Starship ve dearMoon Projesi
Starship SN10 test uçuşu için başlattığım bu canlı yayında, fırlatmaya son anda ara verilince 2 Mart 2021'de güncellenen "dearMoon Projesi" hakkında konuştuk. Yusaku Maezawa tarafından güncellenen…
Starship SN10 test uçuşu için başlattığım bu canlı yayında, fırlatmaya son anda ara verilince 2 Mart 2021'de güncellenen "dearMoon Projesi" hakkında konuştuk. Yusaku Maezawa tarafından güncellenen…
Tam metin Otomatik metin (yapay zekâ, hatalı olabilir)
Herkese merhaba. Mars için tasarlanan Starship SN10 10 km test uçuşu için toplandık. Bakalım geçmişte yapılan denemelerde biliyorsunuz son anda hep patladı. SN8 ve SN9 dikey iniş yapmaya çalışırken patladı. Bugün böyle bir patlamayı mı izleyeceğiz bilemiyorum. Ama heyecanla bekliyoruz. Arkamda yeşil perde var. Fakat bilgisayarının gücü eş zamanlı gerçek zamanlı olarak yeşil perdeyi kaldıramadığı için Ben şu anda onu yeşil bir fon olarak algılamanızı rica ede ceğim.
Zaten çok da önemi yok. Evet biraz bilgi verelim. Starship SN10 SpaceX tarafından geliştirilen bir roket. Nihai amacı Mars'a insanları götürebilmek. Ama henüz daha yörüngeye bile çıkartılamadı. Sadece dünyanın atmosferi içerisinde 10 bin metrelik filan bir. Bir yandan da SpaceX'in canlı yayınına bakıyorum. 10 bin metrelik irtifaya çıkmakla yetiniyor. Çünkü asıl amaçları şu anda yörüngeye giriş esnasındaki, pardon atmosfere giriş esnasındaki o sıcaklığa karşı dayan ıklılık veya yörüngedeki bir takım şeyler değil.
Sadece dikey olarak indirebilme becerisi. Bunu test etmeye çalışıyorlar. Ve bunu da dediğim gibi önceki denemelerinde başarısız old ular. İlk ciddi denemeler SN8 ile ve SN9 ile yapıldı. Her ikisini de canlı olarak yayınladım. Her ikisinde de yere nasıl konamadığını gördük. Fakat o ana kadar her şey başarıyla gitti. Meşhur bir göbek taklası manevrası var mesela. O hareketi gerçekleştirebildi. Bugün de bunların hepsini yapabileceğini tahmin ediyoruz.
Fakat bugün olup olmayacağı da dahil olmak üzere hiçbir şey net değil. Dolayısıyla hiç boşu boşuna saat kaçta atılacak, atılacak mı gibi sorular sormayın. Şu anda ihtimal çok yüksek. Bir rivayete göre Türkiye saatiyle 11'i 14 geçe T-0 yani fırlatma anı hedefleniyor. Ve genellikle SpaceX canlı yayınlarına bundan 5-6 dakika önce giriyor. Dolayısıyla önümüzdeki bir 5-10 dakika içerisinde SpaceX canlı yayına girerse onun canlı yayınını size aktaracağım.
O yüzden de bir yandan sürekli olarak sayfasını güncell iyorum. Oradan Bokaçika'dan yayın yapan başka arkadaşlar da var. arkadaşlarken Amerikalı meraklılar diyelim, hevesliler. Oraya koydukları robot kameralar aracılığıyla uzaktan takip etmeye çalışıyorlar. Fakat onlar da resmi bir yayın yapmıyor ve tamamen tahmin lere dayalı olarak hareket ediyor. Hani YouTube'da veya başka bir yerde eğer videoları görüy orsanız ki ben şu anda göz ucuyla izliyorum bir yandan on ları.
Onlar da içeriden bir bilgi almıyorlar. Bu konuda bir kişi sadece yetkili Elon Musk ve kurum olarak da sadece SpaceX'in yaptığı yayınlar ve açıklamalar geçerli . Ve bu konuda yapılmış, bugünkü fırlatmayla ilgili yapılmış hiçbir resmi açıklama yok. Mesela Starlink uydularının fırlatılacağı bir fırlatma var. O da sürekli ertelenip duruyor. Şu anda en son yarına ertelendi. Daha doğrusu not earlier than Thursday'dendi.
Yani erken Perşembe olur anlamına geliyor bu. Bu resmi olarak yapılmış bir açıklama. Fakat Starship pro jesi tamamen deneysel bir aşamada olduğu için henüz kendi içinde şirket içi bir çalışma yaptıkları için bu konuda hiçbir resmi açıklama yapılmıyor. O yüzden beklentilerinizi de ben böyle yükseltmek istemem. Bir yandan göz ucuyla bak ıyorum. Epeyce bir kalabalığız bu yayını izleyen insanlar olarak. Ama ihtimallerin çok yükselmiş olmasından ötürü zaten ben de canlı yayınıma başlamış durumdayım.
Dediğim gibi önümüzdeki 10 dakika içerisinde olacağına dair ihtimaller çok yükselmiş durumda. Bir yandan uzaktan çeken kameralara bakıyorum. Onlarda da bir hareketlilik gözleniyor. Ama öte yandan SpaceX canlı yayınına henüz başlamadı ki bu da gayet normal. Çünkü böyle çok afilli, çok hazırlıklı yaptıkları SpaceX'in Falcon fırlatmalarından farklı bir canlı yayıncılık yap ıyorlar. Haber vermiyorlar. 5 dakika kadar önce belki yayına giriyor lar.
Ve yayına girdikleri zaman da böyle aktif bir anlatıcılık yapmıyorlar. Daha çok mühendisler konuşuyorlar sunuculardan çok. Ama işin zaten bence zevkli tarafı biraz da bu. Heyecanlı tarafı biraz da bu. Hatta eğlenceli diyebileceğimiz tarafı bu. Hani böyle filmlerde patlamalı sahneler hoşa gider ya. Şimdi bu da adeta canlı bir film gibi. acaba patlayacak mı yoksa konacak mı diye heyecanla bek liyoruz.
Bu heyecanlı bekleyişte tabii ki ayrı bir keyif veriyor. Dediğim gibi ben bir yandan canlı yayının başlamasını bek lerken bir yandan da size diyordum. Evet hemen gerçek orijinal yayının içinde geri sayım baş ladı. Şöyle yaptım ben de 50 saniye sonra orijinal canlı yayın başlayacak arkadaşlar. İşler Ciddi'ye bindiğinin ilk sinyaliydi bu. O yüzden ben de şöyle hatta yapacağım şimdi. Ufaktan kendimi yukarıya da alacağım.
Çünkü bu resmi yayın. SpaceX tarafından verilen. Ve az sonra başlayacak. Oradaki geri sayım da bitti. Şu anda bekliyoruz. 3.10 hedeflenmiş. Benim yerel saatimle 3.10 size göre 11.10. Eğer Türkiye'den takip ediyorsanız bu yayını. Yani 1 dakika içerisinde ve başladı. Evet. SpaceX'in canlı yayını 4 dakika 40 saniye sonra. Starship SN10. Starship serisinin 3. ciddi denemesi hepimizin gözleri ön ünde gerçekleşecek arkadaşlar.
Bakalım bu sefer konacak mı? En önemli sorumuz bu. Çünkü SN8 ve SN10'da konamamıştı. Bu arada eğer merak edenler varsa işler çok ciddiye bindiği için artık sizler de haber verebilirsiniz. Çünkü 4 dakika sonra bu iş ya olacak ya olacak. Bu sefer umuyoruz ki kondurmayı başaracaklar. Çünkü bunun daha ikinci aşaması var. Daha doğrusu ilk aşaması Starship Heavy kısmını yapacaklar. Bunu yörüngeye çıkartacaklar bu yılın sonuna kadar.
