hayatta ya da kariyerde bir kez yaşanabilecek bir şey bu. ilk fırlatmasının bir parçasısınız.

Bir ülkenin aya dönüşünün ve Mars'a gidişinin ilk adımıydı bu. Bugün bu odada yaptıklarınız gelecek nesilleri etkileyecek. O yüzden teşekkür ediyorum. Bu dayanıklılığınız Ne kadar zorlu olursa manzara o kadar güzel oluyor değil mi? Bakın burada Florida sahillerine bu güzel manzarayı yaşattık hep birlikte. Evet, bu fırlatma kontrol odasında bazı geleneklerimiz var. Evet, burada başarıya ulaştığınız zaman bir kravat kesmek gerekiyor dedi.

Kendi kravatınızı kestireceğiniz kişiyi seçebilirsiniz diyor. benim kesmemi isterseniz de ben gece boyunca buradayım diyor. Şu anda gece yarısı 2 bu arada saatimiz. 2'yi 5 geçiyor. Aaa, mikrofon Mikrofon gitti. Görüyorsunuz işte, aya roket gönderiyorlar, mikrofondaki bağlantıda hala problemler yaşanıyor. Güzel bir gelenek, fırlatma yapıldıktan sonra kravat kesme geleneği. Kime kestirdiğini görmeye çalışıyorum. Herhalde Apollo görevinin emektarları olan kişilere kestirdi. Herhangi bir açıklama yapılmadı ama çok önemli şahsiyetler dedi sadece.

Evet, NASA'da bir gelenekmiş bu. Evet, şimdi uzaya dönüyoruz çünkü güneş panelleri açılacak. Yayın akışına bağlandık artık. Güneş panelleri açılmış bu arada. Pardon, açılmaya başlanmış. mil per hour. We're continuing to hear good calls here in Mission Control Houston from the flight controllers monitoring the Bu arada 30 11 dakika sonra yeni bir kilometre taşı gerçekleşecek. Şu ana kadar her şey yolunda gidiyor. Güneş panellerinin açılması işlemi devam

Saatte 25.000 kilometre kadar hızlı gidiyor. Yaklaşık ISS ile aynı. Artık yörüngede çünkü. 6 foot 6 inç ne oluyor? 3'e böl, yaklaşık 2 metre falan panellerin boyu. Hala kraliçenin ayaklarının ölçüsüyle ölçüm yapıyor gördüğünüz gibi NASA. İnanılmaz bir şey. Bari şu yayınlarda metrik sistemi Evet, o görüntüler geldi. Gerçek görüntüler geldi. Evet, güneş panellerini görüyorsunuz, Her solar panelin ucunda bir kamera

Evet, özellikle yörünge sırasındaki hareketler için güneş panellerini Iı, ileride yörüngeye sokacakları Solar Gateway, Lunar Gateway için, pardon, özür Yani ay uzay istasyonu için, yörünge uzay istasyonu içinde böyle güneş panelleri kullanılacakmış. Bunlar da tamamen otomatik açılıp Aynı anda yer merkezinden sesler geliyor. Evet, gerçek görüntüler de gelmeye başladı ara ara. Avrupa Uzay Ajansı tarafından geliştirilen ve şu anda açılmakta olan güneş panellerinin bulunduğu servis modülünde 20.000'den fazla parça varmış

Aaa, kravat kesenlerin sesleri geliyor alttan alttan. Biz de zaman zaman uzaydaki görüntüleri, sanıyorum yörüngede güneşin olduğu tarafa geçti. O yüzden çok expoze olmuş şekilde geliyor görüntüler. Saatte 25.000 km hızla gidiyor. Yani bu ne demek? Iı, 23 dakikada dünyanın yarısını falan dolaşmış oluyor. Yani anda o yüzden karanlık taraftan aydınlık tarafa geçmiş olması da gayet normal. Özür dilerim. 90 dakikada bir tur 90 dakikada dünyanın etrafında saatte 25.000 km hızla gidince

Bir tur atıyor ISS. Evet, herhangi bir anons yok şu anda. Hala yörüngedeki hareketlerini izliyoruz. Eee, altta görülen yer neresi? Evet, dört güneş paneli de açılmış şu anda. Konfirmasyonu gelmiş. Bir sonraki aşamaya doğru hızla ilerliyoruz. Yanlış anlamadıysam 6 dakika sonra da Orion kapsülünü ayıracaklar. Less than 30 minutes deyince şimdiden itibaren 30 dakika mı yoksa fırlatmadan sonraki 30. dakika mı? Orada bir tereddütte kalıyorum. Ama sanırım 30. dakikada yapacaklar.

Yani 5 dakika, 6 dakika sonra. Ben de sesimi dinlendiriyorum artık. 3 saat 44 dakikadan beri aralıksız konuşan birisi olarak. Evet, yerde de gökte de herhangi bir gelişme yok şu anda. Yörüngedeki yolculuğuna devam ediyor. Şu görüntüler muhteşem tabii. Evet, şimdi tam net olarak söyledi. Eee, fırlatmadan 53 dakika sonra olacakmış. Yani 25 dakika, 26 dakika falan var. 27 dakika var, özür Kafa durdu.

