Özel bir şirket tarihte ilk kez Ay'a insansız iniş yaptı!

Özel bir şirket tarihte ilk kez Ay'a insansız iniş yaptı!

23 Şubat 2024 ·Canlı yayın·2 sa 7 dk YouTube'da izle

ABD'li özel şirket Intuitive Machines'in CEO'su Steve Altemus yerel tarihle 22 Şubat 2024'te ilk kez bir özel şirketin Ay'a iniş yaptığını duyurdu. web yayınında veya IM-1 göreviyle geçen hafta…

Özet

ABD'li özel şirket Intuitive Machines'in CEO'su Steve Altemus yerel tarihle 22 Şubat 2024'te ilk kez bir özel şirketin Ay'a iniş yaptığını duyurdu. web yayınında veya IM-1 göreviyle geçen hafta…

Tam metin YouTube otomatik altyazısı

Herkese merhaba geç bir vakitte Türkiye saatiyle Geç bir vakitte canlı Yayındayız ama önemli bir gün bugün yine uzay tarihi açısından tarihi kilometre taşlarından biri daha gerçekleşiyor Eee ABD 50 yıl sonra 50 yıl aşkın bir süreden sonra Aslında ayağa insansız iniş yapmayı deneyecek ilk kez demiyorum Çünkü daha geçen ay denedi ve başarısız Eee ABD değil ama bir özel şirket Amerikalı bir özel şirket Geçtiğimiz ay bu denemeyi yaptı 8 Ocak yanlış hatırlamıyorsam tarihini e fakat Eee yakıt sızıntısı nedeniyle daha sonra atmosfere yanarak geri dönmek zorunda kaldı iniş başarıyla gerçekleştiremedi 2023 yılında iki tane daha başarısız eee e iniş denemesi gerçekleştirildi bir tanesi Rusya tarafından hükümet tarafından devlet tarafından yapılan bir denemeydi O da başarısız oldu bir diğeri yine bir özel şirket ama bu kez Japonya'dan bir özel şirket tarafından gerçekleştirilmeye çalışıldı O da başarısız oldu uzay tarihinde

Ilk kez özel bir şirket yapmıyor Bunu evet bu arada görüyorsunuz resmi yayına da az kaldı şu anda NASA ve intuitive Machines ortak yayını olacak eee az sonra onlar da girerler ben biraz şöyle sesini kısayım Ne diyorduk ilk kez olmuyor bir özel şirket ilk kez Eee ayağa inmeye çalışmıyor her şey 2019 yılında Aslında başladı İsrailli bir özel şirket Eee adını pek fazla hani uzay çalışmalarında duymaya Alışık olmadığımız bir ülke olan İsrail'den bir özel şirket ilk kez ayağ yumuşak iniş gerçekleştirmeye çalıştı başarısız oldu 2019'dan bugüne birçok denemelerde Eee yine özel şirketler başarısız oldu bu bendeki notlara göre 4ün kez yapılan bir özel şirket denemesi Eee ama şirketin CEO'su 25 yılı aşkın bir süre nasa'da çalışmış daha sonra oradan ayrılıp bu şirketi kurmuş birisi % oranında başarılı olacağını söylüyor böyle bir istatistiğe nasıl ulaştıklarını bilmiyorum Ama elimizde böyle

Bir bilgi var Dolayısıyla Biz de Heyecanla bekliyoruz Ben hatırlarsanız geçtiğimiz hafta yaptığımız canlı yayında Ardan bir tanesinde Eee bu görevden bahsetmiştim fırlatma aşamasından bahsetmiştim O zaman 14 Şubat Sevgililer gününde planlanmıştı sonra ertelendi biliyorsunuz uzay görevlerinde her şey her an değişebiliyor Nitekim bu canlı yayının başlangıç saati de o yüzden birazcık sarkmış oldu Ben Türkiye saatiyle daha elverişli bir saatte başlayacaklarını duyurdukları da biraz sevinmiştim ama sağlık olsun umarız Eee Bu kez hem canlı yayın gerçekleşir hem de canlı yayın Eee ilk kez tarihte bir özel şirketin başarıyla yumuşak iniş gerçekleştirmesine Tanık olabiliriz Bu hem Eee dünya için önemli bu anlamda özel şirketler açısından önemli diyelim daha çok hem de Amerika Birleşik Devletleri açısından önemli buradaki kamuoyunda gündemde Eee ekonomisi yönüyle çok tartışılıyor Bu görev tartışılıyor derken

Bu yıl Eğer bu başarılı olursa hemen önümüzdeki ay bir tane daha görev bizi bekliyor Bu yaz bir görev daha toplamda 45 tane daha insansız aya iniş görevi hedefliyor sadece Amerika Birleşik Devletleri Sadece özel şirketleri kullanarak niye önemli Amerika 50 küsür yıl önce en son Apollo görevlerine son verdiğinde insanlı görevlerde onlar buna son vermesinin en büyük gerekçesi de ekonomik Çünkü Eee o zamanlar Amerika Birleşik Devletleri hükümetinin bir yıllık toplam bütçesinin % 4'ü sadece Apollo görevine ayrılmıştı bu inanılmaz yükseklikte bir rakam Dünyada başka hiçbir hükümetin bu kadar büyük bir Payı ayırdığını görmedik bugüne kadar uzay görevlerine ve işte bugünkü Eee fiyatlara çevrildiğinde 200 250 milyar dolara mal olmuştu o görevler 200 250 milyar dolar bakın milyon demiyorum milyar dolar Oysa bu görev başlangıçta 80 milyon dolara filan mal edilmeye çalışıldı sonradan birazcık arttı fiyatlar 100 küsür milyon

Dolara geldi 118 milyon dolar yanlış hatırlamıyorsam Yani bizim ilk Türk astronotu Alper Gezer Avcı'nın insanlı Yalnız o uzaya gönderilmesi 55 milyon Dolar civarında bir şey olduğu tahmin ediliyor işte onun iki katına şimdi ayağ yumuşak iniş yapmaya çalışacaklar insansız bunu Tekrar hatırlatalım insan yok yaklaşık Telefon Kulübesi boyutlarında yanda görüyorsunuz işte dönmekte olan Eee indirilmesi planlanan uzay aracını odysseus diyorlar Bu arada görevin adı intuitive Machines 1 görevi ı1 görevi Eee makinenin adı odysseus ya da kısaca odi lakabı da odi şimdi onu indirmeye çalışacaklar Eee bu Amerika için bir rekor Bu arada ekonomik bir rekor yani 118 milyon dolara aya insansız da olsa bir yumuşak iniş gerçekleştirilmesi bir rekor ama dünya çapında bir rekor değil dünyada rekor Hindistanlıların elinde Eee Hindistan 70 küsür milyon dolara mal etmeyi başardı bunu Eee görevle ilgili bir başka çarpıcı şey de 21

Yüzyılda Amerika Birleşik Devletleri yani 2000'li yıllardan sonra ayaa hiç iniş gerçekleştirmemiş şimdi bu o bakımdan da Amerika için bir ilk olacak Eee ama kimler indi mesela 21 yüzyılda Çin indi Japonya indi Ruslar da inemedi Bu arada Bu yüzyılda geçen Yüzyıldan başarılarından sonra Çünkü ilk inenler Ruslar Aslında insansız olarak insanlı olarak Amerikalılar onlar 20 yüzyılda bu başarıları elde ettikten sonra Bu yüzyılda da işte şimdi şu altyazıyı bir

Benmi yayınımız başlamış oldu bu arada kesilim şimdi bakın Birçok yerde Colombia markasını göreceksiniz Colombia sportswear bildiğimiz Hani bu eee Colombia işte şeyleri vardı ya sweat shirtler vesair eler böyle outdoor sporları yapanların tercih ettiği işte soğuktan filan korumaya yarayan bakın fotoğraflarda bile uzay aracının üzerinde kocaman Amerika bayrağı büyüklüğünde neredeyse Kolombiya logosu var Bu da aslında ben şöyle yorumluyorum uzay yarışında geldiğimiz noktayı gösteriyor artık Uzay Yarışı neredeyse tümüyle ticarileşme yoluna Gidiyor Ve ben bunu Formula yarışları gibi hani Formula yarışlarında da yarışan araçların üzerinde bir sürü logolar vardır ya bundan sonra galiba böyle olacak uzay araçlarının üzerinde sponsorların logoları yer alacak Çünkü sponsorlardan bir tanesi Colombia şimdi intuitive Machines adlı houston'da kurulmuş 2013 yılında kurulmuş bu özel şirketin kontrol

Evet orada bakın yuvarlak masa yapmışlar onun etrafında 3 ayrı takım var solda konuşan genç arkadaşımız maen Josh Marshall ve sağ tarafta da NASA'dan arkadaşımız Gary Jordan söylüyorlar şu anda görevin Bu arada Yukarıdaki sayımdan da anlayabilirsiniz Hatta ben de buna ilişkin bilgiyi vereyim Türkiye saatiyle eğer yanlış hesaplamadan tahmini iniş Saati 2i 24 geçe olacak gibi gözüküyor bir hesaplayalım y en son bunu

Söylemişlerdi Tamam şimdi tekrar Antil Türkiye saatiyle 224 bakayım şöyle bir saatlerimiz Şu anda 13 geçiyor orada Evet bir saat 20 dakika sonra yani Türkiye saatiyle 24'te inişin planlanıyor şu anda gördüğümüz bilgiler gerçek zamanlı telemetri bilgileri expect Nova is doing in Space The White Line points To The Moon the Blue Line is the p and intended trajectory the Yellow and red lines are pointing towards the Sun and Earth respectively the different Color cones you see at the top are the antenna arrays Used for Line of sight communication Back to Earth we'll Show the periodically throughout our coverage up to about 12 minutes prior to Landing in these final Moments before Landing the most reliable spacecraft data will be relayed through Nova Control Audio

Evet şimdi önümüzdeki bir saat boyunca bu bilgileri aktarmaya devam edeceklerini söyledi O grafikte de o grafiği görmeye devam edeceğiz bir başka deyişle orada çeşitli çizgiler vardı farklı renklerde sarı ve turuncu olan dünyanın ve güneşin konumlarını gösteriyor mavi ve beyaz olan da mavi bugüne kadar geldiği noktayı gösteriyor Geçen hafta fırlatılmış onu Tekrar beyazsa şu anda yapacağı manevra ile aya yöneleceği Rotayı

Gösteriyor Normalde Birkaç saat önce Aslında rotasını birazcık yükseltmiş ve o yüzden de aslında planlanan saatten bir bir saat kadar erken indirmeye karar vermişlerdi benim Instagram'dan yaptığım ilk duyuru ve geri sayım ona dayalı oluşturuldu Ancak daha sonra ayın çevresinde bir tur daha karar verdiler O yüzden de böyle gecikmeli olarak şu anda başlıyor Ama aslında ilk hedefledikleri de yaklaşık uyumlu hale geldi