Evet orijinal yayında da sunucu dinlemeye başladık. Yüzgeçilerden bahsediyor. Bu yüzgeçiler manevralarını, aerodinamik yapısını test etmek için, daha önceki yayınlarda ben de sizlere aktarmış tım zaten, tasarlanmış olan bir ay önceki Starship SN9 ile çok benzer bir fırlatma olacağı söyleniyor. Evet, iniş esnasında bu kez motorları kapatarak destek ol acağız. 3 dakika kaldı fırlatmaya. Evet bakalım her şey yolunda gidecek mi bu kez diye.
Ayrıca da duyurusu yapıldı. Evet dediğim gibi SN9'dakine çok benzeyen bir uçuş olacak. Bir 5-6 dakika kadar sürüyor. Zaten ne kadar yüksekliğe çıkacağı da tam anons edilmedi ama 10 bin metre civarında olacağını tahmin ediyorum. Çünkü bir ay önceki SN9'a çok benzer dediler. Dolayısıyla orada olduğu gibi 10 bin metreye çıkacak. Telemetri bilgileri de verilmiyor maalesef. Çok az bilgi veriliyor. Bu bir test uçuşu olduğu için ticari bir uçuş değil.
Herhangi bir müşterisi yok. SpaceX kendi geliştirdiği Starship aracının bir prototipini test ediyor. Bu prototipin 10 numaralı örneği Serial Number 10 karşımız da. 2 dakika sonra fırlatma gerçekleştirilecek. 10 bin metreye kadar yükselecek. Üzerine konulan yüzgeçlerin, o küçük kanatların aerodinamik olarak serbest düşmeye başlamasından sonra ne kadar etkili olup olmadığına bakacaklar. Aslına bakarsanız SN8 ve SN9 fırlatmalarında bu konuda ben yeterince bilgi sahibi olduklarını, tecrübe kazandıklarını düşünüyorum.
Şu anda çözmeleri gereken problem göbek taklasını da attıkt an sonra çünkü düşerken yere yakın bir aşamada göbek taklası manevrası yapıyor. Ve yönünü değiştiriyor motorlarını çalıştırarak. 3 Raptor motoru var altında şu anda. Bu motorları çalıştırarak yaptığı göbek manevrasının ard ından yere dikey olarak iniş yapmaya çalışacak. Bunu daha önceki denemelerde başaramadığı için patlamıştı daha önceki prototipler.
Bakalım bugün ne olacak? Heyecanla bekliyoruz. Evet 90 saniyeden daha az bir süre kaldı. Sıvı oksijen yakıtı tamamen dolduruldu. Evet 10 kilometre de söylendi şimdi. Resmi olarak 10 kilometre açıklaması da yapıldığına göre bizi heyecanlı bir fırlatma bekliyor demektir. Son dakikaya girdik şu anda. Sesler de geliyordur size umuyorum. SpaceX'in orijinal yayınını da bir yandan yansıtıyorum siz lere. Şuradan da birazcık sesi açayım ben.
Zaten sondaymış. Evet orijinal yayında da neredeyse bir ölüm sessizliği var. Fırtın öncesi sessizlik diyelim buna isterseniz. Kulağımız orada. Heyecanla bekliyoruz. Bunun neden önemli olduğunu fırlatmadan sonra umarım dikey olarak inince yeni bir kaç bilgiyle de tamam layacağım. Heyecan durukta. Son saniyeler. Evet. 5, 4, 3, 2, 1 ve ateşleme. Çok kötü. Bu sefer ateşleme aşamasında. Evet, dumanlar yükseliyor.
Ateşleme aşamasında bir problem çıktı. Bir patlama değil. D umanlar dağılıyor. Evet. Evet. Bugün başka bir fırlatma olmayacak. 0.00'da motorlar da ateşlendi. Fakat bir şekilde fırlatma işlemi durduruldu. Otomatik olarak muhtemelen iptal edildi sistem tarafından. Daha önce de yaşanmıştı buna benzeyen şeyler. Fakat bu SN serisinde, Starship serisinde değil, Falcon ro ketlerinde yaşanmıştı. Sebeplerini anlamaya çalışacaklarını ifade etti az önce konuşan kişi.
Fakat bugün büyük bir ihtimalle canlı yayını da şimdi kese ceklerdir diye tahmin ediyorum. Burada bitirirler. Fakat ben bir yandan kesmeyeceğim. Şöyle yapacağım sadece. Şöyle yapalım. O yayın bitene kadar da devam etsin bizim içeriğimizde. Bir daha denemezler bugün. Fırlatma penceresi hala açık olsa da önce neden iptal edild iğini anlamaya çalışırlar. Bu tür fırlatmalar önceden bütün detaylarıyla...
3 Raptor engine. Ama kompüterin bir aborti vardı. Tüm bilgilerin araştırma yapmaya çalışıyor. Yani webcastı'nın öncesi yapmıyoruz. Eğer bir fırsatı yok. Eğer bir fırsatı yok. Ve bu hafta bir fırsatı yok. Ve sonra bu hafta bir fırsatı yok. İlginç. Yayını sona erdirmiyorlar. İlk yaptığı açıklamadan farklı bir şey söylüyor şu anda. Güzel. Harika. Evet, Boca Chica'da her şey yolunda. Ayrıca Starship'te gayet sağlıklı.
Daha önce statik ateşlemeleriyle test de yapıldı. Dolayısıyla şu anda otomatik olarak bilgisayar tarafından durduruldu işlem. Önce yayını sona erdiririz ve bugün bir daha fırlatma olmaz açıklamasını yapmıştı sunucu. Fakat bir ara verdikten sonra ikinci bir açıklama daha yap ıldı şimdi. Ve bu açıklamada yayınımıza devam edeceğiz diyor. Bu iyi işaret belki de çok önemsiz bir şeyden dolayı otomat ik olarak kesilmiş olabilir.
Ben bugün fırlatma ihtimalini çok yüksek görüyordum zaten. Bunun çeşitli sebepleri var. Mesela Dear Moon projesinde çok önemli bir gelişme yaşandı dün. Ayrıca Elon Musk bu konuda bir açıklama yaptı. Bugün fırlatmanın olabileceğine dair. Bunlar olumlu sinyaller. Hava yerinde EFE'yden onaylar alınmış durumda. Yani bütün işaretlenebilecek bütün kutular işaretlenmiş durumda. Fırlatma esnasındaki şey de otomatik iptal mekanizması da her zaman yaşanabilen bir şey.
Genelde ticari uçuşlarda bu yaşandığında fırlatma ertelen iyor. Başka bir güne hiçbir risk almıyorlar. Fakat zaten başlı başına bir risk olduğu için şu anda bu fırlatma Starşip projesinin kendisi. Başlı başına çok yüksek risk taşıdığı için sanıyorum eğer hani basit bir şeyden dolayı otomatik olarak bilgisayar tarafından iptal edildiyse. Şunu da birazcık yine büyüteceğim ben. İptal edildiyse şunu da açalım.
Yine devam edebiliriz ihtimali var. Belki countdown'u geriye sayımı bir sıfırlarlar. Ardından yeniden fırlatmayı deneyebilirler. Çünkü fırlatma penceresi hala açık. Tüm şartlar elverişli. Sadece geri sayımda motorlar ateşlendikten sonra, Raptor motorları ateşlendikten sonra bir sebeple onlar da bilmiyor lar henüz bu sebebi açıklamadılar. Bilgisayar tarafından ateşleme durduruldu. Yani bu süreç durduruldu.
Şimdi devam edip etmeyeceklerini değerlendiriyorlar ama yay ını kesmemeleri en azından böyle bir ihtimalin varlığını bize gösteriyor. Neden bu fırlatma önemli ve neden ben bugün olabileceği kon usundaki ihtimalleri yüksek görüyorum? Çünkü dediğim gibi dün Dear Moon sevgili ay projesi açık landı. Açıklandı derken bir gelişme kat edildi. Zaten iki yıl kadar önce açıklanmıştı. Ben de bu konuyla ilgili bir video yapmıştım aslında.