Bu işlemler devam ederken ben çok kısa bir ara vereyim. Suyumu tazeleyeyim, geliyorum hemen. time. We plan to explore more of the lunar surface and learn how to live and work there. With more on our destination, let's bring back NASA's Dan Huot with our new moon board. Hey, thanks, Megan. I I got to be honest, we ran outside to catch it. I'm still shaking a little bit that that never gets old. That is always one of the coolest things you'll ever see in your entire life. And that rocket was massive and loud and just the so cool. All right. The moon. This is why we call it the moon board. But the moon, you know, since the dawn of time, humans have looked at the sky and shouted at our neighbor, "I'm going to walk in

Your face." And in the '60s, we actually did it. Uh six times, starting with Neil Armstrong, Buzz Aldrin, Apollo 11, 1969, followed by five more successive landings, each time delivering two human beings to the surface of the moon. Our last one was Apollo 17. And that was in 1972, Gene Cernan and Harrison Schmitt stepping off for the last time. Now, we have not sent humans back since then, but they accomplished a lot under Apollo. Lots of technological advancements, deployed science instruments, brought back hundreds of pounds of lunar rocks and regolith, teaching us about the moon and also about our place in the solar system. The moon is fascinating because it doesn't have a lot of the geological processes we have here on Earth. You don't have erosion. You don't have wind and water wearing down

Rocks. You don't have plate tectonics that are constantly recycling the crust. And so, everything out there is really old. In fact, one of the rocks brought back on Apollo 15, called the Genesis Rock, was dated to be 4 billion years old. So, from the primordial beginnings of our solar system. But as Kayla said a little bit earlier, those missions were measured in days, their spacewalks in just hours. With Artemis, we're looking to go and we're looking to stay. And we're not looking around the equator like uh under Apollo. We're looking at the lunar south pole. at the lunar south pole. Now why? So we haven't sent people since the 70s to the moon, but we haven't stopped studying it. We've had orbiters like the Lunar Reconnaissance Orbiter which has literally just been flying loops around

The moon taking high resolution images of the surface. So high resolution that you can look them up. They have images of all the different Apollo landing sites and you can actually see the footprints, the paths they left in the lunar regolith of those sites. Uh we had a mission called L Cross which slammed a probe into a crater on the moon sending out material some of which potentially hadn't seen direct sunlight for billions of years. And then analyzing what shot out. And through missions like that and others we've been able to find that there is water ice trapped in those permanently shadowed areas on the moon. A lot of them center around that south pole. We have already identified 13 potential landing sites for the Artemis 3 mission. Evet ben yokken herhalde ayda nereye inileceğine

Dair açıklamalar yapılmaya Güney eee kutbu yakınlarında sürekli olarak gölgede kalan bazı yerler var. Orada toplamda 13 tane iniş merkezini belirlediler çoktan. gas for an atmosphere. If you have a lunar base you can split it into oxygen and hydrogen. That's rocket fuel. We just launched the most powerful rocket in history using those constituent parts. And so you can start to live off the land. We can use that Oradaki eğer yüzeyin altındaki suyu kullanılabilir hale getirirsek artık orada kalıcı hale de gelebiliriz demektir. Çünkü bugün izlediğimiz eee roket fırlatmasında kullanılan malzemelerin çoğu ayda da var. Dolayısıyla aydan da fırlatma gerçekleştirebiliriz. Yeri gelmişken onu da söyleyeyim. Hep Mars'ı da eklemliyorlar ya bu aya. Eee çünkü önce ay ile dünya arasında Lunar ara üs olarak sonra da ayı bir Gateway olarak kullanacaklar Mars'a giderken. Yani Mars Bunlar hep adım adım.

Önce Uluslararası Uzay İstasyonu ay uzay istasyonu yapılacak. Ardından ay üssü, ardından Mars üssü. Bütün bunlar bir öncekinin adımı şeklinde ilerliyor. Ha evet Red Crew. Şu tehlikeli işleri yapan üç kişilik konuk olarak geldi. Yayına sonradan katılanlar için Bu fırlatmanın kahramanı bunlar. Bayağı cool tiplermiş. Hakikaten yani bugün gerçekten de günü kurtardınız diyor. O roketin yanına gittiler ve cıvataları sıkarak bu uçuşun gerçekleşmesini sağladılar.

Üçü için de ilk kez. Vay. Güvenlik diyor ki ben gayet problem yaşamadım beni çağırınca. Bunun için eğitildik sonuçta oraya gittik ve işimizi yaptık diyor. Sürreal diyor benim için. Gerçeküstü. Oraya gidince ne hissettiniz, ne Oraya oraya gidince bayağı korkutucuydu diyor ama biz işimize odaklandık. Ya bu arada gerçekten olağanüstü bir şeydi. Eee, yani roketin yanına gittiler ve o sırada işte buharlar çıkartıyor, sesler çıkartıyor. Her an patlamaya hazır bir bombanın yanına giden bomba imha bomba imha ekibi gibi bir ekip.

Eee, soldaki iki kişi genç ve yaşlı olan teknisyen, eee, sağdaki de güvenlik görevlisi. Kırmızı ekip bunlar. Evet, uzay uçuşları tam bir ekip işi ve siz olmasaydınız hakikaten hiçbirimiz gidip de o işi yapamazdık diyorlar. Ve bu arada bu çok da sık rastlanan bir şey değilmiş. Onu da eee, söylediler. 10 yıllardır ilk kez olan bir şey. dır ilk kez olan bir şey başlarına geldi ve gittiler yaptılar geldiler.

Ben de onu düşünüyorum hep yani bu kadar eğitim alıyorsun işin bu ama 10 yıllar boyunca o işi yapmıyorsun öyle bir fırsat çıkmıyor ve işte bugün çıktı gitti yaptılar. 17 dakika kaldı diyor eee yeni hamle için. Evet eee bu arada güzel görüntüler yakaladı öyle fotoğraflar göndermeye devam edecek ama bunları yapmak da bir ekip işi diyor şimdi o ekibe bir kulak verelim diyor bunlar görüntüleme ekibi.