Diyebiliriz tekrar iniş saatini tahmini iniş saatini ben and ekrana yansıttığım saatle aynı Türkiye saatiyle veriyorum ben saatleri 0224 civarında inmesi planlanıyor şu anda Ayın yörüngesinde araç ve giderek alçalmaya e birazdan Aslında tekrar bir ateşleme gerçekleştirilecek ve iniş için gerekli olan e Rotayı takip edecek ben onunla ilgili bir şu anda fırlatma aşamasını gösteriyorlar geçen haftaydı dediğim gibi daha önce hazırladıkları bir infografiği Bu sırada aşağıdan e size vereyim Hatta ikisini beraber vereyim kaybetmeyelim görüntüyü saatler değişmiş olmakla beraber Eee şu anda alttaki ekrandaki şu

Şu anda enteresan bir özelliği var onu sıvı metan ve oksijenle çalışıyor şimdi bunu Biz daha önce duyduk Aslında Falcon fırlatmalı filan duyuyoruz fırlatmalı fırlatmalı bir yakıt türü ama ilk kez ayağ bu yakıtları kullanarak iniş gerçekleştirecek bir başka ilk olma özelliği de bu sıvı metan özellikle Önemli çünkü Eğer bunu başarırsa sıvı metanı uzayda da üretebilme şansı var Dolayısıyla Eee bu görevden elde edilecek bilgiler Mesela orada yer çekimi Kütle çekimi düşük olduğu için Eee o e şeylerdeki şunu biraz kısalım Eee telif yememek için müzikli kısımları birazcık daha kısıyorum

Biliyorsunuz bir yandan da kulak vereyim sadece birkaç Ulus bunu beş Ulus Bu arada birkaç Ulus dediklerini ben tam netleştirebilirim başta olmak üzere Hindistan ve Japonya aya insansız olarak inişler gerçekleştirdi birden fazla sayıda yanlış hatırlamıyorsam Çin ü tane araç indirdi mesela Hindistan hem ayın çevresinde hem de ayın üzerinde dolaşan araçlar indirdi Ben Hindistan'ı Bu anlamda 21 yüzyılın en başarılı ay görevleri yapan Ulusu olarak değerlendiriyorum Japonya'da hem Ulus olarak Yani devlet ajansıyla Hem de özel şirketlerle bu denemeleri yapmaya çalıştı özel şirket olarak başaramadı ama Ulus olarak Japonlar da inmeyi başardılar Hatta Geçtiğimiz aylarda inişi gerçekleştirdiler Eee tam e Alper Gezer Avcı'nın uzaya fırlatıldığı günden bir gün sonra eee indirdiler geçen ay geçen ay evet Her neyse Dolayısıyla şu anda aya iniş yapabilen insanlı sadece Amerika Birleşik Devletleri var insansız beş Ulus

Var ve eee bu özel bir şirket olmasına rağmen Tabii NASA ve Artemis projesiyle çok ilişkili Artemis biliyorsunuz Apollo görevinden sonra NASA'nın ayaa yönelik İkinci büyük görevi ve bu kez amaç orada kalıcı bir üs kurmak Bunun için de sürekli ertelen birlikte 2026 sonlarında Artemis görevi ile insanlar oraya gönderilecek ve bu kez kadınların da dahil olduğu bir mürettebat aya iniş

Bu görev o bakımdan önemli çünkü Clips adı verilen bir NASA programı var CPS kelimelerinin kısaltılmışı bu eee Hatta şuradan notlarımdan da bakayım tam açılımını hatırlayamadım şu anda Ama Eee açık mı onu da bilmiyorum Aç Kapatmışım o şeyi tabi Hatırladığım commercial Clips CL e Lunar PS s'yi unuttum Eee ticari olarak aya yük gönderme programı O program ean dolayı

Artacak Neden böyle bir program başlattı orada kalıcı olarak bir üst kurabilmek için bol miktarda Kargo taşımak gerekiyor işte bu kargoların nasıl taşınacağı ile ilişkili geçen ay 8 Ocak'ta başarısız olduğunu söylediğim bir şirketin birden fazla şirket şu anda bu işi yapmaya çalışıyor ıntuitive Machine Şu anda bize e bakın küçük ekrandan da görüntüsünü verdikleri bu houston'da kurulu 2013 yılında kurulmuş olan şirket bunlardan sadece bir tanesi bir başkası işte Geçen ay başarısız olan şirket Astroboy Tech böyle adını ilk kez duyacağın y irili ufaklı birçok özel şirket kuruldu Amerika Birleşik Devletleri'nde Çoğu da houston'da mesela bunlardan bir tanesi Alper Gezer Avcı'yı da uzaya gönderen aksiyom Space buna benzeyen birçok şirket var ve bunlar İşte kimisi s'e ticari olarak astronot taşıyor Kimisi aya ticari olarak yük taşımaya başlayacak işte ilk görevi ıntuitive machin ve bu başarılır İsa Eğer eee bir

Zamanlar 200 250 milyar dolara mal olan bütçeler 100 milyon dolar ve altına çekilmeye çalışılacak dediğim gibi NASA önce 80 milyon dolara yapın bu işi dedi intui maşin fakat zaman içerisinde işte covid movid filan girdi araya enflasyon yükseldi maliyetler arttı şu anda 118 milyon dolara indirebilir ama amaç aya insansız görevlerde 100 milyon doların altına yük göndermek mesela şu anda giden araç 4200 p Yani yaklaşık ton diyebiliriz Evet 2 ton filan civarında bir ağırlığa sahip ve 6 tane bilimsel düzenek götürüyor İzci diyebiliriz bu araca tam olarak izcilik yapmaya gidiyor ayın Güney kutbuna gidecek Bu arada onunla ilgili hemen grafiği de göstereyim Bir yandan kulağım onlarda ama birazcık Tabii özel şirket olduğu için bol bol reklam yapıyorlar haklı olarak biraz da tabii yani bu işin maliyetlerinden dolayı ben şöyle eş zamanlı olarak hem o yayını takip edelim hem

De kendi hazırladığım grafikleri göstereyim ayın Güney kutbuna inecek Hatta Eee şuradan Eee yerlerini de göstermeye çalışayım şöyle biraz büyütelim şeyimizi bakın Eee işte Geçtiğimiz günlerde Japonya'nın gönderdiği jaa'nın gönderdiği araç ve Tepe taklak olmuş bir şekilde aya indi ama indi ve Eee oradan sinyal gönderdi O biraz daha böyle ayın ekvatorun yakın bir bölgeye inmişti şu gördüğünüz araç Eee Hindistan'ın indirdiği baar başarıyla indirdiği araç kutba en çok yaklaşan araçlardan biri o Çinliler hariç Çinliler de indirdiler şimdi Amerika bu araçla Tam Güney kutbuna inmeyi düşünüyor yani orada Eee daha sonra astronotların da indirileceği yere çok yakın olan şu kratere indirmeyi düşünüyor şu kratere 50 km Eee çapında bir Krater bu ve eee oraya indirdiği götürdüğü bilimsel düzenekler arasında Mesela işte yansıtıcı Aynalar var ve onlar orada kalıcı olacaklar bu uçakların bazı havaalanlarına inmesini de kolaylaştıran türde araçlar şöyle

Büyütelim yine görüntümüzü güzel bilgiler veriyorlar Evet Nova C sınıfında bir araç bu şimdi Machines teknology officer konuşuyor görevin adı ım yani im1 intuitive Machines sezgisel makineler demek Bu arada açılımı da im intuitive Machines kısaltması bu özel şirketin sezgisel makineler anlamına geliyor ve birin görevi daha % başarı ihtimali veriyorlar Eğer başarılı olursa hemen önümüzdeki ay bir görevi daha var bu bir daha var sadece intuitive Machines Bir de onun rakipleri olan başka irili ufaklı başka şirketler de var Onlar da bu sene yine gönderecekler ve çeşitli yükler deneyler düzenekler oraya

Şimdi burada ilginç bir şey var kutuba yaklaşacak ayda bir gün 14 gün sürüyor 2 hafta kadar sürüyor ve o ik haftanın 7 gününde Güneş alıyor 7 gününde karanlıkta kalıyor Kutup bölgesinde o Özel bölgede karanlıkta kaldığında müthiş bir soğuk oluyor Bütün araçtaki şeyler filan donuyor O yüzden güneşte kaldığı dönemde Yani şu anda öyle bir dönemdeyiz güneşte kaldığı 7 gün orada olacak Hani bizde de kutup yakın yerlerde işte 6 ay gün 6 ay gece filan gibi şeylerden söz ederiz ya ayda da bu inecekler yerde 7 günlük bir döngü var şimdi Güneşli olduğu 7 günün başlangıcınız ind ikten sonra da zaten 7 gün çalışması hedefleniyor Çünkü Ondan sonra o şey başlayacak karanlık gece başlayacak ve o karanlık gecede de üzerindeki ekipmanın donması bekleniyor Çünkü bu araçta güneş enerjisi panelleriyle yakıt araçtaki düzeneklerin çalışması hedeflenmiş mesela Ruslar bir araç

Göndermişti onlar nükleer bir reaktör kullanmışlardı çok daha uzun çalışmıştı Fakat burada yayının da söylediğim gibi Eee sıvı metan ve oksijene dayalı bir yakıt sistemi kullanıyorlar bunu özellikle seçmişler hem bunu test edecekler hem de e sıvı metan özellikle orada da üretilebileceği için daha sonraki görevlerde yakıt ikmaline gerek kalmadan orada üretmenin yolunu arayacaklar bir anlamda bir eee şey hani benzin istasyonu gibi eee bir şey kurmaya çalışacaklar orada

Onu test etmek için ilk kez sıvı metan ile çalışan bir uzay aracını indirmeyi şu anda araçtaki sensörlerle en uygun yer taranıyor 30 metre kala asıl inişin gerçekleşmesi için başlayacaklar Evet Nova c ile ilgili ilginç bir bilgi verdi ben de şimdi öğrenmiş oldum e Nova latincede yeni demek zaten New Hani İngilizcede filan yeni C de yine Latince ya da roma rakamları vardır ya oradaki 100 anlamına geliyor O da taşıma

Kapasitesiyle p kapasite 130 kg yani 100 demişler ama 130 kg taşıyabiliyor Muş Evet az önce söylediğim E bu metan la çalışan yakıt dışında Bakın şimdi onları gösterecek Evet sıvı metan tankı ve sıvı oksijen tankının dışında yanda küçük helyum tanklarını gösterdi onlar manevra motorları için gerekli olan services mış Evet şimdi Clips demiştim CPS s'yi hatırlayamam tım services hizmetleri şu anda onu anlatıyor NASA

Yetkilisi bu uzun süreden beri geliştirilen bir program o Program neticesinde özel şirketler kuruldu bu özel şirketlerde bir yandan maliyetleri en aza indirerek bir yandan da Taşıma kapasitesini en üst düzeye getirmeye çabalıyorlar böyle bir kıyasıya rekabet ve bu görev içinde daha önce fırlatılan Artemis 1 görevinde elde edilen birtakım Evet şimdi iletişim verilerini gönderecek olan a ile ilgili bilgi almak üzere yine intuitive Machine