Japon iş adamı var. Yusaku-san. Yusaku Maizawa. Tekstil sektöründe faaliyet gösteren milyarder bir iş adamı bu. Ve Elon Musk'la beraber bir açıklama yaptılar bundan iki yıl kadar önce 2018'de. Tam da Bocacica'da daha ilk bu tesisler yeni kurulurken bu noktada yaptılar bu açıklamayı. O zamanlar böyle daha da prototip olan bir Starship maket inin önünde diyelim. Ve dediler ki biz 2023'de Aya bu Starship'i bakın bunu Falcon 9 falan değil Starship roketini göndereceğiz.
İçine de sivilleri yerleştireceğiz. Normal insanları. Yusaku sanatsever birisi. Özellikle soyut sanat, soyut resme falan karşı da çok büyük bir ilgisi var. Onun seçeceği 7 tane sanatçıyı aya göndereceğiz. Aya göndereceğiz derken aya inmeyecekler. O çok daha pahalı ve riskli bir iş olduğu için. Bir açıklama geliyor. Evet, bir sonraki fırlatma ihtimalini değerlendiriyorlar şu anda. Bir güncelleme geçtiler.
Ben de bu vesileyle geçmiş olayım. Bugün Starship SN10'un yüksek irtifa test uçuşu için canlı yayına başladım. Ancak geri sayımın ardından Raptor motorları ateşlenmesine rağmen son anda bilgisayar tarafından fırlatma iptal edildi . Bunun sebepleri SpaceX tarafından şu anda araştırılıyor. Ve canlı yayını o yüzden kesmiyorlar. Hala değerlendiriyorlar. Eğer bugün bir fırlatma daha yapılabilir mi? Yapılamaz mı?
Değerlendirmesi bu. Eğer çok basit ve düzeltilebilecek bir şey nedeniyle bilgis ayar tarafından iptal edildiyse onu düzeltip bugün yine fırlatılacak. Tabii Türkiye'de gece yarısına denk geliyor ama Türkiye saatiyle gece yarısı 3'e kadar fırlatma penceresi açık. Yani daha bir 3-3,5 saat kadar. Hala ihtimal var fakat canlı yayını bile kesmediklerine göre bu ihtimal öyle hani 1-2 saat sonra falan gerçekleşe cek bir ihtimal değil.
Ya bir 15-20 dakika en fazla yarım saat içerisinde olacak ya da başka bir gün ertelenecek yarına ya da başka bir gün ertelenecektir diye ben tahminde bulunuyorum. Bu arada niye böyle ısrarla şey yapıyorlar? Dediğim gibi bu Dear Moon sevgili ay projesiyle ilgili bir güncelleme geldiği için. 2018'de bu proje ilk kez açıklandığında Japon sanatsever iş adamı Yusaku Maezawa dedi ki ben Starship'in 2023'te hazır olduğu takdirde bütün biletlerini satın aldım.
Ne kadarsa artık onu açıklamıyorlar fiyatını. Ve yanımda sanatçıları götüreceğim. Ayın etrafında bir tur atacağız. Ayın yörüngesinde inmeyeceğiz ama bir tur atacağız. Sonra da dünyaya geri döneceğiz. Dün yeni bir video ile yeni bir açıklama yaptı Yusaku San diyelim. Ve ben de daha o video yayınlanır yayınlanmaz neredeyse ilk 15 dakika içerisinde. Hem altına yorum yazdım hem de Instagram'dan hikaye olarak paylaştım sizlerle bunu.
Videoda bazı somut gelişmeler var. O zamanlar bir vizyon olarak konmuştu. Şimdi hedefe dönüştürülmüş durumda. Deniyor ki ya ben o zaman sanatçı falan demiştim ama hani sanatçı nedir mesela? Dansçı mıdır? Ressam mıdır? Heykeltıraş mı? Nedir? Hani bunun tanımı nedir diye. Bir kere o tanımı daha da netleştirmişler. Ve demişler ki kendisini yaratıcı olarak düşünen, kabul eden. Eğer siz öyle düşünüyorsanız siz de bir sanatçısınız.
Bence çok güzel bir tabir bu tanım. Böyle düşünen, yaratıcı olarak düşünen herkes aday olabilir . Yani herkesin bu yolculuğa katılma hakkı vardır. Yedi değil de sekiz kişiye çıkartmışlar bir de. Sekiz kişiyi götürecek. İkinci kriter ise şu. Tamam kendini yaratıcı olarak kabul ediyorsun. Bu da hani herkes kendisini öyle kabul edebilir. Ama bu yaratıcılığınla, bu yaptığın şeyle başka insanlara f ayda sağlayabiliyor musun?
Nefis bir tanım daha geliyor. Yani sosyal olarak bir faydan var mı? Toplumsal olarak bir faydan var mı? Başkalarına ilham verebiliyor musun? Onların hayatlarına dokunabiliyor musun? O yaptığın, yarattığın şeyle, her neyse o. Dansçıysan dansınla, heykeltıraşsan heykelinle ya da ben kendimi de alınıyorum, kendimi yaratıcı olarak kabul ediyorum. Anlattığın hikayenle başka insanların hayatına dokunup on lara ilham verebiliyorsan, bir katkı sağlayabiliyorsan, etki sağlayabiliyorsan o zaman sen de aday olabilirsin dediler.
Ben de acayip heyecanlandım ve direkt yorum yazdım. Evet bir yorum geldi şu anda moderatör arkadaşlardan. Evet Elon Musk da 5 dakika demiş Starship Test Flight Att empti için. Demek ki hala gözler burada. Yayını da kesmemişler. Olacak galiba bugün. Acayip inanıyorlar yani. Bütün şeyleri düzeltmişler. Bir de bu bahsettiğim gelişmelerin açıklandığı Dear Moon videosu da dün yayınlandı. Şimdi Yusaku yayınlamış olsa da bunu Yusaku San yayınlamış olsa da tabii ki Elon Musk'la beraber.
O da hatta Elon Musk'a da bazı soruları yöneltiyorlar o videoda. Onun da bilgisi dahilinde. Ben muhtemelen bir anlamda bir PR da yapıyorlar tabii Stars hip için aynı zamanda. Hemen ertesi günde böyle bir fırlatma başarı ihtimalinin en yüksek olduğu ana sakladıklarını düşünüyorum. O videoyu yayınlama ve Dear Moon projesinin hani kilometre taşlarından en önemlilerinden bir tanesini halka açıklama anlamındaki yaptıkları seçimden noktaları birleştiriyorum.
Bunlar benim yorumum. Hiçbir yerde buna dair bir şey okumadım. Kendi analizimi size aktarıyorum şu anda. Ama sevgili Ay Dear Moon projesi artık başvuru formu yayın ladı. Seçim yapabilmek için. Bu formu doldurdum ben de. O videonun altına yapılan yorumlar bir başvuru şekli değil. Hani beni desteklemek için sağ olun. Birçok arkadaşım oraya büyük bir fedakarlık örneği göster erek kendileri yerine beni aday olarak yazmışlar.
Hani çok da trolleyip sayfayı da şey yapmayalım da. Orası zaten başvuru yeri değil. Başvuru yeri olarak açıklamalar bölümünde Dear Moon'un kendi web sitesine adreslemişler ve orada da bir form yayın lamışlar. O formu dileyen herkes doldurabilir. Dolduranlara da bir e-mail göndereceklerini söylüyorlar. Mart, 14 Mart yani Pi günü. 3. ayın 14. gününe kadar. Her şey çok güzel seçilmiş, planlanmış. 3. ayın 14. gününde, 3.14 Pi sayısının olduğu günde, bu başvurularla ilgili asıl hangi kriterlerle seçim yapacak larına dair bir sürece sokacaklar.