Uzaydan gelen görüntüleri Evet nerelere yerleştirmişler bakalım Tabii ki söylemiyorlar. Ama biliyoruz ki güneş panellerinin ucunda birer kamera var. Hımm her açıyı belli manevraları anlayabilmek gözlemleyebilmek için özellikle seçtik diyor. Evet bir görüntüleme görevlerini Artemis 2'ye insanları koyduğumuz zaman her şeyin yolunda olacağından emin olacağız diyor bu şeyle görevle. Onların da görüntülerini kaydedip normalde bugün hiç görmeye alışık olmadığımız şeyler görüyoruz. Mesela kırmızı ekibi görmeyi hiç beklemiyordum

Evet, yaklaşık 15 dakika sonra ikinci aşamaya önemli yeni aşamaya geçeceğiz. İkinci aşama diyorum ama artık kaç aşama Aaa, evet. Bu kısım önemli. Şimdi, eee, 10 tane küçük küp sat uydu var. Bunlar aya giderken yolda bırakılacak. İkincil yükler olarak adlandırılıyormuş Bu, yani anlamı şu ikincil olmasının, bu görevle ilgili temel hedefimiz bu değil. Başarısız olsa da çok umursamıyoruz diyor yani.

Ama aralara serpiştirirsek 10 tanesini deploy edebilirsek Ay ile dünya arasına yerleştirilecek. Bu, işte, yapılacak birçok deneyden bir Evet, orada artık daha çok vakit geçireceğimiz için daha riskli işler de yapmaya başlayacağız. Evet, şimdi o işte küçük 10 tane küpsat uydusunu anlatıyor. Her birinin ayrı bir görevi varmış, bilimsel görevi varmış bu 10 küpsat uydusunun hepsi. Ay neden yapıldı, ne gibi ay kumu regolit deniyor, ay tozu var. Kaya yapısı nasıl

Sadece ay da değil bu arada, uzay ortamını de anlamamızı sağlayacak. İlerde kullanacağımız mesela yelken gördüm orada, yelken teknolojisi, uzay mi deneyecekler? Uzay biyolojisi ile ilgili araştırmalar canlılık uzaya nasıl tepki veriyor, bunu İyonize radyasyona maruz kalınacak çok yüksek miktarda ve uzun süreler boyunca buna canlıların sadece canlı derken bu arada insanlar değil, hayvanlar ve bitkilerin de nasıl Daha uzağa gidip daha kalıcı olmak.

Evet, yeni hedefe 11 dakika kaldı. Ha dijital asistan yapmışlar, onu da Konuşmalı olarak ara birimi güncellemişler, onu deneyeceklermiş Google Home yerine ya da neydi? Apple HomeKit yerine Amazon Alexa'yı kullanmışlar. Evet, şimdi şu anda yörüngedeki Uluslararası Uzay İstasyonu'nda görev yapan astronotlarla konuşmuş, onun görüntüsünü veriyor. Jessica Watkins ve Samantha Christo Evet, astro yeleğini şu anda deniyoruz diyor. Radyasyona karşı etkileri azaltacak türde bir yelek.

Bugün gönderilen Artemis göreviyle giden Orion'un içindeki cansız mankenlerden birinin üstünde bu yeleklerden varmış. Uluslararası Uzay İstasyonunda ne gibi bitkiler yetişiyor? Evet, son podcast'te, tohumlarla ilgili bir podcast'te bundan bahsettim ben de. Evet, uzayda yetişen bitkileri görüyoruz şu anda. Uzay İstasyonunda. Yağmurdan sonra bir sebze bahçesine gittiğinizde aldığınız kokuya benzeyen kokuları burada alabiliyoruz diyor. Bu da çok mutluluk verici. hayatı destekleme konusunda kritik öneme sahip su ile ilgili neler yapıyorsunuz?

Kendi çişimizi Evet, şu anda mekikteki, şeydeki, istasyondaki suyun %95'i geri dönüştürülmüş suyu. Konuşmakta olan Jessica aynı zamanda Artemis programına seçilen 24 astronottan biri. Dolayısıyla ayda yürüme ihtimali var. Şu anda zaten Gitmenden önce bir takla atmanızı rica edeceğim dedi. Uzay istasyonunda yaptığın deneylerden eğlendin mi? Vay, şu anda ilk kez uluslararası uzay istasyonundaki elektron mikroskobuyla araştırma yapma öncesindeki fotoğrafını gösterdi bize.

Daha önce de sorulmuş bir soruyu tekrar sordu kendisine. İnsanların 10 yıllarca üzerinde çalıştığı konuda hazırladıkları deney düzeneklerini orada gerçekleştirirken neler hissediyorsun? Bir laboratuvar teknisyeni gibi hissediyorum dedi. Bu kez biraz daha farklı bir cevap verdi. Evet bu arada bir sonraki aşama için son dakikalara girdik. Görüntüleri de büyütmeye başladılar. Şimdi biraz daha sosyal medyadan sorularımızı alalım. Astronota soruyor Kayla'ya. Fırlatmadan sonra neler hissediyorsun? Çok orijinal bir soru olmuş. Rahat peki

Sürekli bundan bahsediyorlar zaten. Son derece karmaşık, son derece zaman zaman tehlikeli bir şeye tanık olduk sonuçta. Tabii ki Evet yine Jack Black'ten bir soru gelecek şimdi. Evet o Orion ne kadar süreyle görev yapacak ve özellikle giriş nasıl olacak? Sanki sıcak olacak gibi geliyor bana. derece Fahrenheit olacak giriş sırasındaki sıcaklık. 2-3000 derece herhalde. Neredeyse güneş kadar dedi. Güneş gerçi 6000 derece yüzey sıcaklığı, 6000

Yani 1000 derece daha serin ama evet bayağı sıcak yani. Astronot olmak için ne gerekli? Ne gibi kalifikasyonlara sahip olmanız lazım? STEM alanında master ya da üstü dereceye sahip olmanız lazım diyor. STEM Science, Technology, Engineering, Mathematics Bir de STEAM var. Araya Art da A ekleniyor. O o değil ama. Teknik bölümlerde master ve üstü dereceye sahip olmanız gerekiyor. Perigee yönlendirme manevrası başlamak