Bağlandılar o kadar küçük yazmışlar ki title okuyamadım vp of bir şey Space Network so when we first got onto the commercial interpay services Contract We Were trying to Find a Way That we could Get our data from our landers Back To The Earth uh We Were worried that the Deep Space Network Which is often over subscribed particularly with James We Space telescope Now uh that We would We would have limited time so What we did was We created a Network of Large dishes across the Planet that allow Us to take our data From The Moon And deliver it Down to the Earth and We initially tested this out during the arnis One Mission so How Did intuitive Machines work that out

Artemis 1'de Normalde Deep Space Network var şu anda özellikle James web Teleskobu başta olmak üzere pek çok uzay görevi bilimsel amaçlı uzay görevinde çok yoğun olarak kullanıldığı için alternatif bir Network daha bir anten ağ daha geliştirilmiş ve Artemis 1 görevinden sonra ilk kez görevde ondan faydalanılıyor muu Böylece Eee Aydan gelen veriler diğer şu anda devam etmekte olan başka uzay görevleriyle Eee

Evet bir yandan canlı yayın devam ederken bir yandan ben bir şey denemek istiyorum Arkadaşlar şöyle ki Evet böyle daha iyi oldu benim Evet dakikalar sonra bu bahsettikleri Network yardımıyla ilk sinyalleri almaya başlayacaklarını da ifade Evet şimdi işte gördükleri şey bunlarm bu veriler demiş Tabii nasıl yorumlayacak bilmiyorum ama iniş uzmanları ve görev komutanı tarafından görülen ekranı Aynen dediler sol tarafta dünyadan görüldüğü şekliyle ayı gösteriyor diğer tarafsa

Görüntüsü Bunlar da ham olarak gönderilen veriler şu anda uzay aracından teknik detay ilz bir yayında bu kad tekik g gelen her bir sinyal için 4 aşama olduğunu söylüyor bunlar işte alındı kabul edildi vesaire gibi aşamalardan geçiyor şu anda işte uçuş uzmanlarının karşısında buna benzeyen birçok var paneller var şu anda onları Görüyoruz işte bize yansıttılar bir saatten az kaldı Şu anda Türkiye saatiyle 2 24'te inmesi beklenen bu ve başarılır İsa ilk kez özel bir şirketin aya yumuşak iniş gerçekleştireceği Eee uzay

Şimdi taşıdığı şeyleri anlatacak 12 tane yük taşıyor bunlardan 6 tanesi NASA tarafından gönderilen evet genellikle NASA'nın gönderdiği deney düzenekleri orada yani ayın Güney kutbundaki yüzey özelliklerini analiz etmeye yönelik deney düzenekleri onlardan bir tanesini şu anda gösteriyorlar nasıl hazırladıklarını ve Radyo emisyonlarını özellikle Güney kutbunun hemen yüzeyinin üzerinde yer alan radyo emisyonlarını inceleyecek söylüyor Eee biliyorsunuz güneşin güneş rüzgarları var Bunlar hem dünyayı hem de güneş sistemindeki pek çok gök cismini etkiliyor dünyanın Neyse ki koruyucu bir manyetik kalkanı var ve bu Kalkan sayesinde biz onun zararlı etkilerinden göreceli de olsa

Korunabilen şimdi burada da işte Kutup bölgesine yakın bir yere iniş gerçekleştirileceği ve orada kalıcı üsler kurulması düşünüldüğü için e güneşin bu zararlı etkilerine yönelik ne gibi tedbirler alınması gerektiğine dair sonuçlar üretecek bu İlginç bir araç lazer retr flector ya da l kısaltması Eee yapılan araç yayının başında da söylediğim gibi orada kalıcı olacak bunlar Apollo görevlerinde Astronotlar ayın iş yaptığında da buna benzeyen Aynalar konulmuştu oraya ve bu Aynalar şu anda bile kullanılıyor ayağa bir lazer ışınını gönderdiğiniz zaman o aynalardan yansımasını ölçerek bir takım yapabili Fakat bu görevde götürülen bu küçük ayna mekanizmalarının bir başka şeyi de oraya Daha sonra insanlı olarak İniş yapmak üzere gönderilecek Artemis 3 göreviyle gidecek astronotların iniş yapmasına da yardımcı olacak Dolayısıyla kalıcı olacak olan enstrümanlardan

Biri dediğimiz gibi ayda kalıcı üs kurmak için Aslında ilk keşif görevlerinden biri Amerika Birleşik Devletleri açısından konuşuyorum Çünkü Çin ü tane indirdi bile o da biliyorsunuz aynı bölgede şu anda Bir Uzay Üssü kurmayı düşünüyor Çin'de ve Eee ta 60'lı yıllarda Eee dünyanın Güney kutbuna antarktika'ya yönelik bir anlaşma yapılmıştı Uluslararası bir anlaşma bu anlaşmayla Antarktika kıtası hiçbir ülke tarafından sahiplenilmeyi sadece bilimsel amaçlarla kullanılacak şeklinde bir prensip anlaşmasıyla şm daha sonra yine Geçen yüzyılda ay başta olmak üzere uzaydaki Mars ve benzeri gezegen ve gök cisimleri için de yapalım dediler yapıldı Ama sonra uzay çalışmaları biraz yavaşladı şimdi ay için Artemis accords Artemis sözleşmeleri diye benim birçok canlı yayında sıklıkla dile getirdiğim yeni bir sözleşme daha Amerika Birleşik Devletleri tarafından Uluslararası

Eee sunuldu birçok ülke bu bunu imzaladı imzalamayan ülkeler arasında Çin var yani Çin'de böyle bir sessizlik var bu konularda Eee Biz hani inersek sahipleniriz mi olarak algılamak lazım bilemiyorum ama Amerika Birleşik Devletleri ve Artemis ecord sanırım 40'a ulaştı Bu arada Artemis imza atan ülke sayısı İşte o kadar ülke şu anda barışçıl amaçlarla ayda bilimsel çalışmalar yapılmalıdır askeri amaç güdülmek bir iyi niyet çerçevesinde bir araya gelmiş durumdalar O yüzden işte şimdi burada Amerika Birleşik Devletleri'nde kurulmuş bu özel şirkette buna yönelik bilimsel taşıdığı yükleri anlatıyor şeyi anlatacaklar mı onu merak ediyorum katılanlar vardır bu özel bir şirket olduğu için sponsorları filan var görüyorsunuz durur Colombia markasını Colombia markası e ya notlarıma var ama çok emin değilim

Doğrulamamak aracının korumasına yönelik de bazı çalışmalar yapmış y sadece sponsor değil ve ticari olarak götürülen yükler arasında da onun gönderdiği bazı şeyler var orada astronotların kullanması için dış koş ay yüzeyinin dış koşullarına dayanıklı materyaller ve kıyafetler üretmeyi hedefliyor Muş Colombia markası Ya sadece hani Dostlar alışverişte görsün diye logosunu koymamış maddi olarak destekliyor sponsorluk anlaşması var ama bunun ötesinde O da bir giyim markası olarak ilgimi çekti benim yani outdoor giyimde birtakım hani böyle sıcağı soğuğa dayanıklı kıyafetler üretmesi le bildiğimiz bir marka şimdi ay dayanıklı eee ay teknolojisi filan diye de satacak bilmiyorum ama bunu şuna benzetiyorum ben yine yayının başında söylemiştim bir kez daha tekrarlayın uzayda tam anlamıyla bir ticari yarış başladı 2000'li yıllarda ve bu artık o kadar görünür hale geldi ki Bakın bu görevde işte görüyorsunuz şimdi ekranlara da geldi yani Amerikan bayrağı var

Ama Amerikan bayrağı kadar büyük İşte bu intu Machines logosu var onun ondan bile büyükler is columbia'nın logosu var bir özel şirketin logosu var bu artık ben işte yarış dedik ya hani Formula yarışlarında da yarışan araçların e şeyi gibi üzerinde logolara donatılması gibi herhalde artık uzay araçlarının da üzerine böyle birçok logolar filan konulmaya başlanacak Yani buradan ben hani Türkiye'deki özel şirketlere de bu şekilde bir sesleneyim ya da bir örnek olarak görsünler Hani hep biz devletten bekliyoruz Her şeyi devletten beklememek gerek demek ki bazı şeyleri özel şirketler de inisiyatif kullanarak Eee sadece Türkiye'ye ait görevlerde değil uluslararası görevlerde de Eee ya biz de şuna sponsor olmak istiyoruz ve bunu geliştirmeyi düşünüyoruz gibi bir inisiyatif le yer alabilecek şekilde şey çıktığını düşünüyorum Böyle okuyorum şu anda bu

Evet kendi gelecekteki görevlerinden de bahsettiler bir yandan 4ün görevlerinden sonra bu ilk görevleri Bu arada Ama büyük bir ihtimalle ilk dört görevi zaten bu sene yapacaklar böyle bir şeyi var yani özel şirketlerin böyle bir Hani müteşebbis ruh girişimci Eee şeyleri olduğu için devletler ve onların ajansları kadar hantal Bürokratik değiller zaten o yüzden tam da Amerika Birleşik Devletleri hükümeti ve ona bağlı NASA uzay Ajansı Bu iş böyle olur dedikleri için 2000'li yıllardan sonra ya biz ihale açarız müteahhitlere veririz İşte bu işleri onlar da E bunu hem ucuza mal etmeye çalışırlar hem de şey yaparlar şu anda gösterdikleri motor da ilginç arkadaşlar Çünkü 3D olarak basılmış 3D printerla basılmış bir motor ve ilk kez 3D

Motorla Pardon 3D motor diyorum 3D printerla basılmış bir motor sıvı metan yakıtıyla çalışacak Bunların hepsi birer ilk Eee Ben geçen haftaki Canlı yayınlarda işte 14 Şubat Sevgililer gününde Gözünüz olsun işte şey yapın dedim ertelendi Çünkü bu motorla ilgili bir takım şeyler tespit ettiler O yüzden ertelendi Evet bu Nova C sınıfı Bir uzay aracı olduğunu söyledik karbon alaşımlı

Bir iskeleti olduğunu anlatıyorlar şimdi ya buradan Ben bu tür görüntülere bakınca hep şey diyorum bir elektronik mühendis falan olmadan da makine mühendisi olmadan şu anda bu yayını izleyen ve o konuda uzman kişiler varsa cahilliğime verin lütfen yani orada işte bir takım devreler yapmışlar onları Bağlamışlar işte Ne o kaynak makinesi mi işte CNC tezgah falan yani bunların hepsi bizde var mesela değil mi Türkiye'de var Eee neden olmasın ki diye hep içimden geçiriyorum y Neden