Tabii sağlık kriterleri var, görüşmeler, interview'lar yap acaklar, öncesinde mülakatlar gerçekleştirecekler vs. Sonuçta yıllar sürecek bir süreç bu. Ama ben başvurumu yaptım. Sonuna kadar takipçisiyim. Ve evet birazcık korksam da sonuçta bu yanda şu anda biraz dan seyredeceğimiz fırlatma sonucunda eğer daha dikey olarak inecek mi inemeyecek mi sorusunu sorduğumuz son anda son s aniyede iptal edilen bir prototip hazırlanacak da bu protot ip bütün bu testlerden geçecek.
Sonra dünyanın yörüngesine çıkacak önce. Sonra bütün bunları insansız olarak defalarca onlarca kez yaptıktan sonra bir de insanlı olarak yapacak. Hadi onu da geçtim ondan sonra bir de bunu aya götürüp getirecek. Ve bunları 2023'e kadar yapmayı hedefliyorlar. Yani bence gerçekçi değil. Ama bir hedeftir bu. Sonuçta hedeflere biz de gerekirse böyle bütün istekliliğimizle, hevesimizle destek olmaya çalışırız düşüncesiyle. Ben varım diyorum bu işte ve dedi ğim gibi başvurumu da yaptım.
Eğer kendisini yaratıcı olarak hissedenler varsa o videonun altına yorum olarak da yazmayın artık lütfen rica ediyorum. Yani o bir trollemeye giriyor artık neredeyse. Bunun yolu Dear Moon projesinin yayınlandığı web sitesinde dearmoon.org tu yanlış hatırlamıyorsam. O videonun altında da var zaten linki. Orada bir form var o formu doldurmak. Ama yani şunu da düşünmek lazım. Ben kendimde de o anlamda ihtimali çok yüksek görmüyorum ama.
İki şey arıyorlar. Yaratıcı olmak. Bunu bir üst seviyeye geçirmeye çalışmak. Tabii ki aya gidince daha nasıl bir üst seviyeye çıkabilir ki bir insan. Ve daha da önemlisi bence bunu bir sosyal sorumluluk başka insanların hayatına da ilham verecek şekilde onlara da do kunacak etkileyecek şekilde aktarabilme becerisi. Yani yaratıcılığını hangi amaçla kullanıyorsun? Hani bunu da sorgulamışlar o videonun içerisinde bunlara değiniyorlar.
Dediğim gibi dün yayınlandığı video. İki yıl önce zaten duyurusu yapılmıştı ama birçok şey afaki kalmıştı. Böyle çok net değildi. Şimdi dünkü yayınlanan video ile birçok şey netleştirilmiş. Bir kere bir roadmap, bir yol haritası bayağı açık bir şekilde konulmuş o siteye. Dolayısıyla hatta bir yandan beklerken bir yandan ben size siteyi göstereyim. Niye böyle konuşuyorsam nasıl olsa belirsiz bir bekleyiş içerisindeyiz şu anda.
Dearmoon.org diye hatırlıyorum. Değilmiş. Hemen aratalım o zaman. Dearmoon. Orada yol haritası filan da açıklanmış çünkü. Deer Moon nokta örtmüş. Pardon arkadaşlar özür diliyorum. Şuraya taşıdım onu da. Aslında oraya taşıyamayayım da şuraya taşıyayım ve şunu da şöyle yapayım ben. Bu daha iyi olacak. Evet. Şöyle bir web sitesinde açıklamalar yapılıyor. Evet. Şimdi D-Light'dan da canlı yayınlayayım ben bir anda.
Orada gelen sorulara da cevap vermeye çalışıyorum. Starship ay için tasarlandı yazıyor demişim ben. YouTube kapağına Mars için yazıyor. İkisi için de tasarlandı arkadaşlar. Ben şu anda ayı biraz cık öne getirdim çünkü oradaki hedef çok daha netleşti. Mars biraz daha belirsiz ve uzak bir tarih ama ay için bu proj ede bakın 8 kişiyi arıyoruz diyor ve 2023'teki ay görevi için artık bunu ilan ettiler. Netleştirdiler.
İzlediğim başvuru formu da şurası ve izlediğim ve aktard ığım video da bu. Bakın burada bir roadmap var. Birinci adım, ikinci adım, üçüncü adım falan diye böyle gid iyor. Hatta bir yerlerde bu daha böyle infografikle falan da şur ada yanlış hatırlamıyorsam gösterilmiş durumda. Bakın evet uçuş nasıl olacak? Bütün ayrıntılarıyla her şeyi açıklıyorlar artık. Ayın etrafına üç günde gidilecek, üç günde geri dönülecek.
Ki geçmişteki ay görevlerinde de bu süreler böyleydi. İniş için bir gün daha ekleniyordu genellikle. İniş ve geri dönüş için. Ama burada dediğim gibi bir yörünge görevi olduğu için bu. Aya gidilecek, etrafında tur atılıp geri dönülecek tekrar dünyaya. Bu yapılması nispeten daha kolay bir misyon, görev. Ama yine de unutmayın şu anda her an fırlatılmasını bekledi ğimiz prototip aşamasındaki Starship'le bu yapılacak.
Yani 8 kişi arıyorlar ya toplam mürettebat da 10-12 kişi olacak demişler o videoda. 10-12 kişi demek ki astronotlar da olacak. Yani tamamen sivillerden oluşan bir topluluk olmayacak. Zaten Yusaku-san var. 8 kişi daha var. 9. Bir de en az 1, en fazla 3 kişi daha olacak demektir bu. Ve bu 10-12 kişilik mürettebat Dünya'dan yola çıkacak. Tam da bu roketin içinde, şuralarda bir yerde, şöyle şeyle göstereyim.
Şuralarda bir yerde 10-12 kişi olacak. Ve dünyadan yola çıkan bu 10-12 kişi, hedef 2023, 2 yıl içerisinde. 2023'ün sonu olur muhtemelen ya da 2024 olur. Aya gidecek, yörüngesinde bir tur atacak. Bu yörüngenin de bir özelliğini açıkladılar. Elon Musk açıkladı bunu. Dedi ki, bugüne kadar Aya ayak basmış astronotlardan da il eriye gidecekler. Yani dünyadan en uzağa gitmiş insan olma unvanına kavuşacak lar.
Bu ne demek biliyor musunuz? Şimdi Aya giden astronotlar da bu turu yaptılar. Hatta böyle 20-30 kere döndü mesela Michael Collins burada. Diğer Neil Armstrong'u falan beklerken aşağıda Aya inmişken o. 27 tur attı bunun etrafında. Fakat o turlarda Aya yakın bir yörüngede döndü. Yani şu nokta görebiliyoruz. Evet açıklama geliyor dinliyorum arkadaşlar. Aktaracağım size. Evet. Arkadaşlar bugün fırlatma olacak ve büyük ihtimalle de baş arılacak anlamına geliyor.
Şimdi yayını bitirecekler. Ben de sözlerimi bitireceğim ve özeti geçeceğim. Şu anda SpaceX canlı yayınını bitirdi. Ama yaklaşık 2 saat içerisinde tekrar yayına geçeceklerini söylediler. Ben o zamana kadar başladığım sözü bitireceğim. Yani şu uçuş planını falan anlatacağım. Ama SpaceX canlı yayınını bitirdi. Fakat ertelemedi. Bunu ısrarla vurguladılar. Ertelemiyoruz dediler. Yani bugün yerel saatle onların saatine göre bugün.
