İnsan trolleyen ‘ro’botlara doğru... Google’dan tüyler ürpertici bir teknoloji
Az önce eğer Google bizi trollemediyse, tarihte ilk kez bir robot tarafından trollenen insan gördüm, daha doğrusu duydum. Teknolojinin hızı falan filan deyip duruyoruz da bu çok daha ötesinde, ürpertici bir gelişme...
Ne olduğunu en başından anlatayım. Google her yıl IO denilen bir konferans düzenliyor. Input Output demek IO: Girdi Çıktı. Yazılım geliştiricilerin katıldığı bir etkinlik bu ve konferansta her yıl önemli yenilikler duyuruyorlar. Son yıllarda en çok duyduğumuz kavram “yapay zeka.” Bu yıl yapay zekanın öyle bir örneğini sundular ki kulaklarıma inanamadım. Şunu bir dinleyin.
Bunlar gerçek hayatta denenmiş ve kaydedilmiş sesler. Hattın bir ucunda insan diğer ucunda yapay zeka var. Ben robot demeyi tercih ediyorum. Google Duplex diyor. Ve çağrı merkezi görevlisi, karşısında konuşanın bir insan olmadığını anlamıyor.
Şimdi... ses sentezleyicileri yeni bir şey değil. Günlük hayatımıza çoktan girdi bile. Mesela Adobe’nin ses işleme programı Audition’da oturduğunuz yerden sadece yazarak bilgisayarınıza seslendirme yaptırabilirsiniz. Diyelim bir kısa film çekiyorsunuz ve kahramanınız Japonya’dan gelecek. Sırf ambiyans olsun diye oturduğunuz yerden metni yazın, internetten Japonca’ya çevirin, text-to-speech (yazıdan sese) teknolojisini kullanın, biraz da efekt verin. Tamamdır.
Bu işin ilk aşamasıydı. Sonra bu teknoloji evimize girdi. Artık sorularımızı sadece yazarak değil konuşarak da sorabilir hale geldik. Hatta ışıkları ya da televizyonu açıp kapayabilir hale... Gerçi hala en iyi İngilizce konuşabiliyor bu cihazlar ama tüm dilleri desteklemesi çok uzun sürmeyecektir.
Henüz evimize giremeyen ama sahnelerde bol bol görmeye başladığımız Sophia var bir de. Güzel güzel konuşuyor. Yine de bu konuşmasında bir şeyler eksik gibi. Onun robot olduğunun gayet farkındayız. Soruya rağmen başladığı cevaba devam ediyor. Yani o otomatik olma, yapay olma özelliklerini görüyoruz. Öte yandan cevapları da kusursuz. Bir insandan beklenemeyecek kadar net ki aslında bunu da bir bilgisayar kusuru olarak kabul edebiliriz.
Bunların hiçbirisi Google Duplex kadar tüyler ürpertici değil. Dediğim gibi eğer Google bizi trollemiyorsa ve gerçekten bu konuşmaları yapacak kadar iyi bir ses sentezleyicisi ürettilerse, Turing testi geçilmiş demektir. Telefonun ucundaki ses o kadar iyi ki İngilizcesi Terminatör’deki Arnold’dan daha inandırıcı.
2 yıl kadar önce “davullar kimin için çalıyor” diye bir video yapmıştım. İnsanın müzik yaparken mesela davul çalarken milisaniyeyle bile olsa kusurları olduğunu ve dinleyicinin bilinçaltının o kusurları fark ettiğini ve daha da önemlisi sevdiğini söylemiştim.
Google Duplex’in en ilginç tarafı bu. Konuşan sesin konuşma kalitesi değil. Yaptığı hatalar. Düşünüyormuş gibi duraksamalar. Emmm, ömmm gibi takılmalar. “Yes” yerine “yeah” demeler. Yani korkulur böyle bir teknolojiden. Yakında Terminatör’deki Arnold’u geçip T1000 seviyesinde bir noktaya gelirler.
Söylenenlere göre bu yaz Google Duplex kademeli olarak kullanıma açılacakmış. Yani artık restoran rezervasyonlarımız için konuşmamıza gerek kalmayacak. Benim merak ettiğim şey şu. Bu tür teknolojilerin hemen açıkları bulunuyor ya. Ya birileri önemli etkinliklerin öncesinde Google Duplex’e bir sürü rezervasyon yaptırırsa? Office dizisindeki bir karaktere sormuşlar “Favori sevgililer günün nasıldır?” diye...
Aklımızda sorular, sorular... Bir Duplex rezervasyon için karşı tarafı aradığında oradaki de başka bir Duplex olursa ne yapacaklar? Double Duplex! Boston Dynamics tarafından üretilen robotları hatırlıyor musunuz? Bunlardan birinin Sophia gibi bir yüze ve Google Duplex gibi bir sese sahip olduğunu düşünsenize. Restoran rezervasyonu yapmak yerine sizi kucaklayıp restorana götürdüğünü bir hayal edin. Sanırım Westworld günleri sandığımızdan da yakın.
Tüm bu soruları ve düşünce deneylerini yapmak güzel; bir yandan korkutucu, bir yandan da eğlenceli. Ama asıl soru şu: ya insanın kusurlarını bile taklit etmeye başlayan yapay zeka bir gün en büyük kusurlarımızdan biri olan yalan söylemeyi öğrenirse ne olur?