Yapılamamasına kolay gibi gözüken şeyler o kadar kolay olmayabilir şu anda gösterdiği şey mesela arkadaşlar o kadar enteresan ki denilen bir kamera sistemi ve bunu dayton işte florida'da bir üniversitedeki öğrenciler geliştirmişler bir özelliği var şu anda henüz vermediler Ama bu görev sırasında yani Dünyadan fırlatıldıktan Sonra Geçen hafta aya giderken Eagle kim'in çektiği fotoğrafları servis ettiler dünyaya ve öyle bir mekanizma yapmışlar ki şimdi birazdan inerken o ayrılacak küçük bir küpsat uydusu gibi Türkiye'deki üniversitelerde de böyle küpsat uyduları filan geliştiren öğren toplulukları olduğunu biliyorum O yüzden böyle anlatıyorum Eee küçük bir küpsat uydusu gibi tasarlanmış ve inişe 30 metre kala ayrılacak yere konacak o mekanizma ve inmekte olan uzay aracının fotoğraflarını çekecek Belki o fotoğ Yani bu yayında verebilecekler mi Onu bilmiyorum ama bir şekilde Eğer bu başarıyla gerçekleşirse Yani hem iniş başarıyla gerçekleşirse hem de tam inmeden

Önce O üstteki Eagle cam mekanizması araçtan ayrılıp da e yere konabilir ve fotoğrafları çekebilir daha önce Apollo görevinde fırlatma anını kameralarla izlemiştik ama onları oraya Astronotlar yerleştirmişti Bu kez inme anını ilk kez göreceğiz Bu da enteresan bir ilk olacak Bu arada Yani dediğim gibi tekrar ediyorum Geçen yüzyılda Apollo görevinde oraya inen astronotlar kameralarıyla vesaire ile gittikleri ve yerleştirdikleri için kalkma anı Eee kaydedilmiş ve yayınlanmıştı fakat inme anı daha önce Orada herhangi bir kamera ya da astronot olmadığı için yayınlanamadı bu kez bunu da kaydedebilmek için bir kamera sistemi geliştirilmiş bunu geliştirenler üniversite öğrencisi üniversite öğrencisi yani eee henüz Onlar bu bahsettiğimiz şeyler 2000 ve sonrasında doğmuş çocuklar gençler bunu tasarlamışlar çalışmaya başladı uzaydan görüntüler göndermeye başladı Eagle cam mekanizması Şimdi de eğer başarılı olursa ayrılacak ve o fotoğrafları çekecek hemen gönderebilecek mi pek sanmıyorum o görüntüleri

Ama başarılı olursa her iki mekanizmada başarılı olursa o iniş görüntülerinin fotoğraflarına da servis ederler diye Biz küçük bir şirketiz diyor Şu anda resmen küçük bir şirket derken de yine notlarıma bakıyorum yanlış bilmiyorsam Eğer 200'e yakın kişi çalışıyor ya orta ve küçük arası bir şey 500'den Sonra orta oluyor galiba değil şu anda odadakiler hakkında konuşuyor ve onların görevleri

Hakkında ü tane takım var kırmızı mavi ve beyaz bütün bu operasyonları yürüten takım kaptanı mavi takımın da kaptanı olan görev yönetici ya da komutanı burada artık özel olduğu için komutan demek de yanlış olur herhalde görev müdürü Müdürüm şeklinde hitap edeceğiz herhalde tekrar söyleyelim konuşan kişiler ortak bir yayın gerçekleştirdikleri için solda intuitive Machine vardı biraz önce sağda NASA vardı Bu kez solda NASA var sağda intuitive maen bir yetkili var Ben basi Şef bilimci şf scientist diye ekranımı büyüttüm okuyamıyorum o kadar küçük yazmışlar ki tasarım ve Yayıncılık bakımından epeyce amatör olduklarını söyleyebilirim Bu görev öncesinde yaptıkları yayınlarda yani konuşan kişinin sesi soldan müzik sağdan filan geliyordu Neyse uyarılarla düzelttiler onu da bu yayın nispeten daha Çilesiz

Yine aynı şeyleri anlatıyor görevin amacından söz ediyor bu İçinde bulunduğumuz 10 yılda yani 2020'li yıllarda Eee NASA'nın amacı insanlı olarak aya dönmek ve orada kalıcı olmak bu kez 2030'a kadar bunun önemli adımlarını atmayı planlıyorlar aslında 2024'te yani bu yıl insanlığı dönüş yapmayı planlıyor lardı planlar covid nedeniyle ertelendi birkaç kez ertelendi şu anda 26'nın sonları olarak hedefleniyor benim tahminim biraz daha gecikebilir 27i 28'i bile bulabilir 2028 bile bulabilir daha önceki ertelemeler dolayı böyle bir tahminde bulunuyorum sadece yapılmış açıklama 2026 sonunda gideceğiz şeklinde hala e gidecekler Güney kutbunu belirlediler ayın etrafında dönen birçok uydu var o uydularla Eee uzaktan yani yörünge üzerinden Tıpkı Ssen dünyanın göründüğü kadarıyla eee Eee bazı noktaları belirlediler Hatta 18'e yakın nokta belirlediler İşte şimdi o noktalardan birine insansız iniş yaparak iyice artık o keşfi detaylandırmak amacıyla bu görev gerçekleştiriliyor üzerinde taşıdığı 12

Tane yükten 6 tanesi nasa'ya ait NASA'nın gönderdiği tüm şeyler eee orada bu keşfe dayalı araştırmaları yapmak üzere hazırlanmış durumda Dolayısıyla bu başarılır İsa eğer bundan sonra tüm görevler ki onlar göstermezse Ben yayının sonunda göstermeye çalışacağım size sadece bu yıl 10A yakın görev planlanıyor yani her ay aya böyle artık insansız araç göndermeye başlayacaklar yük göndermeye başlayacaklar deney düzeneği göndermeye

Başlayacaklar işleri birazcık çin'le yarışıyorlar hindistan'la yarışıyorlar diyeceğim Hindistan'da E biraz daha müttefik gibiler Eee ama Çin özellikle Amerika Birleşik Eee Tedirgin olduğu derecede korktuğu bir rakip e Bence iyi bir şey bu yani böyle korkutucu derecede güçlü bir rakibin olması iyi bir şey bir yandan Eee bu tür çalışmaların hızlanmasını ve güçlenmesini de sağlıyor rekabet her zaman iyidir rekabet özel e şirketlerin dünyasında kullanılan bir tabir O yüzden de 2000'li yıllardan sonra NASA stratejisini özel şirketler üzerine yoğunlaştırdı kendisinin yavaş ve hantal yürüttüğü bir takım görevleri tamamen özel şirketlerin üzerine

Yıktı Evet Apollo 16 görevinden ve onun iniş yaptığı decart bölgesinden bahsediyorlar şu anda Ayın formasyonuna yönelik bilgiler Apollo 16 görevinde E elde edilmiş Bu arada belki ay görevleri ile ilgili yakından Bilginiz olmayabilir Apollo görevleri ile aya 6 kere insanlı iniş gerçekleştirildi ve her bir görevde kişi aya gitti fakat iki tanesi indi bir tanesi yörüngede kaldı Dolayısıyla 18 kişi aya kadar gitti bunlardan 12 tanesi aya indi ve yürüdü ay yüzeyinde 6 farklı Apollo görevinde ama toplam Apollo görevi bundan da fazla Çünkü e başarısız olan ilk görevler de var Daha ilk görevde zaten başarısız olundu 3 kişi hayatını kaybetti Apollo 1 görevinde Eee daha sonra insanlı ve insansız başka Apollo görevleri de gerçekleştirildi ilk kez Apollo 11' le işte meşhur Neil Armstrong ve baz aldrin aya indi ve yürüdü ardından 6 farklı görevle 3 yıl içerisinde 69

Ve 72 döneminde Eee ayın farklı bölgelerine ama Kutup değil bu bölgeler genelde böyle Ekvator civarındaki bölgelere inişler gerçekleştirildi onlardan kısaca söz ettiler daha doğrusu sadece Apollo 16 görevinden söz etti onlar ama ben biraz daha geniş bir bilgi vermeyi uygun buldum hazır uzaya yönelik E artık biz de Türkiye olarak küçük de olsa bazı bizim için anlamlı adımlar atmaya başlamış ve uzay ilgisi oluşmuş Ken Eee bu bilgileri de vermekte fayda var Tekrar şu anda verilere dayalı olarak telemetri verilerine dayalı olarak gönderilen bilgiler ekrana yansıtıldı şu anda dünyadan 397. Eee kilometre uzaklıkta araç Aydan da yaklaşık ayın yüzeyinden de 75.000 metre uzaklıkta ama ben daha konuşurken 74.000 düştü sağ üst köşede görebilirsiniz bu verileri hızı e

5994 km B saat saatte 5990 küsur kilometre hızla ilerliyor Evet şimdi tekrar Artemis programıyla ilgili bilgiler verilmeye başlandı Bu arada artık çok yaklaştık aşamasına Türkiye saatiyle herhangi bir değişikliği anons etmediler Türkiye saatiyle sabaha karşı 24'te iniş yapması bekleniyor en son 72 olduğuna göre 52 Yıl Bu arada ben hani altta ve başlıkta 50 yıl sonra dedim ama 50 küsur yıl 52 yıl sonra aya dönüyor 52 yıl önce 7'deki o son Apollo göreviyle insanlı görevle ayrılmıştı bir daha uzayla ilgili pek çok görev yapmış olmasına rağmen aya iniş ile ilgili aya da yine başka görevler de yaptı Ama aya inişle ilgili görev yapmamıştı 2024'e

Eee ilk kez geçen ay 8 Ocak'ta bir başka özel şirket Eee Astroboy Tech adlı Bir Amerikan şirketi iniş yapmaya çalıştı başarısız oldu Eee yakıt tanklarındaki bir sızıntı nedeniyle Bu arada onu da söyleyeyim burada da % 180 ihtimal veriyorlar ama en riskli kategorideki yakıtları kullanıyorlar sıvı metan ve sıvı oksijen Eee ama bunu bu riski bilerek aldıklarını da söylüyorlar Çünkü eğer sıvı metan la ilgili başarı elde onu ayda ve uzayın çeşitli yerlerinde üretebilmek mümkün olabilir o yüzden bu knh çok

Şimdi inişle ilgili bir teknolojiden söz ediyorlar Liar teknolojisine dayalı bir weely and volume Yani kısaca birçok teknik bilgi verdi ama geleneksel radar sistemlerinden farklı olarak lazere dayalı zaten liard da lazere dayalı olmasından geliyor bir şimdi Bu sistemin risklerini sordu sunucu O da dedi ki biz dünyada Han helikopterle ve Farklı yerlerde farklı araçlarla bunu test ettik ama ilk kez uzay ortamında ve aya iniş sırasında

Edeceğiz O yüzden hani ay yüzeyine gönderdiğimiz lazer ve onun yansıması oradaki yüzey şekilleri göre davranış biçimleri konusunda Hani bazı tahminlerimiz olmakla beraber asıl sonucu Şimdi göreceğiz Şimdi genellikle Bunlar kamuoyuna açık yayınlar olduğu için bu Uzmanlar da hep böyle şey konuşuyorlar işte bu bir test demosu olacak test ediyoruz sadece gösterimi yapacağız biz bakalım oluyor mu filan gibi çok temkinli konuşuyorlar başına bir şey gelirse Hani şimdiden açıklamasını yapalım anlamında bir temkin bu E öyle bir refleks görüyorum En azından ben Hele ki hani hükümete bağlı işte NASA gibi bir uzay Ajansı tarafından