1 dakika sonra manevrası için bir ateşleme yapılacak. Şu anda gördüğünüz gibi güneş panelleri arkaya doğru böyle kıvrılmış durumda. Perigee dünyanın en yakın nokta olduğu oradan bir manevra yaptıracaklar ve bu manevrayla aya doğru yönlenecek olan Orion kapsülünün çok uzunca sürecek yeni ateşlemesi için en uygun pozisyona Bu ama birkaç 15-20 saniye sonra başlayacak olan ateşleme kısa sürecek. 30 saniyeden daha kısa

53. dakikada başlayacağı söylenmişti. Dolayısıyla 4-5 saniye sonra Evet, 30 saniyeden kısa sürecek olan başlamak üzere dedi. Başlamış da olabilir tabii. Ara ara görüntüler geliyor. Video değil GIF şeklinde geliyor. Fotoğraf şeklinde. Evet, şu anda Bu da gerçek görüntü. Evet, çok kısa bir ateşlemeydi. Şimdi o ateşlemeye son vermek üzere hazırız Bekliyoruz. Birazdan ateşlemeyi Ara ara gerçek görüntüleri veriyorlar. Bu simülasyon görüntülerinin yanında.

Evet, kesildi. Şimdi artık son ve en önemli kısma yaklaşıyoruz. 30 dakika kadar sonra aya doğru ateşleme yapılacak. Ay yörüngesine girmek üzere Orion kapsülünün ateşlemesi yapılacak. Bu arada bütün sesler kesildi. Evet, şimdi fırlatmayı bir daha göstereceğiz Muhteşem bir görüntü. Evet, şu anda operasyonel olarak en güçlü roket diye lanse edip duruyorlar. Bundan da güçlüsü hazırlanıyor, Eee, SpaceX'in roketi. O zaten Mars'a gitmek üzere Bundan 20 metre daha yüksek olacak ve bundan neredeyse bunun neredeyse iki katı kadar güçlü olacak. O roket. Fakat tıpkı bunda olduğu gibi onda da gecikmeler oldu. Haliyle Elon Musk'ın verdiği tarihler yine tutmadı. Normalde geçtiğimiz yaz onun da yörünge uçuşunun yapılması planlanıyordu ama yılın sonu geldi hala yapılamadı. Ben bu yıldan pek umutlu değilim açıkçası. Ama o zamana kadar en güçlü roket işte bu, SLS.

Starship hazırlandığında dediğim gibi hem bundan daha yüksek olacak hem de bunun neredeyse iki katı kadar güçlü olacak. O o unvanı alacak ve büyük bir ihtimalle çok uzunca bir süre de unvanını başka bir rokete kaptırmayacak, en güçlü. Evet, NASA'nın direktörü var şu anda. Bugüne kadar yaşadığım en büyük akustik ses dalga shockwave'li ses dalgasıydı. Oradan buraya bir enerjinin geldiğini hissedebilirsiniz. Bill Nelson şu anda NASA direktörü, eski bir senatör.

Ve ondan eskide bir astronot kendisi. Evet, bu da yine eee, fırlatma ekibiyle görüştüğünü ve tarihi bir ekip olduklarını ifade ettiğini söylüyor. Enteresan, "We explore the heavens." dedi. Heavens dini olarak kullanılan bir ifade, gökler anlamında kullanılıyor. "Biz gökleri keşfedeceğiz." dedi. Evet, kongrenin başında yazılı Latince ifadeden dolayı, çünkü bu bizi yansıtıyor diyor, bu görev. Amerikan halkını yansıtıyor. Enflasyon açısından zorlu günler geçiren Amerikan ekonomisini buraya harcanan milyar dolarları daha anlamlı kılmak için

Dengelemeye çalışıyor diyelim. Güzel bir örnek verdi, ben katılıyorum bu arada bu Yani buraya evet milyarlarca dolarlık bir bütçe harcanıyor ve ekonomi zor durumda ama şöyle düşünün diyor. Mesela bir ilaç endüstrisinde bir araştırma yapıyorsunuz ve uzayda yaptığınız bir deneyden elde ettiğiniz şeyle bir ilaç geliştirdiniz ve bununla kanseri tedavi ettiniz. Şimdi buna bir değer biçilebilir mi? Uzayda yapılan çalışmaların böyle faydaları var. Eee geçtiğimiz haftalarda ben de YouTube kanalımda bununla ilgili bir video Sadece NASA'nın değil eee bütün uzay ajanslarının uzaya yönelik yaptığı çalışmaların pratikte dünyaya aslında nasıl yaradığını gösterdim. Hatta bir uzay kaleminden örnek vererek bunu Eee sadece NASA'nın 2.000'den fazla uzayda geliştirdiği inovasyon bugün günlük hayatta herkes tarafından kullanılıyor. Yani astronotlar tarafından değil. Uzayda geliştiriliyor, yerde kullanılıyor, yeryüzünde kullanılıyor. Dolayısıyla bunların değerlemesini yapabilmek çok zor. Yani üstelik sadece Amerikalılar da kullanmıyor. Yani bunu bütün dünya kullanıyor bu

Tür eee buluşlar olduğu O yüzden bütün insanlığa faydalı diyebiliriz uzayla ilgili yapılan çalışmaların yan etkileri, yan ürünleri Evet, go Artemis dediler. Veda mı ettiler tam anlayamadım. Houston'a bağlandık Florida'dan. Evet, 25 dakika sonra bir sonraki kilometre taşına ulaşılacak. Az önce ayın, şey, dünyanın etrafındaki, eee, yörüngedeki en alçak noktadan 30 saniyeden kısa süren bir ateşlemeyle ideal bir yörüngeye çıkarttılar.