Türkiye saatiyle şimdi gece yarısından sonra büyük bir iht imalle. Üçe kadar çünkü bu şans var. Benim tahminim gece yarısı 1-1.5. 2 civarında tekrar yayına geçebilirler. Ben de tekrar geçerim o zaman canlı yayına. Ama çok geç bir saat olacağı için şimdiki yayında olan kiş ilere başladığım sözleri bitirmeyi istiyorum açıkçası. Ne demiştik? Bu gönderilecek, hedeflenen, 2023'te gönderilmesi hedefl enen, Dear Moon projesiyle Ay'a gönderilmesi hedeflenen kişilerin Ay'ın etrafında bir tur atması planlanıyor.
Ama bu tur Ay'ın büyük ihtimalle uzak yörüngesinde, yüksek irtifada gerçekleşeceği için Ay'ın diğer tarafına geçtiği zaman hem Ay'ı hem Dünya'yı, Earthrise deniliyor, Dünyanın doğuşu diye bir fotoğraf da var meşhur. Earthrise diye aratırsanız bulursunuz onu. Hem öyle bir manzara görecek bu insanlar. Hem de dünyadan en uzak oldukları noktaya gelecekler. Şu 0.6 yazan nokta. Dünyadan bugüne kadar bir insanın gittiği en uzak nokta olacak.
Çünkü en fazla aya gidildi. Ayın da karanlık yüzüne geçti. Michael Collins geçti. Ve orada muhtemelen şu anda benim kursörümün olduğu yer lerde falan oldu. İşte bundan birazcık daha ileriye gidenler. Starship ile gönderilecek olan bu 10-12 kişilik mürettebat olacak. Bununla ilgili dediğim gibi başvurular dün itibariyle aç ıldı. Tüm dünyaya yapıldı bu başvurular. Ve burada bir timeline da görüyorsunuz.
Bu timeline'ı yalnız biraz değiştirmişler. Daha kapsamlı bir şey görmüştüm ben dün baktığımda. Site güncellenmiş. Sonuçta bakın shortlisting var. Haziran sonuna kadar 2021'den 2022'ye kadar devam eden sü reci özetlemişler. Muhtemelen 2021'in Haziran ayı sonuna kadar gidecek olan 8 kişiyi seçmeyi planlıyorlar. Bunları böyle yol haritası olarak ilan ettiler. Bu çok iddialı. Gerçekten çok iddialı ama işte her iddiada beraberinde o şeyi getiriyor.
Aynı zamanda bu tür halka açık olarak yapılan anonslar bir itibar meselesine de dönüşüyor. Gerek Elon Musk gerek SpaceX açısından. Belki de o yüzden bugün bütün olumsuzluklara rağmen bakın h ala fırlatmayı ertelemediler bile. Bakın ertelemediler ya yani bu sonuçta son derece riskli bir fırlatma. En ufak bir risk karşısında bile ertelenmesi beklenir. Ama benim tahminim o ki artık bu duyuruları da dün itibari yle yapmış oldukları için bu yoldan geri dönüş yok.
Her şeyi açıkladık, ilan ettik. Artık bize yakışmaz. Ne yapacağız edeceğiz. Kıyafetlerine kadar her şeyi tasarlayacağız. Bu Starship prototipini önce 10 bin kilometreye, daha sonra dünya yörüngesine insansız olarak çıkartacağız. Sonra insanlı denemeler yapacağız. Ve 2023'te de nihayet Ay'a göndereceğiz. Şöyle bir şey var. Şuradan tekrar bir... Evet, bu arada bir bilgi geldi. Dear Moon projesine en çok başvuru yapan ülkeleri paylaşmış Yusaku Maizawa.
Toplam 2 daha yeni yani 24 saat bile olmadı neredeyse. 216 ülkeden katılım olmuş. En çok Hindistan'dan olmuş. Biz ilk 10'da yokuz şu anda. Tabii ki yani Japonya sonuçta Japon iş adamı. Amerika Birleşik Devletleri 3. sırada sonra Birleşik Krall ık İngiltere geliyor. Fransa, Meksika, İspanya, Kanada, Endonezya ve Hollanda diye devam ediyor. Ağırlıklı olarak tabii Hindistan'ı anlayabiliyorum. Mars'a en çok isim gönderen ikinci ülkeydi Türkiye'den sonra.
Japonya'yı ben birinci beklerdim. Sonuçta bu biletleri alan kişi Japon. Hani en çok kendi vatandaşlarını tırnak içinde kayırmasını beklerdim. Ya da kendi vatandaşlarının istekli olmasını beklerdim. Ki Japonya uzay çalışmaları konusunda dünyanın ileri gelen ülkelerinden biri. Hayabusa vesaire gibi projeleri de paylaşıyorum. Daha sonra Amerika Birleşik Devletleri giriyor. O da normal sonuçta. SpaceX projesi aynı zamanda bu.
Birleşik Krallık Fransa diye devam ediyor. Tabii şimdi bu mürettebatı seçerken muhtemelen... Ha şöyle bir şey bilgi de aktarılıyor o videoda. Deniyor ki aynı zamanda mürettebatın birbiriyle uyumlu olmasına da çok dikkat edeceğiz. Yani bir kere İngilizce bir şart büyük bir ihtimalle. Ortak dil olarak muhtemelen İngilizce kabul edilecektir. Japonca olacağını zannetmiyorum. Ama fark etmez. Yani Japonca olursa ben Japonca öğrenmeye hazırım yani 2023 'e kadar.
Yeter ki öyle bir hedef koysunlar. Problem yok bizim için. Dediğim gibi Haziran sonuna kadar bir kere bu başvurular tamamlanacak. Hani onu geçtim. Mülakatlar yapılacak. Sağlık kontrolleri vs. Ve bir short list, kısa liste hazırlanacak. Yani aday listesi hazırlanacak. Muhtemelen 8 kişi ise bu 16 hatta belki 24 kişilik bir list e olur. Hani o zamana kadar ölen olabilir, hastalık hali olabilir. Her zaman en az iki yedekli falan çalışılıyor bu uzayla ilgili projelerde.
Astronotlarda da aynı şekilde. Mesela işte Artemis programında seçilen kadın astronotların sayısı 9. Erkeklerde 9. Toplam 18 kişi ama bunlar hani bir seferde gitmeyecekler. Yedekli olarak şey yapılıyor. Hatta bunların hangimiz seçileceğiz diye aralarında da hala seçildikten sonra bile. Yani ilk short liste kaldıktan sonra bile böyle tatlı bir rekabet ve bekleyişte oluyor. Bunu pek çok dizide ve filmde de işlendi ya da belgeselde de işlendi bu konular.
Evet bunu da söyledikten sonra şöyle bir bakalım. Yani şöyle çok basit bir form şu anda bu çok yani neredeyse hiçbir bilgi almıyorlar. İsim, göbek adı isteğe bağlı olarak soy isim, ülke, elekt ronik posta adresi ve bir profil fotoğrafı. fotoğrafı. O profil fotoğrafınızı da şuraya şey yapıyorlar. Bu hani Mars'a isim gönderme seviyesinde bir form henüz. Ve başvuran herkese de otomatik bir e-mail gönderiyorlar. Başvurunuz alındı falan anlamında. Ama asıl başvurular daha sonra başlayacak ve bence belli kriterler isteyecekler. Muhtemelen özgeçmişini en az isterler.
Sonra yaptığın önemli projeler var mı diye sorarlar diye tahmin ediyorum. Ve en sonunda da bütün bu adaylar içerisinde görüntülü, sesli mülakatlara geçerler diye tahmin ediyorum. Ama bütün bunlar bugünkü fırlatmanın neden ısrarla ertelenmediğini sadece son saniyede meydana gelen bir arıza nedeniyle birkaç saatliğine canlı yayını geciktirdiğini bize bence çok da güzel bir şekilde anlatıyor. Yalnız çok kötü tasarlanmış bir web sitesi. Hakikaten aceleye gelmiş.