Da söyleyeyim halka Ar B iş görüyor keşke alsaydım di hayıflanıyorum şu anda dolardan halka arz edildi şu anda 10 dolarları falan gördü galiba yayın Öncesinde bir baktım yatırım tavsiyesi falan değildir Bu arada ve benim hissem yok y onu söyleyim de ama halka açık y mesela çok ilginç Space B halka açık değildir Bu arada onu söyleyeyim de yani şu anda borsada işlem gören bir şirketin yaptığı araç var

Üzerinde ol yani çok ilginç günlerdeyiz Eee ileride Hani borsada öyle bir endeks falan oluşabilir Mesela Ay teknoloji şirketleri endeksi filan gibi bir şey bile oluşabilir çünkü birden fazla şirket şu anda bu konuda girişim yapıyor ya Bunları anlatıyorum dediğim gibi yani Türkiye'deki girişimcilerin girişimci olmayı düşünenlerin de kulağına biraz su kaçırmak için Eee harka arz edildi ben inanamadım açıkçası bir de Virgin Galactic falan gibi bazı şirketler de arz edilmişti Ama şu anda öyle bir dönemdeyiz ki borsada Yani herhangi bir özel şeyin sıradan bir insanın Amerika'da yaşayan bir insanın borsadan hisse alarak aya iniş yapan bir aracın ortağı olma durumu var böyle bir günler dönemdeyiz

Artık Evet aya inişin çok zorlayıcı bir şey olduğunu söylememiz herhalde bir sır falan değil gizlemeye gerek Eee NASA daha önce pek çok kez insanlı ya da insansız iniş yaptı Geçen yüzyılda Ama bu görev benim söylediğimi söylüyor işte o da bir özel şirket tarafından yapılıyor özel şirket olmasını da şöyle Aslında ben tercüme edeyim size Eee çokça eleştirildi Geçen yüzyılda bu Apollo görevleri Amerikan kamuoyu tarafından çünkü 250 milyar dolar bugünkü Eee şeylere çevrilince Eee yani acayip bir şey şimdi ben bunları Tekrar tekrar söylüyorum Çünkü hani 55 milyon dolar Alper gezeravcı uzaya gitti falan ne kadar bize dokun şey olarak Hani eleştirildi filan değil mi Hani çok pahalı bir şey işte deprem zedeler varken bu harcanır mı filan ben bunu çok olumlu bir eleştiri olarak görüyorum bu eleştirileri yapmaktan hiç vazgeçmemiz lazım Çok doğru bir şey bu

Vergimizi bunu sorgulamalıyız bunu Amerikan halkı da çok sorgulamış ama onlar 55 milyon dolar falan değil 200 250 milyar doları sorguluyor yani işte Alper Gezer Avcı'nın uzaya gitmesi nedeniyle Her kişi başına 1 Dolar civarında 5 kişilik bir aile 5 dolar verdi diyelim Türk vatandaşları için Amerikan vatandaşları E bir zamanlar hesaplamıştır ben onu yaklaşık böyle her kişi başına 1000 dolar filan vermişler zamanında düşünebiliyor musunuz Yani 5 kişilik bir aile 5.000 dolar parayı vergiyi sadece aya iniş yapılsın diye harcamış şimdi haklı olarak yani o kadar Parayı verince insanlar Ya yeter artık neye harcıyoruz bir parayı filan diye isyan etmişler O yüzden de o görevler sona ermiş insanlı ayağ iniş görevleri Eee maliyetleri de uzun süre

Düşüremeyeceğiniz şöyle bir hedef koydu NASA şirketlere dedi ki ben bundan sonra aya inişleri standardize edeceğim arkadaşım e ve siz bana 100 milyon dolardan daha aşağı tekliflerle gelin bakın önümüzde de Hindistan örneği var Hindistan 70 milyon dolara aya insansız iniş yapmayı başardı Tamam Hani Hindistan'da iş gücü daha ucuz e filan falan Amerika'da daha pahalı Biz bunu 100 milyon dolara yapmalıyız diye çıktılar yola 80 milyon dolara aldı ihaleyi intuitive machin 8 milyon dolar aldı Sonra araya covid falan girince Tabii enflasyon nedeniyle biraz yükseldi maliyetler şu anda bu inişin maliyeti bütün her şey dahil yani fırlatma taşıma 130 kiloyu aya indirmenin maliyetini 118 milyon dolara indirdiler İşte bizim Ödediğimiz iki katına filan Biz ama insanlı gönderdik onu Tekrar hatırlatalım iki katına aya yük taşınabilir hale gelecek Bunu 100 milyon doların altına indirebilecek Ben inanıyorum yani çünkü sürekli bir

Rekabet de var tek Bu şirket değil işte rakip şirket bir sonraki ihaleye girecek ve diyecek ki ben bunu 80 değil 70 milyon dolara yaparım yeni bir teknoloji geliştirdim Ben buna güveniyorum denemek istiyorum der ve alır ihaleyi Eee ve ayrıca da der ki mesela 130 da değil 200 kilo taşıyacağım ben böyle bir döneme girdik bunlar böyle afaki sayılar filan değil Bu arada spacex bunun çok net bir örneğidir 2000'li yılların başında kurulan Bu şirket sayesinde zaten biz Mela Alper Gezer Avcı'yı 55 milyon dolara göndermeyi başardık Eğer spacex olmasaydı biz hani yarım milyar dolardan aşağı mal olmazdı yani 500 600 milyon dolara gönderebilir

Diiktiraf için gerçekleştirmek üzere de 100 milyon doların altına indirmeye çabalıyorlar o bakımdan çok önemli bir bu Evet büyük Birgün hakikaten Yine challenge'ları sordular yani ne gibi zorluklar var Güney kutbuna gitmenin ayın Güney kutbuna ulaşmak ayın hani biz daha önce başka yerlerine de gittik filan indik Ama biraz daha Eee zorlayıcı bir tarafı var Özellikle iniş yapılacak yeri belirlemek ve yüzeydeki e birtakım

Şeyleri Eee tespit edip güvenli bir yeri iniş yerini bulabilmek Eee özel şirketle olan ilişkisini de anlatıyor şimdi NASA'nın yani NASA Burada tabii Asıl patron Ya fonlayan şey eee özel şirket deyip duruyoruz Ama özel şirkette çalışanların birçoğu da Eski NASA çalışanı aslında Zaten o yüzden houston'da Bunların çoğu yani Houston var ya hani Houston We have a problem denilen Johnson Space Center var orada Eee Mission Control Merkezi oraya çok yakın orada Mesela bu intuitive machine e başındaki kişi 25 yıl nasa'da görev yapmış Zaten zaten bir bilgi birikimi var Ama genel olarak da hani tümüyle yükü özel şirketin üzerine

Yıkmaz diyorlar Her zaman yani işte bir şeyi merak ettiklerinde NASA'nın arşivlerine ulaşıp yetkilileriyle görüşebiliyor ama yani bu zaten şu anda mesela Türkiye'nin de yapabileceği bir şey bu arada onu da söyleyeyim çünkü NASA'nın şeyleri kaynakları halka açık yani NASA'nın O yüzden çok bir sürü sitesi var ve orada bütün bulguları halka açık durumda halka derken sadece Amerikan halkına değil bütün dünya halkına açık O yüzden hani o birikime aslında teorik olarak herkes

Erişebilir ama burada hani Alo deme şansı da var zaten aynı yerdeler gidip ziyaret edip nasa'da şu anda halen çalışmakta olan uzmanlarla da bir no gerçekleştirebilirler nihayetinde zaten NASA'nın sahiplendiği Artemis görevine hizmet eden Onun bir parçası olan CPS ya da Clips adlı commercial Eee yani ticari yük taşıma programının bir parçası olarak bütün bu faaliyetler gerçekleştiriliyor yani özel ama tümüyle Özgün ya da tümüyle Özgür diyebileceğimiz şeyler değil Yani kafasına göre parayı bastıran aya gidip bir şey taşıyabilir diyemeyiz henüz o kadar kolay değil eee bu bilgi transferini

Yapabilmek Evet son yarım saate e girdik 26 dakika kaldı inişe 30 km kalmış yüzeye iyice alçalmış durumda yayının başında 100 Ken daha yüksek bir irtifa Bu arada Evet şu anda yüzeyi incelemeye devam ediyor ve indiği takdirde kendisine zarar verebilecek şeylerden kaçınmaya çalışıyor Ara ara yine taşıdığı Deney düzenekler ve yüklerden bahsediyorlar Şimdi de bu yeni şeye geçtiler navigasyon yani yön bulmaya yönelik bir teknolojik aygıttan söz ediyorlar şu anda elinde tuttuğu aygıtı da

Evet İçinde çeşitli devreler boardlar Efendim s Band anten gibi mekanizmaların olduğu bir şey bu şekilde bir takım şeyleri test etmekmiş her şeyi kısaltıyor Maps dedi Ben de harita gibi düşündüm ama kısmen haritaya benzeyen bir uzun cümlenin kısaltması Eagle c'den bahsetmeye başladı şimdi bakın bu Üniversite öğrencileri İşte bunlar geliştirmişler ve odysseus bu uzay aracının inerken selfiler çekecek diyorlar Hadi

Bakalım Evet gençler genç kızlar bakın yaşıtlarını Üniversite öğrencileri bu uzay aracının üzerindeki Eagle cemi tasarlamışlar ve şimdi birazdan iniş yaparken 30 metre kala ayrılacak bu uzay aracından görüyorsunuz bir telefon kulübesinden biraz daha büyük bir araç ve aracın inerken fotoğraflarını çekecek üzerinde de e o ay tozu vardır regolit özellikle böyle e cihazlara zarar verme riski de Taşıyan işte onu ondan arındıran kameranın lenslerini filan temizleyen bir sistem de dahil olmak üzere böyle bir şey

2 saat boyunca 5 dakikada bir 5 tane fotoğraf çekecekleri hem dar açıyla hem açıyla bunları da insanlığı inspire etmek için insanlara ilham vermek için kullanmayı düşünüyorlarmış son bir kez daha röportaj yapacağız dediler Buraya bağlandılar yine Evet yine nasa nasa la burada bir yapıyor içeride odada Neler oluyor bu son iniş manevraları devam ederken Bu görev daha şimdiden başarılı

Diyor çünkü fırlatma da aya kadar gitme de şu anda alçalma da hala sağlıklı bir şekilde devam ediyor Ben bilmem bakalım yumuşak iniş vadiyle bu yayını açtırdınız yumuşak inişi bekliyoruz sert iniş biliyorsunuz çarpmanın kibarcası yumuşak inişte bayağı motorlar filan ateşleniyor ve Sağ Salim çalışır durumda inmesi hedefleniyor uzay aracının bunu şimdiye kadar yapabilmiş dünyada 5 tane Ulus var Amerika Birleşik Devletleri