Evet, şimdi bir sonraki aşamayla ilgili bilgi verilecek. Bu çok önemli. Evet, şimdi bir sonraki adımda neler olacağını göreceğiz. Son derece basitleştirilmiş bir açıklama yapayım şimdi size. Evet, şu anda parmağıyla çizerek dünyanın etrafında nasıl yörüngede kalırsınız gösterdi. Fakat bu kez biz öyle yapmayacağız çünkü dünyanın etrafında kalmak istemiyoruz. 18 dakika boyunca çok güçlü bir şekilde motorumuzu ateşleyeceğiz. Ve öyle bir ateşleyeceğiz, öyle bir açıyla ateşleyeceğiz ki

O fırlatmanın etkisiyle ayın yakınlarında onun kütle çekimine girecek şekilde hareket edecek. O yüzden de hani böyle 30 saniye, 40 saniye değil, 18 dakika boyunca dünyanın şu anda yörüngesinde dönmekte bu uzay aracının ateşlemesini yapmamız Evet, birazdan gelecek olan TLI aşaması önemli bir an. Kısaca bu şekilde ifade edebiliriz dedi. 1 saat 6 dakika önce fırlatma Hala yörüngede. 20 dakikadan daha az bir süre içerisinde

En önemli aşamalardan birine geçeceğiz. Evet, bir epik gösteriden bahsetti. Space Launch System'in. Şu anda yerel saatle 02.55 sabaha karşı. Şekilden de görüleceği gibi uyku gözlerimden akıyor. Aaa, yaklaşık 4,5 saatten beri canlı yayındayım. Şimdi konuklarımız var. Bakalım ne konuşacaklar. Beklediğiniz gibi performe etti mi SLS? İyi çalıştı mı? Ben iticiler, booster'larda çalıştım. Vallahi gayet güzeldi diyor. Katı yakıtlı beyaz yerler booster'lar vardı ya, onda çalışmış, onun yönetmeniymiş, onun yöneticisiymiş Bruce Tiller.

Zaten kendimize güveniyorduk ve gayet de güzel çalıştı. Eee, bu konuşan kişi de ortadaki roketin altındaki roket motorlarını, RS-25'leri yöneten kişi. O da nominal olarak çalıştığını söyledi. Gerçi dört motordan bir tanesiyle ilgili bir şey oldu bir ara ama onunla ilgili bir açıklama yapmadı. Artemis 2'de değişikken bu görevden farklı bir şeyler olacak mı? Bir tek birkaç saniyelik bir gecikme şeyi olacak içinde insanlar olduğunda dedi. Onun dışında birebir aynısı olacak bu görevin.

Bu görevden sonra sizi neler bekliyor diye bir soru soruldu. Bizim çok işimiz var. Artemis 2, 3, 4 diye gidiyor. Aynı zamanda booster'larda yeni bir kompozit, yeni bir malzeme kullanacağız diyor. Biz de çok meşgulüz diyor. Biz de altta kalır mıyız? Ocak ortasına kadar ıı Gelecekteki uçuşlar için RS-25 motorlarının maliyetlerini aşağıya çekecek yeni tasarımlar yapacağız diyor o da. Evet, yine öğrencilere dönüyoruz. Öğrenciler neler yapıyorlar?

Eğer bir öğrenciysen NASA'nın Artemis Eğer öğrenciysen Artemis'in öğrenci challenge'ına katılabilirsin. Alabama Üniversitesi roketleri fırlatıyor. Alabama Amerika'nın az gelişmiş bölgelerinden biri bu arada. Tekerlek tasarımı ama Ay toprağına uygun. Öğrenci işi bir video hazırlamışlar. Biraz amatörce. Ama gayet güzel anladık. STEM meselesini burada bile vurgulamışlar. Science, Technology, Engineering ve Mathematics Kendini geliştirenler ve en az master derecesi yapanlar astronot olabilirler demişti.

Evet, benim de ismim orada. Ben duyurmuştum zaten bunu Instagram'dan. Eee, Artemis görevi için boarding pass bastırmak için link vermiştim. Eğer siz de o linki kullanarak isminizi yazdırdıysanız şu anda o kapsülle beraber aya gidip gelecek. Bu da yine uzay görevleriyle ilgili geleneklerden biri. İsim gönderme uzaya. mekiklerinde 1200'den fazla kontrol düğmesi ya da çubuğu varken Orion kapsülünün içinde sadece 63

Varmış. Bayağı sadeleştirmişler ara Hatta bu Alexa meselesi tutarsa konuşarak bile yönetebilecekler diye anladım ben. Biraz problematik olur bence ama sadeleşmesi güzel bir şey tabii. Evet, kapsülün üst kısmında kenetlenme kapağı var. İleride hani o Lunar Gateway'e falan kenetlenmesi için kullanılıyor. Zaten bu yeri gelmişken onu da söyleyeyim. Burada inişini gösterdiler ama plan inişi Orion kapsülüne yaptırmak değil. Orion kapsülünü Lunar Gateway'e

Starship'le inişi gerçekleştirmek. Çünkü Starship görevleri birden fazla yapmak üzere tasarlanıyor. Uçak gibi tasarlanıyor bir başka deyişle. Ya da veya otobüs gibi O yüzden aya inişleri Starship'le yapacaklar. Aya taşıyacak sadece Orion kapsülü. Ve Orion birazdan ayda ay yo dünyanın yörüngesindeki Orion birazdan aya gitmek üzere 10 dakika sonra Evet, Orion hakkında biraz daha bilgi almak üzere buraya bağlandık. Evet, şu anda servis modülünü gösteriyor. Avrupa Uzay Ajansı tarafından tasarlanan bu modülü

Üç farklı motor ateşlenecek diyor Ortada bir tane büyük motor var. Onu çevreleyen sekiz tane küçük motor var. En büyük gücü o uygulayacak. Evet, ikili çiftler halinde sekiz tane yan motor var küçük. Ayrıca etrafta da daha da küçük ince yönlendirmeler yapan başka motorlar da var. Birazdan bunlar işte ateşlenerek doğru yörüngeye sokmaya çalışacak. Az önce saydığı kimyasallardan oluşan ortak bir yakıt kullanıyor. Bu üç farklı kategorideki motorların tümü.