Yakıştıramadım. Böyle tekrar bir güncelleyelim. Ana sayfaya geri dönelim. Gördüğünüz gibi posterlerini vesairesini de hazırlamışlar. Ve hedefleri 2023'te insanlı olarak geçtim insanlığı hiçbir zaman 3'ten fazla insan aynı anda aya gitmedi. Yani geçmişte ayda yürüyen 12 kişi var. Bunlar da işte çok farklı seferlerle Apollo görevleriyle or aya gidiyorlar. Fakat her seferinde 3 kişi gidiyor. 2 kişi iniş yaparken 1 kişi yörüngede kalıp onları bekliyor .
Bu görev içinse 8 kişi arıyorlar. 8 kişinin bileti Yusakusan tarafından ödenmiş durumda. Yusakusan var 9. kişi. Ama toplam yolcu sayısı 10 ila 12 olacak deniliyor. Dediğim gibi orada muhtemelen profesyonel astronotlar falan da olacak görevde. Haliyle herhangi bir aksilik olma ihtimaline karşı. Ve daha bunları taşıyacak olan roketin prototipi doğru düzg ün kondurulamadı bile. Starship SN8 ve SN9. Hani göbek taklası atmak öyle göbek atmaya benzemiyor.
Onda falan yapıldı ama maalesef doğru düzgün kondurulamadı bile yerine. Dolayısıyla çok riskli. Fakat bir yandan da işte görüyorsunuz ne kadar hırslı olduk larını. Bütün bu risklere rağmen, patlamalara rağmen en fazla bir a ylık aralıklarla prototipleri şey yapıyorlar. Ben bugünkü fırlatmanın başka bir güne ertelenmemesini şuna yoruyorum. Artık bunu bir aydan bir haftaya çekecekler. Dünkü anonstan da sonra iş ciddiye bindiği için yani şu ol amaz çünkü.
Ya 2023'te ay görevi hani ya olamadı kusura bakmayın biz 2023 Aralığı hedeflemiştik ama 2024 olacak. Şeklinde bir ertelemeyi kaldırır. Hani kaldırırız buna inanırız inandırıcılık şeyinin içeris inde. Ya olur öyle şeyler deriz geçeriz. Sonuçta daha önce kaç kişi aya aynı anda 10-12 kişiyi bird en gönderdi değil mi? Hiç yapılmamış bir şey yapılıyor. Ama hani ya 2023 hedeflemiştik ama 2030'a kaldı kusura bak mayın deme şansları yok.
En fazla 2025'e kadar bunu ertelersiniz ki Haziran'a kadar mürettebatı belirleyeceğiz diyorlar. Yani Haziran'a kadar mürettebatı 2020 içerisinde belirledik ten sonra artık bunu ta 2030'lara kadar geciktirme şansları yok. Bu da demektir ki Falk'ın programı sırasında sahip olduk ları tecrübelerden yola çıkarak bir planlama yapmış durumd alar. Bütün o süreçleri yani şu anda bizim prototip aşamasında iz lediğimiz ve bir türlü başarılı olamadığını gördüğümüz bu ro keti ve daha sonrasında ilk aşamasını Falcon, hep Falcon diyorum, Starship Heavy'yi hazırlayacaklar.
Ve hazırladıkları, şöyle göstereyim o aşamaları da. Biliyorsunuz biz şu anda sadece üst tarafın makyajsız hal ini, iskeletini izliyoruz sadece. Ama bu normalde sadece 50 metrelik kısım. Bir de bunun altına 70 metrelik bir taşıyı ekleyecekler. İlk aşama deniyor buna da. Starship Heavy adında. Ki bunu rahatlıkla yörüngeye götürsün. Yörüngeden sonra da bu kendi işte bugün ateşledikten sonra iptal edilen o Raptor motorlarıyla yörüngeden Ay'a gitsin.
Bu arada hani böyle çok olamazmış gibi anlattığım bu şey leri daha önce Falcon roketleriyle SpaceX başarıyla yaptı. Başardı yani önünde bir başarılı bir örnek var. Geliştirme örneği. Şu anda bunu başardılar. Ama Ay'a göndermediler. Sadece yörüngeye gitmeyi başardılar. Ben okuduklarımın, dinlediklerimin, araştırdıklarımın akt arıcısıyım sadece size. Söylenen o ki, yörüngeye insanlı uçuş da yaptıktan sonra ki Falcon roketleriyle bu yapıldı.
Canlı olarak size yayınladım. Mission Crew dediğimiz o mürettebatlı görevle ilk kez bir ö zel şirket SpaceX. kendi cebinden harcadığı paralarla geliştirdiği Falcon ro ketleriyle yörüngeye astronot taşıdı. Bu yılın sonunda, 2021'in sonunda yörüngeye tümüyle siv illerden oluşan insanları çıkartmayı hedefliyor. Starship'le değil Falcon'la. Şimdi bunu yaparlarsa aslında neredeyse hani az önce size gösterdiğim o Ay'a gitme, etrafında bir tur atıp gelme aşamasının o zorluğun %90'ı aş ılmış oluyor.
Dediğim gibi ben okuduklarımın, dinlediklerimin, araştırdık larımın aktarıcısıyım. Yani yörüngeye başarılı, sağ salim insanları, hatta profesy onel olmayan, astronot olmayan insanları, sivilleri çıkart mayı başarırsanız aslında ay görevinin %90'ını gerçekleştir miş kadar başarılı oluyorsunuz. Ondan sonrası çok daha kolay. Teknik anlamda kolay. Tabii ki zor da. Niye? Çünkü artık doğru bir açıyla ve doğru bir ateşlemeyle 3 gün boyunca aya doğru gidiyorsunuz.
Sonra yine doğru açı ve ateşlemelerle ayın yörüngesine gir iş manevrası yapıyorsunuz. Ki bunlar bu arada, mesela bugün izleyeceğimiz yine 1-2 saat sonra tekrar SpaceX canlı yayına geçecek dedik. Bugün izleyeceğimiz o göbek taklası manevralarından falan çok daha kolay. Niye? Çünkü o göbek taklası manevrasını yapıp koskoca roketi di key olarak yer çekiminin çok güçlü olduğu dünya yüzeyinde yapmak asıl marifet.
Bunu yapabiliyorsanız, oradaki mühendislik problemlerini çö zebiliyorsanız, hani ayın yörüngesine girip orada bir tur atıp geri getirm ek, zaten insanların 50-60 yıldan beri insanla insansız sürekli yaptığı şeyler. Yani en son Mars'la ilgili canlı yayınları hatırlayın. Birleşik Arap Emirlikleri bile Mars için bir görev yaptı. Kendisi bir uydu tasarladı. Mars'a gönderdi, yörüngeye soktu ve görev yaptırıyor.
Mars'a ya ay filan değil Mars'a. Dolayısıyla işin o kısımları nispeten kolay. Ama aynı Birleşik Arap Emirlikleri o uyduyu geri getirip di key olarak dünyaya konduramaz. İstediği kadar para harcasın konduramaz. Çünkü bunun için para da yeterli değil. Bunun için o parayla milletin gözü önünde böyle roketleri fırlatıp fırlatıp konduramamak gerekiyor. Patlatmak gerekiyor. El aleme rezil olmak gerekiyor önce. Bu da öyle her devletin harcı değil.
O yüzden zaten devletler değil. Elon Musk gibi kaçık insanlar bu işi yapıyor diyebiliriz. Elon yine bir tweet atmış bu arada. Launch abort on slightly conservative high trust limit demiş. Hmm. Evet. Benim az önce yapılan açıklamayı destekleyen bir tweet bu arada. Increasing trust limit and recycling propellant for another flight attempt today. Bugün yine farklı bir fırlatma denemesi yapılacağını destekleyen bir tweet atmış.