Ve Japonya Bu beş Ulus bunu şimdiye kadar deneyen ilk özel şirket 2019 yılında İsrailli bir özel şirket başaramadı daha sonra Japonya'dan bir başka özel şirket geçen yıl denedi başaramadı daha sonra geçen ay 8 Ocak'ta Amerikalı bir şirket denedi başaramadı ve şimdi Bu şirket intuitive Machines deniyor % 180 ihtimal veriyorlar bakalım 19 dakika sonra ve orada Belli bir süre bu Görev için 7 gün süre belirlendi 7 gün çalışması hedefleniyor yani güneş ışığı varken yani Dolayısıyla güneş panelleri e içindeki sistemleri çalıştırabilir durumdayken 7 gün boyunca çalışacak şu anda ineceği yerde 7 gün gün 7 gün gece

Oluyor Evet aynı zamanda ayda hani bütün bu Artemis görevinin ne yapılacak keşif dışında ayın yapısını da incelemeye çalıştıklarını söylüyor Çünkü aydaki bu veriler daha canlılık yaşam başlamadan dünyada E neler olup bittiğine dair bize ipuçları verebilir fikir verebilir diyor Evet heyecanlı kısımlar şimdi başlayacak az sonra Çünkü son röportaj da bitmek Evet birçok duyguyu bir anda yaşıyoruz heyecanlıyız Hadi bakalım NASA Hadi bakalım intu Machines gibi şeylerle

Sonlandırdı Hadi bakalım Neredeyiz şimdi bakalım yine görev kontrol merkezindeyiz Mach kısalı vei görüyoruz görmeye alıştık herhalde Çünkü aksion 3 görevinin rozetini de üzerine Alper Gezer Avcı'nın adını yazdırmıştı bu kez herhangi bir isim yazmıyor Çünkü insanlı bir uçuş değil insanlı Bir Uzay görevi değil Nova ya da odysseus ya da kısaltırsak eğer odi iniş gerçekleştirecek Evet dakikalık aktif olarak yakıt ve motor ikilisiyle aktif olarak kontrollü bir iniş başlayacak 11 dakika

Evet bu 11 dakika boyunca işte yüzeyin özelliklerine göre navigasyon yapacak bir şey var Apollo 9 görevinde ya da insanlı Apollo görevlerinde de ona ilişkin hazırlanan belgesel ya da filmlerde görmüşsünüzdür arıza yapmasına rağmen Astronotlar manuel kontrol ederek bu görevi yapmaya çalışmışlardı burada öyle bir şey söz konusu değil uzaktan yapıldığı için ve üzerinde ilk kez test edilecek lazere dayalı işte lar teknolojisine dayalı navigasyon sistemleri de var Ve bu son 11 dakikada inişe 11 dakika kala

Eee yakıt ve motor ikilisi ile kontrollü bir şekilde gerçekleşecek alçalma ve iniş manevraları sırasında bir yandan da o navigasyonla ilgili işlemleri gerçekleştirecek uzay aracı çalışacak Tabii Eee oralar da heyecanlı elbette ama ben en son böyle 30 metre kala gelecek sinyaller konusunda şeyim Çünkü e tam da işte geçtiğimiz Japonya'da Japonya iniş yapmaya çalışırken orada böyle bir indi gibi kalıyorsunuz sinyal gelmiyor falan bir şeyler oluyor bir şaşkınlık anı yaşanıyor bakalım Burada neler

Evet şu anda görev kontrol merkezinde insanların baktığı ekranlar birbirine benzer filan diyor ama hepsi bu iş için özel olarak Hazırlandı e gelen ham verileri gösteren kontrol eden ekranlar ve o ekranların başında ne günlerdeyiz görüyorsunuz küçük bir şirket onun küçük bir kontrol odasından aya insansız iniş gerçekleştirmeye çalışıyor pdi deniliyor Power descent initiation yani güçle e birkaç dakika sonra 90

Saniye Evet en heyecanlı kısımlara yaklaştık 90 saniye içerisinde mış tek bir devam eden bir Yanış şimdi likit oksijen ve likit metandan oluşan bir yakıt miksi kullanıyorlar Çok riskli bir yakıt türü bu fakat bunu özellikle seçtiklerini ediyorlar özellikle sıvı metanın uzayda heres Bu arada Colombia logosu var iyi ürün yerleştirme gibi gözükse de dediğim gibi biraz da Colombia aynı zamanda uzay koşullarına ay koşullarına dayanıklı kıyafet ve Eee kumaş üretmek için de çalışmalar yapıyormuş hem sponsor hem de aynı zamanda ürün geliştiriyor Yani aslında onlarda 15 saniye

Kaldı Evet o asıl 11 dakika kala ama dedi ateşleme ana aşama ateşlemesi Bu arada hem görev kontrol merkezinin sesleri geliyor hem de sunucuların sesleri o yüzden Ben zaman zaman kulak kesiliyorum kendimi de küçülte Evet bu otonom bir iniş olduğu için biz sadece hani belli yerlerde Bak bundan sonra şu aşamaya geç diyoruz ve o Ondan sonraki adımların hepsini bildiği için kendisi uygulamaya geçiriyor bize de sadece verileri

Şu anda simülasyon şeklinde gösterd PD aşamasına geçmek ve gördüğümüz gibi artık oradaki otonom sistemler ne kadar yakıt verip vermeyeceğini o navigasyon sistemlerine göre karar verecek helyum tankındaki basıncı söyledi az şu anda gördüğümüz bu görüntüler üstünde kocaman simülasyon da yazıyor zaten şu anda girdiğimiz bu pdi initiation aşamasında oradaki uzay aracının yapmasını beklediğimiz hareketleri simüle ediyor onu gösteriyor bize gim Engine yani yön değiştirebilen bir motoru

Var burası tricky bir part Yani biraz karmaşık bir şey Dolayısıyla 224 Türkiye saatiyle iniş bekleniyor ama işte bu aşamada o karar mekanizmalarının davranış şekline göre bu değişebilir biraz 400 saniye buan sonra artık saniye olarak geri sayıma geçtiler dakika demiyor söylemiyorlar dinamik duruma geçecek ve işte şimdi artık oradaki kameralardan gelen verilere göre Az önceki anonsu yorumladı ve şu anda iyi durumdayız

Dedi Şu güvenli olarak iniş yapabileceği yeri tespit etmeye çalışıyor uzay sistemler Orada herhangi bir insan gözü ya da insan katkısı olmaksızın Bunlar gerçekleşiyor tümüyle otonom olarak Evet 300 saniye kaldı Evet gerçekten çok hassas bir şekilde artık ölçmeye başladılar E az önce özetle uzay aracının üzerindeki kameralar onun gözü ama o gözü değerlendirecek her şey makineler sezgisel makineler bak Şirketin adı oradan geliyor demek ki

Machines hala % 190 oranında itki yle çalışmaya devam ediyormuş iki tane iyi konu geldi dedi Şu ana kadar size pek bahsetmedik ama helyum tankları var Gerçi yayının bir kısmında söylemişlerdi Ben de anlatmıştım onu helyum tanklarının amacı sıvı metan ve sıvı oksijen tanklarındaki basıncı kontrol etmek şu anda her şey yolunda gözüküyor en riskli kısımlardan bir tanesi o Çünkü ilk kez kullanılıyor böyle bir inişte sıvı

Metan geçen ay başarısız olan iniş denemesinde oralarda E şu anda hala her şey yolunda gittiği için Türkiye saatiyle 224 civarında inmesi planlanıyor Dolayısıyla Yukarıdaki geri sayım hala geçerli Eee fakat Hani konfirmasyon mesajının gelmesi ne kadar sürer Eee diye soracak olursanız o da 15 saniye civarında bir gecikmeyle gelir diyorlar şu anda zaten hani seçtikleri yer böyle çok fazla tümseğin olmadığı Hani Görece güvenli bir yer ama yine de Tabii endişeliler

Şu ana kadar gayet şanslıydık diyor çünkü iletişimde Bir kopukluk da Evet şimdi 22 geçe yani işte Önümüzdeki 23 dakika içerisinde 22 geçe civarında Bu ateşleme işlemi bitecek % 190 güçle itki devam ediyor şu anda e hala böyle yatay olarak yer arıyor kendisine inecek yeri tespit etmeye çalışıyor ama bu son 2 dakikada artık dikey olarak inişe başlayacak Termin Landing that is

Downface and We out p We inişe 3 dakika kaldı anonsu da bir yandan görev kontrol merkezinden yapılan çağrıları duyuyoruz bir yandan da sunucular Exel Call diyerek bu duydukları yorumların her şeyin yolunda olduğuna dair olduğunu 2 dakika kaldı inişe yükseklik bilgisi verdi ama teyit etmediler yükseklik bilgisini bekliyoruz dedi o da herkes sustu benle konuşmayayım Evet şimdi H aşamasına geçtiğimiz dair callout gel diş Bu da

E hasar tespit ve kaçınma aşaması şu anda 1000 metre şu anda ik tane lazerle bu hda denilen Hazard detection bir dakika kaldı diyor bir doğrulamak için 1520 saniye bekleyebiliriz Eagle cam görüntüleri de gelebilir diyorlar şu anda ayrılmış olması lazım Eagle camin Evet bakalım indi mi son 30 metrede yiz biraz bekleyin diyor otonom sistemlere göre şu anda inmiş olması lazım

Biraz gecikmeli olarak sinyal gelebilir yer istasyonu oraya bağlandı mıri expect that Come ground conversation anten alıyor mu diye bir kontrol ediyoruz diyor 2 dakikalık bir şeyimiz de var diyor hata payımız forgiveness Daha doğrusu affetme Şimdiye kadar ben çoktan anons ederler diye bekliyordum açıkçası başarısız olma ihtimali mi var acaba % 180 başarılı şeklinde bir kendine güvenle konuşmuştu Machines hala

Bekliyoruz şu anda 26 geçiyor flexibility between What We Were tracking What We Were Given was Just about 524 all stations this is MD Please look back through your logs and confirm the last information You Had and we'll determine This is a com outage and That's the Mission director Gary these are our notes Here of What we believed We talked about the Cal outages with the lander making autonomous decisions This is the process of Going through The Last bit of data that Came into Nova Control and working to verify ok This is the last bit of data What was

Daha önce de bahsettiğimiz gibi bir iletişim şeyi de var zorluğu da var üzerinde dör tane anten var şu anda yaptıkları şey en son bağlantı kurdukları zamanı ve gelen veriyi tespit etmek geriye yönelik bir loglara bakıyorlar Yani kısaca ama kontrol merkezindeki yüzlere bakarak herkesin şaşkın bir bekleyiş içerisinde olduğunu söyleyebiliriz rahatlıkla bu aya inişlerde İşte şu anda beklemeye devam edeceğiz Çünkü iletişim bağlantısıyla ilgili ya bağlantıyla ilgili

Eee bu sunucu değil ama az önce komuta merkezinde konuşan kişi arkadaşına şey dedi yer merkezinde Aref kanallarını mı değiştir Bu mu planın diye sordu O da evet dedi geçen işte Japon iniş görevinde de böyle bir an yaşanmıştı 2 saat boyunca şey gelmedi Sonradan yakaladılar ama not activated We went to NASA and asked to use two of the Laser beams on the navigation doppler lidar That's Right and spent two hours in Orbit Team We're going to confirm our pointing Vector with our antenna for post Landing yep We spent about two hours in Orbit to solve that problem We Got good readings On The Way Down and Right Now We are working to confirm communications on the Surface Of The Moon roughly Around The maper A Region that is the