Böyle bir yakıt seçme sebepleri de eee bunları dondurmak zorunda ol, soğuk eee sıcaklıklarda, soğukta tutma zorunlulukta olmamaları. Çünkü belli bir soğukluğa getirmek için çok muazzam elektrik enerjisine ihtiyaç olabiliyor. Ama şu anda kullandığımız yakıtta böyle bir ihtiyaç ortadan kalkıyor diye bir açıklama yaptı. Evet, birkaç dakika kaldı sadece. Aşağıdaki ilerleme çubuğundan da görüyorsunuz, artık sonlara geliyoruz. 6 dakika kadar sonra en son aşamaya geçeceğiz. Ama bu aşama 18 dakikalık bir ateşlemeden oluşacak. Çünkü dünyanın çekim kuvvetinden, onun etrafında dönmekte olan, yörüngede dönmekte olan Orion kapsülünü çıkartacak güçlü olmalı. Sadece çıkartmak da yetmez. Çünkü sadece çıkartırsanız güneşin yörüngesine kapılabilir, çekim gücüne kapılabilir, helyosantrik bir yörüngeye girebilir. O yüzden öyle bir itkiyle itmelisiniz ki o eee dünya yörüngesinden çıkıp da uzay derin uzay yol alırken bu kez ayın çekim kuvvetine yakalansın ve onun etrafında dönebilsin. İşte bunun için de belli bir

Süre boyunca, tam doğru anda, doğru açıyla, belli bir süre boyunca işte o kadar üç farklı kategorideki motorların ateşlenmesi gerekiyor ve bu motorların yardımıyla ayın yörüngesine doğru harekete geçebilecek Orion Neredeyse 100 metrelik roket küçüle küçüle, kısalı kısalı kapsüle dönüşüyor görüyorsunuz. En işte içine dört kişinin sığacağı kadar bir ortamı, bir odayı da aslında aya götürüp getirmek için bütün bu Aynı şeyi ben Saturn V roketini gördüğümde hissetmiştim. Bir apartman boyutunda, yürü yürü bitmiyor. Yatay pozisyonda olduğu için Ve en ucunda böyle küçücük bir çadır kadar bir yer var. Astronotlar onun içinde gidip geldiler.

Bu kez %30 daha büyük Orion kapsülü ama yine de baktığınızda o 98 metrelik heyulanın içerisinde içinde küçücük bir parça aslında. Ama işte uzak mesafeleri aşabilmek, dünyanın çekim gücünden kurtulabilmek için böylesine bir güç gerekiyor. O gücü üretebilmek için çok miktarda yakıta ihtiyaç var. O yakıtları taşıyabilmek için de işte böyle neredeyse 100 metreye varan büyüklükte yakıt tankları kullanılıyor. Bu tür uzay araçlarındaki Mars'a gitmesi düşünülen Starship dediğim gibi bundan da yüksek, 120 metre yükseklikte hazırlanıyor şu anda.

Ne dediler? Ben konuşurken kaçırdım bu arada. Yine bir sessiz görev kontrol merkezi görüntüsüyle baş başa kaldık. Evet, yerel saatle sabaha karşı 3'ü 11 geçiyor şu anda. Gece yarısı. Fırlatmadan itibaren 1 saat 22 dakika Evet, buradan önümüzdeki 26 gün boyunca, 25,5 gün boyunca çalışacak insanlar ve adım adım Orion kapsülünün hareketlerini yönlendirecekler ve aynı zamanda oradaki deneyleri yönetecekler. Trans Lunar, ismi bile havalı bu

Dünyanın kütle çekiminden kurtulmamızı birkaç dakika sonra yapılacak ateşleme. Konuştuğu şeyi göstereyim size. Evet, az önce söylediği şey bu. Geçtiğimiz Haziran ayında bu gönderildi aya. O da birkaç gün önce istenilen yörüngeye Eee, Capstone'un Bu da işte mikrodalga boyutlarında bir küpsat uydusu. 55 pound diyor. Yani ne yapar? 27 kilo falan. İkiye bölüyoruz Bu da yine ayın etrafındaki bir yörüngede dönüyor ve bu görevin tamamlayıcılarından bir tanesi.

Tekrar dönelim. Şu ana kadar olan kısımları özetliyor Bütün aşamalar başarıyla gerçekleştirildi. Hala her şey gayet güzel bir şekilde ilerliyor. Şimdi translunar ateşlemesi Evet, bu aşamayı şimdi bu iki kişi İnternette bir şey oldu. Benden mi kaynaklanıyor acaba diye bir sayfayı yenileyeceğim. Evet, bir dakikadan az kaldı. Evet derken ateşlemeyi görüyoruz şu anda. Canlı görüntüler geliyor. Ve bu ateşleme önemli, çünkü bundan önce gördüğümüz ateşlemelerin hepsi dünya ile Dünyadan ayrılmayla ilgiliydi.

Hay Allah, böyle bir takılma benden kaynaklanmıyor yalnız, onların yayınından kaynaklanıyor. Tekrar bir yenileyeyim sayfayı. We have confirmation da dediler. Evet, şu anda maksimum itme gücüyle dünyadan ayrılmaya çalışıyorlar. Dünyanın yörüngesinden ayrılmaya Evet, internet bağlantısında bozukluk çıkmaya başladı. Evet, alternatif yayına geçiyorum Evet, böyle daha iyi oldu galiba. İki farklı kaynaktan yayın yapıyor NASA. Birinde yaşanmıyor mesela şu anda. Yaşanmayana geçtim ben de. Diğerinde sürekli kesintiler var. Yani onlardan kaynaklanıyormuş demek ki.