Dediğim gibi ben bu yayını bir yandan dlive.tv bölü barış özcan dlive.tv bölü barış özcan adresinden de gerçekleştiriyorum. Orada moderatörler eşliğinde bir sohbet bölümümüz de var. Dolayısıyla oradan geliyor bana bilgiler. Hani YouTube'dan yayını izleyenlere açıklama da yapmış olayım bir yandan. Bugünkü yeni katılanlar varsa da eğer bugünkü canlı yayınımız ilk açılışında SpaceX'in canlı yayınına paralel olarak başladı ve 4 dak ikalık bir geri sayımın ardından son saniyede bilgisayar tarafından o fırlatma iptal edildi.
Daha sonra bütün fırlatma iptal edilmedi. Hala fırlatma pen ceresi açık olduğu için bugün birkaç saat sonra 1-2 saat içerisinde yeniden canlı yayına geçeceklerini ve yeni bir fırlatma denemesi daha yapacaklarını açıkladılar. Ben de bununla ilgili size neden bugün bu kadar ısrarlı ların analizini yapmaya çalışıyorum. Çünkü dün de yaklaşık iki yıl önce ilk kez halka açıklanan sevgili Ay Dear Moon projesiyle ilgili önemli bir açıklama yaptığı bu projenin finansörü olan Japon iş adamı Yusaku Ma izawa.
Bu açıklamasında yaklaşık 6-7 dakikalık bir video bu açık lamanın yer aldığı video ve bu açıklamada da hangi kriterler le kimleri seçeceklerini, nereden başvuru yapılacaklarını ve bir yol haritasını açıkladı. Hala yol haritasında belirsizlikler var. Mesela biraz önce de söyledim şöyle büyüteyim birazcık bu sayfayı da. Evet bakın şöyle yol haritasına bakalım birlikte. Ne diyor? Ön kayıt dönemi 14 Mart'a kadar.
Pacific Standard Time 6.59.7.10 Türkiye saatiyle 18 oluyor. 14 Mart'ta 3. ayın 14. günü ki P günü diye geçer. Benim YouTube kanalımdaki ilk yaptığım videolardan biridir bu P günü meselesi. Biliyorsunuz Elon Musk gibi geekler tırnak içinde bu tür şeylere çok önem verirler. Ki Yusaku da belli ki aynı kafada. Like mind kafadar birisi . Ön kayıtların 14 Mart'a kadar alınabileceğini söylemiş ilk adımda.
Herkes bu aşamada bir konfirmasyon e-postası alacak diyor. Sonra ilk etapta şöyle bir tarayacağız diyor. Muhtemelen tabii 10 binlerce belki 100 binlerce belki mily onlarca insan başvuracak bilmiyorum. Çılgınlık insanların ne kadar çılgın olma kat sayısı hakk ında hiçbir fikrim yok. Sonra bunları bir tarayacaklar. Nasıl tarayacaklar bir açıklama yapılmıyor. Ondan sonra bir assignment kısmı var. Assignment dediği de şu olacak üçüncü adım.
Tarih vermemişler. Muhtemelen bir ödev verecekler. Ev ödevi bu başvuranlara. Nasıl ayıklayacaklar? Ben olsam öyle yapardım. Yorum yapıyorum şu anda. Benzeri şeylerden yola çıkıyorum. Mesela saygın bir üniversiteye başvuru yaptığınızda Harvard 'a, Stanford'a, MIT'ye diyelim ki bir roket mühendisi olacaksınız ve başvuru yap acaksınız. En çok bakılan şeylerden bir tanesi ya ben seni niye seçey im? O kadar burnu havada bu üniversitelerin.
Sonuçta ben çok iyi bir eğitim veriyorum. Sen de bana başvuruyorsun da niye başvuruyorsun kardeşim? Niye ben seni seçeyim ki? Bana kendini anlat bakalım. Bu anlatım yapılırken arkadaşlar, hani siz aklınıza şey gel mesin. Çünkü ben ÖSS'de Türkiye birincisi oldum. Bana ne? Resmen böyleler yani adamlar. Hiç umursamıyorlar neredeyse bu teknik başarıyı. Bu arada ÖSS dediğime bakmayın. ÖSS'nin Amerika'daki karşılığı var.
O tür sınavlar ya da başka ülkelerdeki karşılığı her neyse o. O tür sınavlara neredeyse hiç bakmıyorlar. Bazı üniversiteler Amerika'da tamamen kaldırdılar. Yani hiç bakmıyor. Peki neye bakıyorlar? Kendini, senin hikayen ne? Bana hikayeni anlat dostum diyorlar. Resmen böyle. Ben seni niye kabul edeyim üniversiteme? Aynı şey büyük şirketlerde de geçerli. Ben seni niye işe alayım? Bana sadece zeki olman yetmiyor.
Başkalarıyla ne kadar uyumlusun? Ve bunu bana ne kadar yaratıcı bir şekilde ispat edebil irsin, kanıtlayabilirsin? Peki bunu nasıl essay edecekler? Bunu nasıl böyle bir görev verecekler insanlara? Üniversitelerin yaptığı şeyden yola çıkarak şunu söyleye bilirim. Üniversiteler genelde essay yani deneme makalesi yazdır ıyorlar. Hatta bir değil birkaç tane yazdırıyorlar. Bir konu veriyorlar. Mesela diyorlar ki bana hatta çok da somut bir örnek vere yim.
Kendimden bir örnek vereyim. Oğlumdan daha doğrusu biliyorsunuz ben oğlumun eğitimi için zaten Amerika'da yaşıyorum. O yüzden bu kadar iyi konuşabiliyorum bu konuda. Ve Elon Musk'ın SpaceX içerisinde açtığı özel bir okul var. Açıkçası ben oraya göndermek istiyorum oğlumu. Fakat paralı bir okul bu. Özel bir okul. Fakat paran olması yetmiyor. Sınav yapmıyorlar. Peki nasıl alacaklar? Diyorlar ki işte benzer bir şey olacağını tahmin ediyorum.
Bakın size önden söyleyeyim. Bu arada tamamen spekülatif konuşuyorum şu anda. Yani hiçbir dayanağım yok. Burada da gördüğünüz gibi burada da hiçbir dayanak verilmem iş. Ama benim tahminim şu. Elon Musk'ın okuluna öğrencileri kabul etmek için uyguladık ları yöntem şu. Mars kolondrumu hakkında bize bir essay yaz. İngilizce bu arada. Ben o yüzden Türkçeye çevirmeyeceğim bile bunu. Please write an essay about Mars kolondrum diye böyle bir assignment gelecek muhtemelen.
Ve sizden Mars kolondrum demezler de onlar neden moon, neden ay derler mesela büyük bir ihtimalle. Neden aya gitmek istiyorsun? En basit bunu bize açıkla bakalım yazılı olarak. Böyle bir deneme, bir makaleyi muhtemelen de İngilizce olarak isteyecekler dediğim gibi. Ve sonra aynı şekilde bu arada bu Mars'a gönderilen araç ların isimleri de öğrenciler arasında yine aynı yöntemle seç iliyor. Amerika çapında öğrenciler arasında bir makale yarışması yapıyorlar.
Sonra bir shortlist yapıyorlar. Ve Perseverance gibi isimler bu şekilde ortaya çıkıyor. 50-60 tane filan isim seçiyorlar. Sonra bu isimlerin içerisinde shortlist oluşturunca böyle 50-60 isimlik. En son isme karar veriyorlar. Diyorlar ki perseverance olsun. Bence mürettebatı da buna benzer bir yöntemle seçecekler. İlk ayıklamayı da hadi bakalım İngilizce şu konuda düşüncel erini anlat. Zaten 1 milyon kişi sapır sapır dökülecek o aşamada.
Muhtemelen 2-3 bine falan inecek. Initial screening ve assignment aşamasında olabilecekleri tahmin ediyorum ben. Bu olduktan sonra online interview aşamasına geçilecekmiş 4 . adımda. Bu dördüncü adım da yine işe alım süreçlerinde ve bugün lerde üniversiteye alım süreçlerinde de normalde COVID önces inde üniversitelere gitmeniz de gerekiyordu. Bu aşamada mülakat yapıyor. Yani seni tamam yazından tanıdım ama belki de hiç kendini ifade edemiyorsun.