Türkiye saatiyle 02 24'te iniş yapması bekleniyordu yani şu anda inmiş olabilir fakat bir bağlantı problemiyle karşılaşıldı ve indiğine dair konfirmasyon bilgisi gelmedi henüz ya da geldiyse bile onu bulamıyorlar o bilgiyi şu anda novin son durum bilgisi ilişkin veriye ulaşmaya çalışıyorlar O yüzden beklemedeyiz i'm Looking at oure there for Last Part of the Flight looks like we had excellent Pitch y Control throughout but i did see a little bit of a Roll exion could it be that We landed Angle and Roll in

Um We're about to begin the the Roll maneuver Which is terminal phase the terminal phase Which is a a Large Roll maneuver to get to to Landing attitude it's L Last Point i have um but until that Point We Were We Were really solid Right so terminal phase Begins at 30 M post hda post hda 400 very good

Evet eldeki verileri değerlendiriyorlar Anladığım kadarıyla işte 30 metre kala mı 400 metre kala mı diye bir soru sordu ve yanlış duymadıysan Eğer 8 derecelik bir dönme açısı ile ilgili bir şeyden Evet onlar da konuşamıyorlar şu anda bu İngiltere'de bir anten bağlanmaya çalışıyorlarmış ve yayının Yala bir söylediğimiz gibi bu geleneksel Eee anten mekanizmasından farklı olarak yine dünyanın farklı noktalarına yerleştirilmiş başka bir ağ

Kullanıyor o yüzden şu anda onun sinyalini yakalamış olabilecek alternatif antenleri kontrol ediyorlar yerdeki antenler dünyadaki antenlerden bahsediyoruz bu We have a return Signal dedi bir dönüş sinyali bulduk Onu izliyoruz orada bir hareketlenme var O buldular tekrar edelim 02 24'te Türkiye saatiyle iniş yapmış olması gerekiyordu O ana kadar her şey yolundaydı genelde ayağ insansız inişlerde yumuşak iniş denemelerinde en heyecanlı bölüm bu bölüm oluyor genelde böyle

Sinyallerde that We're tracking so we'll see What happens there's a Great Call out about the autonomous systems installed on our Nova C Class Lunar lander named odysseus the process he's mentioning Gary is very similar To The One That We Were preparing ourselves for at aos to Where the lander Has systems in place to Recycle İTS antennas to switch antenna pairs and that was very similar to What we thought We Were going to need to do After acquisition of Signal um when we separated from the second stage of the

Hala Ölmedik di şöyle bir an yapıldı Ondan önce onu Açıklıyor bilgii deim Eee sinyalin yakalanmasına ilişkin birtakım şeyleri kendisi yapabilir antenlerini filan değiştirebilir ve farklı şekillerde göndermeye bayılmış bir sinyal bulduk diyor Evet bakalım ne olacak Çok ilginç baygın sönük bir sinyal bulduk takip ediyoruz yani işte ucuz etin yahnisi mi demek lazım ki 100 Milyon dolarlara çekeceğiz diye farklı bir anten ve izleme şeyi

Kurdular Evet odysseus'un bir anteninden sönük de olsa bir sinyal alıyoruz ama başarılı mı başarısız mı cevabını henüz alamadık onu verecekler herhalde birazdan hisseler ne durumda acaba Şu anda Int maes Tabii şu anda Borsalar kapalı durumda Amerika'da da şu fondan gelen bir parazit gürültü var acaba O ondan mı geliyor şu anda hiç şüphesiz doğrayabilir ki ımız aın yü olsa sinyal

Ve Dolayısıyla başarılı bir iniş kabul edebiliriz ama değerlendirmeye devam ediyoruz sinyali yani Mesela devrilerek yani başarılı olarak İndi mi yoksa devrilerek mi indi ama bir şekilde indi ve çalışıyor diyor aya Hoş geldiniz Evet ekip bu kadar işte bütün tebrik et aileleriyle beraber Üstelik bakın çocuklar filan da var orada Evet şu anda büyük bir coşkuyla kutluyorlar bu inişten sonraki kısımda Tabii biraz şey şu yayını kesecekler mi onu da bilmiyorum açıkçası Benim beklentim Bir de o iniş anında çekilen fotoğrafların servis edilmesiydi bu yayının içerisinde Eğer başarıyla şey olursa yayın son

Edilebilir Evet sönük bir sinyal yakalamışlar Neyse ki onu şimdi daha iyi hale getirmeye Evet ben onların yayını da biraz daha devam etsin onlar derleyip toparlıyor şu anda e devam edecekler mi bilmiyorum ve Amerika bir kere daha aya indi şeklinde NASA'dan konuşan arkadaşımız bir anons yapmış Evet benim dediğimi hala görselleri de hala bekliyoruz diyorlar Bu arada onlar da evet birbirlerini tebrik ediyorlar şu anda şimdi a görevlerinde bu özellikle indikten sonraki kısım böyle Heyecanın böyle şeyde askıda kaldığı Hani cliff hanger falan diyorlar ya böyle Evet bu NASA'nın başındaki Bill Nelson konuşuyor şu anda Ama bu önceden kaydedilmiş bir

Görüntü O yüzden Evet odysseus adlı ticari bir spacex roketiyle fırlatıldı içinde NASA'nın bilimsel taşıyor Evet birazcık böyle propagandayla karışık olarak işte bilimde inovasyonda yenilikte ve amerika' uzay liderli yeni bir açıyoruz ve Amerika Birleşik Devletleri ayağa dönüyor ve insanlık tarihinde ilk kez bir özel şirket Bir Amerikan özel aya iniş hem hem intuitive Machines Hem onu fırlatan spacex hem de bütün bu altlığı sağlayan ve no transferi yapan nasa'ya tebriklerini iletti bu ne zaferdir bu ne büyük gündür

Şeklinde bir konuşma yaptı NASA'nın başkanı B Evet Eee Bu kez resmi olarak dakikasıyla Birlikte anons geçiyorlar 223 dediler Hatta tam olarak Türkiye saatiyle iniş gerçekleşti Ben az önce onu söylüyordum aya insansız inişlerde daha geçtiğimiz haftalarda Japonya'nın yaptığı iniş denemesinde de böyle bir şey olmuştu e neredeyse böyle bir 23 saat boyunca Hatta onlar sinyali refine etmeye çalışmış sonra devrilerek indiğini Anons ettiler ve sinyal almaya devam Bir hafta boyunca sinyal almaya devam ettiler Dolayısıyla Hani bu şey gibi olmuyor hani o Mars'a inişte kine benzeyen bir şeyden farklı E böyle bir arada kalıyorsunuz önce Evet sanırım resmi yayını da bitirmiş oldular Ben de kısaca

Şu an itibariyle şunu da sessiz hale Eee ABD 50 yıl sonra 52 yıl sonra hatta tam olarak aya insansız İnş yapmayı deniyor diye yayın açmıştık denedi ve söylenenlere göre başardı Eee sönük de olsa yüzeyden bir sinyal aldıklarını söylediler Eee benim tahminim Önümüzdeki saatlerde Eee Hem bunun daha net bilgiler gelmeye devam eder hem de belki Eğer başarıldı İsa o Eagle Cem'le

Yakalanabilir fotoğrafları da servis Eee Bu görev sadece Amerika açısından değil dünyada özel Eee bu müteşebbislerin girişimcilerin e kurduğu ticari uzay şirketleri açısından da önemli bizim astronotum Alper gezeravcı da böyle bir görevde özel bir şirketin Eee fırlatması la spacex'in fırlatması yla yine özel bir şirketin axiom Space Eee taşıdığı bir astronot olarak uzaya gitti ' kaldı artık 2000'li yıllarda Eee uzayda özel şirketlerin bu Atik

Eee ilerlemeler kaydedilecek gibi gözüküyor Bunun sebebi de tümüyle duygusal maliyetler ekonomi Eee fiyatları mümkün olduğu kadar aşağıya çekebilmek ve bu sayede Amerika Bundan yarım Yüzyıl önce 200 250 milyar dolara gittiği aya şimdilerde işte 100 milyon dolara 118 milyon dolara 100 milyon dolarların altına inmeyi hedefliyor insansız görevlerde insanlı da Elbette bu maliyetler de artacak ama bu kez kalıcı olmak Sürdürülebilir bir şekilde ayda yer almak istedikleri için bu maliyetlerin aşağıya çekilmesi bu uçuşların inişler tamamen Eee düz düzgün bir hale getirilmesi gerekiyor Ben Türkiye saatiyle çok geç Daha doğrusu çok erken artık bir saat olduğu için yayında kısmen kendi hazırladığım bir takım bilgileri verdim e onlardan daha fazlasını da vermeyi düşünüyordum şu bilgiyi vereyim çok fazla uzatmak istemiyorum Eee şu bilgiyi paylaşayım sizlerle aya bugüne kadar yapılan 150 görevdi bu 150 Aydan değil sadece Ay'a yapılan sadece Amerika'nın

Değil bütün dünyadaki ulusların yaptığı görevlerin listesi var Önünde bu ı1 işte bugün az önce tanık olduğumuz görev 150 ay göreviydi 150 eee ondan bir önceki 149 geçen ay 8 Ocak'ta yine bir Amerika'ya ait özel şirket tarafından başarısızlıkla sonuçlandı Fakat bu görev başarıyla sonuçlanmış şekilde anons edildi Eee bunlardan bakın yukarıya doğru çıkalım hepsi şu anda gördüklerinizin hepsi 2000'li yıllardan sonra İçinde bulunduğumuz yüzyılda gerçekleştirilen görevler 21 yüzyıla ait görevler Amerikan bayrağını görüyoruz Hindistan bayrağını görüyoruz Çin bayrağını

Hatta İsrail bayrağını görüyoruz her ne kadar 2019 yılındaki bu özel görev başarısızlıkla sonuçlanmış olsa da teşebbüs olarak bunlar var Güney Kore bayrağını görüyoruz birçok bayrak var bunların bir kısmı başarılı oldu bir kısmı başarısız oldu görevlerin çoğu başarısızlıkla sonuçlanıyor Hani bir de bunu da görmemiz lazım Eee ve şu anda gösterdikleri hepsi bakın Evet 21 yüzyıla dair görevler Geçen yüzyılda 106 tane görev gerçekleştirilmiş Bu 106 görevden bakalım şöyle ilklere doğru gidelim Eee 7 diye hatırlıyorum ben 72c isinde başarıyla iniş gerçekleşmişti Evet bakın Apollo 11 başarılı successful Eee o 72'den önce 71 tane başarısız girişim var demektir bu kısmen başarılı Eee insansız başarılı mesela Apollo 10 başarılı ama insansız bir görevdi o Eee gibi gibi ve orada iki tane bayrak var sadece ne Çin var ne Japonya var ne Hindistan var Bu yüzyılda gördüğümüz ulusların hiçbirisi yok sadece