Evet, üniversitelerin hazırladığı 10 tane küp sat uydusu bu ateşleme işlemleri bittikten sonra dünya ile ay arasındaki yörüngeye deploy edilmeye başlanacak. Böyle yavaş yavaş salınmaya Hepsinin ayrı ayrı uzay görevleri var. İkincil bir görev olmakla beraber bunu da başarmayı umuyorlar. Bu arada şu anda tam güç dünyanın yörüngesinden ayrılmaya çalıştıkları için hızları da artıyor. Hızı da artıyor kapsülün. Ve daha da hızlanacak tabii ki. Zaten aldığı bu ivmelenme ve hızla üç günlük bir süre içerisinde aya ulaşacak.

Gönderecekleri mikro uydulardan bir tanesi de asteroidleri Tokyo Üniversitesinden de bir tane uydu varmış ve o da dünyayı Evet, Ay'a giderek yaklaşıyor. Yaklaşıyor derken göreceli olarak tabii. Dünyaya daha yakın şu anda. Bir yandan da Küpsat uydularını hala saymaya devam ediyor. Yapacakları görevleri, hangi ülke ve üniversite tarafından Yarışmacı Küpsat uydular bile varmış Eğer bu Küpsat uydularının dağıtımı bir yaşanırsa bile önemli değil çünkü görevi doğrudan etkilemiyor. Bunlar ek görevler

Giderek hızlanıyor. Houston'daki kontrol merkezi hala sessiz çünkü her şey yolunda gidiyor şu anda. 11 dakika kadar kaldı ateşlemenin sona ermesine. Artık ondan ay yolculuğu dünyadan ayrı bir şekilde, bağımsız bir şekilde başlamış olacak Orion kapsülü 1,5 saat önce fırlatıldı Florida'dan. Evet, bu görev kontrol odası şu anda Houston'da. Önümüzdeki günlerde de 11 arada kadar bu oda böyle dolu olacak.

Ve 25,5 gün boyunca Orion'un yolculuğunu buradan Bir yandan aya yaklaşmaya, dünyadan uzaklaşmaya devam ediyor. Söylediğim gibi günler sürecek bu en önemli aşamasındayız şu anda. Pasifik Okyanusu'nun üzerinde bir yerlerdeymiş. Ama dünyadan hızla ve büyük bir güçle Çok kritik bir açıyla ayrılması lazım. Bu kritik açıyla ayrılamazsa ya gider aya çarpar veya ayın yörüngesinde onun yer kütle çekimine yakalanmadan uzaya savrulup

Yayının başlarında da harita olarak da göstermişlerdi. Ben aya dönüş videosunda da bahsettim. Artemis Accord denilen bir inisiyatif var. Dünya ülkeleri bu inisiyatife katılarak ay ayla ilgili gelecek nesillerde katkı sağlıyorlar. Aralarında Birleşik Arap Emirlikleri ülkeler de var. Hatta Ukrayna gibi işgal altındaki ülkeler de var. bu ülkelerin arasında kendi ülkemizi, Türkiye'yi de görmeyi çok isteriz. maksimum güçle motorlar ateşlenmiş

20.000 mili geçti saatteki hızı. Yerel saatle sabaha karşı 01.47'de fırlatma gerçekleşti ve o fırlatmadan itibaren 1,5 saatten uzunca bir süre Hala dünyanın kütle çekiminde ve onun yörüngesinde hareket ediyor. yaklaşık 10 dakikadan beri ateşlenen güçlü motoruyla eee dünyanın yörüngesinden çıkıp ayın yörüngesine gireceği özel bir hatta yola trajektöre girecek. Evet, son ateşlemeydi bu. Sonra bir de kendisini yok etmek için bir ateşlemesi daha olacak ayrıldıktan

Evet, 7 dakika kaldı. Aşağıda bir çizgi veriyorlardı aslında. O güzel gösteriyordu adım adım nerede olduğumuzu ama şimdi kaldırdılar. Bir yandan fondan konuşmalar geliyor 1 saat 38 dakikadan beri hala dünyanın etkisinde. Fakat bu etkiden kurtulmak için yakılan 12 dakika önce başlatılan ateşleme hala devam ediyor. 18 dakika sürecek mil dedi değil mi? Evet, 400.000 km civarında bir yer kaldı, bir mesafe kaldı.

Şeyler olur ya hani şehirlerarası yolculuklarda tabelalar, şu kadar, Ankara 400 km falan. Ay 400.000 km şu anda. Eğer orada bir tabela olabilseydi, evet o çizgi de gelmiş oldu. Cut off bölümüne yaklaşıyoruz şu anda. Ve ardından da ICPS separation'ı Evet, yaklaşık 4 dakikası kaldı. Böyle sürekli anons yapacaklarını aslında o anki hızını filan bize gösterseler daha iyi olur aslında ama bu da tabii ayrı bir heyecan.

Sessiz sessiz bakmıyoruz yani. 3,5 dakika kaldı diye tahmin ediyorum. 18 dakika boyunca yanacak demişlerdi. Dolayısıyla T plus 1 saat 45 dakikada filan kapatacaklar. Gerçekten de öyle yani bu 18 dakika boyunca ateşlenen motor meselesini düşünün. Bir de başlangıçtaki booster'ları düşünün. Bütün bunların hepsinin toplamı kadar bir enerjiye, bir itki gücüne ihtiyaç var dünyadan kurtulabilmek için. Böyle kolay değil yani dünyadan kaçmak.