Konuşamıyorsun doğru düzgün. İletişim becerilerin, sözlü ve vücut dilin bu anlamda yazı dilin kadar güçlü değil. Bir de bunu test edecekler. Oradan da bir bin kişiden belki yüze filan inecek. İşte o 100 kişi short list dediğimiz kısa liste. Onların önündeki aday adaylarına dönüşecek. Ondan sonra bakın beşinci adım diyor. 2021'in Mayıs ayının son dönemi. Bayağı hızlı bir süreç farkında mısınız? Bakın Mart'tan şu anda Mart'tayız.
Mart, Nisan, Mayıs 3 ay içerisinde. Bütün bu süreçleri tamamlayacaklar. Bana bu bile iddialı geldi. Yani ben size öyle söyleyeyim. Bu bile hani bırakın roketi hazırlamayı. Bu bile iddialı geldi ama açıklamışlar bunu. Vardır mı bildikleri diyorum. Eğer bu kadar yoksa şunu da yapabilirlerdi. Ya biz seçeriz işte ama bu yılın sonuna kadar seçeceğiz diyebilirlerdi. Hayır. Baya adım adım bakın ilk 5 adım 3 ay içerisinde içinde bul unduğumuz ay da dahil Mart Nisan Mayıs içerisinde bitecek.
Sonra bu online interviyular da bitti. Yüze filan düştü benim tahminim dediğim gibi. Bir final son bir interviyu daha yapılacak. Ben ona büyük bir ihtimalle Elon Musk'ın kendisinin de belki Yusaku Maezawa ile beraber kendisinin de katılacağını düşünüyorum. Gerekçem de şu. Elon Musk SpaceX'e aldığı ilk bin kişiyi hangi pozisyonda olursa olsun bizzat kendisi mülakattan geç irmiş. Son derece antiprofesyonel bir yöntemdir bu şirketlerde.
Şirketin kurucusu, yatırımcısı ve CEO'su en üst seviyede bütün görevleri kendinde toplayan bir kişi. Şirkete aldığı ilk startup seviyesindeyken tamam tabii ki takım arkadaşlarını kendin böyle elle seçersin. Ama mesela 15-20 kişiyi geçtikten sonra ya da 50 kişiyi geç tikten sonra ne yaparsın? İnsan kaynakları departmanı kurarsın. Başına da bu konuda görevi, seçme görevini devrettiğin bir isini yerleştirirsin.
İnsan kaynakları müdürü, müdüresi denir buna da. Mesela bunu yapmamış. İlk 1000 kişiyi kendisi bizzat ve hatta ters sorularla falan mülakata tabi tutmuş. Tabi artık şimdi 4-5 bin kişiyi geçtiği için SpaceX hala bunu yapıyor mudur bilmiyorum. Ama bu son derece önemli bir görev olduğu için bu insanlar tarihe geçeceği için, Ay'a gidecek ilk sivil insanlar olacağı için büyük bir iht imalle bu son interview, yani Mayıs'ın sonunda gerçekleştirilecek olan mülakata ben Elon Musk'la dahil olmak üzere Yusaku Maizawa gibi insanların da katılacağını tahmin ediyorum.
Dediğim gibi bunların hepsi birer tahmindir, spekülasyondur . Daha önceki deneyimlerime, benzetmeler, kıyaslamalar yoluy la tecrübelerime dayanarak söylüyorum. Ama bu kadar fazla detayı açıklanmış olan, daha dün açıklan mış olan bir projenin hemen ardından Starship'in fırlatılıyor olması ki pazartesiden beri aslında fırlatmaya her şey elverişliydi. Geçtiğimiz pazartesiden beri. Epey onayı da dahil olmak üzere her şey elverişliydi.
Ama hiç haber çıkmadı. Hiçbir şekilde fırlatma ihtimalini bile hazırlık bile yap madılar. Ben de bunu şöyle yorumluyorum. Arka planda Yusaku'nun yapacağı bu açıklamayla bunu böyle ardışık olarak yapmayı planladılar. Çarşamba günü bu açıklamayı yaparız. Salı günü daha doğrusu hani orijinal şeyle. Çarşamba günü de bu fırlatma denemesini yaparız şeklinde bir planlama yaptıklarını tahmin ediyorum. Çünkü büyük bir ihtimalle yine arka planda artık kendiler inden son derece emin hale geldiklerini düşünüyorum.
Yani inişin başarılı olacağını. İniş çünkü başarılı olursa daha önceki SN8 ve SN9 başarısız lıklarından da çok sükse yapacak. Haber değeri taşıyacak. Ve o haber yapılırken haberciler o bilgiyi de ekleyecek. Dear Moon projesini. Bakın böyle böyle de bir şey olmuştu. Ve 14 Mart'a kadar ön başvurular açıldı. Dolayısıyla ücretsiz bir PR yapmış oluyorlar. Çok da güçlü bir PR bu. Bu PR fırsatını boşa harcamak istemedikleri için de son derece riskli olmasına rağmen son saniyede ertelenen fırlat mayı bugün yapmaktan vazgeçmediler.
Önümüzdeki saatler içerisinde bu fırlatmayı bir kez daha gerçekleştirmeye çalışacaklar. Şimdi bir yandan bakıyorum kimse de düşmemiş canlı yayından . Acaba devam etsem mi diye de düşünüyorum ama. Yani fırlatma penceresinin kapanmasına 2 saat kaldı. 2-3 saat kaldı pardon. Ben çünkü doğu saatindeyim. Onlar central time'de. Aradığımızda 1 saat fark var. Yani yerel saatle şu anda saat 3 gibi. Muhtemelen bir yandan diğer oradan yayın yapan arkadaşlara da bakıyorum.
Onlar da çok erken aşamalara taşımışlar yayınlarını. 1-1,5 saat falan gösteriyorlar. Bence güzel bir özet geçmişte oldum. Burada tadını da bırakayım. Şimdi bu canlı yayını sona erdireceğim. Ama muhtemelen 1-1,5 saat sonra her an her şey olabilir. SpaceX benim için ölçüdür. Ben SpaceX'in yaptığı resmi açıklamaları ve canlı yayını Elon Musk'ın tweetlerini takip edeceğim. Ona göre bugünkü ikinci fırlatma teşebbüsünü sizlere yine canlı olarak yayınlamaya çalışacağım.
O zamana kadar kendinize iyi bakın. Eğer uyumayı düşünme, uyuma planı yapmayanlar varsa belki de tarihe geçecek olan ilk başarılı deneme olsun. Hadi öyle diyelim. İlk başarılı denemenin canlı yayınında 1-1,5 saat içeris inde tekrar görüşürüz diyorum. Hoşçakalın şimdilik.
İlgili
SpaceX 2026’da Mars’a gidebilecek mi?Video · 20 Haziran 2025
Tesla sahipleri neden arabalarını gizliyor?Video · 16 Mart 2025
Roket yine yakalanır mı? Starship 6. uçuş denemesiCanlı yayın · 19 Kasım 2024
STARSHIP'in 4. Denemesi başarılı, Her 2 Hedef de Gerçekleşti!Canlı yayın · 6 Haziran 2024
Starship 3. Uçuş Denemesi'nde hepimizin Pi gününü kutlamış oldu!Canlı yayın · 14 Mart 2024
İnsanlık Ay’a dönüyor. Bu kez kalıcı olarak!Video · 28 Ağustos 2022
Önceki canlı yayınPerseverance Rover Mars'a başarıyla indi! Sırada Mars Helikopteri var
Sonraki canlı yayınStarship SN10 ikinci denemesinde ilk kez yumuşak iniş yaptı! 