Amerika ve Rusya var ikili arasında geçiyor bu yarış ilk indiren de bu arada Rusya ama ilk teşebbüs eden Amerika bakın burada göreceksiniz pioner Öncü uyduyu gönderiyor daha fırlatmada başarısız oluyor sonra Rusya sonra Amerika sonra Rusya sonra Amerika tam bir yarış hepsi başarısız bakın hepsi şu kırmızıların tamamı başarısız demek sürekli başarısızlıklarla devam ediyor böyle kıyasıya bir mücadele var en sonunda işte kısmen başarısız kısmen başarılı filan gibi devam ediyor ilk başarılı görev Rusya'dan geliyor Eee 1959'da Luna 2 aracıyla ve oradan itibaren işte yine ay görevleri devam ediyor O günden bugüne yani Hangi günden söz ediyoruz ilk görev

2024'e birçok uzay görevi gerçekleştirildi belki sayısı geçmiştir şu ana kadar dünyadan ama sadece aya yönelik görevler dediğim gibi 150'ye ulaştı 150 görevi canlı olarak sizlere yayınladım Ben de ve Eee Bu görev şu anda başarıyla gerçekleştiği anons edildi Eee Eğer benim hala tahminim belki uzay aracı Hani indi ve üzerindeki alet edavat çalışıyor ama hani yatık mı indi yamuk mu indi o o konuda bir bilgi henüz Eee sinyal aldıklarını söylediler Dolayısıyla ekibi de Eee tebrik ederek tarih ve saati anons etmiş oldular Eee bu durumda görevin tümüyle başarılı olması için önümüzde bir 7 gün daha var demektir 7 gün boyunca çalışması bekleniyor Çünkü bu araçların aya indikleri yerde Eee toplamda Eee 7 gün gece 7 7 gün boyunca Gündüz oluyor yani şey güneşin ışınları geliyor ve oradaki Güneş panellerini çalışabilir durumda tutuyor sonra İsa oradaki ekipmanın Büyük bir

Kısmı donacak o derece soğuk olacak bir kısmı ise çalışmaya devam edecek yüzeyde Bütün bunlar apollon'un e ikiz kardeşi Artemis işte üzerimdeki tişörtten de bunu görebilirsiniz Artemis programı devam ediyor nasa'da artık kalıcı olarak ayda bir üs kurma eee teşebbüsüne başladılar ve bu 10 yıl içerisinde yani 2020'li yıllar 2030'a varmadan bunu gerçekleştirmek istiyorlar 2024'te Yani bu yıl Aslında insanlı olarak oraya iniş gerçekleştirmeyi planlamış lardı fakat çeşitli sebeplerle Eee bu sürekli ertelendi Belki ertelenmeyecek şu anki Eee Hedef tarih 2026 sonu ve bugün özel şirketin indirdiği Alet edevat deneyler de zaten bunlara bir hazırlık olarak gerçekleştiriyor Bundan sonra her ay belki ayda birkaç kere aya insansız inişler yapılmaya devam edilecek oraya yükler taşınacak Belki bir benzin istasyonu gibi bir şey kurulması düşünülüyor yani yakıt istasyonu yakıt ikmal istasyonu ve oraya insanlar inmeye başladıktan sonra tekrar kalıcı olarak yaşayabilmeleri için

Nasıl s'e bir takım şeyler gönderiliyorda sürekli artık dünyadan insanlı ya da insansız olarak ayada orada kurulacak de bunların gönderilmesi planlanıyor Amerika Birleşik Devletleri bu konuda gaza basmış durumda çünkü ondan önce 21 yüzyılda yeni bir oyuncu bu yarışa katıldı çok istikrarlı çok güçlü çok Azimli bir şekilde bu yarışa katıldı Çin bakın daha 20 yüzyılda 1900'lü yıllarda uzayla ilgili Henüz bir programı bile yokken Hani daha Bir Uzay Ajansı filan bile yokken 21 yüzyılda 2000'li yıllardan itibaren işte çeyreğine geldik şu anda Neredeyse 24 yıl içerisinde uzay Ajansı kurdular Uzay İstasyonu kurdular şu anda Bir Uzay Is dışında bir Çin uzay istasyonu var uzaya araçlar göndermeye başladılar insanlı ve insansız aya araçlar göndermeye başladılar indirmeye başladılar 3 tane araç indirdi Çin bugüne kadar Eee hep Bu yüzyılın içerisinde hep insansız ve onlar da bir üst kurmayı düşünüyorlar ve büyük

Bir ihtimalle şu anda onlar çok böyle public olarak bunu duyurmuş haberi alacağız ya da fırlatacak işte bunları İnmek üzere Eğer kendilerinden % 0 filan emin olduk olmuş durumdaysa Biz şu anda Güney kutbuna insanlı uçuşu gerçekleştiriyoruz diye anons edecekler ve Çin Muhtemelen Eee Bu yüzyılda aya insanlı iniş gerçekleştiren ikinci ulusa dönüşecek ve orada üst kurmayı düşünüyorlar dediğim gibi bütün bunları niye anlatıyorum işte bir yandan da artemis'in akordu var yani sözleşmesi var Amerika hem Geçen yüzyılda hem Bu yüzyılda işte Artemis ords la orada Eee insan varlığını ve kurulacak kalıcı üstleri barışçıl amaçlarla kurmalıyız kimse hak talep etmemeli oradaki topraklarda yani Burası Çin toprağıdır Amerikan toprağıdır dememeli diyor Eee ve bunun için de yanına çeşitli ülkeleri katıyor bu ülkeler içerisinde irili ufaklı Afrika ülkeleri bile var eee bir yandan bilim üreten Başka ülkeler de var ve onlar aktif

Olarak katkı sağlayacaklarını da duyurdu Ama artık Bu yüzyılda oyunun adı uluslar değil uluslar yavaş yavaş ekonomik olarak çok zor bir şey olduğu için ve işte vergi verenlerin kendilerine oy verenlerin bu konuda Eee çok hani mutlu olmadıkları için Eee bu işi özel şirketlerin sırtına yüklemeye başladılar haklı olarak ve Bence doğru olarak ve özel şirketlerde işte bugün yayında da gördüğümüz gibi ıntuitive Machines ve benzeri birçok özel şirkette şu anda Aya ay yolculuğunda ay yarışında biz de varız diyorlar kendilerine Colombia gibi sponsor buluyorlar onları ikna etmeye çalışıyorlar Bu sponsorlar Eee hem Reklamını yapıyor hem de E bir yandan orası için aslında Geleceğe yönelik yatırım yapmış oluyor yani işte kıyafet geliştirecek belki kolombia diyecek ki işte ayda test edildi benim kıyafetlerim dünyada şey satacak sweat Short falan satacak Eee palto satacak mont satacak bilemiyorum yani bunları ben söylüyorum eee

Bir yandan Gençler bu oyundan asla E boş bırakılmıyor üniversiteler üniversitelerde hazırlanan İşte bu şeyde de kullanılan belki göreceğimiz o iniş fotoğraflarını çeken kamera düzeneklerini üniversitedeki öğrenciler hazırlıyorlar Eee Çünkü uzay programları öyle bir yılda 2 yılda bir denemeyle iki denemeyle olmuyor bakın ay için 150 denemeydi bu s'e 200 300 tane araç gönderildi bugüne kadar 600 tane insan gönderildi 2000 yılının başından beri uzayda sürekli olarak insanlar var Eee bu işler böyle 10 yıllar süren planlarla programlarla yürüyor ve 21 yüzyılda artık mesele uzaya çıkmak değil Ayda kalıcı hale gelmek Mars'a gitmek insanlı olarak belki Mars'ta kalıcı hale gelmeye çalışmak orada koloni kurmak olacak 21 yüzyılın içinde içinde bulunduğumuz yüzyılda Bunlar gerçekleşecek ve burada bu yarışta ne kadar aktif rol alınırsa gerek özel gerek devlet tarafından desteklenen ya da uzay ajansları tarafından desteklenen özel şirketler ne kadar aktif rol

Alırsa o kadar inovasyon yapacak o kadar yeni ürün ve hizmet geliştirecek dünyada uzayda değil bakın sadece uzayda değil daha doğrusu uzayda Elbette bunları yapacak ama bunun ekonomik karşılığı daha çok dünyada yapacağı diğer şeylerle sağlanacak orası için bir şey geliştirilecek burada işe yarayacak Mesela az önce sözünü ettikleri o iniş ya da hasardan Kaçış mekanizmaları belki dünyada zamanında işte mikr dalga fırınların icadında olduğu gibi MR makinelerinin icat edilmesinde olduğu Bunların hepsi NASA tarafından yapılan inovasyonlar ticari hayata Entegre edilen buluşlar yani o 200 250 milyar dolar boşu boşuna

Olduu bir sembolik bir anlamı var hem de ekonomik bir getirisi var bakın Az önce NASA'nın Başkanı ne açıklama yaptı Amerika Birleşik Devletleri'nin uzaydaki liderliği dedi hiç böyle göğsünü Gere Gere Yani biz ne Çin'i dinleriz ne Rusya'yı dinleriz anlamında bir şeydi parantez içinde o anlama geliyor Eee buradan Dönüş Yok uzaya çıkıldı artık aya gidildi ayda üs kurulacak kalıcı hale gelecek E madem öyle o zaman Bizler de hem Ulus olarak hem de sadece Ulus olarak düşünmeyin Bence artık bireysel olarak yani Üniversite öğrencileri bu yayını takip edenler sonradan izleyen arkadaşlarım gençler görüyorsunuz sizden bizden farklı değiller bu insanlar ve bir şekilde orada ya da burada başka bir ülkede özel müteşebbisler şirketler kurarak bu yarışın içerisinde aktif birer oyuncu hale gelmeye başladılar bunu Bizler de yapabiliriz Bu kadar basit Türkiye'de de kurulmuş özel şirketler var zaten uzayla ilgili çalışmalar

Yapan önümüzdeki günlerde belki onlardan da çok güzel haberler duymaya başlayacağız Dolayısıyla Bizler de biz de artık bir astronotum bir Türk astronotu uzaya gönderdik bunun sembolik bir anlamı var bunun ilham verici bir yönü var Her uzay görevinde olduğu gibi ama bunlar tek başına atılmış Adım olarak solo adımlar olarak kalmamalı devamı mutlaka gelmeli öyle bir tane adımla iki tane adımla olacak işler değil 10 yıllar süren yüzlerce deneme gerektiren teşebbüs gerektiren bir çalışma şekli bir çalışma yöntemi bizi bekliyor uluslararası işbirliklerinin Kaçınılmaz olduğu bir dünya bizi bekliyor diyerek Ben de bu yayını bu şekilde bitirmiş olayım katıldığınız ve tarihe uzay tarihine bir kez daha tanıklık ettiğiniz için benimle birlikte tanıklık ettiğiniz için teşekkür ederim ne kadar sürç isan ettiysek affola diyorum kendinize iyi bakın hoşça