16 dakikadan beri tam güç ilerliyor. Tabii bunun şöyle bir şeyi var. Yeterli hıza kavuştuktan sonra uzayda sürtünme falan olmadığı için eee aya kadar yolu var. Yani artık düzeltme manevraları, küçük ateşlemeler dışında bir daha ateşlemeye gerek Neredeyse bir dakika kaldı. Bir dakika sonra Orion kapsülü aya doğru dünyadan tam anlamıyla ayrılmış olacak. Bir de şöyle toplam rotanın hangi aşamasında olduğumuzu gösteren bir grafik olsaydı güzel olurdu aslında.

Şimdi konfirmasyonu bekliyoruz. Ve evet. Motor kesildi. Evet, artık uzay aracı aya bağlandı. Dünyanın etkisinden kurtuldu. 30.000 kilometreden hızlı gidiyor şu Benden bu kadar. Çünkü artık bir sonraki aşama eee küpsat uydularının dağıtılması. O da fırlatmadan 4 saat sonra falan Dolayısıyla 2 2,5 saate yakın bir yayın daha yapmayı düşünmüyorum açıkçası. Evet, bir sonraki aşamada ICPS'in ayrılması olacak dedi. Ama ya en önemli

Artık ayın etkisi altında ilerliyor. Bir aksilik çıkmazsa yolda başına bir şey gelmezse, bir asteroit ya da bir uzaylıyla falan karşılaşmazsa artık birkaç gün sonra aya ulaştı haberini de veririm sizlere. Şöyle bir özetleyelim bu tarihi anı tarihi Artemis 1 görevini. Şöyle bir sesini de keseyim artık bunun. Eee, bu üçüncü denemeydi arkadaşlar. İlk iki denemeyi, daha doğrusu önce bir videoyla başladım bu konuyu anlatmaya. Aya dönüş videosuyla. Eee, orada anlattığı bir şeylerin bir kısmı artık geçersiz oldu tabii. Çünkü o zamanlar işte 40 günün üzerinde bir görev planlanıyordu. Eee, ardından Ağustos sonunda bir fırlatmayı canlı olarak yayınladım. 2 saat kadar yayınladıktan sonra iptal kararı geldi. Bir ikinci deneme yapıldı. Yine aynı şekilde oldu. Ardından iki büyük kasırga atlattı ve ta bugünlere kadar geldik. Açıkçası ben gecenin başlarında yayınları izlerken pek de ümitli değildim. Her an yine bir arıza çıkar

Falan diye düşünüyordum. Nitekim bir arıza çıktı. Fakat bu arızayı gidermek üzere eee, kırmızı ekip adı altında üç kişilik bir ekibi gönderdiler ve arızayı giderdiler. Sonra bir arıza daha çıktı. Onu da giderdiler. Beklenenden daha uzun süre eee, geri saymayı durdurdular. Ve bütün bunlara rağmen hepsini aşıp fırlatmayı gerçekleştirdik hep Kendi gözlerimizin önünde gerçekleşti. Bundan sonra göreceğimiz şey şu olacak. Bunun çok benzerini 2024 yılında bu kez Orion kapsülünün içinde üç ya da dört tane astronot varken izleyeceğiz.

Eee, ve o astronotlar bu kez bu yolculuğu yapacaklar, aya gidecekler. Gerek bu yolculuk ve gerekse bir sonraki Artemis 2 görevlerindeki yolculukta ayın etrafında dönüp, tur atıp geri Fakat Artemis 3 aya inişin gerçekleştirileceği, ay yürüyüşünün yapılacağı yolculuk olacak. O da başlangıçta 2024 diye düşünülüyordu fakat şu anda 2025 ya da 2026 olarak Bu tarihlerde ayın güney kutbuna inen ilk kadın astronotu umuyorum ki canlı yayında yine sizlerle paylaşacağım, izleyeceğiz hep birlikte. 2027'de Artemis 4 göreviyle ilgili de canlı yayının hemen öncesinde bir flaş haber geçtiler. Artemis 4 görevini SpaceX'in resmen üstlendiğini bildirdiler. Gayri resmi olarak zaten böyle bir tahminde bulunuyorduk. Ama bunu resmi olarak da açıklamış oldular. Daha önce sıvı hidrojenle ilgili bir takım problemler yaşanmıştı dediğim

Ve son olarak Artemis 1'in birincil hedeflerinden söz edelim. Mesela uzay boşluğuna bırakılacak olan o 10 küp sat uydusu birincil görev değil, ikincil görev. Birincil hedefi Orion'ın sistemlerini bir uzay uçuşu ortamında denemek ve Artemis 2'deki mürettebatlı olan uçuştan önce bütün aşamalarını, işte güvenli bir yeniden giriş dünya atmosferine, dünya atmosferinde alçalma, suya iniş ve kurtarma işlemlerini Uzaydaki kısımlar içinde cansız mankenler, onların üzerine giydirilmiş

Bir tanesinin üzerine giydirilmiş radyasyon yeleği gibi bir takım düzenekler var. Pek çok bilimsel deney de yapılacak bu görevde. İşte bunların hepsi bugün başlayan ve 25 gün 11 saat 36 dakika olarak planlanan Artemis 1 görevinin aşamaları olacak. Bu ilk saatlerinde bana eşlik ettiğiniz için teşekkür ederim. Hemen bakıyorum. 5 saat 10 dakika olmuş. Sanıyorum kendi rekorumu kırmış oldum. Aralıksız canlı yayın rekoru olarak bugüne kadar hatırlamıyorum 5 saat 10 dakika yayın yaptığımı. Bu yayında bana başından beri binlerce kişi olarak eşlik ettiğiniz için çok teşekkür ediyorum. Umarım faydalı Eee, umarım gerek size gerekse işte NASA'nın Artemis nesli olarak tanımladığı gelecek yönelik bir heyecan dalgasını önce kendimizde oluşturabilmişizdir ve daha sonra da tabii ki başka insanlarda, gençlerde, çocuklarda özellikle bu duyguları uyandırabiliriz.

Yayına katıldığınız için teşekkür ederim. Kendinize iyi bakın. Hoşça