Tohumlar: Topraktan Uzaya Bir Macera

Bu bölüme basit ve muhtemelen herkesin cevabını bildiği bir soruyla başlayalım diyorum ben. gibi çok temel bir soru.

Aslında hepimizin daha hayat bilgisi derslerinden hafızasında yer etmiş, çok bilindik bir cevabı var bu sorunun:

Doğadaki tüm zorlu koşullara adapte olabilen insanoğlunun, eksikliğine dayanıklılık geliştiremediği üç temel ihtiyaç… Yani en azından şimdilik öyle... İlerleyen yıllarda solungaçlarımız çıkarsa başka bir hikâyeden bahsedebiliriz elbette, ama şu an için sadece bilim kurgu filmlerinde rastlayabildiğimiz bir şey bu.

Peki ya bu üç ihtiyaçtan birinin, insanlık tarihindeki bazı önemli kırılma anlarında çok kritik bir rol oynamış olabileceğini hiç düşündünüz mü? Hem de bazılarında hikâyenin ana kahramanı olarak.

Küçük bir ipucu vereyim size:

Beslenme tabii ki. Beslenme, su ve oksijen kadar öncelikli bir ihtiyacımız değil belki. Buna dair sıkça karşımıza çıkan, çok popüler bir veri de var elimizde üstelik. “Yetişkin bir insan ortalama üç dakika boyunca oksijensiz, üç gün boyunca da susuz hayatta kalabilirken, hiçbir şey yemeden hayatta kalabilme süresi üç haftayı bulabiliyor”. Bu da açlığa geliştirdiğimiz dayanıklılığın, diğer temel ihtiyaçlarımıza kıyasla daha yüksek olduğu anlamına geliyor.

Ama beslenme yine de yaşamak için duyduğumuz temel ihtiyaçlardan biri. Ama bu beslenmeyle ilişkimiz, onu oksijen ve sudan farklı bir konuma oturtan bir özelliğe sahip.

Beslenme üzerinde, insanlık olarak çok daha büyük kontrole sahibiz. E düşünün? Oksijen zaten her daim mevcut. Suyu ise en fazla şişeleyebilirsiniz. Oysa beslenme dediğimizde…

sosyal hayatı, ekonomiyi, politikayı hatta tarihin akışını etkileyen unsurlardan biri söz konusu oluyor…

Bu bölümde, bu kapsamlı ihtiyacımızın çekirdekleri, yani tohumlar hakkında konuşacağız. Tohumlar ile türümüzün ilişkisini mercek altına alacağız, hikâyelerimizdeki paralellikleri takip edeceğiz. İnsanlığın tohumları nasıl yönettiğini, ve tohumların tarihin akışını nasıl değiştirdiğini konuşacağız. Ama öncesinde konusunu aradan çıkaralım.

Tohumları en yalın şekilde, yeni bir bitkinin oluşmasını sağlayabilecek tanecik olarak tanımlıyoruz. Kabaca testa olarak bilinen kabuk, besin dokusu ve embriyo bölümlerinden meydana geliyorlar. Çimlenme sırasında kabuk açılıyor ve embriyo, yani bebek bitkiden toprağa bir kök gönderiliyor. İlk yeşil yaprakları filizlenirken besin dokusu tarafından beslenen bu yapı, zamanla bizim gördüğümüz bitkilere dönüşüyor. Genelde birkaç milimetre boyutundaki bu tanecikler, ilk bakışta göze işlevsiz görünse de sert kabuklarının içerisinde milyonlarca bilgiyi barındırıyorlar.

Bu küçücük tanelerin etkisi orman veya tarlaların sınırlarının çok ötesine ulaşmış durumda. Düşünsenize, gezegenin her yanına yayılmış bir canlı formundan bahsediyoruz. İzin verin size bunu ufak bir alegoriyle açıklayayım. Pazarlama dünyasında bir markanın başarısını, ne kadar bilindiği ve evrensel kullanılabilirliği belirler. Örneğin dünyanın her yerinde kırmızı kutulu, beyaz logolu, gazlı içeceğe erişebilirsiniz.

Bu kulağa çılgınca bir teori gibi geliyor. Ancak tohumların türümüz üzerinde devasa bir etkisi olduğu gerçeğini, bu paranoyakça teori bile değiştirmiyor. Doğa tohumları sindiremez bir hale getirmeye özen göstermiş. Yani meyvesi yense de kendisi sadece ekilebiliyor. Dolayısıyla bu tanecikler, tüm ayrıntılı ve dikkat çekici özellikleriyle gelecek nesillere fayda sağlayabildiği sürece varlıklarını sürdürecek. Başka bir deyişle; geçmişten geleceğe somut bir bağ oluşturarak kültürleri, biyolojik çeşitliliği ve doğanın ritmini, dünyanın yeni misafirlerine hatırlatacak toprağın altındaki kahramanlar.